Ένας μύθος για τα χρυσάνθεμα!

356765-%cf%87%cf%81%cf%85%cf%83%ce%b1%ce%bd%ce%b8%ce%b5%ce%bc%ce%b1Σήμερα ταξιδέψαμε μέχρι τη μακρινή Ιαπωνία, που την αποκαλούν και “Χώρα των Χρυσανθέμων”, γιατί εκεί φυτρώνουν πάρα πολλά τέτοια άνθη. Η κυρία Εύη μας αφηγήθηκε ένα μύθο για τα χρυσάνθεμα. Ευτυχώς που δεν τον αφηγήθηκε στα Γιαπωνέζικα, δεν θα καταλαβαίναμε λέξη! Τον είχε διαβάσει σε ένα βιβλίο που ήταν μεταφρασμένο στα ελληνικά, γιατί δεν μπορεί να διαβάσει τα γράμματα αυτής της δύσκολης γλώσσας. Ακούγεται λίγο αστεία στ’ αυτιά μας, αλλά ανήκει σε έναν πολύ σπουδαίο πολιτισμό της Άπω Ανατολής. Μας είπε μάλιστα ότι τα γράμματα αυτής της γλώσσας, που μοιάζουν με μικρές ζωγραφιές, λέγονται ιδεογράμματα. Μάθαμε κι άλλη μια παράξενη γιαπωνέζικη λέξη. Τη λέξη «κιμονό». Έτσι έλεγαν το φόρεμα της ηρωίδας του μύθου που μας είπε.katsushika-hokusai_chrysanthemums-and-horsefly

Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε στη μακρινή Ιαπωνία, που τη λένε και Χώρα των Χρυσανθέμων γιατί εκεί φυτρώνουν πολλά χρυσάνθεμα, μια όμορφη κοπέλα, που ήταν αρραβωνιασμένη μ’ ένα αρχοντόπουλο. Κοντά στη πόλη τους, στα γειτονικά βουνά, έμενε σε μια σπηλιά ένας δράκος. Ένας πελώριος δράκος που είχε ανθρώπινη λαλιά κι έλεγαν γι’ αυτόν πως δεν ενοχλούσε αυτούς που δεν τον ενοχλούσαν.

Μια μέρα η όμορφη Γιαπωνέζα έχασε τον αρραβωνιαστικό της. Έψαξε παντού, ρώτησε όλο τον κόσμο, αλλά κανείς δεν μπόρεσε να της δώσει μια χρήσιμη πληροφορία. Μετά από δέκα μέρες κάποιος της είπε πως το παλικάρι είχε πέσει στα χέρια του δράκου. Τη συμβούλεψε να μην πάει να το αναζητήσει, γιατί θα έβαζε τη ζωή της σε κίνδυνο. Μα η κοπέλα αγαπούσε τόσο τον αρραβωνιαστικό της, που δεν δίστασε ούτε στιγμή. Μια και δυο ξεκίνησε για τη σπηλιά του δράκου αποφασισμένη να φέρει τον αρραβωνιαστικό της πίσω.

Ύστερα από μισής μέρας δρόμο έφτασε στα βουνά και μόλις πλησίασε τους μεγάλους βράχους, είδε το φοβερό δράκο να βγαίνει από τη σπηλιά του.

– Τι ζητάς εσύ εδώ; τη ρώτησε ο δράκος. Δεν με φοβάσαι;

– Δεν σε φοβάμαι, γιατί μου έχουν πει πως είσαι καλός και δίκαιος, του απάντησε με θάρρος η κοπέλα. Γιατί όμως αιχμαλώτισες τον αρραβωνιαστικό μου;drakos

– Είμαι καλός με τους καλούς και κακός με τους κακούς, της απάντησε ο δράκος. Ο αρραβωνιαστικός σου μίλησε άσχημα για μένα, το έμαθα και γι’ αυτό τον αιχμαλώτισα. Θα τον κρατήσω σκλάβο, να με υπηρετεί για όλη την υπόλοιπη ζωή του.

Η κοπέλα έπεσε τότε με κλάματα στα πόδια του δράκου και τον παρακάλεσε να τους λυπηθεί και ν’ αφήσει το παλικάρι ελεύθερο.

– Άκουσε, της είπε ο δράκος, ύστερα από λίγη σκέψη. Θα σου κάνω τη χάρη και θα αφήσω τον αγαπημένο σου ελεύθερο, αρκεί να μου φέρεις ένα χρυσάνθεμο που να έχει εκατό πέταλα.

Η κοπέλα δέχτηκε αμέσως. Δεν ήξερε όμως ότι μέχρι τότε τα χρυσάνθεμα είχαν μόνο τριάντα πέταλα. Γύρισε στην πόλη κι άρχισε να ψάχνει.

– Μην ψάχνεις άδικα, τη συμβούλεψαν όλοι. Δεν υπάρχει πουθενά χρυσάνθεμο με εκατό πέταλα.drakos_1

Αλλά εκείνη δεν ήθελε να παραδώσει τα όπλα. Το σκέφτηκε από δω, το σκέφτηκε από κει και αποφάσισε: «μπορεί να μην υπάρχει χρυσάνθεμο με εκατό πέταλα, αλλά κανένας δεν μπορεί να με εμποδίσει να το δημιουργήσω, όσος κόπος κι αν χρειάζεται, για το χατίρι του αγαπημένου μου». Έκοψε από τον κήπο της ένα χρυσάνθεμο και άρχισε να χαράζει τα πλατιά του πέταλα με μια λεπτή καρφίτσα των μαλλιών της. Σιγά σιγά, με άπειρη υπομονή, κατάφερε να χωρίσει τα πέταλα του λουλουδιού σε εκατό λεπτά κομμάτια. Μετά, επέστρεψε στη σπηλιά του δράκου με το κατόρθωμά της.

– Σου έφερα το χρυσάνθεμο με τα εκατό πέταλα, του είπε αποφασιστικά.

Ο δράκος πήρε γεμάτος περιέργεια το χρυσάνθεμο, μέτρησε τα πέταλά του με προσοχή και τα βρήκε εκατό. Άφησε τότε ελεύθερο το παλικάρι, όπως είχε υποσχεθεί. Το αγαπημένο ζευγάρι γύρισε ευτυχισμένο στην πόλη κι από τότε λένε πως τα χρυσάνθεμα δεν ξαναφύτρωσαν ποτέ με τριάντα πέταλα. Φύτρωναν απευθείας με εκατό για να θυμούνται όλοι το θαύμα της αγάπης και της υπομονής της όμορφης Γιαπωνέζας!

chrysanthemumsΗ κατεργάρα η κυρία Εύη δεν μας έδειξε εικόνες, όταν μας αφηγήθηκε το μύθο. Μετά καταλάβαμε το γιατί. Μας έβαλε να τις ζωγραφίσουμε εμείς! Γίναμε μικροί εικονογράφοι και κάναμε και μια έκθεση παιδικής ζωγραφικής στο μωσαϊκό της τάξης μας. Κάθε εικονογράφος έχει τη δική του τεχνοτροπία, το δικό του ύφος στη ζωγραφική του, είπε η κυρία Εύη. Μπορεί το θέμα της εικόνας να ήταν ίδιο για όλους μας «Ζωγραφίστε τους 3 ήρωες του μύθου και το χρυσάνθεμο», αλλά καμιά ζωγραφιά δεν βγήκε ίδια με την άλλη. Αυτό κι αν είναι θαύμα! «Το θαύμα της προσωπικής έμπνευσης, το θαύμα της τέχνης…», είπε η κυρία Εύη εντυπωσιασμένη και μας χειροκρότησε όλους όσο πιο δυνατά μπορούσε.chrys_11chrys_10chrys_8chrys_7

chrys_12chrys_5chrys_4chrys_3chrys_9chrys_6Μα τι απίστευτη υπομονή και δεξιοτεχνία είχε αυτή η Γιαπωνέζα! Άκου να χαράξει τα πέταλα του χρυσάνθεμου για να γίνουν εκατό. Η κυρία Εύη μας είπε ότι οι Ιάπωνες είναι λαός με εξαιρετικές επιδόσεις στη χειροτεχνία. Πιάνουν τα χέρια τους και έχουν και αστείρευτη υπομονή. giorgos_iakovidis

van-gogh-%ce%b2%ce%ac%ce%b6%ce%bf-%ce%bc%ce%b5-%cf%87%cf%81%cf%85%cf%83%ce%ac%ce%bd%ce%b8%ce%b5%ce%bc%ce%b1-1886-%ce%b9%ce%b4%ce%b9%cf%89%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%cf%83%cf%85%ce%bb%ce%bb%ce%bfΕίδαμε και πίνακες σπουδαίων ζωγράφων που έχουν ζωγραφίσει χρυσάνθεμα. Μερικοί, όπως ο Renoir, τα ζωγράφιζαν ξανά και ξανά μέχρι να τα πετύχουν! Στο τέλος, μας έδειξε και ένα πολύ ωραίο βιβλίο, της κυρίας Ευγενίας Φακίνου, που έχει γράψει και τη «Ντενεκεδούπολη». Βρήκαμε το χρυσάνθεμο εκεί μέσα και διαβάσαμε τις σχετικές πληροφορίες. Μετά από όλα αυτά, όταν περάσουμε από κήπο ή ανθοπωλείο που έχει χρυσάνθεμα, αποκλείεται να μην τα γνωρίσουμε!chrys_13chrys_14

Πηγή: «Οι μύθοι των λουλουδιών», εκδόσεις Στρατίκη, 1991

Πίνακες με χρυσάνθεμα: http://www.lifo.gr/team/pinakothiki/42563%cf%87%cf%81%cf%85%cf%83%ce%ac%ce%bd%ce%b8%ce%b5%ce%bc%ce%b1_charles-courtney-curran

Πουλιά μου διαβατάρικα…

poulia_1Φθινόπωρο και τα αποδημητικά πουλιά ξεκινούν το μακρύ ταξίδι της μετανάστευσης προς τις ζεστές περιοχές του πλανήτη. Ελάτε να τα γνωρίσουμε, να συνταξιδέψουμε, να απογειωθούμε μαζί τους στα σύννεφα! Να μιμηθούμε το πέταγμά τους, τις φωνές τους. Τον τρόπο που επικοινωνούν μεταξύ τους.poulia_2

Πρώτα θα ψάξουμε πληροφορίες και φωτογραφίες στα βιβλία και στο διαδίκτυο. Για να μάθουμε τα ονόματά τους, να τα ταυτίσουμε με την εικόνα τους, να μιλήσουμε για τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του καθενός, να τα περιγράψουμε στους φίλους μας. Μετά θα ερευνήσουμε πως κάνουν ένα τόσο μεγάλο ταξίδι, πως προσανατολίζονται, πως συντηρούνται συχνά χωρίς ή με ελάχιστη τροφή, από τι και ποιους κινδυνεύουν. Θα ψηλαφίσουμε στην υδρόγειο σφαίρα και στον παγκόσμιο χάρτη τις διαδρομές που ακολουθούν. Και θα φτιάξουμε γλωσσοδέτες και μαντέματα, θα παίξουμε παιχνίδια μνήμης και παρατηρητικότητας μαζί τους.poulia_13poulia_14poulia_15poulia_12poulia_17

Έπειτα θα ζωγραφίσουμε τα αγαπημένα μας πουλιά, ο καθένας όπως μπορεί. Θα μελετήσουμε τα σμήνη τους και τους υπέροχους και συχνά παράξενους και θαυμαστούς σχηματισμούς τους στον αέρα. Θα ρωτήσουμε τη φαντασία μας να μας πει με τι μοιάζουν. Και θα προσπαθήσουμε να τους αποτυπώσουμε, δουλεύοντας σε ζευγαράκια, πάνω σε μεγάλο χαρτί. Θα ακούσουμε μουσική και τραγούδια, θα δούμε βίντεο με αποδημητικά πουλιά σε πτήση και θα διαβάσουμε ποιήματα σπουδαίων ποιητών για τα πουλιά.poulia_5poulia_22

Πουλάκι ξένο

Πουλάκι ξένο, ξενιτεμένο,
πουλί χαμένο, πού να σταθώ;
Πού ν’ ακουμπήσω, να ξενυχτήσω, να μη χαθώ;

Βραδιάζει η μέρα, σκοτάδι πέφτει
και δίχως ταίρι πού να σταθώ;
Πού να φωλιάσω σε ξένο δάσος, να μη χαθώ;

Γυρίζω να βρω πού να καθίσω,
να ξενυχτήσω μοναχό.
Κάθε κλαράκι βαστάει πουλάκι ζευγαρωτό.

(παραδοσιακό)poulia_11poulia_19

Πουλιά μου διαβατάρικα

Πουλιά μου διαβατάρικα,
αυτού ψηλά που πάτε,
λίγο για χαμηλώσετε
και πάρτε με κι εμένα.
Να πάω στην αγάπη μου,
που βρίσκεται στα ξένα.

(παραδοσιακό)poulia_4poulia_10

Δύο και δύο τέσσερα
τέσσερα και τέσσερα οχτώ
οχτώ κι οχτώ κάνουν δεκάξι.
Επαναλάβατε! λέει ο δάσκαλος.
Δύο και δύο τέσσερα
τέσσερα και τέσσερα οχτώ
οχτώ κι οχτώ κάνουν δεκάξι.
Μα να το πουλί-λύρα
που περνά στον ουρανό.
Το παιδί το βλέπει,
το παιδί το ακούει,
το παιδί το φωνάζει:
Σώσε με, παίξε μαζί μου,
πουλί!
Τότε το πουλί κατεβαίνει
και παίζει με το παιδί.
Δύο και δύο τέσσερα.
Επαναλάβατε! λέει ο δάσκαλος.
Και το παιδί παίζει,
το πουλί παίζει μαζί του…
Τέσσερα και τέσσερα οχτώ
οχτώ κι οχτώ κάνουν δεκάξι
δεκάξι και δεκάξι πόσα κάνουν;
Δεν κάνουν τίποτα δεκάξι και δεκάξι
και προπάντων όχι τριάντα δύο
έτσι ή αλλιώς
και φεύγουν.
Και το παιδί έκρυψε το πουλί
μες στο θρανίο του
κι όλα τα παιδιά
ακούν το τραγούδι του
κι όλα τα παιδιά ακούν τη μουσική
κι οχτώ κι οχτώ στη βόλτα τους φεύγουν
και τέσσερα και τέσσερα και δυο και δυο
στη βόλτα τους το σκάνε
κι ένα κι ένα δεν κάνουν ούτε ένα ούτε δύο
ένα ένα το ίδιο φεύγουν.
Και το πουλί-λύρα παίζει
και το παιδί τραγουδάει
κι ο καθηγητής φωνάζει:
Πότε θα πάψετε να κάνετε τον καραγκιόζη!
Μα όλα τ’ άλλα παιδιά
ακούν τη μουσική
και οι τοίχοι της τάξης
σωριάζονται ήσυχα.
Και τα τζάμια ξαναγίνονται άμμος
το μελάνι ξαναγίνεται νερό
τα θρανία ξαναγίνονται δένδρα
η κιμωλία ξαναγίνεται ακρογιαλιά
το φτερό ξαναγίνεται πουλί.

Ζακ Πρεβέρ, Κουβέντες, μτφρ. Μιχάλης Μεϊμάρης, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα 1994poulia_8poulia_20

Θα αποστηθίσω
τα λόγια των πουλιών τα ελαφρά
και στην καρδιά μικρές φωλιές ενθυμημάτων
θα χαράξω
ονόματα να τα φωνάζω να έρχονται
με την ανθρωπινή τους ομιλία να τ’ ακούω
τι λένε τα πουλάκια;
ένα αλφαβητάρι να συλλαβίζω κι εγώ
ταπεινά
έξω στους δρόμους
εκεί που ανθίζουν τα τηλεγραφόξυλα
να γίνεται ένα περιβόλι ο κόσμος

Πόλυ Χατζημανωλάκη, Το αλφαβητάρι των πουλιών, εκδόσεις Εύμαρος, Αθήνα 2014poulia_9

Ο λίγος χρόνος των πουλιών

Μέσα στον απέραντο ουρανό
Ο λίγος χρόνος των πουλιών
Είναι λύπη;
Είναι χαρά;
Το φως έρχεται
Εκλέγει τα πουλιά
Το φως δεν καταστρέφει
Ανάμεσά μας πάντοτε ένας
Εκείνος που μαθαίνει τα νιάτα τ’ ουρανού
Και που πετάει με τα πουλιά
Μέσα στον αιθέρα

Γιώργος Σαραντάρηςpoulia_7poulia_3poulia_21

 

Οπωρικά (Οκτώβρης 2015)

Franz-Dvorak_In_The_Orchard_1912_Oil_on_Canvas-large Φθινόπωρο στον Οπωρώνα

Νύμφη είναι; Μάγισσα ή νεράιδα;
Άλλη σαν τούτη δεν ξανάειδα!
Και που πηγαίνει φορτωμένη,
φρουτολουλουδοανθισμένη;

Να τη που πρόβαλε στη στράτα
του Λαχανοφρουτοσαλάτα.
Αχ, η καρδιά του πως χτυπάει!
Λες; Λαχανοφρουταγαπάει…

– Ω, Δεσποσύνη μου, περάστε
και στο τραπέζι μου κοπιάστε!
Σαν τι τραβάει η όρεξή σας
και λαχταρά η όσφρησή σας;

Εγώ έχω ζαρζαβατικά σπουδαία!
Ελάτε! Κάντε μου παρέα!
Κερνάω φρούτα μελωμένα,
θεσπέσια αρωματισμένα!arcimboldo3-autumn-ptg-large

– Τι άλλο θ’ αντικρύσω ακόμα!
Κάστανο αψύ έχεις για στόμα.
Και -τι αστείο, τι νοστιμάδα-
για μύτη μια χοντροαχλάδα!

Για δείτε, κόσμε, παλικάρι
με μια αυτούκλα μανιτάρι!
Θαυμάστε μήλο μαγουλάκι
και ρόδι τούμπα πηγουνάκι.

Μα τι λαιμός! Καφάσι πρώτο
βολβός πατάτα και καρότο.
Μάτι ελιά σα μελανούρι.
Πιάσε ένα ουζάκι με αγγούρι!

Κοιτάξτε μούσια και μουστάκια
σαν αναμαλλιασμένα στάχια!
Μα τι; Φοράς σκουλαρικάκι;
Ξερό μου μοιάζει συκαλάκι!

– Βασίλισσά μου, δεν σ’ αρέσω;
Μωρ’ τι μας λες; Δεν θα μπορέσω!
Μια ξιπασμένη, κόσμε, κοίτα
που μας το παίζει ψηλομύτα.

– Πως; Μα δεν τρώγεσαι καημένε,
Σαλατολαχανοφρουτένιε,
μ’ αυτή τη σταφυλοπερούκα!
Μ’ άκουσες; Ή να βρω ντουντούκα;

Κορόϊδευε εσύ, γλυκιά μου,
θα το αντέξει η καρδιά μου.
Και του Φθινόπωρου τα κάλλη,
άφησε να τα εκτιμήσουν άλλοι.

Τα οπωρικά μου όλο αρνιέσαι,
και τα λαχανικά βαριέσαι,
μα θα σε δω πως θα χορτάσεις,
σαν έρθει η ώρα να πεινάσεις.

Οι πίνακες είναι των Franz Dvorak, In the Orchard και Giuseppe Arcimboldo, AutumnOPORIKA_4OPORIKA_2OPORIKA_7OPORIKA_1

Το παραπάνω ποίημα γράφτηκε σε συνεργασία με τους μαθητές μου στο Ολοήμερο Τμήμα του 7ου Νηπιαγωγείου Νέας Σμύρνης. Παρουσίασα τους δύο πίνακες και μετά, με τις κατάλληλες ερωτήσεις, πήρε μπρος η φαντασία…Τα παιδιά πρότειναν το “σενάριο”, δουλέψαμε μαζί τους στίχους λέξη λέξη παρατηρώντας διερευνητικά τις εικόνες και αυτό που απομένει είναι να το δραματοποιήσουμε και να φάμε επιτέλους τη λαχταριστή…φρουτοσαλάτα!monopati_gismonopati_nerou

Αταξίδευτη

Δεν ταξιδεύω πια παρά μονάχα εντός μου.
Καράβι οικόσιτο, λιμνάζει ο εαυτός μου.
Άλλοι ανεμίζουν την παντιέρα τους με χάρη,
μα εγώ φυλάω τ’ αντικλείδι του αρχοντάρη.

Είναι η μέρα μου πιθάρι ραγισμένο,
πότε κρασί και πότε λάδι γεμισμένο.
Τη διαμοιράζονται ομογάλακτοι και ξένοι,
ώσπου για μένα ο άδειος πάτος απομένει.

Είναι η νύχτα μου μια κουρελού βελέντζα.
Κάποιοι την κόβουν για να παίξουνε πασιέντζα.
Δεν είμαι παίκτης δυνατός να τους την πάρω,
Πορφυρογέννητη για να τους σιγοντάρω.

Τα πλήθη γύρω μου κιοτεύουν ή αλαλάζουν
κι ούτε στο ελάχιστο τον κόσμο δεν αλλάζουν.
Κι εσύ προσεύχεσαι με υψωμένα χέρια
να σκάψεις κάποτε αντί σύνορα παρτέρια.

Δεν έχω άλλη υπομονή. Φυλλορροώντας,
κοπιάζω αμίλητη. Μ’ εμπόδια αγαπώντας.
Δεν έχω φτέρωμα από φίλντισι στην πλάτη,
μα ούτε προσκύνησα ποτέ μου και την Άτη.Edward Cucuel, Στη φθινοπωρινή λιακάδα. Ιδιωτική Συλλογή.

Edward Cucuel, Στη φθινοπωρινή λιακάδα. Ιδιωτική Συλλογή.

5 Οκτωβρίου 2015, “Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών”Sandi FitzGerald

Κι εγώ κι εσύ στο ίδιο κλουβί.
Ματώνω σαν φτεροκοπώ
για να σου ανοίξω τη μικρή, κρυμμένη θύρα.
Για να σ’ αγγίξει ο ουρανός, ο ζωοδότης ο θερμός.
Για να μην έρθει η στιγμή που πικραμένος ίσως πεις
– Τι έφταιξε και τη ζωή μου λάθος πήρα;
Δεν κρύβω όπλα. Απλή καρδιά
κι ένα αστέρι φορτωμένο έχω στην πλάτη.
Γιατί πυκνώνουν τα ανήμερα σκοτάδια
κι αυτοί που κρίνουν κι επικρίνουν μ’ άδεια μάτια.
Κι εγώ κι εσύ στο ίδιο κλουβί.
Δείξε μου λίγο σεβασμό κι εμπιστοσύνη.
Δεν γράφει «θαυματοποιός»
η τσακισμένη μου ταυτότητα στην τσέπη.
Γράφει μονάχα ΠΡΟΣΠΑΘΩ
και ούτε θέλω, ούτε μπορώ,
να υποσχεθώ σε κάθε σου όνειρο μια σκέπη.
Στάσου στο πλάι μου.
Είσαι η άλλη μου η όψη.
Ήμουν εσύ, γίνε εγώ, πάρε ό,τι έχω.
Μαζί θ’ αράξουμε στο τέλος στο μιντέρι
να ξεδιαλύνουμε στο ίδιο το τραγούδι
ποιος είναι ο δάσκαλος και ποιο το μαθητούδι.
Κι εγώ κι εσύ στο ίδιο κλουβί.
Λένε τη μέρα μου πως γιόρτασαν απόψε.
Μην τους ακούς. Ψέματα λεν.
Πάει καιρός που έχω να πάω σε γιορτές.
Εσύ απλά στο πέταγμά σου προσηλώσου.
Κι όταν βρεθείς ευθυτενής,
μοναχικός ταξιδευτής
στο μονοπάτι της ζωής σου, απλά στυλώσου.

Οκτώβρης

Νωχελικά το μάνταλό μου έκρουσες
και κάτι θέλεις να μου πεις…
Μ’ ανάσα αγιάζι και ώμους ξέσκεπους,
σαν ζαβολιάρικα μικρά καλοκαιράκια,
βγήκες στη γύρα. Καμαρώνω και φοβάμαι.
Μια αγκαλιά οπώρες η ανυπότακτη καρδιά σου.
Χέρι απαλό μα στιβαρό, όλο υποσχέσεις.
Κι αυτό το βλέμμα σου, σειρήτι ατλαζένιο,
γλυκά, επικίνδυνα, σαϊτεύει την ψυχή μου.
Μοιάζεις ανίσχυρος, μα κραταιός βαδίζεις.
Και σε προσμένω αλαφροπάτητα τρυγώντας
ζυγούς ονείρων που δεν χόρτασαν ταξίδι.
Καλώς μας όρισες, Οκτώβρη ανεμοπόρε.boy-with-a-basket-of-fruit_CARAVAGGIO

Καραβάτζιο, Αγόρι με καλάθι φρούτων

Σεληνιακόν (και ολίγον σατυρικόν…)

Μου φέρνεις πονοκέφαλο
και με πετάς σε δίνη.
Καρφιά σκορπάς στο αίμα μου,
αρχόντισσα Σελήνη.

Γεμίζεις και κορδώνεσαι
και καταντάω ράκος.
Εσύ μια Νύμφη ανύμφευτη
κι εγώ σκυφτός γεράκος.

Ζωγράφοι σε υμνολογούν,
αοιδοί σε εκθειάζουν.
Μα εμένα τα τσαλίμια σου,
Κυρά μου, με ματιάζουν!

Εκλιπαρώ σε, μέριασε
για να ηρεμήσει η Νύχτα.
Τα δίχτυα σου τ’ ακοίμητα
σ’ άλλον πλανήτη ρίχ’ τα.

Αχ φεγγαράκι μου λαμπρό
κι αξόδευτο αργύριο
που με κοιτάς αφ’ υψηλού,
μη με κερνάς μαρτύριο!

Με μάραναν, με σώριασαν
οι φάσεις κι οι γητειές σου.
Δρεπάνι μισοφέγγαρο
θερίζουν οι ματιές σου.

Θωρώ σε και ζαλίζομαι.
Με ζώνουνε τα φίδια.
Τα κάστρα μου όλα καταλείς.
Θρηνώ στ’ αποκαΐδια.

Γιατί κοκκίνισες, καλέ;
Σε θύμωσε ο καθρέφτης;
Εσύ είσαι η Εκλαμπρότατη
κι εκείνος είναι ψεύτης.

Πανσέληνέ μου έρωντα
και φιλντισένιο δάκρυ,
συμμάζεψε τα κάλλη σου,
να βρω απόψε άκρη.

Τα βλέπεις; Με κουζούλανες!
Σεληνιασμένη τρέχω
να μπω στο καβουκάκι μου,
γιατί άλλο δεν αντέχω.

Σβήσε και σύρε στο καλό
να πάψουν οι αντάρες,
γιατί μας ξεθεώσανε
του Πάνα σου οι κιθάρες.

Μα τι σου λέω; Φύρανε,
σκόρπισε το μυαλό μου.
Χωρίς εσένα δεν μπορώ.
Τον χάνω τον εαυτό μου!

Μη! Μη μου πάθεις έκλειψη!
Στάσου στο παραθύρι.
Κι εγώ θα χτίσω απ’ τη γη
στον ουρανό γιοφύρι.

Αλήθεια! Θα εκτοξευτώ
με πύραυλο κοντά σου,
να θέσω ν’ αποκοιμηθώ,
Σελήνη, στα μαλλιά σου!serifos

Το μπλε το πράσινο το χρυσαφί…

Το μπλε το πράσινο το χρυσαφί
γεννούν το τέλος, ιστορούν τη νέα αρχή
Το μπλε το πράσινο το χρυσαφί
λάμπουν στον ήλιο, ξεθωριάζουν στη βροχή
Το μπλε το πράσινο το χρυσαφί
είναι του Έρωτα η αλήθεια κι η σιωπή
Το μπλε το πράσινο το χρυσαφί
πάντα θα υπάρχουν. Κι όταν λείψω εγώ κι εσύ
Το μπλε το πράσινο το χρυσαφί…ALSOS_27092015fthinoporo_1

Εποχικό

Κάθε που αστράφτεις κρασοπότης και αγέρωχος
Κράτα μου λίγη γενναιότητα στο κεμέρι σου
Δεν περιμένω πια κουράγιο απ’ τα σύννεφα
Βρέχουν λιπόσαρκες Δαναΐδες και οδύνη
Όμως εσύ φιλεύεις πλούσια τ’ ακροκέραμα
Πρόσωπα αέρινα, σιωπή και ώχρα αθάνατη
Έχεις παλάμη χαϊδεμένη από αγάπανθους
Και δεν υπέκυψες στης λήθης τα κεντρίσματα
Μη με ραγίζεις. Για ουρανό έχω τη σκέπη σου
Κι όμως λυγώ και παραπαίω σαν συλλογίζομαι
Τους στρατοκόπους που αδίκως κλυδωνίζονται
Σε μαύρες θάλασσες πενθώντας τις πυξίδες τους
Μη με σκορπάς. Για ρίζα έχω την ανάσα σου
Δεν υποφέρεται η λύσσα και το όνειδος
Των συρφετών που καπηλεύονται όσα αγάπησα
Γιατί ως αγέλη έχουν μάθει να θηρεύονται
Στάξε μου βάλσαμο. Χρυσά φυλλώματα προσκάλεσα
Να μου αγκαλιάσουν κάθε δάκρυ αλαφροΐσκιωτο
Μήπως σωθούν οι κεραυνοί και δω ορίζοντα
Έλα, Σεπτέμβρη μου. Κοντά σου πάλι αγρύπνησα.September_Stefanidi

 

 

 

 

 

 

Fhinoporo_EKEDISY_1

Plaka_AeridesWINSLOW_HOMERΟ υπέροχος Σεπτέμβρης είναι της Photini Stephanidi, η λεπτομέρεια με το χέρι που κρατά φθινοπωρινά φρούτα με μάγεψε σε οροφογραφία στο κτήριο που στεγάζει το Εκεδισυ ) Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Διάσωσης Σχολικού Υλικού, τα ακροκέραμα τα φωτογράφησα σε κτήριο στους Αέρηδες στην Πλάκα και ο πίνακας Gathering Autumn Leaves είναι του Winslow Homer.

Φύλλα Φθινοπωρινά

Ποιος μπορεί να μιλήσει στα παιδιά για το φθινόπωρο καλύτερα από ένα κίτρινο φύλλο; Κανείς δεν το γνωρίζει τόσο καλά, κανείς δεν το αγαπά τόσο ώστε να…πέσει κατάχαμα και να γίνει χαλί να το πατήσει.

Αλλά όσο σημαντικό είναι το φύλλο που πέφτει, άλλο τόσο είναι κι αυτό που παραμένει στο κλαδί. Καθένα έχει τη λειτουργία, τη χρησιμότητα, την αξία του. Κι όλα τα φύλλα είναι φίλοι. Αυτό δεν είναι το σπουδαιότερο και το ομορφότερο στη ζωή;fthinoporo_1

Δυο φύλλα – φίλοι ήρθαν σήμερα στην τάξη μας, επισκέπτες απρόσμενοι που έγιναν αμέσως αγαπητοί. Αμέσως απέκτησαν όνομα: ο Κιτρινούλης και ο Πρασινάκης. Ο Κιτρινούλης ζούσε σ’ ένα δέντρο φυλλοβόλο και ο Πρασινάκης σ’ ένα αειθαλές. Τον Κιτρινούλη παραλίγο να τον πατήσει η κυρία καθώς ερχόταν πρωί πρωί αγουροξυπνημένη στο σχολείο. Ευτυχώς, τον εντόπισε εγκαίρως, τον σήκωσε από το πεζοδρόμιο, τον έβαλε στην τσάντα της και τον “έσωσε” από βέβαιο αυτοκινητιστικό δυστύχημα. Τον Πρασινάκη τον…κουτούλησε κατά λάθος, έτσι όπως περπάταγε αφηρημένη κι εκείνος ήταν φυτρωμένος σε ένα χαμηλό κλαδί. Σκέφτηκε ότι θα άρεσε στον Κιτρινούλη να έχει μια παρέα και τσακ! Άπλωσε το χέρι της και τον έκοψε προσεκτικά, αφού του εξήγησε το λόγο και του ζήτησε και συγνώμη. Ευτυχώς ήταν φύλλο με κατανόηση και δέχτηκε να θυσιαστεί για τη χαρά της γνώσης…

Να τους, λοιπόν, στην παρεούλα μας! Τους παρατηρήσαμε, τους αγγίξαμε, διαπιστώσαμε ότι ο καθένας είχε άλλη υφή (μαλακός-σκληρός, λείος-τραχύς). Τους μυρίσαμε. Ο Πρασινάκης, μόλις τον χαϊδέψαμε λίγο, μοσχομύρισε και «μαρτύρησε» αμέσως την καταγωγή του: φύλλο λεμονιάς. Μμμ, ευλογημένο δέντρο, απίθανος καρπός. Νοστιμίζει τα φαγητά και τα γλυκά μας, σκοτώνει τα μικρόβια, τρελαινόμαστε για τη δροσερή λεμονάδα του. Κρατήσαμε και τους δυο μας φυλλαράκους κοντά στο αυτί μας, για να ακούσουμε τι κουβεντιάζουν, να μάθουμε τα μυστικά τους. Αλλά δεν ακούστηκε τίποτα. Ούτε ψίθυρος. Μα…μιλούν τα φύλλα; Δεν έχουμε παρά να το ερευνήσουμε!ermioni

Στο σχολείο και στο σπίτι έχουμε πολλά βιβλία απ’ όπου μπορούμε να αντλήσουμε πληροφορίες για διάφορα θέματα. Βιβλία γνώσεων, λεξικά, εγκυκλοπαίδειες. Ένας συμμαθητής μας είχε φέρει μία εγκυκλοπαίδεια από το σπίτι του. Μάθαμε πως να ψάχνουμε στα περιεχόμενα για να βρούμε αυτό που μας ενδιαφέρει. Εντοπίσαμε σε ποιες σελίδες έγραφε για τα δέντρα και τα φύλλα τους και διαβάσαμε πολλά ενδιαφέροντα. Αλλά δεν μας έφτανε αυτό. Θέλαμε να ακούσουμε από τα ίδια τα φύλλα πως περνάνε στη ζωή τους. Καταγράψαμε τις ερωτήσεις μας, όλα όσα θα θέλαμε να μάθουμε γι’ αυτά:

1. Διασκεδάζετε εσείς τα φύλλα;
2. Είναι τα δέντρα το σπίτι σας;
3. Τσακώνεστε μεταξύ σας εσείς τα φύλλα;
4. Βλέπετε τηλεόραση;
5. Οδηγείτε αυτοκίνητο;
6. Έχετε τάμπλετ;
7. Είναι ήσυχα τα άλλα φύλλα στο δέντρο σας;
8. Κοιμάστε εσείς τα φύλλα;
9. Πότε έχετε τα γενέθλιά σας;
10. Ζωγραφίζετε εσείς τα φύλλα;
11. Τι τρώτε;
12. Μπορείτε να κάνετε κολοτούμπες;
13. Πηγαίνετε διακοπές;
14. Έχετε οικογένεια;
15. Πάτε σχολείο;
16. Μοιράζεστε τα παιχνίδια σας;fylla

Αλλά πως θα μας μιλούσαν τα φύλλα; Αφού δεν έχουν στόμα! Δεν έχουν; Εντάξει, έχουν κάτι μικρά σωληνάκια που ρουφάνε νερό και θρεπτικούς χυμούς από τη γη, αλλά στόματα δεν τα λες. Τουλάχιστον στόματα από αυτά που, εκτός από το να πίνουν και να τρώνε, μιλάνε κιόλας. Πρόβλημα! Αλλά για κάθε πρόβλημα υπάρχει μία λύση. Ειδικά όταν εκτός από όρεξη για μάθηση διαθέτουμε και δημιουργική φαντασία.

Βγήκαμε διάλειμμα και όταν επιστρέψαμε στην τάξη, μας περίμενε μια έκπληξη. Τα φύλλα – φίλοι μας, εκτός από όνομα, είχαν αποκτήσει και πρόσωπο! Και ένα πρόσωπο έχει φυσικά και στόμα. Λύθηκε κι αυτό το πρόβλημα, λοιπόν. Τώρα θα τα μάθουμε ΟΛΑ από πρώτο χέρι…εεε από πρώτο φύλλο δηλαδή! Είμαστε όλο αυτιά για ν’ ακούσουμε τις απαντήσεις τους. Και για να τα ενθαρρύνουμε ν’ αρχίσουν, ας τους χαρίσουμε από μια ζωγραφιά με πολλή αγάπη…fylla_zografies

Μεσολάβησε Σαββατοκύριακο. Όταν μπήκαμε στην τάξη μας τη Δευτέρα το πρωί, μας περίμενε μια δυσάρεστη έκπληξη. Ο Κιτρινούλης και ο Πρασινάκης, τα δύο φύλλα-φίλοι μας, δεν έδειχναν καθόλου καλά. Είχαν ζαρώσει και ξεραθεί ακόμη περισσότερο από τη ζέστη και την κλεισούρα και μόλις πήγαμε να τα αγγίξουμε, θρυμματίστηκαν. Ωχ τι πάθαμε! Τώρα, πως θα μας απαντήσουν στις ερωτήσεις μας;

Ευτυχώς, είμαστε παιδιά με φαντασία και επινοητικότητα. Στύψαμε το μυαλουδάκι μας, κουβεντιάσαμε διάφορες ιδέες και τελικά βρήκαμε τη λύση: θα τους ξαναφτιάχναμε, αλλά από χαρτόνι! Και να τους, χαμογελαστούς και έτοιμους για νέες περιπέτειες. Ο Κιτρινούλης και ο Πρασινάκης έγιναν δυο τσαχπίνες χαρτόκουκλες. Τους πήραμε στα χέρια μας και «ζωντάνεψαν» με τη φωνή και την κίνησή μας. Και ορίστε τι απαντήσεις έδωσαν στις ερωτήσεις μας:Kitrinoulis_Prasinakis

1. Διασκεδάζετε εσείς τα φύλλα;
Φυσικά! Δεν βλέπετε πως κουνιόμαστε, πως χορεύουμε, πως τραμπαλιζόμαστε, ακόμη και πως πετάμε, όταν μας φυσά ο αέρας;

2. Είναι τα δέντρα το σπίτι σας;
Ασφαλώς! Σπίτια ευάερα, ευρύχωρα κι ευήλια, όπως λέτε κι εσείς οι άνθρωποι.

3. Τσακώνεστε μεταξύ σας εσείς τα φύλλα;
Όχι, γιατί δεν έχουμε τίποτα να χωρίσουμε. Είμαστε ίσα κι όμοια σε όλα!

4. Βλέπετε τηλεόραση;
Όχι, δεν μας χρειάζεται! Βλέπουμε τη φύση και τη θέα από τα κλαδιά μας! Τον ήλιο, το φεγγάρι, τ’ άστρα, όλα τα όμορφα πράγματα στον κόσμο. Και φανταζόμαστε παραμύθια.sofia

5. Οδηγείτε αυτοκίνητο;
Όχι, ούτε αυτό μας χρειάζεται. Ταξιδεύουμε με τη φαντασία μας και με τον αέρα.

6. Έχετε τάμπλετ;
Δεν έχουμε τάμπλετ, αλλά έχουμε πολλούς φίλους! Όλα τα σύννεφα στον ουρανό, το γρασίδι, τα λουλούδια και τους καρπούς στη γη.

7. Είναι ήσυχα τα άλλα φύλλα στο δέντρο σας;
Είπαμε, είμαστε ίσα κι όμοια σε όλα, ό,τι κι αν σημαίνει αυτό…

8. Κοιμάστε εσείς τα φύλλα;
Και βέβαια! Και βλέπουμε κυρίως πράσινα όνειρα.

9. Πότε έχετε τα γενέθλιά σας;
Κάθε μέρα! Γιατί χαιρόμαστε τη ζωή.fylla

10. Ζωγραφίζετε εσείς τα φύλλα;
Όχι, οι άνθρωποι ζωγραφίζουν εμάς. Και μερικοί μας πετυχαίνουν καταπληκτικά στις ζωγραφιές τους!

11. Τι τρώτε;
Τρώμε νεράκι, ήλιο και θρεπτικά συστατικά από το χώμα.

12. Μπορείτε να κάνετε κολοτούμπες;
Ναι, όσα πέφτουμε από τα δέντρα μας το φθινόπωρο.

13. Πηγαίνετε διακοπές;
Μόνο όταν φυσάει πολύ δυνατός αέρας και δεν μπορούμε να του αντισταθούμε…zografizontas_fylla

14. Έχετε οικογένεια;
Φυσικά! Μπαμπάς μας είναι το δέντρο μας, μαμά μας η γη και αδέρφια μας τα άλλα φύλλα.

15. Πάτε σχολείο;
Ναι, όταν μας προσκαλούν τα παιδιά, για να μάθουν την ιστορία της ζωής μας!

16. Μοιράζεστε τα παιχνίδια σας;
Το πρώτο αγαπημένο μας παιχνίδι είναι οι μεταμορφώσεις. Κάθε εποχή αλλάζουμε. Το παρατηρείτε, εσείς οι άνθρωποι; Το δεύτερο αγαπημένο μας παιχνίδι είναι να φτιάχνουμε οξυγόνο για να μπορείτε να αναπνέετε. omades_fyllon

Αφού ξεμπερδέψαμε με το παιχνίδι των ερωταποκρίσεων, ήρθε η ώρα να παίξουμε και λίγο με τα μαθηματικά. Πρώτα χωρίσαμε τα φύλλα σε ομάδες ανάλογα με το χρώμα τους. Μετά φτιάξαμε παρέες μικρών και μεγάλων φύλλων. Παρέες φύλλων που έμοιαζαν με ευθείες γραμμές και με κύκλους. Δείξαμε ποιο ήταν το μικρότερο και ποιο το μεγαλύτερο. Ποιο ήταν πρώτο στη σειρά και ποιο τελευταίο. Ποια ήταν ανάμεσα στα άλλα.pareoula

Μετά τα προσκαλέσαμε σε χορό. Τα πετούσαμε όσο πιο ψηλά μπορούσαμε και τα φυσούσαμε για να χορέψουν. Χορέψαμε και γελάσαμε πολύ μαζί τους. Βάλαμε και μουσική, τις 4 εποχές του Βιβάλντι, είπε η κυρία. Κι όταν κουραστήκαμε, κάτσαμε στα τραπέζια μας, σχεδιάσαμε και κόψαμε φύλλα από χαρτόνια στα χρώματα του φθινοπώρου. Κίτρινα, πορτοκαλί, κόκκινα, καφέ και χρυσαφιά. Χρησιμοποιήσαμε και μαλακή κηρομπογιά. Φτιάξαμε ένα δέντρο, σκέτη ομορφιά! Και θαυμάσαμε πίνακες ζωγραφικής σπουδαίων καλλιτεχνών που ζωγράφισαν υπέροχα φθινοπωρινά τοπία.dendro

Ο Κιτρινούλης και ο Πρασινάκης μας έμαθαν τόσα πολλά. Και κάτι μας λέει ότι θα μείνουν φύλλα – φίλοι μας ώσπου να τελειώσει η χρονιά…mathaino_me_fylla

Και όχι μόνο αυτή η χρονιά! Σεπτέμβριος του 2016, με μια καινούργια παρέα παιδιών, σε ένα άλλο σχολείο. Στους δύο φίλους προστίθεται και ο Κοκκινούλης και όλοι με τη σειρά μας μιλούν για τον εαυτό τους, όπως τους μιλάμε κι εμείς. Τι μας αρέσει, τι φοβόμαστε, τι τρώμε, που κατοικούμε, ποιοι είναι οι φίλοι μας, τι αγαπάμε…Πως αλλιώς θα γνωριστούμε;fylloparea

Φέτος είμαστε τυχεροί, το σχολείο μας διαθέτει δική του πράσινη αυλή. Στο διάλειμμα μαζεύουμε μερικά φυλλαράκια, με προσοχή για να μην πληγώσουμε τα φυτά τους. Το καθένα τους έχει το δικό του διαφορετικό σχήμα, άλλα μοιάζουν μεταξύ τους, άλλα όχι. Άλλα στέκονται μόνα τους στο βλαστό τους, άλλα με παρέα. Οι συμμετρίες που φτιάχνουν είναι καταπληκτικές! Δεν χορταίνουμε να τα παρατηρούμε, να τα αγγίζουμε. Κάποια είναι πολύ λεπτά κι ευαίσθητα, κάποια σκληρά και σαρκώδη. Κάποια μυρίζουν, κάποια όχι. fylla_1

Και έρχεται η ωραιότερη στιγμή της ημέρας: θα δημιουργήσουμε τα δικά μας έργα τέχνης, εμπνεόμενοι από ένα φύλλο! Που να το φαντάζονταν τα φυλλαράκια μας ότι θα…μεταμορφωθούν απ’ τα χεράκια μας σε χελώνες θαλάσσιες και χερσαίες, πουλιά, ανθρωπάκια, σανίδες του σερφ, τέντες για σπίτια, ομπρέλες, καρδιές, πεταλούδες, ακόμη και σε Καραγκιόζη με φτερωτή καπελαδούρα! fylla_20fylla_19fylla_17fylla_16fylla_15fylla_14

fylla_13fylla_12fylla_11fylla_10fylla_9fylla_7fylla_5fylla_6fylla_4fylla_3fylla_2fylla

Σεπτέμβριος 2015

Loytra-talara-Astypalaia_1Και να ο Σεπτέμβρης! Όλο γλύκα, αναμαλλιάρης, ροβολάει στα σοκάκια μ’ ένα τσαμπί αγιωργίτικο στο χέρι και με τη βούργια του την υφαντή στον ώμο. Μέσα τετράδιο τσίλικο, κοντύλι φρεσκοξυσμένο και ψωμοτύρι δεμένο κόμπο στο μαντήλι, για δεκατιανό. Περνώντας έξω από την εκκλησιά, χτυπάει την καμπάνα. Αρχή της Ινδίκτου, κοπιάστε χριστιανοί για να λειτουργηθείτε. Να ευχηθείτε καλή πρωτοχρονιά, πλούσια σοδειά, να φιληθείτε.

“Ἀρρήτῳ πάντα ὡς Θεῷ ποιήσαντι σοφίᾳ, ἰσχύι τε παντουργικῇ διασῴζοντι πάντα, τὸν ὕμνον δέει ἐκ ψυχῆς προσάγομεν, ἐντρόμως δυσωποῦντες, παρασχεῖν εὐφορίαν τῇ γῇ, ἐν τῇ σήμερον ἐτησίῳ ἀπαρχῇ, παντὸς ῥυσθῆναι δυσχεροῦς, ὁρατῶν καὶ ἀοράτων δυσμενῶν, ἐν ταῖς αἰσίαις κράζοντες περιόδοις· εὔφορον πᾶσι τὸ ἔτος χορήγησον Κύριε”…

Κατηφορίζοντας, κλείνει ο Σεπτέμβρης το τσακίρικο το μάτι στη Μαριώ και κόβει απ’ το γλαστράκι της στο γαλανό περβάζι ένα κλωνί βασιλικό. Με μυρωμένο αυτί στέκει, θωρεί το κύμα και παρακαλεί:

Κάνε, κύρη μου Χρόνε, να ταξιδέψουμε αγάλια αγάλια, σαν τα πετούμενα που αποδημούν για τα ζεστά και σαν πρωτόμπαρκα, ατίθασα παιδιά. Και πάνω απ’ όλα κάνε να ταξιδέψουμε αγκαλιά…

Εικόνα: Από τα Λουτρά του Ταλαρά στη μαγευτική Αστυπάλαια.Axinosdelfiniafykiavythos

Αν ήμουν όνειρο

Αν ήμουν όνειρο

Θα εισχωρούσα στο μεδούλι των κυμάτων
για ν’ αγγίξω το φτερούγισμα του ταξιδιού

Θα χάιδευα μ’ ανάσες σκιές τις σμαραγδένιες φυκιάδες
για να ριγήσουν οι αποκοιμισμένοι αμφορείς

Θα τρυγούσα αφροσταλίδες από το ερωτοπαίγνιο των δελφινιών
για να μυρίζουν κατευόδιο οι πρωτόμπαρκοι

Θα κεντούσα με χρυσοκλωστές κάθε μοναχικό αστερία
για να ντυθεί με παραμύθι το πικραμένο προσφυγάκι

Θα πόντιζα φεγγαροκορφές στα καταγώγια του Ωκεανού
για να ελπίσουν τα σκοτάδια του στο ανέφικτο

Θα κούρσευα μια πλωτή Ιθάκη και θα σε ενθρόνιζα
για ν’ αρμενίζεις χαμογελαστός κάθε στιγμή κι αιωνιότητα

Αν ήμουν όνειρο…

Μα είμαι μονάχα η Νηρηίδα της διπλανής πόρτας
που αύριο θα αναδυθεί υποχρεωτικά
για να χτυπήσει κάρτα στη σκληρή πραγματικότηταthranio

Σχολικό

Αν είχα μια τεράστια γομολάστιχα
απ’ όλα των ανθρώπων τα κατάστιχα
θα έσβηνα μονάχα μια αράδα:
αυτήν που περιγράφει τον Καιάδα.

Αν είχα ένα πελώριο τετράδιο,
θα στο ’δινα να το ’χεις για σκιάδιο.
Όποτε σκότη ή λιοπύρια σ’ απειλούνε,
να το ανοίγεις και μαζί σου να γελούνε.

Αν έβρισκα μια πένα γιγαντιαία,
στην κορυφή της θα στερέωνα σημαία,
να τη θωρούν από παντού οι πονεμένοι
και να θυμούνται πως η ελπίδα δεν πεθαίνει.

Μα είμαι ακόμη μαθητούδι, ένα πρωτάκι,
του Πρωτομάστορα το κούτσικο τσιράκι.
Γίνε εσύ τετράδιο, γομολάστιχα και πένα,
τα μαθημένα σου να δείξεις και σε μένα.ΜΟΥΣΕΙΟ_ΣΧΟΛΕΙΟ

 

 

 

 

 

 

Οι φωτογραφίες είναι από το Εκεδισυ ) Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Διάσωσης Σχολικού Υλικού και από το Μουσείο Παιδείας του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Χρόνος Ανθοφόρος

Από την ίδια ρίζα δες
πως ξεπροβάλλουν τρεις γενιές:
μπουμπούκι, νιούτσικο ανθάκι,
ξεφουντωμένο γεροντάκι.

Ένας ο δρόμος, ο κορμός,
μοναχικός σαν εαυτός.
Κλαδιά τ’ ανέμου τα όνειρά του,
ανάσες στέλνουν στην καρδιά του.

Μήπως ο Χρόνος είναι μια
πανώρια τριανταφυλλιά,
που η ομορφιά της σε θαμπώνει,
μα ξέρει και να σ’ αγκυλώνει;

Ας είναι. Εσύ να μη διστάζεις
φως και αγάπη να της στάζεις.
Μόνο έτσι δένει ο καρπός της,
που ’ναι η αλήθεια και το βιος της.

Κι όταν σιμώσει η στιγμή
που θα λιπάνεις τη σιωπή,
τη ροδωνιά μη λησμονείς:
όπου βρεθείς, ν’ ανθοφορείς…3epoxes

Αρχαία Αγορά

Όσες φορές κι αν περπατάω
εκεί που απέραντα αγαπάω,
κάθε ματιά μου είναι σκαλίδι,
φιλοπερίεργο σαμιαμίδι.

Χώμα και μάρμαρο ανθισμένο,
πράσινο αψύ, ηλιοκαμμένο,
φτιάχνουν εξαίσια τοπία,
ζώντα για με, γι’ άλλους μνημεία.

Στην αγκαλιά τους γαληνεύω
κι αφήνομαι να ταξιδεύω.
Φαντάζομαι πως ζωγραφίζω,
όσα ν’ αξιωθώ ελπίζω.

Τριγύρω ο κόσμος τετερίζει
σαν τζίτζικας που ζουζουνίζει
κι αυτή ακριβώς είν’ η χαρά του:
να εκλύουν φως τα όνειρά του.AGORAARXAIA_AGORA_4

Σελήνη

Άλλοι μεθούν με το φεγγάρι,
κι άλλους φαρμάκια τους τρατάρει.

Άλλοι είναι ήρωες σε ρομάντζο
κι άλλοι αργοσβήνουν σ’ ένα ράντσο.

Αχ ξελογιάστρα εσύ, Σελήνη,
ποιος θα γλυτώσει απ’ τη σαγήνη;

Η φωτεινή σου η οπτασία
μια σκοτεινή κρύβει εξουσία.

Όποια σου όψη κι αν διαλέξω,
το ερώτημα είναι: θα αντέξω;Donato_Creti_Selini

Πίνακας: Donato Creti, Σελήνη

rosmarinus_officinalisjpgΜωβ

Αν θέλεις να ‘μαστε μαζί,
ποτέ μην πεις “για πάντα”,
είπε τ’ αρισμαρόπαιδο
στην όμορφη λεβάντα.

Το “πάντα” μοιάζει σύννεφο
με ποταμούς γεμάτο
κι ώσπου να δέσει το φιλί,
βρέχει κι είναι φευγάτο.

Γι’ αυτό “ή τώρα ή ποτέ”
να λες στον έρωτά σου
και ο κρυφός του θησαυρός
θα γίνει κόσμημά σου.

 

 

lavandulaangustifolia

Δέηση

Το δοιάκι σου το έστρεψες σε ρότα ποταμίσια,
με βήμα απτάλικο, βαρύ, κοίτη να στρώσεις ίσια.

Κι είχες αντίκρυ επτά κορφές, γριές ρυτιδωμένες,
απ’ άγρια χειμαρρόπουλα βαθιά χαρακωμένες.

Κι είχες ξοπίσω ηλιάτορα σα ρουμπινένιο δίσκο,
του Παντοκράτορα το γιο, του Διγενή τον ίσκιο,

που ως έσμιγε τη θάλασσα, τα στήθια της κοχλάζαν
και τη ζωή με θάνατο, τζόγια μου, την αλλάζαν.

Κι όταν μπρούσκο δοκίμασες στο καπηλειό της Δύσης,
φωνάζανε τα μάτια σου, μάτια μου, μη μ’ αφήσεις.

Πώς να σηκώσω αυτό το φως, πλαντάζει η ψυχή μου.
Μαχαίρι ο κόσμος στην πληγή κι είν’ η πληγή κορμί μου.

Τι από μικράκι γύρευα μια Παναγιά για να βρω,
να ξαποσταίνει στον αφρό, να σεργιανά στον κάμπο.

Απ’ όπου και να την κοιτώ, να με θωρεί κατάματα
και να μη ξελογιάζεται απ’ όρκους κι από τάματα.

Μονάχη να πορεύεται, Ελπίδα κι Αμαζόνα.
Με μια μονάχα δρασκελιά σ’ άλλο να μπαίνει αιώνα.

Κι όποτε αγρίμι αφουγκραστεί σε δόκανο πιασμένο,
από κακό κι απ’ άδικο να σκούζει λαβωμένο,

Λάμια ευθύς να γίνεται, Νέμεση εκδικήτρα
και τον καρκίνο ν’ αφαιρεί απ’ της ζωής τη μήτρα.Panagia_2Panagia_1

Εικόνες: Παναγία Γλυκοφιλούσα, 12ος αιώνας, Αθήνα, Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο και Παναγία Φιλουσιώτισσα (1570) από τον ιερό ναό Αγίας Μαρίνας Κελοκεδάρων Πάφου

 

 

 

 

 

 

 

 

Σαν παραμύθι…(απόσπασμα)

“…Είχε πια σκοτεινιάσει και το στρείδι κούρνιασε στο βράχο του αποκαμωμένο από την ένταση της ημέρας και γρήγορα αποκοιμήθηκε. Τότε είδε ένα όνειρο, από αυτά που όταν ξυπνάς συνεχίζεις να τα θυμάσαι και να τα σκέφτεσαι.

Έγινε, λέει, σεισμός στη θάλασσα και τα πάντα ανατράπηκαν: ό, τι βρισκόταν πάνω, πήγε κάτω. Ό,τι ήταν προσκολλημένο, απελευθερώθηκε. Ό,τι ήταν πολύχρωμο έγινε άχρωμο. Ό,τι ήταν θηρευτής έγινε θήραμα. Κι ό,τι ήταν ασφαλές, «μετακόμισε» στην πιο μεγάλη ανασφάλεια.

Το στρείδι αποκολλήθηκε βίαια από το βράχο του και βρέθηκε να κλυδωνίζεται σαν ακυβέρνητο βαρκάκι στον αφρό. Και πριν προλάβει να καταλάβει τι συνέβαινε, παρασύρθηκε από τα ρεύματα στα βάθη του ωκεανού. Το καινούργιο του περιβάλλον το φόβιζε και ταυτόχρονα το γοήτευε. Τη μια στιγμή σκεφτόταν ότι ήταν ένα στρείδι με αλλιώτικη μοίρα από τη μοίρα των άλλων στρειδιών. Αυτή η σκέψη το έκανε να νιώθει ικανοποίηση και μια ψίχα υπεροψία. Και την άλλη στιγμή βυθιζόταν στην πιο μεγάλη απελπισία, γιατί δεν ήξερε πως να επιβιώσει σ’ ένα περιβάλλον άγνωστο για τα μέχρι τότε δεδομένα του. Ο ωκεανός δεν έμοιαζε σε τίποτα με την αγαπημένη του ακτή. Φαινόταν απρόσιτος και το στρείδι συνειδητοποίησε με λύπη ότι εδώ δεν είχε κανένα φίλο.

Ξαφνικά άκουσε ένα υπόκωφο βουητό και το ρυθμικό πλατάγισμα από δυνατά πτερύγια. Ήταν μια γαλάζια φάλαινα θεόρατη σα βουνό και ευλύγιστη σα φίδι, παρά τον τεράστιο όγκο της. «Μα τον κοσμοσείστη Ποσειδώνα, έφτασε το τέλος μου. Το δίχως άλλο η φάλαινα θα με καταπιεί…», σκέφτηκε τρομοκρατημένο το στρείδι. Η φάλαινα πλησίαζε απειλητικά, εκτοξεύοντας με ρυθμό το σιντριβάνι της. Το στρείδι έλεγε την προσευχή του και παράλληλα αγωνιζόταν να ξυπνήσει, για να μην ονειρευτεί τη στιγμή του θανάτου του. Τότε έγινε κάτι αναπάντεχο.

«Τώρα εσύ κλείστηκες ερμητικά στον εαυτό σου και άλλαξες δέκα χρώματα από το φόβο σου, γιατί είσαι σίγουρο ότι θα σε κάνω μια χαψιά και όλα θα τελειώσουν εδώ. Αλλά εγώ θα διαφωνήσω. Μπας και νομίζεις ότι είσαι κανένας καταπληκτικός μεζές; Ή μήπως φαντάστηκες πως εγώ ανοίγω απλώς τη στοματάρα μου και καταπίνω ό,τι κυκλοφορεί σε ακτίνα μισού χιλιομέτρου; Όχι αγαπητό μου στρείδι, δεν θα σου κάνω τη χάρη να σε φάω! Θα μου χαλάσεις τη γεύση, γιατί είσαι ξένο σώμα στο δικό μου κόσμο. Άντε, τράβα το δρόμο σου, αν καταφέρεις ποτέ να τον βρεις, έτσι που κυκλοφορείς επτασφράγιστο. Γύρνα στα λημέρια σου. Και να θυμάσαι: το δύσκολο στη ζωή είναι να μη φαγωθείς. Αν φαγωθείς, καθάρισες!…», μουρμούρισε με στόμφο η φάλαινα. Και κάνοντας μια εντυπωσιακή κατάδυση, χάραξε ρότα προς το βορρά. Τότε ήταν που το στρείδι, απορημένο, ξύπνησε. Και άρχισε να σκέφτεται το παράδοξο αυτό όνειρο…”…

(c) Manchester City Galleries; Supplied by The Public Catalogue Foundation

(c) Manchester City Galleries; Supplied by The Public Catalogue Foundation

Φθινοπωρινό

KaisarianiΒροχή ψιλή, ποτιστική και χαμηλοβλεπούσα
μπρος στο χαγιάτι τ’ ουρανού βγήκε σαν Αρετούσα.

Τη νύχτα καλοδέχτηκε, μαυροντυμένη ιέρεια,
και με σεμνά κυκλάμινα γέμισε τα πανέρια.

Ένα ελάφι κούρνιασε μέσα στους άγριους βάτους.
Στον κόσμο τούτο οι Έρωτες τα καίνε τα φτερά τους.

Να ’χε το σύννεφο κλαδιά, σκαλάκια να τα κάνω,
στις άκρες απ’ τα μάτια σου ν’ ανέβω ν’ αποθάνω.

Να ’ταν η θάλασσα χαρτί, τα κύματα κοντύλια,
φιλιά να ζωγραφίζουνε σμιχτά στα δυο σου χείλια.

Μάτια, σπαθιές μου αλγερινές, κεντήστε με σημάδια.
Μιαν αγκαλιά σας άνοιξα, μα την αφήσατε άδεια.

Θα μεταλάβω απ’ το πιοτό που φέρνει λησμοσύνη,
προτού μ’ αρπάξουν τα νερά σαν την κυρά Φροσύνη.Kaisariani_3

Να ξημερώσω ορκίστηκα σε μιας ελιάς διχάλα
τι τον καημό σου ανέρωτο τον πίνω στάλα στάλα.

Από την κάπα του Θεού θα κλέψω ένα τοπάζι,
να τ’ ακουμπώ στο στήθος σου, να διώχνει το μαράζι.

Κι απέ όλα τ’ ανείπωτα, τα δακρυοποτισμένα,
θε να τα κάνει περασιά, αγάπη μου, σε μένα.

Καπίστρι φτιάχνει η ανάγκη σου, με φυσερό κι αμόνι
και με το ζόρι το φορεί στου χρόνου το σαγόνι.

Να ξεγελά τον που θαρρεί πως όλα τα ορίζει,
τι όποιος μπαίνει στα όνειρα, πίσω πια δεν γυρίζει.

Evi_monografi