“Με τα χέρια μου μπορώ”

Κατερίνα Καρόγιαννη, Ντανιέλα Σταματιάδη, Με τα χέρια μου μπορώ, Εκδόσεις Susaeta, Αθήνα, 2026

Στο χαριτωμένο αυτό βιβλίο όπου -όπως μαρτυρά και το ξεκάθαρο εξώφυλλο- πρωταγωνιστούν τα δυο μας χέρια, η συγγραφέας του κειμένου μας οδηγεί ευφάνταστα από την κυριολεξία στη μεταφορά, από το ρεαλισμό στην αλληγορία, από την πραγματικότητα στο συμβολισμό και αντιστρόφως.

Τι μπορώ να κάνω με τα χέρια μου; Μπορώ να ζήσω τη ζωή μου από το Α ως το Ω, από το ξεκίνημά της, τη βρεφική και παιδική ηλικία ως την εφηβεία, την ενηλικίωση, τη νεότητα, την ωριμότητα μέχρι και τα γηρατειά. Ο χρόνος που έχουμε στη διάθεσή μας δεν είναι μια ευθεία γραμμή, δεν υπολογίζεται μόνο με αριθμούς και όρους ποσοτικούς. Βαραίνει, βαθαίνει και αξιολογείται αναλόγως με τις επιλογές μας. Επιλογές που στην πορεία του ταξιδιού μας στη ζωή δύνανται να μας κάνουν καλύτερους συγγενείς, φίλους, συμμαθητές, συνεργάτες, συντρόφους, ανθρώπους. Ή και όχι. Το κείμενο του βιβλίου εστιάζει στη θετική έκβαση.

Η Κατερίνα Καρόγιαννη γράφει με ευαισθησία αλλά και σιγουριά, κινητοποιεί έξυπνα τη φαντασία για να μας εκπλήξει, να μας «ξεσηκώσει», να μας γαληνέψει, να μας τονώσει ψυχικά. Οι λέξεις στις μικρές προτάσεις του βιβλίου, συχνά μόνο ρήματα που σημαίνουν απόφαση και δράση, είναι απλές και κατανοητές από όλους, μικρούς και μεγάλους. Είναι όμως παράλληλα και κομβικής σημασίας και αξίας για τη ζωή μας. Κι ενώ τις θεωρούμε «καθημερινές» και αυτονόητες, στην πραγματικότητα είναι ο μεγαλύτερος θησαυρός μας.

Το βιβλίο προσφέρεται για προσωπική και συλλογική ενδυνάμωση, αποκωδικοποιεί και τονώνει την ψυχική ανθεκτικότητα. Επίσης, για την ενίσχυση της αυτοπεποίθησης και της αυτογνωσίας, που μπορεί να εξασφαλίσει την ισορροπία και την ευτυχία στη ζωή, όπως ο καθένας και η καθεμιά την εννοεί και την επιθυμεί. Στα καθημερινά και στα σπουδαία, στα εύκολα και στα δύσκολα, στις χαρές και στις λύπες, στους πόνους και στη γιατρειά, στις επιτυχίες και στις αποτυχίες, το κεντρικό του μήνυμα είναι ότι κατά βάθος όλα είναι στο χέρι μας, ζήτημα πίστης, προσωπικής επιλογής και δέσμευσης, έκφρασης και δράσης.

Η εικονογράφηση της Ντανιέλας Σταματιάδη είναι εξαιρετικά ταιριαστή με το κείμενο, αναδεικνύει, συμπληρώνει, συνομιλεί με αυτό ισότιμα και δημιουργικά. Μια ευτυχής και ευειδής συνάντηση λόγου και εικόνας. Οι ζωγραφιές της απλές, λιτές, έντονες σχηματικά και χρωματικά, πείθουν τα παιδιά – αναγνώστες, αλλά και το παιδί μέσα σε όλους μας ότι ναι, με τα χέρια του μπορεί να ζωγραφίσει -και όχι μόνο- έτσι και αυτό.

Το βιβλίο ως παιδαγωγικό εργαλείο και παιχνίδι μπορεί να αξιοποιηθεί ποικιλότροπα στο σχολείο, στην παρέα, στη δημιουργική απασχόληση, στη λέσχη ανάγνωσης. Ορίστε μερικές ιδέες:
1. Τι άλλο μπορώ να κάνω με τα χέρια μου; Σκέψου, φαντάσου, συμπλήρωσε σελίδες στο βιβλίο με δικά σου λόγια και ζωγραφιά, φωτογραφία ή κολλάζ.
2. Παίξε παιχνίδια μνήμης και παρατηρητικότητας με τις λέξεις και τις εικόνες του βιβλίου: πόσα «με τα χέρια μου μπορώ» μπορείς να θυμηθείς στη σειρά; Ποιος από την παρέα μπορεί να θυμηθεί τα περισσότερα;
3. Διάλεξε τυχαία κάποιες σελίδες του βιβλίου, κρύψε το κείμενο της συγγραφέα, παρατήρησε μόνο τη ζωγραφιά της εικονογράφου και γράψε το δικό σου κείμενο γι’ αυτήν.
4. Και το αντίθετο: Διάλεξε τυχαία κάποιες σελίδες του βιβλίου, κρύψε την ζωγραφιά της εικονογράφου, διάβασε μόνο το κείμενο της συγγραφέα και ζωγράφισε τη δική σου εικόνα γι’ αυτό.
5. Διάλεξε τρεις, έξι, εννέα τυχαίες σελίδες «με τα χέρια μου μπορώ» και φτιάξε ένα ποίημα ή μια μικρή ιστορία «μπερδεύοντας» τις λέξεις τους όπως θέλεις, αστεία, σοβαρά, ανατρεπτικά, σίγουρα φανταστικά!
6. Ψάξε, άκου, διάλεξε μελωδίες και τραγούδια να ταιριάξεις και να… αφιερώσεις σε όσα «με τα χέρια μου μπορώ» του βιβλίου σου αρέσουν, ή σε «κεντρίζουν» περισσότερο.
7. Παίξτε με τους φίλους σου παντομίμα, προσπαθώντας να μαντέψετε όσα περισσότερα «με τα χέρια μου μπορώ» μπορείτε!
8. Τι ΔΕΝ μπορώ να κάνω με τα χέρια μου; Συζητήστε και αποφασίστε τι δεν μπορείτε και δεν επιτρέπετε να κάνετε με τα χέρια σας και γιατί. Φτιάξτε μια σχετική αφίσα για την τάξη ή το δωμάτιό σας.