Εκεί ψηλά στον Υμηττό…

Μερικές φορές οι λέξεις θέλουν να ξεκουραστούν. Τότε αναλαμβάνουν τα μάτια. Ένα συνηθισμένο απόγευμα στο αισθητικό δάσος του Υμηττού μπορεί να σου αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο βλέπεις τα πράγματα. Φτάνει να εστιάσεις με το φακό της φωτογραφικής μηχανής στα μικρά, τα ταπεινά, σ’ αυτά που εκ πρώτης όψεως δεν σου γεμίζουν το μάτι. Αυτά που ο πολύς ο κόσμος αντιμετωπίζει ως δεδομένα και αυτονόητα. Είναι δεδομένη και αυτονόητη η φύση και η ζωή; Είναι δεδομένη και αυτονόητη η “άγρια”, η ελεύθερη ζωή;

Αυτή η βόλτα είχε πολλή σιωπή, αλλά ο λόγος έτρεχε σαν ποτάμι. Γιατί “Εν αρχή ην ο λόγος”. Η ομορφιά, η συμμετρία, η αντίθεση, η συμβίωση, η αρμονία. Ο λόγος της ύπαρξής μας…

«…Χοπ! αν κάνω δεξιά πέφτω πάνω στη ροδιά…»

pomegranate-tree «…Πέστε μου είναι η τρελή ροδιά που χαιρετάει τα μάκρη
τινάζοντας ένα μαντήλι φύλλα από δροσερή φωτιά,
μια θάλασσα ετοιμόγεννη με χίλια δυο καράβια,
με κύματα που χίλιες δυο φορές κινάν και πάνε
σ’ αμύριστες ακρογιαλιές – πέστε μου, είναι η τρελή ροδιά
που τρίζει τ’ άρμενα ψηλά στο διάφανο αιθέρα;…».

Οδυσσέας Ελύτηςrodia1

Η Ροδίτσα Ρουμπινίτσα…αυτοπροσώπως!

Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά, παρέα με την τρελή ροδιά! Πιστέψατε πως θα άλλαζε ο χρόνος χωρίς εμένα; Ντροπή σας! Ρόιδο τα κάνατε, γι’ αυτό επειγόντως θα σας συστηθώ: Ροδίτσα Ρουμπινίτσα, καμαρωτή και φουντωτή και γεμάτη όρεξη για γιορτή. Διαμαρτύρομαι, αγαπητοί μου, γιατί κάθε Χριστούγεννα όλοι ασχολείστε αποκλειστικά και μόνο με το έλατο. Χαρά στο μπόι! Μακρόστενο σαν τηλεγραφόξυλο και χωρίς προσωπικότητα. Ενώ για ρίξτε μια ματιά στην αφεντιά μου! Είτε ως θάμνος, είτε ως δεντράκι, διακρίνομαι για την κομψότητά μου: μικρά, αστραφτερά φύλλα, εντυπωσιακά κόκκινα άνθη σαν καμπανίτσες την άνοιξη και τι να πούμε για τον υπέροχο καρπό μου, τα ζουμερά, άλικα ρόδια. Είμαι μονίμως στολισμένη εγώ, όχι σαν το έλατο που πρέπει να του κρεμάσετε χίλια δυο μπιχλιμπίδια, για να ξεχωρίσει από το πλήθος. Παρ’ όλη τη φρεσκάδα μου, θεωρούμαι από τα πιο…αρχαία δέντρα της γης! Με συναγωνίζονται η ελιά, η συκιά και το αμπέλι.3-h-kalliergeia-ths-rodias-1

Δος του κλώτσο να γυρίσει, δυο παραμύθια να…ροδίσει!

Ήταν, κάποτε, ένας υπέρλαμπρος, γιγάντιος ομορφονιός…εεε…αστερισμός, που τον έλεγαν Ωρίωνα. Όλοι τον μακάριζαν για την ομορφιά και τη δύναμή του. Εμένα τότε με έλεγαν Σίδη και ο Ωρίωνας με ερωτεύτηκε τρελά. Δέχτηκα την πρόταση γάμου που μου έκανε και θα ζούσαμε ευτυχισμένοι μέχρι σήμερα, αν δεν κοκορευόμουν πως είμαι πιο όμορφη από την Ήρα, τη βασίλισσα των θεών. Τι μ’ έπιασε; Κανείς δεν έμαθε ποτέ. Την Ήρα, όμως, είναι τσεκαρισμένο πλέον ότι την έπιασαν τα διαόλια της: με μεταμόρφωσε σε δέντρο, δηλαδή σε ροδιά και μ’ έστειλε ασυνόδευτη στον Κάτω Κόσμο. Γι’ αυτό ίσως στολίζετε τα κόλλυβα που φτιάχνετε για να θυμάστε τους νεκρούς σας, με τα δροσερά σποράκια των καρπών μου.j-whatman-1805

Την περίπτωση της Περσεφόνης τη γνωρίζετε; Τη γλυκιά κορούλα της θεάς Δήμητρας την ερωτεύτηκε, μπρρρ…, ο Πλούτωνας, θεός και αφέντης του Άδη. Ξέροντας ότι η μάνα της Περσεφόνης ποτέ δε θα έδινε τη συγκατάθεσή της για να γίνει αυτός ο γάμος, την έκλεψε. Και ξέρετε τι άλλο έκανε ο πονηρός; Της έδωσε να φάει σπόρους ροδιού, για να λησμονήσει τη μαμά της και να «δεθεί» μαζί του! Η θεά Δήμητρα πρώτα  έκλαψε, ύστερα απελπίστηκε και στο τέλος αγρίεψε: τίποτα δεν άφηνε να φυτρώσει και να καρπίσει στη γη. Η φύση μαράζωνε, τα ζώα και οι άνθρωποι κινδύνευαν να πεθάνουν από την πείνα. Τότε μεσολάβησε ο Δίας και τους πρότεινε το μισό χρόνο να μένει η Περσεφόνη με τον άντρα της στον Κάτω Κόσμο και τον άλλο μισό με τη μάνα της στον Επάνω. Έτσι κι έγινε. Όταν η Περσεφόνη έρχεται στη μαμά της, η Δήμητρα γίνεται έξω καρδιά κι έχουμε άνοιξη και καλοκαίρι. Όταν, όμως πηγαίνει στον άντρα της, τη Δήμητρα την πιάνουν τα μπουρίνια της και πλακώνουν το φθινόπωρο και ο χειμώνας. Ζόρικα φρούτα οι πεθερές κι ας είναι και θεές…edwin-longsden-long-xx-woman-carrying-a-basket-full-of-pomegranates-xx-private-collection

Ένα ρόδι την ημέρα στους γιατρούς φωνάζει «αέρα»!

Εγώ, η Ροδίτσα Ρουμπινίτσα είμαι ορκισμένη σύμμαχος της καλής υγείας. Ο χυμός των ροδιών μου αυξάνει την παραγωγή αίματος, καταπολεμά τη διάρροια, τον πυρετό, τις δυσεντερίες, ακόμη και την ελονοσία! Όταν κάνετε γαργάρες με του λόγου του, χλομιάζουν από το φόβο τους ο βήχας, η αμυγδαλίτιδα και η ουλίτιδα. Μ’ έχει παινέψει εμένα ως κι ο Ιπποκράτης, ο ξακουστός γιατρός της αρχαιότητας! Επουλώνω πληγές, δροσίζω και ξεδιψώ τους ταξιδιώτες της ερήμου. Ακόμη και ο Μωάμεθ έγραψε στο Κοράνι: «φάτε ρόδι, γιατί καθαρίζει τον οργανισμό από τη ζήλεια και το μίσος»! Πολλοί λαοί με χρησιμοποιούν στη μαγειρική τους και ιδιαίτερα στις σαλάτες. Δε θα το πιστέψετε, αλλά κατατροπώνω ακόμη και τις ρυτίδες! Τα παλιά χρόνια οι κυρίες έκαναν μάσκες ομορφιάς ανακατεύοντας χυμό ροδιού με διπλάσια ποσότητα ελαιόλαδου. Δοκιμάστε το και θα με θυμηθείτε…pomegranate

Ξέρετε ότι:

* Η Γρανάδα στην Ισπανία πήρε το όνομά της από το ρόδι (grenade=ρόδι), όπως και άλλες πόλεις και χωριά του κόσμου. Το σιρόπι που παρασκευάζεται από ζάχαρη και χυμό ροδιού, ονομάζεται γρεναδίνη.

* Το «στέμμα» που έχει στην κορυφή του το ρόδι και το πορφυρό του χρώμα, σύμβολο της ευγενικής καταγωγής, έκανε πολλούς ηγεμόνες να το διαλέξουν, για να στολίσουν τα οικόσημά τους.

* Οι νεόνυμφοι κρεμούν ρόδια στην εξώπορτα του σπιτιού τους για καλούς απογόνους. Την Πρωτοχρονιά, το έθιμο λέει ότι όποιος σπάει ένα ρόδι στο κατώφλι του, θα έχει το νέο έτος καλή τύχη και θα αποκτήσει τόσα πλούτη, όσα και τα σποράκια του!

* Προσοχή όταν καθαρίζετε ρόδι: βάφει και λεκιάζει!rodia_iakovidis

Και μερικές μαντινάδες από την Κρήτη. Άντε και καλή χρονιά, πανέμορφη και ζουμερή σαν την τρελή ροδιά!

«Ανθοστολίστηκε η ρογδιά απού χω στην αυλή μου,

γελά μου κάθε που με δει, μιλιώ τση και μιλεί μου».litras

«Χίλια δεντρά ήκαμε ο Θεός πολλά χαριτωμένα,

μα σαν την όμορφη ρογδιά δεν ήκαμε κανένα».rodipotamia-thumb-large

«Νύφη μου ανέβα στον οντά κι έμπα στην κάμαρά σου,

το ρόγδι εκειά να σπάσουνε τα χέρια τα δικά σου.

Κι ως είν’ το ρόγδι σόγεμο απ΄την κορφή ως τον πάτο,

ετσά να καταστέσετε χρυσό νοικοκεράτο».

mykines

Περιδέραιο με χρυσά περίαπτα ρόδια, από τον Τάφο III (τάφος των Γυναικών), στις Μυκήνες Ταφικός κύκλος Α, -16ος αιώνας, Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.

girl-with-a-pomegranate-william-adolphe-bouguereau-1875

Που πας ελαφάκι με τέτοιο καιρό;

omorfa-elafia-23Όμορφη και λυγερή σαν ελαφίνα! Έτσι παινεύει ο λαός μας τις χαριτωμένες κοπέλες και μάλλον κάτι ξέρει…Το ελάφι είναι λυγερόκορμο ζώο, με μακριά πόδια που καταλήγουν σε δύο σκληρά δάχτυλα (οπλές), καστανό ή κοκκινωπό τρίχωμα στη ράχη και σχεδόν λευκό στην κοιλιά. Το ύψος του μπορεί να ποικίλει, ανάλογα με το είδος, από 30 εκατοστά έως 2 μέτρα. Έχει μεγάλα, εκφραστικά μάτια, με τα οποία εποπτεύει συνεχώς το χώρο γύρω του, για να εντοπίσει έγκαιρα κάθε πιθανό κίνδυνο. Μοναδικά του όπλα για να αντιμετωπίσει το φόβο του και τους εχθρούς του είναι η μεγάλη ταχύτητα που μπορεί να αναπτύξει στο τρέξιμο, οι εξαιρετικά αναπτυγμένες του αισθήσεις (όραση, ακοή, όσφρηση) και τα…κέρατά του!deer-011

Ένα…δέντρο στο κεφάλι

Μη μου πείτε ότι το πρώτο πράγμα που σας έρχεται στο μυαλό όταν ακούτε τη λέξη ελάφι δεν είναι τα κέρατα. Σήμα κατατεθέν κατ’ αποκλειστικότητα του αρσενικού ελαφιού, αρχίζουν να σκάνε μύτη στο κεφάλι του από τον 6ο κιόλας μήνα της ηλικίας του και στην αρχή μοιάζουν με μικρά, ροζ βουναλάκια. Είναι βέβαια κοκάλινα και ονομάζονται «ρόδινα στελέχη». Κάθε άνοιξη αρχίζουν να μεγαλώνουν, και στην αρχή είναι μονά και μυτερά. Καλύπτονται μάλιστα από μαλακή, «βελούδινη» επιδερμίδα, που αργότερα «ξεφλουδίζεται». Το χειμώνα, αφού έχει μεσολαβήσει η εποχή της αναπαραγωγής, πέφτουν, για να ξαναφυτρώσουν πάλι την επόμενη άνοιξη, έχοντας μία επιπλέον διακλάδωση σε κάθε κέρατο. Τα ελάφια χρησιμοποιούν τα κέρατά τους κυρίως για να τα βγάζουν πέρα στους ερωτικούς τους καυγάδες.family_deers

Όλες για έναν και ένας για όλες!

Ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος είναι οι…μήνες του μέλιτος για τα ελάφια. Τον υπόλοιπο χρόνο αρσενικά και θηλυκά ζουν σε χωριστά κοπάδια. Τα αρσενικά βγάζουν δυνατούς μυκηθμούς (μουγκρητά) για να προσελκύσουν τις επίδοξες νύφες και μονομαχούν μεταξύ τους -κυριολεκτικά μέχρι θανάτου- για να τις κερδίσουν. Έτσι σχηματίζονται κοπάδια που αποτελούνται από ένα δυνατό αρσενικό ελάφι, τον αρχηγό και αρκετά θηλυκά, το «χαρέμι» του. Η ελαφίνα γεννάει κατά το Μάη με Ιούνη 1, το πολύ 2 μικρά, ύστερα από κυοφορία 5 έως 10 μηνών. Τα ελαφάκια φορούν στολή παραλλαγής για καμουφλάζ (έχουν άσπρες βούλες στο καστανό τρίχωμά τους, ώστε να μη διακρίνονται εύκολα ανάμεσα στους κορμούς και τα φυλλώματα των δέντρων) και μπορούν να περπατήσουν με τη μητέρα τους, λίγες ώρες μετά τον τοκετό.deer-316941_960_720

Μασουλώντας και ξαναμασουλώντας

Η πρώτη τροφή για το ελάφι είναι το γάλα που θηλάζει από τη μητέρα του. Αργότερα, το μενού του γίνεται αυστηρά «χορτοφαγικό»: ρίζες, κλαδάκια, χλόη, σπόροι, φρούτα, λουλούδια, φλοιοί δέντρων, είναι η καθημερινή ποικιλία την οποία καταβροχθίζει εν ριπή οφθαλμού. Μάλιστα, αν και καταπίνει την τροφή του αμάσητη, δε βαρυστομαχιάζει. Αυτό συμβαίνει γιατί είναι ζώο μηρυκαστικό, όπως οι κατσίκες κι οι αγελάδες. Όταν κάθεται να ξαποστάσει, ξαναφέρνει την τροφή στο στόμα και την αναμασά, μέχρι να της βγάλει…το λάδι, δηλαδή όλα τα πολύτιμα θρεπτικά συστατικά που περιέχει.800px-didrachme_de_ionietoixografia

Που ζουν τα ελάφια;

Η απάντηση είναι κατ’ αρχήν απλή: στα πεδινά και ορεινά δάση όλου σχεδόν του κόσμου. Υπάρχουν 40 περίπου είδη ελαφιών, διασκορπισμένα σε όλες τις ηπείρους. Δυστυχώς, όμως, η επιβίωσή τους δεν είναι εύκολη υπόθεση. Ο αφανισμός των φυσικών τους βιοτόπων από πυρκαγιές, η αποψίλωση για δημιουργία νέων καλλιεργήσιμων εκτάσεων, η υπερεκμετάλλευση των δασών από την υλοτομία και το ανεξέλεγκτο κυνήγι για το νόστιμο κρέας και για τα κέρατά τους (τα οποία είτε «στολίζονται» ως τρόπαια, είτε χρησιμοποιούνται -όπως και οι αδένες του- στην παραδοσιακή κινέζικη ιατρική), είναι οι κυριότερες απειλές που αντιμετωπίζουν τα ελάφια. Τα πιο γνωστά μας είδη είναι το «κόκκινο ελάφι» (Cervus elaphus) που απαντάται σε ολόκληρη την Ευρώπη και την Ασία και το πλατώνι (Dama dama) που το συναντάμε στις μεσογειακές κυρίως χώρες. Στην Ελλάδα το κόκκινο ελάφι έχει σχεδόν εξαφανιστεί. Λίγα ζώα απαντώνται ακόμη στον Εθνικό Δρυμό της Πάρνηθας και σε καταφύγια θηραμάτων, ενώ παλιότερα είχαν παρατηρηθεί στην Πίνδο, στη Χαλκιδική, στα Πιέρια όρη, στην Πεντέλη, την Εύβοια και την Ακαρνανία. Πλατώνια -κι αυτά ελάχιστα- μπορούμε να συναντήσουμε πλέον μόνο στη Ρόδο και στη Λήμνο.rhodos-portnomisma

1986-%ce%ad%ce%ba%ce%b4%ce%bf%cf%83%ce%b7-%ce%b8%ce%b5%ce%bf%ce%af-%cf%84%ce%bf%cf%85-%ce%bf%ce%bb%cf%8d%ce%bc%cf%80%ce%bf%cf%85-%ce%ac%cf%81%cf%84%ce%b5%ce%bc%ce%b9%cf%82%ce%b1-1Κυπάρισσος: μια πονεμένη ιστορία

Το ελάφι είναι γνωστό από τους προϊστορικούς χρόνους. Δεν είναι τυχαίο ότι απεικονίζεται συχνά σε παραστάσεις αγγείων και σε τοιχογραφίες που αναπαριστούν σκηνές από τη ζωή στη φύση. Είναι το ζώο-σύμβολο της Άρτεμης, της παρθένας θεάς του κυνηγιού και της σελήνης στην ελληνική μυθολογία. Το βρίσκουμε και στα δημοτικά μας τραγούδια, όπου, αν και αγρίμι, ζώο δηλαδή άγριο, ταυτίζεται με τη ντροπαλοσύνη και την ήμερη συμπεριφορά («αγρίμια κι αγριμάκια μου, λάφια μου μερωμένα»…). Ιδιαίτερα συγκινητικός και τρυφερός είναι ο μύθος του Κυπάρισσου.

Ο Κυπάρισσος ήταν ένα δυνατό παλικάρι που ζούσε στα καταπράσινα ελληνικά δάση. Μοναδικός και αγαπημένος του φίλος ήταν ένα πανέμορφο ελάφι, που τον ακολουθούσε παντού και είχε τόσο πολύ εξημερωθεί, που έπαιρνε την τροφή κατευθείαν από τα χέρια του. Μαζί περιπλανιόνταν στα ξέφωτα και στις λαγκαδιές, έπιναν κρυστάλλινο νερό από τις πηγές, γεύονταν τις λιχουδιές του δάσους και έπαιζαν χαρούμενα και ξέγνοιαστα στις όχθες των ποταμών. Του Κυπάρισσου του άρεσε το κυνήγι και συχνά έπαιρνε το φίλο του και χώνονταν βαθιά στο δάσος, για να ξετρυπώσουν κανένα αγριογούρουνο.cyparissus_baur_10

Σε μια τέτοια κυνηγετική του εξόρμηση βρέθηκε σε ένα μέρος βαθύσκιωτο, με τόσο πυκνή βλάστηση, που ήταν αδύνατο να προσανατολιστείς. Το ελάφι του Κυπάρισσου, ευκίνητο όπως ήταν, χώθηκε στα πράσινα κλαδιά για να φάει τα τρυφερά βλαστάρια τους και οι δύο φίλοι χώρισαν. Ο Κυπάρισσος είχε τεντωμένα τ’ αυτιά του και βάδιζε όσο πιο αθόρυβα μπορούσε, για να μην τρομάξει την επικείμενη λεία του. Ξάφνου άκουσε χαρχαλέματα στους απέναντι θάμνους. Κοίταξε προσεκτικά, αλλά δεν μπορούσε να διακρίνει τι προκαλούσε το θόρυβο. Τέντωσε το τόξο του, σημάδεψε προς το μέρος απ’ όπου ερχόταν ο θόρυβος και το κακό έγινε. Όταν πλησίασε για να μαζέψει το θήραμά του, είδε ότι το ζώο που είχε χτυπήσει, δεν ήταν αγριογούρουνο όπως νόμιζε, αλλά το αγαπημένο του ελάφι.

1651ovid-p-278a Βαριά τραυματισμένο στην καρδιά, αφού τον κοίταξε λυπημένα με τα μεγάλα του μάτια γεμάτα δάκρυα, ξεψύχησε. Ο Κυπάρισσος, ανήμπορος να πιστέψει ότι σκότωσε άθελά του τον πιστό του σύντροφο, άρχισε να γλυκομιλάει στο ελάφι του και να το χαϊδεύει σα να ήταν ζωντανό. Ο πόνος του όταν συνειδητοποίησε το γεγονός, ήταν αβάσταχτος. Τότε παρακάλεσε τους θεούς να πάρουν και τη δική του τη ζωή, για να τιμωρηθεί για το κακό που έκανε στο φίλο του. Οι θεοί τον λυπήθηκαν και τον μεταμόρφωσαν σε κυπαρίσσι κι από τότε το δέντρο αυτό είναι σύμβολο του πένθους.dscn7329

Μια αυτοσχέδια ιστορία, που έγινε χειροποίητο βιβλίο

Όλα ξεκίνησαν από ένα φύλλο εργασίας από το βιβλίο μου “Εδώ Προνήπιο”.dscn7375

Παρατηρήσαμε την εικόνα, τη συζητήσαμε κι αποφασίσαμε να φτιάξουμε τη δική μας ιστορία, διαλέγοντας κάθε φορά τις λέξεις που ταίριαζαν περισσότερο στο νόημα που είχαμε σκεφθεί. Φράση τη φράση την κατέγραψε η κυρία Εύη.dscn7373 Μετά ο καθένας έφτιαξε μια ζωγραφιά με τους ήρωες της ιστορίας μας, όπως τους φαντάστηκε. Και προχωρήσαμε στη σελιδοποίηση του βιβλίου μας, αφού πρώτα “μοιράσαμε” το κείμενο σε τόσα μέρη όσα παιδιά ήμαστε παρόντα σήμερα στην τάξη μας. Αριθμήσαμε τις σελίδες γιατί φυσούσε πολύ σήμερα και αν δεν το κάναμε ο άνεμος θα τρύπωνε από το μισάνοιχτο παράθυρο, θα τις ανακάτευε και άντε μετά να τις ξαναβάλεις στη σειρά. Ενώ αν έχει η κάθε μία τον αριθμό της, αυτό γίνεται πανεύκολα.

Έπειτα βοηθήσαμε την κυρία Εύη να “δέσει” τις σελίδες. Αποφασίσαμε όλοι μαζί τον τίτλο της ιστορίας μας και το πως θα είναι το εξώφυλλο. Είναι το πρώτο μας αυτοσχέδιο βιβλίο, μια που την πρώτη Παρασκευή του Δεκεμβρίου θα ξεκινήσει η Δανειστική μας Βιβλιοθήκη. Όποιο παιδί θέλει, θα μπορεί να δανειστεί και αυτό! Καμαρώναμε που γίναμε συγγραφείς και εικονογράφοι και που το ελαφάκι έγινε φίλος τελικά με το λύκο. Γιατί δεν υπάρχουν καλά και καλά ζώα στη φύση, όπως δεν υπάρχουν καλοί και κακοί άνθρωποι. Καλός ή κακός μπορεί να γίνει ο καθένας μας, αν τον φέρουν σε αυτήν την κατάσταση οι συνθήκες της ζωής του… dscn7389dscn7390dscn7391dscn7392dscn7393dscn7394dscn7396dscn7395dscn7397dscn7398dscn7399dscn7400dscn7401dscn7402dscn7403dscn7404dscn7405dscn7406dscn7407dscn7388

 

«Ήταν ένας γάιδαρος…

…με μεγάλα αυτιά»! Τόσο μεγάλα, που αν και ακούν πολλά -και άδικα τις περισσότερες φορές- δεν μας κρατούν κακία! Βλέπετε, εμείς με τα μικρά αυτιά και τη μεγάλη…γλώσσα συνηθίζουμε να αποκαλούμε «γάιδαρο» τον αναίσθητο, τον τεμπέλη, τον αχάριστο, τον εγωιστή άνθρωπο. Ποτέ μου δεν κατάλαβα το γιατί κι έτσι αποφάσισα να υπερασπιστώ το γαϊδαράκο, κάνοντας μια έρευνα για την αφεντιά του. Τι βρήκα; Διαβάστε και θαυμάστε! Και στο εξής, αν σας αποκαλέσουν «γάιδαρο», να πείτε ευχαριστώ. Είναι τίτλος τιμής!gaidouraki_1

Ένας ιδιαίτερα χρήσιμος φίλος

Μπορεί στις μέρες μας το γαϊδουράκι να αποτελεί είδος προς εξαφάνιση, αλλά αν ρωτήσετε τους παππούδες σας, θα δείτε ότι παλιότερα ήταν αχώριστος σύντροφος και βοηθός των ανθρώπων και διόλου ευκαταφρόνητο…περιουσιακό στοιχείο! Διαθέτει εξαιρετική αντοχή στην κούραση και ανθεκτικότητα στις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης και είναι λιτοδίαιτο. Δεν παραπονιόταν ούτε όταν το παραφόρτωναν με τα βάρη της αγροτικής ζωής, ούτε όταν το έβαζαν να σέρνει το μαγγανοπήγαδο, ούτε όταν το χρησιμοποιούσαν για τη μεταφορά ηλικιωμένων και παιδιών, επειδή βάδιζε αργά και σταθερά. Ξέρετε ότι από το δέρμα των γαϊδουριών φτιάχνουν γερά τύμπανα; Κι ότι το γαϊδουρινό γάλα μοιάζει πολύ με το ανθρώπινο και έχει σώσει ζωές, χρησιμοποιούμενο ως υποκατάστατό του, στην Κατοχή;santorini%cf%86%cf%89%cf%81%cf%84%ce%bf%ce%bc%ce%b1

Τα στοιχεία σας, παρακαλώ!

Γένος: εγώ, ο κυρ-Μέντιος, δηλώνω υπεύθυνα ότι ανήκω στα περισσοδάκτυλα θηλαστικά κι ότι στενοί μου συγγενείς είναι τα άλογα και οι ζέβρες.

Ολίγη μορφολογία: έχω σώμα κοντό και ρωμαλέο, ύψος (μέχρι τον ώμο) περίπου 1,20 εκατοστά, χρώμα καστανό ή γκρίζο σε διάφορες παραλλαγές, με σταχτιά ή λευκή κοιλίτσα. Λένε ότι είμαι κάπως…χοντροκέφαλος!

Ολίγη βιολογία: ζω περίπου 30 χρόνια. Αυτό που μαρτυρά την ηλικία μου, το λέει μια παροιμία παρακάτω, βρείτε ποια. Η συμβία μου εγκυμονεί για 12 μήνες και γεννά ένα μόνο μικρό κάθε φορά. Είμαι φυτοφάγος και τρελαίνομαι για καρότα.maxresdefault

Άλλος έχει τ’ όνομα…

…κι άλλος τη χάρη! Διότι τι έχουμε να προσάψουμε στον συμπαθέστατο γαϊδαράκο; Εντάξει, φημολογείται ότι έχει γαϊδουρινό πείσμα, αλλά αυτό αντισταθμίζεται από τη γαϊδουρινή υπομονή, με την οποία αντιμετωπίζει τις απαιτήσεις μας. Είναι και λιγάκι παράφωνος όταν γκαρίζει, αλλά μήπως τον προορίζουμε για το Μέγαρο Μουσικής; Τον κατηγορούν ότι είναι ιδιότροπος, αλλά εδώ εκτός από μία παροιμία που επίσης θα βρείτε παρακάτω, ταιριάζει και μια άλλη στην οποία πρωταγωνιστεί μία καμήλα. Πάντως, αν και σύμβολο ταπεινότητας, δεν έχει περάσει απαρατήρητος! Πολλοί τον μνημόνευσαν, ο καθένας με τον τρόπο του: από τον Αίσωπο ως τον Παπαδιαμάντη και πολλούς άλλους λογοτέχνες μας, μέχρι τη λαϊκή μας παράδοση. Κι από τη Γεωργία Βασιλειάδου, που μας τον σύστησε ως «κυρ-Μέντιο Κουτεντέ» και την Αλίκη Βουγιουκλάκη, που τον αποκαλούσε «Πρόεδρο» στον παλιό ελληνικό κινηματογράφο, μέχρι το Νίκο Ξυλούρη, που τραγούδησε μοναδικά τους συμβολικούς στίχους του ποιητή μας Κώστα Βάρναλη. Μην ξεχνάτε ότι πάνω σε γαϊδουράκι ταξίδεψε ο νεογέννητος Χριστός, για να ξεφύγει από το μένος του Ηρώδη κι ότι πάλι πάνω σε γαϊδουράκι έκανε τη θριαμβευτική του είσοδο στα Ιεροσόλυμα, την Κυριακή των Βαϊων.gaidouraki

Εσείς, παίζετε «Μακριά γαϊδούρα»;

«Τρία τέσσερα παιδιά έκαναν τη γαϊδούρα. Το πρώτο παιδί έσκυβε και ακουμπούσε τα χέρια του μπροστά στα πόδια του, μετά το ένα μετά το άλλο πιανόταν από τους γοφούς του μπροστινού του, γερά. Άλλα τόσα παιδιά ήταν μια άλλη ομάδα. Αυτά, το ένα μετά το άλλο, έπαιρναν φόρα και πηδούσαν πάνω στη μακριά γαϊδούρα και κάθονταν καβάλα. Πολλές φορές τα παιδιά που έκαναν τη γαϊδούρα, δεν άντεχαν το βάρος των παιδιών που πηδούσαν και προσγειώνονταν στην πλάτη τους και έπεφταν κάτω. Μαζί με αυτά έπεφταν και όσα ήταν πάνω στην πλάτη τους. Τότε σκάγαμε όλοι στα γέλια. Κέρδιζαν όταν άντεχαν το βάρος όλων των παιδιών της ομάδας που πηδούσε πάνω τους…»… (Από το βιβλίο «Ομαδικά Παιδικά Παιχνίδια», έκδοση της Ευωνύμου Οικολογικής Βιβλιοθήκης, Αθήνα 2000).mariza_05mariza

Μικρό «γαϊδουρολεξικό»!

Equus hemionus: ο άγριος, ασιατικός γάιδαρος, σκληροτράχηλο ζώο της ερήμου. Ζει κυρίως στη Μογγολία, το Ιράν και τη Βόρεια Ινδία, σε μικρά κοπάδια που αποτελούνται από ένα ώριμο αρσενικό, πολλά θηλυκά και μερικά νεαρά άτομα.

Equus asinus: ο αφρικανικός γάιδαρος, πρόγονος όλων των εξημερωμένων γαϊδάρων. Ζει στη Βόρεια Αφρική, αν και πιστεύεται ότι το «αυθεντικό» είδος έχει εξαφανιστεί και υποκατασταθεί από εξημερωμένους απογόνους του, που …εξαγριώθηκαν ξανά!

Διασταυρώσεις με άποψη: γαϊδαράκος με φοράδα, γεννούν το μουλάρι. Γαϊδουρίτσα με άλογο, γεννούν το γαϊδουρομούλαρο ή γίννο. Και τα δύο είναι -κατά κανόνα- στείρα!

Γαϊδουράγκαθα: πάνω από 50 είδη αγκαθωτών φυτών που απαντώνται στην ελληνική φύση, εκλεκτός μεζές για το γάιδαρο, μπελάς για τους ανύποπτους περιπατητές.

Γαϊδουρονήσια: μια ντουζίνα από συνήθως άγονα και ακατοίκητα νησάκια, σε διάφορες περιοχές της χώρας μας (π.χ. Νότια Κρήτη, Κυκλάδες, Χαλκιδική, Σούνιο, Σποράδες). Ονομάστηκαν έτσι, επειδή αξιοποιούνταν ως εποχιακοί βοσκότοποι των λιτοδίαιτων φίλων μας.

Γαϊδουρόκομπος: είδος πρόχειρου ναυτικού κόμπου (ο μπαμπάς μου, ο μαστρο-Παναγιώτης, τον λέει και «ατζαμή»).

Γαϊδουροκεφαλάς: κι όμως πρόκειται για είδος στρουθιόμορφου πουλιού!

Γαϊδουροπόδαρο: εδώ πιάσαμε βυθό, αφού αυτή είναι η κοινή ονομασία ενός δίθυρου μαλακίου!

Κυρ – Μέντιος: Οι αρχαιολόγοι έχουν βρει τετράδραχμο που παριστάνει το Διόνυσο στη ράχη ενός από τα ιερά του ζώα. Η χαραγμένη επιγραφή ΜΕΝΔΑΙΟΝ επιβεβαιώνει ότι το νόμισμα κόπηκε στην αρχαία Μένδη της Χαλκιδικής. Χρονολογείται στο 430 π.Χ. περίπου. Εικάζεται ότι το όνομα “κυρ-Μέντιος” με το οποίο αποκαλούμε συχνά τα  γαϊδουράκια, προέρχεται από εκεί.tetradraxmo-mendaion

Παροιμίες για γαϊδάρους

Μπορείτε να σκεφτείτε τι σημαίνουν οι παρακάτω παροιμίες; Αν προσπαθήσετε να τις εικονογραφήσετε κιόλας, σίγουρα θα περάσετε πολύ ευχάριστα και δημιουργικά.

1) “Κάλλιο γαϊδουρόδενε, παρά γαϊδουρογύρευε”

2) “Δυο γάιδαροι μαλώνανε σε ξένον αχυρώνα”

3) “Ενός χαρίζαν γάιδαρο και τον κοίταζε στα δόντια”

4) “Είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα”

5) “Μεγάλωσε το γαϊδουράκι, μίκρυνε το σαμαράκι”

6)Ήτανε στραβό το κλήμα, το ‘φαγε κι ο γάιδαρος”

Τελειώνοντας αυτή τη σύντομη αναφορά στο γαϊδουράκι, δεν μπορώ παρά να μνημονεύσω και τον αγαπημένο ήρωα των βιβλίων μου, τον Γκάρι. Ένα γάιδαρο που μιλάει, πετάει, παίζει παντομίμα, θέατρο και κουκλοθέατρο και ξεναγεί τα παιδιά στην ιστορία, αρχής γενομένης από τα χρόνια τα βυζαντινά. Ο Γκάρι έλαβε σάρκα και οστά χάρη στα πινέλα της χαρισματικής Λέλας Στρούτση και έγινε κούκλος από τη χειροτέχνη Εύη Αλμπαντάκη. 

Περιηγηθείτε, επίσης, στην ιστοσελίδα της “Γαϊδουροχώρας” (http://gaidourohora.gr/) και απολαύστε την υπέροχη ταινία κινουμένων σχεδίων “Μαρίζα – Ο Πεισματάρης Γάιδαρος” (https://www.youtube.com/watch?v=_LmAcfO9lyg).

mia_volta_sta_vyzantina_chronia

kouklotheatro_1gari

 

 

 

Πουλιά μου διαβατάρικα…

poulia_1Φθινόπωρο και τα αποδημητικά πουλιά ξεκινούν το μακρύ ταξίδι της μετανάστευσης προς τις ζεστές περιοχές του πλανήτη. Ελάτε να τα γνωρίσουμε, να συνταξιδέψουμε, να απογειωθούμε μαζί τους στα σύννεφα! Να μιμηθούμε το πέταγμά τους, τις φωνές τους. Τον τρόπο που επικοινωνούν μεταξύ τους.poulia_2

Πρώτα θα ψάξουμε πληροφορίες και φωτογραφίες στα βιβλία και στο διαδίκτυο. Για να μάθουμε τα ονόματά τους, να τα ταυτίσουμε με την εικόνα τους, να μιλήσουμε για τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του καθενός, να τα περιγράψουμε στους φίλους μας. Μετά θα ερευνήσουμε πως κάνουν ένα τόσο μεγάλο ταξίδι, πως προσανατολίζονται, πως συντηρούνται συχνά χωρίς ή με ελάχιστη τροφή, από τι και ποιους κινδυνεύουν. Θα ψηλαφίσουμε στην υδρόγειο σφαίρα και στον παγκόσμιο χάρτη τις διαδρομές που ακολουθούν. Και θα φτιάξουμε γλωσσοδέτες και μαντέματα, θα παίξουμε παιχνίδια μνήμης και παρατηρητικότητας μαζί τους.poulia_13poulia_14poulia_15poulia_12poulia_17

Έπειτα θα ζωγραφίσουμε τα αγαπημένα μας πουλιά, ο καθένας όπως μπορεί. Θα μελετήσουμε τα σμήνη τους και τους υπέροχους και συχνά παράξενους και θαυμαστούς σχηματισμούς τους στον αέρα. Θα ρωτήσουμε τη φαντασία μας να μας πει με τι μοιάζουν. Και θα προσπαθήσουμε να τους αποτυπώσουμε, δουλεύοντας σε ζευγαράκια, πάνω σε μεγάλο χαρτί. Θα ακούσουμε μουσική και τραγούδια, θα δούμε βίντεο με αποδημητικά πουλιά σε πτήση και θα διαβάσουμε ποιήματα σπουδαίων ποιητών για τα πουλιά.poulia_5poulia_22

Πουλάκι ξένο

Πουλάκι ξένο, ξενιτεμένο,
πουλί χαμένο, πού να σταθώ;
Πού ν’ ακουμπήσω, να ξενυχτήσω, να μη χαθώ;

Βραδιάζει η μέρα, σκοτάδι πέφτει
και δίχως ταίρι πού να σταθώ;
Πού να φωλιάσω σε ξένο δάσος, να μη χαθώ;

Γυρίζω να βρω πού να καθίσω,
να ξενυχτήσω μοναχό.
Κάθε κλαράκι βαστάει πουλάκι ζευγαρωτό.

(παραδοσιακό)poulia_11poulia_19

Πουλιά μου διαβατάρικα

Πουλιά μου διαβατάρικα,
αυτού ψηλά που πάτε,
λίγο για χαμηλώσετε
και πάρτε με κι εμένα.
Να πάω στην αγάπη μου,
που βρίσκεται στα ξένα.

(παραδοσιακό)poulia_4poulia_10

Δύο και δύο τέσσερα
τέσσερα και τέσσερα οχτώ
οχτώ κι οχτώ κάνουν δεκάξι.
Επαναλάβατε! λέει ο δάσκαλος.
Δύο και δύο τέσσερα
τέσσερα και τέσσερα οχτώ
οχτώ κι οχτώ κάνουν δεκάξι.
Μα να το πουλί-λύρα
που περνά στον ουρανό.
Το παιδί το βλέπει,
το παιδί το ακούει,
το παιδί το φωνάζει:
Σώσε με, παίξε μαζί μου,
πουλί!
Τότε το πουλί κατεβαίνει
και παίζει με το παιδί.
Δύο και δύο τέσσερα.
Επαναλάβατε! λέει ο δάσκαλος.
Και το παιδί παίζει,
το πουλί παίζει μαζί του…
Τέσσερα και τέσσερα οχτώ
οχτώ κι οχτώ κάνουν δεκάξι
δεκάξι και δεκάξι πόσα κάνουν;
Δεν κάνουν τίποτα δεκάξι και δεκάξι
και προπάντων όχι τριάντα δύο
έτσι ή αλλιώς
και φεύγουν.
Και το παιδί έκρυψε το πουλί
μες στο θρανίο του
κι όλα τα παιδιά
ακούν το τραγούδι του
κι όλα τα παιδιά ακούν τη μουσική
κι οχτώ κι οχτώ στη βόλτα τους φεύγουν
και τέσσερα και τέσσερα και δυο και δυο
στη βόλτα τους το σκάνε
κι ένα κι ένα δεν κάνουν ούτε ένα ούτε δύο
ένα ένα το ίδιο φεύγουν.
Και το πουλί-λύρα παίζει
και το παιδί τραγουδάει
κι ο καθηγητής φωνάζει:
Πότε θα πάψετε να κάνετε τον καραγκιόζη!
Μα όλα τ’ άλλα παιδιά
ακούν τη μουσική
και οι τοίχοι της τάξης
σωριάζονται ήσυχα.
Και τα τζάμια ξαναγίνονται άμμος
το μελάνι ξαναγίνεται νερό
τα θρανία ξαναγίνονται δένδρα
η κιμωλία ξαναγίνεται ακρογιαλιά
το φτερό ξαναγίνεται πουλί.

Ζακ Πρεβέρ, Κουβέντες, μτφρ. Μιχάλης Μεϊμάρης, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα 1994poulia_8poulia_20

Θα αποστηθίσω
τα λόγια των πουλιών τα ελαφρά
και στην καρδιά μικρές φωλιές ενθυμημάτων
θα χαράξω
ονόματα να τα φωνάζω να έρχονται
με την ανθρωπινή τους ομιλία να τ’ ακούω
τι λένε τα πουλάκια;
ένα αλφαβητάρι να συλλαβίζω κι εγώ
ταπεινά
έξω στους δρόμους
εκεί που ανθίζουν τα τηλεγραφόξυλα
να γίνεται ένα περιβόλι ο κόσμος

Πόλυ Χατζημανωλάκη, Το αλφαβητάρι των πουλιών, εκδόσεις Εύμαρος, Αθήνα 2014poulia_9

Ο λίγος χρόνος των πουλιών

Μέσα στον απέραντο ουρανό
Ο λίγος χρόνος των πουλιών
Είναι λύπη;
Είναι χαρά;
Το φως έρχεται
Εκλέγει τα πουλιά
Το φως δεν καταστρέφει
Ανάμεσά μας πάντοτε ένας
Εκείνος που μαθαίνει τα νιάτα τ’ ουρανού
Και που πετάει με τα πουλιά
Μέσα στον αιθέρα

Γιώργος Σαραντάρηςpoulia_7poulia_3poulia_21

 

ΜΕ ΤΑ γονίδια ΑΛΛΑΓΜΕΝΑ!

2091Αγαπητοί μου τηλεθεατές, κυρίες και κύριοι, καλημέρα σας από το Νικόλα Ταψή, δηλαδή την αφεντιά μου. Στη σημερινή μας εκπομπή «Στο μάτι της κουζίνας» θα ασχοληθούμε με ένα φλέγον και κάπως…δύσπεπτο ζήτημα της εποχής μας, τα μεταλλαγμένα τρόφιμα. Στο στρωμένο, εεε στρογγυλό μας τραπέζι έχουμε καλεσμένους τη συνάδελφο ερευνήτρια Βαγγελίτσα Ανησυχίδου, τον επίτιμο καθηγητή Βιολογίας κύριο Περικλή Σαλάτογλου, τη διαιτολόγο κυρία Ρόιδω Βαλεφάβα και το διευθυντή δημοσίων σχέσεων της εταιρείας «Σπορέξ» κύριο Μικέ Φαταούλα. Στα γνωστά τηλέφωνα της εκπομπής μπορείτε να απευθύνετε τα ερωτήματά σας στους καλεσμένους μας.

Κι ας έρθουμε στην πρώτη καλεσμένη μας. Γιατί, βρε Βαγγελίτσα μου, φαγώθηκες να κάνουμε εκπομπή με αυτό το θέμα;article8460_1392146557.w_l

Β.Ανησ.: Κατ’ αρχήν, κ. Ταψή μου, σ’ ευχαριστώ που με κάλεσες στην εκπομπή σου. Ο βασικός λόγος που σ’ έψηνα τόσον καιρό να ερευνήσουμε το θέμα αυτό, είναι οι απορίες και η ανησυχία τόσο η δική μου, όσο και άλλων ερευνητών. Τι είναι τα «μεταλλαγμένα» ή «γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα»; Τρώγονται; Όταν τρώγονται χωνεύονται; Κι αν ναι, μήπως αυτό είναι επικίνδυνο για την υγεία μας και για το περιβάλλον; Ποιος τα δημιούργησε και γιατί; Πώς μπορούμε να τα ξεχωρίσουμε από τα υπόλοιπα τρόφιμα;

Ν.Ταψής: Σιγά Βαγγελίτσα μου, μία-μία οι ερωτήσεις. Άλλωστε έχουμε κοντά μας τον καθηγητή κ. Σαλάτογλου, ειδικό για να μας δώσει τις σωστές απαντήσεις. Τι λέτε κι εσείς κ. καθηγητά μου;metallagmena-genetika-tropopoiimena-trofima

Π.Σαλάτ.: Βεβαιότατα κ. Ταψή μου, τα ερωτήματα είναι πολλά και χμ, καυτά -με εννοείτε; Ας αρχίσουμε από το πρώτο. Τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα είναι τρόφιμα που τους έχουμε ελαφρώς αλλάξει τα…φώτα, χμ, τα γονίδια -με εννοείτε; Δηλαδή, έχουμε επέμβει επιστημονικώς κι έχουμε αντικαταστάσει ένα ή περισσότερα από τα γονίδιά τους με άλλα, που προέρχονται από ποικίλους άλλους οργανισμούς, έτσι ώστε να τα εφοδιάσουμε με καινούργιες ιδιότητες, όπως μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στα ζιζάνια και στις δυσμενείς κλιματολογικές συνθήκες, καλύτερη εμφάνιση, εντονότερη γεύση κ.τ.λ. –με εννοείτε;

Β.Ανησ.: Δεν μας το κάνετε λίγο πιο λιανά αυτό, κ. Σαλάτογλου;

Ρ.Βαλ.: Τι πιο λιανά, καλή μου, άλλο ντομάτα κι άλλο πατάτα! Εδώ κάνουν ενέσεις στα σιτάρια για να μυρίζουν σα φουντούκια και διασταυρώνουν τον καπνό με γονίδια πυγολαμπίδας, για να φωσφορίζει όταν θέλει πότισμα, ή όταν προσβάλλεται από ζιζάνια! Πώς να φτιάξω μετά εγώ ασφαλείς δίαιτες για τις πελάτισσές μου, όταν χάνει ο σπόρος το φυτό και το φυτό το σπόρο;GMO_apple_11

Ν.Ταψής: Είναι αλήθεια αυτό κ. Φαταούλα μου; Τι υποστηρίζει η εταιρεία σας, η «Σπορέξ»;

Μ.Φατ.: Η «Σπορέξ», κ. Ταψή μου, υποστηρίζει την πρόοδο και την ανάπτυξη. Δεν μπορεί την εποχή της παγκοσμιοποίησης να μας κάνουνε κουμάντο τα μπιζέλια κι οι ανανάδες. Η επιστήμη θα μας οδηγήσει σ’ ένα καινούργιο, αστραφτερό μέλλον, όπου όλα θα τρώγονται κι όλα θα χωνεύονται…

Β.Ανησ.: Αφού πρώτα όλα θα μεταλλάσσονται, όπως συμφέρει σε μερικούς μερικούς; Και νομίζετε ότι η φύση θα το καταπιεί εύκολα και χωρίς συνέπειες αυτό το…φρούτο;

Kartinki, prikoly, video, anekdoty, foto, zvjozdy, shutki, jumor, na www.zapilili.ru demotivatory fotozhaba videozhaba

Π.Σαλ.: Αν μου επιτρέπετε, ως καθηγητής Σαλάτογλου έχω ήδη κάποιες επιφυλάξεις για την ασφάλεια και τη σκοπιμότητα του εγχειρήματος αυτού. Διότι όταν παραβιάζουμε τους κανόνες της φύσης, διαταράσσεται επικίνδυνα η οικολογική ισορροπία. Εάν οι γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί έρθουν σε επαφή με τους «καθαρούς», θα παραβιαστεί η αλυσίδα της ζωής -με εννοείτε; Και τότε ποιος ξέρει τι έχουν να δουν τα μάτια μας…-με εννοείτε;

Ρ.Βαλ.: Σημεία και τέρατα, κυρίες μου και κύριοι! Λαχανικά-ράμπο που θα σκοτώνουν από μόνα τους τα ενοχλητικά έντομα, σπόρους-καμικάζι που, αφού φυτρώσουν μια φορά, θα αυτοκαταστρέφονται για να αναγκάζονται να αγοράζουν καινούργιους κάθε χρόνο οι αγρότες, βαμβάκι μπλε ώστε να φτιάχνονται τα μπλου-τζην απευθείας χωρίς βαφή και πατάτες «δύο σε ένα», που θα εμπεριέχουν το εντομοκτόνο τους και δεν θα χρειάζονται ψεκασμό!metallagmena

Ν.Ταψής: Κι η υγεία μας; Αυτή η πολύτιμη υγεία του ανύποπτου καταναλωτή δεν θα τα…παίξει -συγχωρήστε μου την έκφραση- με όλα αυτά τα διαβολικά ανακατέματα;

Μ.Φατ.: Ας μην είμαστε υπερβολικοί, αγαπητοί μου. Κάτι μικροαλλεργίες που μπορεί να εμφανιστούν, θα βάλουν φρένο στη μεγαλύτερη εποποιία όλων των εποχών, την κυριαρχία του ανθρώπου πάνω στη φύση; Έχετε αμφιβολίες ότι η βιοτεχνολογία στοχεύει στο καλό της ανθρωπότητας; Ακόμη και οι λαοί που λιμοκτονούν στις φτωχότερες χώρες του πλανήτη θα χορτάσουν! Τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα θα είναι όλο και πιο φτηνά, όλο και πιο ανθεκτικά, όλο και πιο γευστικά, όλο και πιο εμφανίσιμα, όλο και πιο τέλεια…

Β.Ανησ.: Όλο και περισσότερο προϊόντα κι όλο και λιγότερο τρόφιμα!

Ν.Ταψής: Αγαπητοί μου καλεσμένοι, με ειδοποιούν από την αίθουσα σύνταξης, ότι θα συνδεθούμε ζωντανά με μια κάπως περίεργη συνομιλήτρια. Και να, στο παράθυρο της εκπομπής μας μια…ntomates2701-540x367

Μεταλλαγμένη Ντομάτα: «Είμαι μια μετα-ντομάτα
από μόνη μου σαλάτα!
Μου ’χουν μπλέξει τα γονίδια
και με ζώσανε τα φίδια…

Η φλούδα μου γυαλιστερή,
κι αργώ να ωριμάσω,
μα με φωνάζουν άνοστη
και μου ’ρχεται να σκάσω!».

Π.Σαλ.: Μα είναι δυνατόν! Μια ντομάτα που μιλάει με στιχάκια -με εννοείτε; Εδώ Σαλάτογλου, καθηγητής βιολόγος. Με ποιο γονίδιο σας μετάλλαξαν εσάς αγαπητή μου;

Μ.Ντομ.: «Με το γονίδιο της ομοιοκαταληξίας
κι είμαι μεγάλος ταραξίας!
Δεν έχω και σπόρους, γιατί κάτι γερόντια
παραπονιόνταν πως τους μπαίνανε στα δόντια!».GMO-Mango-Peas

Ρ.Βαλ.: Αίσχος, είναι και αναιδέστατη! Που να δείτε και τι άλλες διασταυρώσεις έχουν να γίνουν! Και μάλιστα όχι μόνο σε φυτά, αλλά και σε ζώα και -γιατί όχι- σε ανθρώπους. Σόδομα και Γόμορρα σας λέω!

Β.Ανησ.: Ευτυχώς που ο Νώε δεν ζει στην εποχή μας. Δε θα ’ξερε ποιον να μαζέψει ως είδος αντιπροσωπευτικό στην Κιβωτό και ποιον ν’ αφήσει να χαθεί στον κατακλυσμό…

Ν.Ταψής: Αγαπητοί μου τηλεθεατές, ο χρόνος μας τελείωσε και φοβάμαι πως η κατάσταση μπορεί και να έχει ξεφύγει από τον έλεγχο. Γι’ αυτό διαβάζετε προσεκτικά τις ετικέτες των τροφίμων που αγοράζετε. Κάντε ερωτήσεις, μην τρώτε αδιαμαρτύρητα ό,τι σας σερβίρουν. Η άγνοια και η αδιαφορία μας παραμορφώνουν! Ενοχλήστε τους αρμόδιους. Ενημερωθείτε και αντιδράστε. Γιατί μόνο μια κοινωνία συνειδητοποιημένη δεν έχει φόβο να καταντήσει γενετικώς τροποποιημένη!

ΤΕΛΟΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ

apple with orange content

Φύλλα Φθινοπωρινά

Ποιος μπορεί να μιλήσει στα παιδιά για το φθινόπωρο καλύτερα από ένα κίτρινο φύλλο; Κανείς δεν το γνωρίζει τόσο καλά, κανείς δεν το αγαπά τόσο ώστε να…πέσει κατάχαμα και να γίνει χαλί να το πατήσει.

Αλλά όσο σημαντικό είναι το φύλλο που πέφτει, άλλο τόσο είναι κι αυτό που παραμένει στο κλαδί. Καθένα έχει τη λειτουργία, τη χρησιμότητα, την αξία του. Κι όλα τα φύλλα είναι φίλοι. Αυτό δεν είναι το σπουδαιότερο και το ομορφότερο στη ζωή;fthinoporo_1

Δυο φύλλα – φίλοι ήρθαν σήμερα στην τάξη μας, επισκέπτες απρόσμενοι που έγιναν αμέσως αγαπητοί. Αμέσως απέκτησαν όνομα: ο Κιτρινούλης και ο Πρασινάκης. Ο Κιτρινούλης ζούσε σ’ ένα δέντρο φυλλοβόλο και ο Πρασινάκης σ’ ένα αειθαλές. Τον Κιτρινούλη παραλίγο να τον πατήσει η κυρία καθώς ερχόταν πρωί πρωί αγουροξυπνημένη στο σχολείο. Ευτυχώς, τον εντόπισε εγκαίρως, τον σήκωσε από το πεζοδρόμιο, τον έβαλε στην τσάντα της και τον “έσωσε” από βέβαιο αυτοκινητιστικό δυστύχημα. Τον Πρασινάκη τον…κουτούλησε κατά λάθος, έτσι όπως περπάταγε αφηρημένη κι εκείνος ήταν φυτρωμένος σε ένα χαμηλό κλαδί. Σκέφτηκε ότι θα άρεσε στον Κιτρινούλη να έχει μια παρέα και τσακ! Άπλωσε το χέρι της και τον έκοψε προσεκτικά, αφού του εξήγησε το λόγο και του ζήτησε και συγνώμη. Ευτυχώς ήταν φύλλο με κατανόηση και δέχτηκε να θυσιαστεί για τη χαρά της γνώσης…

Να τους, λοιπόν, στην παρεούλα μας! Τους παρατηρήσαμε, τους αγγίξαμε, διαπιστώσαμε ότι ο καθένας είχε άλλη υφή (μαλακός-σκληρός, λείος-τραχύς). Τους μυρίσαμε. Ο Πρασινάκης, μόλις τον χαϊδέψαμε λίγο, μοσχομύρισε και «μαρτύρησε» αμέσως την καταγωγή του: φύλλο λεμονιάς. Μμμ, ευλογημένο δέντρο, απίθανος καρπός. Νοστιμίζει τα φαγητά και τα γλυκά μας, σκοτώνει τα μικρόβια, τρελαινόμαστε για τη δροσερή λεμονάδα του. Κρατήσαμε και τους δυο μας φυλλαράκους κοντά στο αυτί μας, για να ακούσουμε τι κουβεντιάζουν, να μάθουμε τα μυστικά τους. Αλλά δεν ακούστηκε τίποτα. Ούτε ψίθυρος. Μα…μιλούν τα φύλλα; Δεν έχουμε παρά να το ερευνήσουμε!ermioni

Στο σχολείο και στο σπίτι έχουμε πολλά βιβλία απ’ όπου μπορούμε να αντλήσουμε πληροφορίες για διάφορα θέματα. Βιβλία γνώσεων, λεξικά, εγκυκλοπαίδειες. Ένας συμμαθητής μας είχε φέρει μία εγκυκλοπαίδεια από το σπίτι του. Μάθαμε πως να ψάχνουμε στα περιεχόμενα για να βρούμε αυτό που μας ενδιαφέρει. Εντοπίσαμε σε ποιες σελίδες έγραφε για τα δέντρα και τα φύλλα τους και διαβάσαμε πολλά ενδιαφέροντα. Αλλά δεν μας έφτανε αυτό. Θέλαμε να ακούσουμε από τα ίδια τα φύλλα πως περνάνε στη ζωή τους. Καταγράψαμε τις ερωτήσεις μας, όλα όσα θα θέλαμε να μάθουμε γι’ αυτά:

1. Διασκεδάζετε εσείς τα φύλλα;
2. Είναι τα δέντρα το σπίτι σας;
3. Τσακώνεστε μεταξύ σας εσείς τα φύλλα;
4. Βλέπετε τηλεόραση;
5. Οδηγείτε αυτοκίνητο;
6. Έχετε τάμπλετ;
7. Είναι ήσυχα τα άλλα φύλλα στο δέντρο σας;
8. Κοιμάστε εσείς τα φύλλα;
9. Πότε έχετε τα γενέθλιά σας;
10. Ζωγραφίζετε εσείς τα φύλλα;
11. Τι τρώτε;
12. Μπορείτε να κάνετε κολοτούμπες;
13. Πηγαίνετε διακοπές;
14. Έχετε οικογένεια;
15. Πάτε σχολείο;
16. Μοιράζεστε τα παιχνίδια σας;fylla

Αλλά πως θα μας μιλούσαν τα φύλλα; Αφού δεν έχουν στόμα! Δεν έχουν; Εντάξει, έχουν κάτι μικρά σωληνάκια που ρουφάνε νερό και θρεπτικούς χυμούς από τη γη, αλλά στόματα δεν τα λες. Τουλάχιστον στόματα από αυτά που, εκτός από το να πίνουν και να τρώνε, μιλάνε κιόλας. Πρόβλημα! Αλλά για κάθε πρόβλημα υπάρχει μία λύση. Ειδικά όταν εκτός από όρεξη για μάθηση διαθέτουμε και δημιουργική φαντασία.

Βγήκαμε διάλειμμα και όταν επιστρέψαμε στην τάξη, μας περίμενε μια έκπληξη. Τα φύλλα – φίλοι μας, εκτός από όνομα, είχαν αποκτήσει και πρόσωπο! Και ένα πρόσωπο έχει φυσικά και στόμα. Λύθηκε κι αυτό το πρόβλημα, λοιπόν. Τώρα θα τα μάθουμε ΟΛΑ από πρώτο χέρι…εεε από πρώτο φύλλο δηλαδή! Είμαστε όλο αυτιά για ν’ ακούσουμε τις απαντήσεις τους. Και για να τα ενθαρρύνουμε ν’ αρχίσουν, ας τους χαρίσουμε από μια ζωγραφιά με πολλή αγάπη…fylla_zografies

Μεσολάβησε Σαββατοκύριακο. Όταν μπήκαμε στην τάξη μας τη Δευτέρα το πρωί, μας περίμενε μια δυσάρεστη έκπληξη. Ο Κιτρινούλης και ο Πρασινάκης, τα δύο φύλλα-φίλοι μας, δεν έδειχναν καθόλου καλά. Είχαν ζαρώσει και ξεραθεί ακόμη περισσότερο από τη ζέστη και την κλεισούρα και μόλις πήγαμε να τα αγγίξουμε, θρυμματίστηκαν. Ωχ τι πάθαμε! Τώρα, πως θα μας απαντήσουν στις ερωτήσεις μας;

Ευτυχώς, είμαστε παιδιά με φαντασία και επινοητικότητα. Στύψαμε το μυαλουδάκι μας, κουβεντιάσαμε διάφορες ιδέες και τελικά βρήκαμε τη λύση: θα τους ξαναφτιάχναμε, αλλά από χαρτόνι! Και να τους, χαμογελαστούς και έτοιμους για νέες περιπέτειες. Ο Κιτρινούλης και ο Πρασινάκης έγιναν δυο τσαχπίνες χαρτόκουκλες. Τους πήραμε στα χέρια μας και «ζωντάνεψαν» με τη φωνή και την κίνησή μας. Και ορίστε τι απαντήσεις έδωσαν στις ερωτήσεις μας:Kitrinoulis_Prasinakis

1. Διασκεδάζετε εσείς τα φύλλα;
Φυσικά! Δεν βλέπετε πως κουνιόμαστε, πως χορεύουμε, πως τραμπαλιζόμαστε, ακόμη και πως πετάμε, όταν μας φυσά ο αέρας;

2. Είναι τα δέντρα το σπίτι σας;
Ασφαλώς! Σπίτια ευάερα, ευρύχωρα κι ευήλια, όπως λέτε κι εσείς οι άνθρωποι.

3. Τσακώνεστε μεταξύ σας εσείς τα φύλλα;
Όχι, γιατί δεν έχουμε τίποτα να χωρίσουμε. Είμαστε ίσα κι όμοια σε όλα!

4. Βλέπετε τηλεόραση;
Όχι, δεν μας χρειάζεται! Βλέπουμε τη φύση και τη θέα από τα κλαδιά μας! Τον ήλιο, το φεγγάρι, τ’ άστρα, όλα τα όμορφα πράγματα στον κόσμο. Και φανταζόμαστε παραμύθια.sofia

5. Οδηγείτε αυτοκίνητο;
Όχι, ούτε αυτό μας χρειάζεται. Ταξιδεύουμε με τη φαντασία μας και με τον αέρα.

6. Έχετε τάμπλετ;
Δεν έχουμε τάμπλετ, αλλά έχουμε πολλούς φίλους! Όλα τα σύννεφα στον ουρανό, το γρασίδι, τα λουλούδια και τους καρπούς στη γη.

7. Είναι ήσυχα τα άλλα φύλλα στο δέντρο σας;
Είπαμε, είμαστε ίσα κι όμοια σε όλα, ό,τι κι αν σημαίνει αυτό…

8. Κοιμάστε εσείς τα φύλλα;
Και βέβαια! Και βλέπουμε κυρίως πράσινα όνειρα.

9. Πότε έχετε τα γενέθλιά σας;
Κάθε μέρα! Γιατί χαιρόμαστε τη ζωή.fylla

10. Ζωγραφίζετε εσείς τα φύλλα;
Όχι, οι άνθρωποι ζωγραφίζουν εμάς. Και μερικοί μας πετυχαίνουν καταπληκτικά στις ζωγραφιές τους!

11. Τι τρώτε;
Τρώμε νεράκι, ήλιο και θρεπτικά συστατικά από το χώμα.

12. Μπορείτε να κάνετε κολοτούμπες;
Ναι, όσα πέφτουμε από τα δέντρα μας το φθινόπωρο.

13. Πηγαίνετε διακοπές;
Μόνο όταν φυσάει πολύ δυνατός αέρας και δεν μπορούμε να του αντισταθούμε…zografizontas_fylla

14. Έχετε οικογένεια;
Φυσικά! Μπαμπάς μας είναι το δέντρο μας, μαμά μας η γη και αδέρφια μας τα άλλα φύλλα.

15. Πάτε σχολείο;
Ναι, όταν μας προσκαλούν τα παιδιά, για να μάθουν την ιστορία της ζωής μας!

16. Μοιράζεστε τα παιχνίδια σας;
Το πρώτο αγαπημένο μας παιχνίδι είναι οι μεταμορφώσεις. Κάθε εποχή αλλάζουμε. Το παρατηρείτε, εσείς οι άνθρωποι; Το δεύτερο αγαπημένο μας παιχνίδι είναι να φτιάχνουμε οξυγόνο για να μπορείτε να αναπνέετε. omades_fyllon

Αφού ξεμπερδέψαμε με το παιχνίδι των ερωταποκρίσεων, ήρθε η ώρα να παίξουμε και λίγο με τα μαθηματικά. Πρώτα χωρίσαμε τα φύλλα σε ομάδες ανάλογα με το χρώμα τους. Μετά φτιάξαμε παρέες μικρών και μεγάλων φύλλων. Παρέες φύλλων που έμοιαζαν με ευθείες γραμμές και με κύκλους. Δείξαμε ποιο ήταν το μικρότερο και ποιο το μεγαλύτερο. Ποιο ήταν πρώτο στη σειρά και ποιο τελευταίο. Ποια ήταν ανάμεσα στα άλλα.pareoula

Μετά τα προσκαλέσαμε σε χορό. Τα πετούσαμε όσο πιο ψηλά μπορούσαμε και τα φυσούσαμε για να χορέψουν. Χορέψαμε και γελάσαμε πολύ μαζί τους. Βάλαμε και μουσική, τις 4 εποχές του Βιβάλντι, είπε η κυρία. Κι όταν κουραστήκαμε, κάτσαμε στα τραπέζια μας, σχεδιάσαμε και κόψαμε φύλλα από χαρτόνια στα χρώματα του φθινοπώρου. Κίτρινα, πορτοκαλί, κόκκινα, καφέ και χρυσαφιά. Χρησιμοποιήσαμε και μαλακή κηρομπογιά. Φτιάξαμε ένα δέντρο, σκέτη ομορφιά! Και θαυμάσαμε πίνακες ζωγραφικής σπουδαίων καλλιτεχνών που ζωγράφισαν υπέροχα φθινοπωρινά τοπία.dendro

Ο Κιτρινούλης και ο Πρασινάκης μας έμαθαν τόσα πολλά. Και κάτι μας λέει ότι θα μείνουν φύλλα – φίλοι μας ώσπου να τελειώσει η χρονιά…mathaino_me_fylla

Και όχι μόνο αυτή η χρονιά! Σεπτέμβριος του 2016, με μια καινούργια παρέα παιδιών, σε ένα άλλο σχολείο. Στους δύο φίλους προστίθεται και ο Κοκκινούλης και όλοι με τη σειρά μας μιλούν για τον εαυτό τους, όπως τους μιλάμε κι εμείς. Τι μας αρέσει, τι φοβόμαστε, τι τρώμε, που κατοικούμε, ποιοι είναι οι φίλοι μας, τι αγαπάμε…Πως αλλιώς θα γνωριστούμε;fylloparea

Φέτος είμαστε τυχεροί, το σχολείο μας διαθέτει δική του πράσινη αυλή. Στο διάλειμμα μαζεύουμε μερικά φυλλαράκια, με προσοχή για να μην πληγώσουμε τα φυτά τους. Το καθένα τους έχει το δικό του διαφορετικό σχήμα, άλλα μοιάζουν μεταξύ τους, άλλα όχι. Άλλα στέκονται μόνα τους στο βλαστό τους, άλλα με παρέα. Οι συμμετρίες που φτιάχνουν είναι καταπληκτικές! Δεν χορταίνουμε να τα παρατηρούμε, να τα αγγίζουμε. Κάποια είναι πολύ λεπτά κι ευαίσθητα, κάποια σκληρά και σαρκώδη. Κάποια μυρίζουν, κάποια όχι. fylla_1

Και έρχεται η ωραιότερη στιγμή της ημέρας: θα δημιουργήσουμε τα δικά μας έργα τέχνης, εμπνεόμενοι από ένα φύλλο! Που να το φαντάζονταν τα φυλλαράκια μας ότι θα…μεταμορφωθούν απ’ τα χεράκια μας σε χελώνες θαλάσσιες και χερσαίες, πουλιά, ανθρωπάκια, σανίδες του σερφ, τέντες για σπίτια, ομπρέλες, καρδιές, πεταλούδες, ακόμη και σε Καραγκιόζη με φτερωτή καπελαδούρα! fylla_20fylla_19fylla_17fylla_16fylla_15fylla_14

fylla_13fylla_12fylla_11fylla_10fylla_9fylla_7fylla_5fylla_6fylla_4fylla_3fylla_2fylla

Γλύκα αγκαθωτή!

Στο άκουσμα της λέξης φραγκόσυκο ίσως να σας έρχεται στο νου ο… Φραγκίσκος το Φραγκόσυκο, αγαπημένος ήρωας από τη «Φρουτοπία» του Ευγένιου Τριβιζά. Έχετε όμως ποτέ δει και κυρίως δοκιμάσει αληθινό φραγκόσυκο; Ξέρετε από πού κρατάει το σομπρέρο…εεε η σκούφια του; Ας πεταχτούμε μέχρι το Μεξικό και μετά ας βάλουμε πλώρη για του Αιγαίου τα νησιά. Μόνο έτσι θα ερευνήσουμε τι σόι φρούτο είναι πάλι ετούτο. Αλλά με προσοχή, γιατί τσιμπάει!exotic-fruit-11

Σαν…παραμυθόσυκο!
Μια φορά κι έναν καιρό, στην κεντρική και νότια Αμερική, κάπου στο Μεξικό, ζούσε και βασίλευε μια πολύ θερμή και σκληροτράχηλη δεσποσύνη. Πατέρας της ήταν ο καυτός ήλιος, μάνα της η ξερή, βραχώδης γη κι αδέρφια της οι αυστηροί κάκτοι. Έκανε μια ζωή πολύ μετρημένη και λιτοδίαιτη και δεν της άρεσαν τα νάζια και τα στολίδια. Λίγο νεράκι και τα καυτά φιλιά του ήλιου της έφταναν για να είναι ευτυχισμένη. Και δεν είχε ανάγκη να κουρνιάσει βαθιά στην αγκαλιά της μάνας της, για να γευτεί τη θρεπτική τροφή της. Σωστό αγοροκόριτσο! Η πράσινη, κορμοστασιά της με τα απλωτά, σαρκώδη φύλλα, μάγευε την πλάση. Κι ας ήταν γεμάτη μαύρους κόμπους σα φακίδες, απ’ όπου ξεφύτρωναν μικρά, σχεδόν αόρατα, αλλά πάντα…ετοιμοπόλεμα αγκάθια. Όταν άνθιζε, τα λουλούδια της, στρογγυλοκαθισμένα σε κάθε έναν από τους μακρόστενους σα φιρίκια καρπούς της, έμοιαζαν με…κατακίτρινες παπαρούνες. Κι έκαναν τους ανθρώπους να σκέφτονται πως δεν υπάρχει πιο όμορφο και πιο απρόβλεπτο πράγμα στον κόσμο απ’ τη γυναίκα-φύση… Ώσπου στα μέσα του 16ου αιώνα περίπου, Ισπανοί έμποροι που ταξίδεψαν στα μέρη της, δεν άντεξαν στη σκέψη πως ο «παλαιός κόσμος», η γιαγιά Ευρώπη, δε γνώριζε και δε χαιρόταν μια τέτοια ασυνήθιστη ομορφιά. Την έκλεψαν, την μπάρκαραν στα γοργοτάξιδα καράβια τους και την έφεραν στη Μεσόγειο. Εκείνη, δεν είπε όχι στην καινούργια περιπέτεια κι εγκλιματίστηκε γρήγορα στη νέα της ζωή. Μόνο που διάλεγε πάντα να στήνει σπιτικό σε μέρη που θύμιζαν την πατρίδα της: τραχιά, ηλιοκαμένα κι ανθεκτικά στη δίψα και στη μοναξιά. Φτάνοντας στην Ελλάδα, άπλωσε ρίζες στη Μάνη, στην Κρήτη και στ’ άλλα του Αιγαίου τα νησιά. Την έλεγαν Φραγκοσυκιά.Ζέπος_Εμμανουήλ_Φρακοσυκιέςστοφράχτη_

Παίζουμε…φραγκουϊζόσυκο;

1. Στη χώρα μας η φραγκοσυκιά πήρε αυτό το όνομα, επειδή:
Α) ήταν ξενόφερτο, «φράγκικο» είδος για τους Έλληνες
Β) μας ήρθε εισαγόμενη την περίοδο της Φραγκοκρατίας
Γ) παλιότερα αγόραζαν τα φρούτα της ένα φράγκο το κιλό

2. Οι φραγκοσυκιές φυτεύονται στους αναβαθμούς (=ξερολιθιές, πεζούλες) των νησιών του Αιγαίου, επειδή:
Α) συγκρατούν το χώμα και το νερό της βροχής
Β) εμποδίζουν τους ισχυρούς ανέμους να καταστρέφουν τις καλλιέργειες
Γ) πρασινίζουν και ομορφαίνουν το τοπίο

3. Οι αγρότες συνηθίζουν, επίσης, να φυτεύουν φραγκοσυκιές γύρω απ’ τα χωράφια τους:
Α) για να μην τα πιάνει το κακό μάτι
Β) για να τα οριοθετήσουν με φυσικούς φράχτες προστασίας
Γ) για να απολαμβάνουν το όμορφο θέαμα κάθε ηλιοβασίλεμα

4. Πάνω στη σημαία του Μεξικού παριστάνονται:
Α) ένα παιδί που τρώει φραγκόσυκα φορώντας το σομπρέρο του
Β) δυο φίδια που τυλίγονται γύρω από μια φραγκοσυκιά
Γ) ένας αετός που τρώει ένα φίδι καθισμένος πάνω σε φραγκόσυκα

5. Στην Ελλάδα η φραγκοσυκιά είναι γνωστή και ως:
Α) παυλοσυκιά, παπουτσοσυκιά
Β) αγκαθοσυκιά, μεξικοσυκιά
Γ) κακτοσυκιά, ερημοσυκιά

6. Τα φραγκόσυκα ωριμάζουν παρέα με τα σύκα και τρώγονται, όταν από πράσινα γίνουν σκούρα πορτοκαλιά ή κόκκινα:
Α) το καλοκαίρι
Β) στα μέσα της άνοιξης
Γ) αρχές φθινοπώρου

7. Για να μαζέψουν τα φραγκόσυκα, φορούν χοντρά γάντια ή τα πιάνουν με εφημερίδες και πανιά. Αλλιώς:
Α) τα ρίχνουν απ’ τα κλαδιά στοχεύοντάς τα με σφεντόνα
Β) χρησιμοποιούν ένα μακρύ ξύλο με στερεωμένο στη μια του άκρη ένα γάντζο, ένα μαχαιράκι, ή ένα τενεκεδάκι
Γ) περιμένουν να ωριμάσουν τόσο, ώστε να πέσουν από μόνα τους

8. Το φραγκόσυκο μπορεί, επίσης, να καταναλωθεί ως:
Α) μαρμελάδα, γλυκό του κουταλιού, παγωτό
Β) λικέρ, ρακί, αναψυκτικό
Γ) σάλτσα σε σαλάτες, επικάλυψη σε πίτες, ξερό ως μεζές

Απαντήσεις: 1.Α&Β, 2.Α&Β&Γ, 3.Β, 4.Γ, 5.Α, 6.Α, 7.Β, 8.Α&Β&Γ

fragosyka

• Ένας παλιός θρύλος λέει πως οι Αζτέκοι κάποτε δεν είχαν πατρίδα. Ζούσαν περιπλανώμενοι στο βόρειο Μεξικό, προσπαθώντας να επιβιώσουν στους ερημότοπους. Οι παλαιότεροι και σοφότεροι της φυλής τους έλεγαν ότι, σύμφωνα με τους θεούς, η ταλαιπωρία τους αυτή δε θα σταματήσει, μέχρι να δουν έναν αετό να κάθεται πάνω σε μια φραγκοσυκιά. Όταν αυτό συνέβη, συνειδητοποίησαν ότι βρίσκονταν στην περιοχή Τενοτστιτλάν, και μάλιστα επάνω στα μικρά, γεμάτα έλη νησιά της λίμνης Τεξκόκο. Εκεί εγκαταστάθηκαν και άνθησε ο ιδιαίτερος πολιτισμός τους.

• Η φραγκοσυκιά πολλαπλασιάζεται πολύ εύκολα. Οποιοδήποτε μέρος της, ένα φύλλο, ή ένα κομμάτι βλαστού, μπορεί να βγάλει ρίζα όταν φυτευτεί! Δε χρειάζεται καμία περιποίηση, τα βγάζει πέρα μόνη της.Fragkosykia

• Το φραγκόσυκο καθαρίζεται προσεκτικά με μαχαιροπίρουνο και τρώγεται δροσερό. Έχει πολλά σποράκια, αλλά η ξεχωριστή γεύση του θα σας αποζημιώσει. Κάνει καλό στην καρδιά και στον εγκέφαλο, δρα κατά του καρκίνου, περιέχει μαγνήσιο, ασβέστιο και βιταμίνες που τονώνουν τον οργανισμό μας. Το παράξενο είναι ότι ενώ μπορούμε να το απολαμβάνουμε εύκολα και πάμφθηνα, εφόσον φυτρώνει και στη χώρα μας, το εισάγουμε από άλλες χώρες (Ιταλία, Ισπανία, Τυνησία, Ισραήλ), με αποτέλεσμα να πωλείται πανάκριβα και μόνο στα μεγάλα μανάβικα και σούπερ μάρκετ!

• Από τη φραγκοσυκιά μπορεί να παραχθεί οινόπνευμα, ενώ οι ιθαγενείς της Κεντρικής Αμερικής χρησιμοποιούσαν τα φύλλα της ως…παγούρια νερού! Σύγχρονες επιστημονικές έρευνες μας πληροφορούν ότι συστατικά που υπάρχουν σε αυτά, μπορούν να καταπολεμήσουν αποτελεσματικά το μεθύσι και τη ναυτία.

• Επειδή τα φύλλα της φραγκοσυκιάς είναι μεγάλα και γεμάτα αγκάθια, κάποιοι…φαρμακόγλωσσοι τα αποκαλούν και «γλώσσα της πεθεράς»!GRAFKOSYKA_AKROTHALASSIA

Καρπουζάκηδες και Πεπονάκηδες!

2013_06_21_watermelonΚΑΡΠΟΥΖΟΣ: Που είσαι, βρε κιτρινιάρη; Σκάσε επιτέλους μύτη και μας παίρνει η κάμερα! Ως πότε πια θα παριστάνεις το βαρύ πεπόνι;

ΠΕΠΟΝΑΣ: Μη βιάζεσαι χοντρομπαλά, δυο καρπούζια σε μια μασχάλη δε χωράνε! Αυτή τη στιγμή έχω βάλει μάσκα προσώπου από πεπονόφλουδα και χαλαρώνω. Το ξέρεις ότι κάνει καλό στην ακμή;

Κ.: Σιγά το μανεκέν! Δεν κοιτάς που η κεφάλα σου –ανάλογα με την ποικιλία- μοιάζει με μπάλα, άλλοτε του μπόουλινγκ κι άλλοτε του ράκμπυ, η στρωτή επιδερμίδα σε μάρανε.

Π.: Είναι δυνατό να συζητήσω σοβαρά με έναν τύπο που αποτελείται από 92% νερό και 6,4% ζάχαρη και που οι αρχαίοι Αιγύπτιοι τον κουβαλούσαν μαζί τους σε διάφορες αποστολές, ως…παγουρίνο νερού;karpouzi1

Κ.: Ώρες ώρες δεν τρώγεσαι, ξαδερφάκι μου! Μια ζωή γκρινιάρης και δυσκολοχώνευτος, προσγειώνεσαι σαν τούβλο στα στομάχια όσων ξεγελαστούν και σε…παραφάνε!

Π.: Ναι, αλλά είμαι γλυκός σα το μέλι και από τη στιγμή που θα ωριμάσω, τους μεθάω όλους από τη μοσχοβολιά. Μεγάλοι ζωγράφοι προσπάθησαν να αποδώσουν καλλιτεχνικά τη φρουτένια μοναδικότητά μου και…

Κ.: Ότι προκαλείς συχνοουρία το λέμε, ή… κρατιόμαστε;Πανταζής Περικλής-Μάγκας που τρώει καρπούζι, 1880

Π.: Παρ’ τη σκούφια σου και βάρα με! Μήπως εσύ πας πίσω; Αλλά έτσι ήσουν μια ζωή, έριχνες το επίπεδο. Δικαίως ο κόσμος αναφωνούσε «ήταν μάπα το καρπούζι»!

Κ.: Σιγά την αριστοκρατία! Τι να σου κάνω που σέβομαι τη μακρινή σου καταγωγή από την κεντρική Ασία. Κατά τα άλλα, η επιπολαιότητά σου ως φυτό, είναι γνωστή: όταν σε ξεχορταριάζουν, πρέπει να προσέχουν διπλά, γιατί οι ρίζες σου, αντί να χώνονται βαθιά στο χώμα, πιάνουν ψιλή κουβέντα με τα αγριόχορτα στην επιφάνεια.

Π.: Αγαπητέ ιθαγενή της τροπικής Αφρικής, μήπως να σου θυμίσω ότι τα τελευταία χρόνια, προκειμένου να γίνεσαι πιο εμφανίσιμος και ανθεκτικός, μπολιάζουν κολοκυθιές για να σε παράγουν; Δεν είναι τυχαίο ότι γίνεσαι όλο και πιο άνοστος…

Κ.: Τη δική μου την ποικιλία τη λένε «sugar baby», σε ελεύθερη απόδοση στα ελληνικά «ζαχαρένιο μωρό» και δε σου επιτρέπω να με συκοφαντείς! Κανείς δεν μπορεί να παραβγεί το ζωηρό κόκκινο χρώμα μου. Και μάθε ότι οφείλεται σε μια ουσία που λέγεται λυκοπένιο, ευεργετική για τον ανθρώπινο οργανισμό, κυρίως για την καρδιά και τα αιμοφόρα αγγεία.

Π.: Γιατί εγώ πάω πίσω σε χρησιμότητα; Το ξέρεις ότι έχω μπόλικη βιταμίνη C, που μάλιστα καταστρέφεται αν δε φαγωθώ αμέσως μόλις με κόψουν; Αλλά που να το ξέρεις, άλλος έχει το μαχαίρι κι άλλος έχει το…καρπούζι της γνώσης, φιλαράκο μου!

Κ.: Εγώ έχω και βιταμίνη Α, που τονώνει την άμυνα του οργανισμού και κάνει καλό στα μάτια, έχω και φυτικές ίνες που καταπολεμούν τη δυσκοιλιότητα και…

Π.: Είναι γνωστό πόσο…δυσκολεύεσαι να αποδείξεις την αξία σου. Γι’ αυτό παλιότερα σε ψώνιζαν «με τη βούλα». Επρεπε, δηλαδή, να κόψει ένα τριγωνικό κομμάτι από τη σάρκα σου ο μανάβης, για να σε δοκιμάσει ο υποψήφιος πελάτης του και να πειστεί ότι δεν είσαι για τα μπάζα!Αγόρια που τρώνε σταφύλια και πεπόνια, Μπαρτολομέ Εστέμπαν Μουρίγιο

Κ.: Ενώ εσένα που σε ψώνιζε με κλειστά μάτια, τι κατάφερνε; Τις περισσότερες φορές αντικαθιστούσες το αγγούρι στη χωριάτικη σαλάτα! Μμμμ, τι αξεπέραστη ανοστιά!

Π.: «Όλα τα σφάζω, όλα τα μαχαιρώνωωω!»…Άκουσες ποτέ να εκφράζονται τόσο υποτιμητικά για εμάς τα πεπόνια; Παρεπιπτόντως, «ανγκούρι» στα ιταλικά, σημαίνει καρπούζι!

Κ.: Άσε τις εξυπνάδες, Πεπόνα, γιατί βγαίνει από τη λέξη «άκουα», που θα πει νερό. Επιπλέον, αν και είμαι κοτζάμ λεβέντης, έχω το μισό ζάχαρο από αυτό που έχει ένα μήλο! Παρακαλώ πολύ, οι κομψές κυρίες να το σημειώσουν αυτό στη δίαιτά τους.

Π.: Από τη συγκίνηση κοκκίνισαν τα υπέροχα κίτρινα άνθη μου, ο ευαίσθητος αναρριχώμενος και ελαφρώς τριχωτός βλαστός μου και τα οδοντωτά φύλλα μου! Έτσι μου έρχεται να ανεβώ στο βουνό Καρπούζι, εκεί ψηλά στην Ξάνθη, ακριβώς πάνω από το πανέμορφο χωριό Τοξότες, για να θαυμάσω την υπέροχη θέα προς το Νέστο ποταμό!

Κ.: Κορόιδευε εσύ, να δούμε τι θα καταλάβεις. Υπάρχει μεγαλύτερη απόλαυση, τώρα το καλοκαίρι, από μια δροσερή φέτα καρπούζι με τυράκι πλάι στην παραλία;Pavlos_Samios

Π.: Γι’ αυτό όταν περπατάω στις παραλίες, πατάω συνέχεια…μπλιαχ…σουφρωμένες καρπουζόφλουδες; Να λες στους κακομαθημένους «φαν» σου να μην αφήνουν τα αποφάγια τους για ενθύμιο πλάι στο κύμα.

Κ.: Αυτό ισχύει και για σένα. Θυμάμαι μια φορά που έκανα συλλογή από πεπονόφλουδες και προσπαθούσα να ξεχωρίσω ποια ανήκε σε «πεπόνι Καναρίων Νήσων», ποια σε ιταλικό πεπόνι «κανταλούπο» και ποια σε «χειμωνιάτικο πεπόνι»!

Π.: Βλέπω τις ξέρεις τις «εξωτικές» ποικιλίες μου. Ξέρεις και τα ονομαστά αργίτικα πεπόνια;

Κ.: Φυσικά! Εσύ ξέρεις ότι τα καλύτερα καρπούζια παράγονται στην Κρήτη, στην Πελοπόννησο, στη Θεσσαλία και στη Θράκη;

Π.: Εγώ, ζουμερέ μου σύντροφε, ξέρω και πως να ξεχωρίζω ένα καλό καρπούζι! Πρώτον, έχει «λογικό» για την ποικιλία του μέγεθος. Δεύτερον, όταν του δώσεις μια μικρή σφαλιάρα, ο ήχος που παράγεται είναι υπόκωφος και όχι οξύς. Τρίτον, αν το αναποδογυρίσεις, βρίσκεις μια μεριά του που έχει χρώμα κιτρινωπό αντί για πράσινο και είναι το σημείο όπου ακουμπούσε στο έδαφος, καθώς ωρίμαζε.

Κ.: Τώρα πραγματικά με αποστόμωσες! Αλλά κι εγώ ξέρω πως για να είναι καλό ένα πεπόνι, πρέπει να έχει βάρος και έντονο άρωμα. Και πρέπει να σου ομολογήσω ότι μου αρέσει πολύ που, αν και διαφορετικοί, είμαστε κι οι δύο τόσο νόστιμοι καρποί!

Π.: Άιντε σύντεκνε, δε βάζουμε καμιά ρακί να πιούμε στην υγειά των φρουτοφάγων;

Κ.: Εβίβα κι άσπρο πάτο, να μας ζήσει το καλοκαιράκι! Θερμό αυτό, δροσεροί εμείς, ο τέλειος συνδυασμός, Πεπόνα μου!

Π.: Αυτό να…τρώγεται, Καρπούζο μου!Λουκάς Σταύρου

Γλυκό καρπούζι
Υλικά
• 1 καρπούζι, περίπου 6 κιλών
• 2 κιλά ζάχαρη
• 2 κουταλιές της σούπας «ξινό»
• ½ φλιτζάνι του καφέ λεμόνι
• Λίγα φύλλα αρμπαρόριζα
Εκτέλεση
Αφού κόψουμε το καρπούζι σε φέτες, τρώμε την κόκκινη ψίχα του και αφαιρούμε το εξωτερικό πράσινο μέρος από τις φέτες. Τρίβουμε στον τριφτή τη φλούδα που έχει μείνει, μέχρι να συμπληρώσουμε 1½ κιλό. Βάζουμε την τριμμένη καρπουζόφλουδα σε μια λεκάνη με νερό στο οποίο έχουμε προσθέσει το ξινό, και την αφήνουμε να μουλιάσει για μισή ώρα. Μετά την στραγγίζουμε, βάζουμε σε μια κατσαρόλα 3 ποτήρια νερό μαζί με τη ζάχαρη και ανάβουμε το μάτι. Αφού λιώσει η ζάχαρη, ρίχνουμε την καρπουζόφλουδα και ανακατεύουμε, μέχρι να «δέσει» το γλυκό. Έπειτα, ρίχνουμε και το λεμόνι. Στο τέλος, ρίχνουμε στο γλυκό 2-3 φυλλαράκια αρμπαρόριζα και το αφήνουμε να κρυώσει. Με τις υγείες σας!thumbnail

Παγωτό πεπόνι
Υλικά
3 φλιτζάνια άπαχο γάλα
2 βανίλιες
5 αυγά
2 φλιτζάνια ζάχαρη
400 γραμμάρια πεπόνι
Εκτέλεση
Χτυπάμε τα αυγά μαζί με 1 φλιτζάνι ζάχαρη, σε ένα μπολ. Χύνουμε σε μία κατσαρόλα το γάλα και το ανακατεύουμε μέχρι να ζεσταθεί, προσέχοντας όμως να μη βράσει και αρχίσει να κάνει φουσκάλες! Ανακατεύοντας το γάλα, προσθέτουμε σιγά σιγά το μείγμα των αυγών με τη ζάχαρη και τις βανίλιες, μέχρι να σχηματιστεί μια ομοιόμορφη μάζα. Μετά, κατεβάζουμε την κατσαρόλα από το μάτι. Μέχρι να κρυώσει το μείγμα, κόβουμε το πεπόνι σε μικρά κομμάτια και το «ζυμώνουμε» με την υπόλοιπη ζάχαρη, ώσπου να λιώσει. Μετά, το προσθέτουμε στο μείγμα, ανακατεύουμε καλά και το βάζουμε σ’ ένα όμορφο δοχείο, στην κατάψυξη. Σε λίγες ώρες το παγωτό είναι έτοιμο!

Τζίτζικας, Μέρμηγκας και Εργατική Πρωτομαγιά

Καθώς η άνοιξη μπαίνει σιγά σιγά στον τρίτο μήνα της, το Μάη, τα έντομα κάνουν έντονη την παρουσία τους στη φύση και στη ζωή μας. Ευκαιρία να μιλήσουμε για μερικά από τα πιο δημοφιλή. Εντάξει, οι μέλισσες είναι πολύ χρήσιμες, οι πεταλούδες πολύ όμορφες, οι πασχαλίτσες χαριτωμένες και εντυπωσιακές. Αλλά υπάρχουν και δύο έντομα που οι μύθοι και οι παραδόσεις τα θέλουν αιώνιους αντίπαλους ως προς τη φιλοσοφία και τους στόχους της ζωής τους. Είναι ο τζίτζικας και ο μέρμηγκας. Είναι όμως έτσι ακριβώς τα πράγματα; Ή μήπως υπερβάλλουμε και κατά την προσφιλή συνήθειά μας κακοχαρακτηρίζουμε κάποιον χωρίς να τον έχουμε ουσιαστικά γνωρίσει και κατανοήσει πρώτα;  

Ένας πεινασμένος και ξεπαγιασμένος τζίτζικας χτυπάει την πόρτα της μυρμηγκοφωλιάς μέσα στο καταχείμωνο. «Τι ζητάς»;, τον ρωτάνε τα μυρμήγκια. «Κάτι να τσιμπήσω, δε βρίσκω πουθενά τροφή», λέει ο τζίτζικας. «Το καλοκαίρι εμείς δουλεύαμε σκληρά, για να αποθηκεύσουμε προμήθειες. Εσύ τι έκανες;», ξαναρωτάνε τα μυρμήγκια. «Ποιος έχει όρεξη για δουλειά όταν…σκάει ο τζίτζικας; Τραγουδούσα!». «Έτσι ε; Ξεκίνα, λοιπόν, τώρα να χορεύεις!». Κάπως έτσι μας περιγράφει τη συνάντηση του ανέμελου τζίτζικα με τα προνοητικά μυρμήγκια ο παραμυθάς Αίσωπος. Αλλά επειδή κάθε νόμισμα έχει δύο όψεις, ας ερευνήσουμε λίγο το… καυτό αυτό θέμα!

ΤΖΙΤΖΙΚΑΣ ΚΑΙ ΜΥΡΜΗΓΚΙ

(του Ιωάννη Πολέμη, από το βιβλίο του Χ. Σακελλαρίου «Οι πρωτοπόροι της Ελληνικής Παιδικής Λογοτεχνίας, Α΄ Ποίηση», εκδόσεις Πατάκη)

ΤΖΙΤΖΙΚΑΣ: Έχω πολλά παράπονα, μυρμήγκι μου, μαζί σου.

ΜΥΡΜΗΓΚΙ: Πολύ λυπούμαι, τζίτζικα, κι αμέσως εξηγήσου. Ποτέ δεν έκανα κακό και βλάβη σε κανένα κι έπειτα τίποτε κοινό δεν έχω εγώ με σένα. Λοιπόν;

Τ: Μ’ εκακολόγησες και με το παραπάνω κι έτσι και την υπόληψη και την τιμή μου χάνω κι εγίνηκα παράδειγμα μωρίας στους ανθρώπους.

Μ: Στ΄ ορκίζομαι στο ψίχουλο, που κουβαλώ με κόπους, πως δε σε νιώθω τι μου λες.myrmigki

Τ: Αμέσως θα με νιώσεις, αν θέλεις λίγη προσοχή στα λόγια μου να δώσεις. Και πρώτα-πρώτα γνώριζε πως, πριν στα δέντρ’ ανέβω, εκατοικούσα μες στη γη κι εγώ.

Μ: Δεν σε πιστεύω. Τότε που βρήκες τα φτερά;

Τ: Μεγάλωσαν αγάλι όταν στο πρόσωπο της γης επρόβαλα και πάλι. Γιατί προτού χωθώ στη γη, ήμουν ψηλά στο χώμα μικρός μικρός σαν τον κοριό και πιο μικρός ακόμα. Κι άνοιξα τρύπα και βαθιά μέσα στην γην εμπήκα κι έκανα το σπιτάκι μου κι εκεί τροφήν εβρήκα.

Μ: Και δεν ανέβαινες ποτέ κι απάνω από την τρύπα;

Τ: Ποτέ μου, δεν ανέβαινα, γιατί, καθώς σου είπα, δεν μου’ λειπ’ η τροφή.

Μ: Λοιπόν;

Τ: Στης γης τα καταχθόνια σιγά σιγά μεγάλωνα κι έμεινα δέκα χρόνια.

Μ: Πο, πο! Δεν εβαρέθηκες;image-5

Τ: Και τ’ ήθελες να κάνω; Έτσι το πρόσταξ’ ο Θεός. Κι ήρθα στη γην απάνω εφέτος, μόλις άρχισε ζεστό το καλοκαίρι και τα φτερά μου εστέγνωσεν ο ήλιος και τ’ αγέρι και στη στιγμούλα πέταξα στου δέντρου τα κλαδιά κι άρχισα το τραγούδι μου με πρόσχαρη καρδιά. Οι γεωργοί που σκάβουνε κι εκείνοι που θερίζουν μ’ έχουν χρυσή των συντροφιά και χάρη μου γνωρίζουν. Εσύ μονάχα βρέθηκες να με κατηγορήσεις.

Μ: Εγώ δεν είπα τίποτα και να με συγχωρήσεις ούτε και ξέρω τι μου λες, μα το σπυρί το στάρι!

Τ: Ο κόσμος, το’ χει τούμπανο και συ κρυφό καμάρι. Εσύ δεν μ’ είπες άεργο, δεν μ’ είπες ακαμάτη κι άμυαλο κι ασυλλόγιστο;

Μ: Για πρόσεχε κομμάτι! Δεν είμαι εγώ κακόγλωσσος κι αυτό δεν είναι αλήθεια.Snodgrass_Magicicada_septendecim

Τ: Ναι, τα ’πες και τα κήρυξες κι έπλασες παραμύθια πως το χειμώνα κάποτε, με χιόνια και με πάγο, επείνασα κι ο δυστυχής δεν είχα τι να φάγω και σαν ζητιάνος ταπεινός, ήρθα, καθώς εκείνοι, με κλάματα στο σπίτι σου ζητώντας ελεημοσύνη. Κι όταν εσύ μ’ ερώτησες: «Σαν ήταν καλοκαίρι, τι έκανες, παρακαλώ;», σου είπα: «Ποιος δεν ξέρει πως τραγουδούσα ολημερίς, χωρίς καμιά φροντίδα;». Και τότε μ’ αποκρίθηκες: «Ε, τώρα χοροπήδα!». Πως ήρθα το χειμώνα εγώ τροφή να σου ζητήσω, αφού χειμώνα μήτε ζω μήτε μπορώ να ζήσω; Κι έπειτα, τι είν’ αυτή η τροφή, που θα ζητούσα τάχα, ενώ ο καημένος τρέφομαι με τη δροσιά μονάχα;

Μ: Αυτό το ψέμα, τζίτζικα, ο κόσμος το ’χει βγάλει. Το ξέρω πως δε μοιάζομε, αλλ’ όμως ξέρω πάλι πως ο Θεός που έπλασεν εσέ, όπως κι εμένα, ξεχωριστό προορισμόν έδωκε στον καθένα. Κι είμαστε χρήσιμοι κι οι δυο, φίλτατε τζίτζικά μου, εσύ με το τραγούδι σου κι εγώ με τη δουλειά μου. Λοιπόν, ας λησμονήσωμε τα ψέμματα του κόσμου κι αγκάλιασέ με γρήγορα κι ένα φιλάκι δος μου!…27-09-012_Ant_carrying_leaf_photographed-by-Sofia-Monzon-with-a-Canon-EOS-Rebel-T2i

Ένας στρατός από μυρμήγκια!

8.000 περίπου είδη μυρμηγκιών είναι σήμερα παγκοσμίως…γνωστά! Το «μυρμήγκι-πτώμα» της Αφρικής, ονομάζεται έτσι επειδή βρωμάει…θανατηφόρα. Το «μυρμήγκι-λεγεωνάριος» είναι τύπος περιπλανώμενος, τρομερά λαίμαργος και φοβερός πολεμιστής. Σπανίως χάνει μάχες από τους τερμίτες!

Συνεργείο καθαρισμού «Η Μυρμηγκοφωλιά»

Όταν κάποιος καθαρίζει τέλεια το χώρο του, δε λέμε ότι τον…έγλειψε; Ξέρετε ότι τα μυρμήγκια έχουν μανία με την καθαριότητα; Οι εργάτριες γλείφουν συνεχώς τη μυρμηγκοφωλιά, γλείφονται μεταξύ τους και γλείφουν και τη βασίλισσά τους, αφού η καθαριότητα είναι μισή αρχοντιά!Tzitzikas

Τραγουδιστές γένους αρσενικού

Μόνο τα αρσενικά τζιτζίκια «τραγουδούν». Το μουσικό τους όργανο, που μοιάζει με τύμπανο, βρίσκεται στην κοιλιά τους. Κάθε είδος διαθέτει «ρεπερτόριο» από 3 διαφορετικά τραγούδια. Το «τραγούδι της συνάθροισης» ποικίλει, ανάλογα με την έμπνευση που προκαλούν οι καιρικές αλλαγές και οι ανταγωνιστικοί τζίτζικες-γείτονες. Με το «τραγούδι της ενόχλησης» διαμαρτύρονται, όταν αιχμαλωτιστούν, ή βρουν εμπόδιο στο πέταγμά τους. Για το «τραγούδι της προγαμιαίας τελετής» οι διευκρινήσεις είναι περιττές.

Τζιτζικιού…«Οδύσσεια»!

Μετά τη γονιμοποίηση, το θηλυκό τζιτζίκι αποθέτει τα αυγά του στα κλαδιά των δέντρων. Οι προνύμφες που βγαίνουν απ’ τ’ αυγά, κυλούν στο έδαφος, σκάβουν υπόγειες στοές και τρέφονται ρουφώντας τους χυμούς από τις ρίζες των φυτών. Ωριμάζουν μετά από 1 έως 4, ή και περισσότερα χρόνια, ανάλογα με το είδος. Έπειτα, σκαρφαλώνουν σε ένα φυτό και μεταμορφώνονται σε ενήλικα άτομα, τα οποία δε ζουν πάνω από 6 εβδομάδες.

Η Εργατική Πρωτομαγιά

Και από το εργατικό μυρμήγκι η συζήτηση περνάει σιγά σιγά στην Εργατική Πρωτομαγιά. Γιατί ο Μάης δεν είναι μόνο ο μήνας των λουλουδιών, αλλά και ο μήνας των κοινωνικών επαναστάσεων…

Πρώτα ακούμε το κλασικό τραγούδι του Μάνου Λοϊζου “Ο μέρμηγκας”: https://www.youtube.com/watch?v=KA8vZzcDV2Y από το δίσκο “Τα τραγούδια του δρόμου”. 

Μαθαίνουμε να το τραγουδάμε με τις χαρακτηριστικές κινήσεις που επιβάλλουν οι στίχοι και ο ρυθμός. Και συζητώντας το τι έγινε στο τραγούδι ταξιδεύουμε ως το Σικάγο του 1886 και την εξέγερση των εργατών. Τι ήταν αυτό που τους έκανε να βγουν στους δρόμους με τις οικογένειές τους; Τι διεκδίκησαν; Πως ήταν η ζωή τους μέχρι τότε; Πως καθιερώθηκε το εργασιακό οκτάωρο; Γιατί αυτό αποτελεί ανθρώπινο δικαίωμα; Τηρείται σε όλες τις χώρες του κόσμου; Βλέπουμε πίνακες που αποτύπωσαν τους αγώνες των εργατών στον κόσμο και στην Ελλάδα. Μετά έρχεται η ώρα της εικαστικής απόδοσης και εμπέδωσης αυτών που μάθαμε. Στο ρολόι της τάξης το 24ωρο χωρίζεται σε 3 οκτάωρα: αυτό της εργασίας, αυτό της ψυχαγωγίας και της οικογενειακής και κοινωνικής ζωής και αυτό της ξεκούρασης. Ας ελπίσουμε ότι το μήνυμα της ημέρας θα μετουσιωθεί σε βίωμα για κάθε άνθρωπο απανταχού της γης…Και του χρόνου!