Γνωρίζοντας το Συνήγορο του Παιδιού

Ανασκαλεύοντας το αρχείο μου για να βρω υλικό για τη σημερινή Ημέρα Δικαιωμάτων του Παιδιού, έπεσα πάνω σε μία συνέντευξη που πήρα για την αντίστοιχη ημέρα του Νοεμβρίου του 2003 από τον αγαπημένο φίλο και Συνήγορο του Παιδιού στην Ελλάδα, Γιώργο Μόσχο για το παιδικό ένθετο «Οι Ερευνητές πάνε παντού» της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ. Μια που οι «Ερευνητές» δεν κυκλοφορούν πια, σας την παρουσιάζω εδώ, γιατί πιστεύω ότι πραγματικά αξίζει τον κόπο να την αποθηκεύσουμε στο μυαλό και στην καρδιά μας. Και όχι μόνο αυτό. Να αναλάβουμε δράση, σε καθημερινή βάση, για χάρη των παιδιών…

Τί θα έλεγε ένα αίνιγμα, η λύση του οποίου θα ήταν «ο Συνήγορος του Παιδιού»;

Φωτίζει δρόμους σκοτεινούς, χωρίς να ανάβει φώτα.

Στηρίζει των παιδιών φωνές, αφού τα ακούσει πρώτα.

Βοηθάει τις δυνάμεις τους, χωρίς να ’ναι κοντά τους.

Στέκει μαζί στις μάχες τους κι ας μένει μακριά τους.

 Τί είναι;

Ο Συνήγορος του Παιδιού!

Που είναι το σπίτι του Συνηγόρου του Παιδιού, από πότε εγκαταστάθηκε σε αυτό και τί…μαγειρεύει στην κουζίνα του;

Το «σπίτι» του Συνηγόρου του Παιδιού βρίσκεται στο κτίριο του Συνηγόρου του Πολίτη, στην οδό Χατζηγιάννη Μέξη 5, στην Αθήνα (κοντά στο Μέγαρο Μουσικής και στο ξενοδοχείο Χίλτον) και ονομάζεται Κύκλος Δικαιωμάτων του Παιδιού. Εκεί βρίσκομαι από τον Ιούλιο του 2003, οπότε ανέλαβα τις νέες μου ευθύνες, μαζί με μια εξαιρετική ομάδα 15 συνεργατών. Αν ρωτάτε για την κουζίνα μας, θα σας πω ότι, έχοντας για υλικά μαγειρικής τη Διεθνή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Παιδιού και τους υπόλοιπους νόμους της χώρας μας, ως συνταγές τις εμπειρίες Συνηγόρων του Παιδιού από άλλες χώρες του κόσμου, ως μαγειρικά σκεύη τα εργαλεία που έχει προβλέψει ο  Νόμος για το Συνήγορο του Πολίτη, και χρησιμοποιώντας επίσης τις γνώσεις και τη φαντασία μας, προσπαθούμε να φτιάξουμε τα πιο πετυχημένα φαγητά. Βλέπετε ο Συνήγορος του Παιδιού δημιουργήθηκε στη χώρα μας μόλις φέτος και χρειάζεται πολύ προσοχή για να ικανοποιήσουμε όσους δοκιμάζουν τα προϊόντα της δουλειάς μας.

Θέλετε να μας φτιάξετε το…πορτραίτο του Συνηγόρου του Παιδιού με φανταστικά υλικά; Αν ήταν χρώμα, μυρωδιά, στοιχείο της φύσης, μεταφορικό μέσο, εργαλείο και παιχνίδι, τι θα ήταν και γιατί;

Ο Συνήγορος του Παιδιού είναι κάτι σα φύλακας άγγελος των δικαιωμάτων όλων των παιδιών που μένουν στη χώρα μας, δηλαδή κάθε προσώπου που δεν έχει κλείσει ακόμη τα 18 του χρόνια. Αν χρησιμοποιήσουμε τη φαντασία μας για να περιγράψουμε την ταυτότητα του Συνηγόρου του Παιδιού, θα μπορούσαμε να πούμε ότι έχει το χρώμα ενός ουράνιου τόξου, δηλαδή χωράει όλα τα χρώματα που συναντούμε στη φύση. Είναι, ας πούμε, κάτι σαν ένα ιπτάμενο ποδήλατο, που προσπαθεί να οδηγήσει τα παιδιά εκεί ακριβώς που επιθυμούν και αξίζει να ζουν. Αν ήταν στοιχείο της φύσης, θα μεταμορφωνόταν τη μια στιγμή σε αεράκι που ξεσηκώνει τη δύναμη του κάθε παιδιού για να μπορεί να χαρεί τη συμμετοχή, τη μάθηση, την ψυχαγωγία και την ελεύθερη έκφραση και την επόμενη στιγμή θα γινόταν νερό που σβήνει τη φωτιά της καταπίεσης, της διάκρισης, της αδικίας και της εκμετάλλευσης.   

Πώς θα συμπληρώνατε μια ακροστιχίδα, στην οποία οι λέξεις που θα σχηματίζονταν θα ήταν «ο Συνήγορος του Παιδιού»;

Θα δοκιμάσω μέσα από την ακροστιχίδα να σας μιλήσω για μερικά σημαντικά στοιχεία  και επιδιώξεις του Συνηγόρου του Παιδιού:

Σπάει τη μοναξιά και τη σιωπή των παιδιών που αδικούνται.

Υψώνει το λόγο για ίσα δικαιώματα όλων των παιδιών.

Νικά την αδιαφορία και ερευνά παραβιάσεις σε βάρος παιδιών.

Ηχεί τη φωνή, τα αιτήματα και τις προτάσεις των παιδιών.

Γκρεμίζει τα τείχη που εμποδίζουν την έκφραση και την επικοινωνία τους.

Ορθώνει πύργους προστασίας απέναντι στην εκμετάλλευση.

Ρίχνει φως εκεί που το σκοτάδι απειλεί την προσωπικότητα των παιδιών.

Οδηγεί τα παιδιά προς τους ενήλικες που μπορούν να τα βοηθήσουν.

Στηρίζει τους αδύνατους και τους αδικημένους.

Τολμά να προτείνει αλλαγές προς το συμφέρον των παιδιών.

Ονομάζει τα δικαιώματα του παιδιού και ενημερώνει όλους για αυτά.

Υποδέχεται και καθοδηγεί τα παιδιά στην προάσπιση των δικαιωμάτων τους.

Παρεμβαίνει σε φορείς και ιδρύματα που ασχολούνται με το παιδί.

Απευθύνει συστάσεις και προτάσεις στους φορείς.

Ιχνογραφεί προτάσεις για την προσαρμογή της νομοθεσίας.

Διεκδικεί μέτρα και πολιτικές για το παιδί.

Ισχυροποιεί τη θέση των παιδιών στην οικογένεια και την κοινωνία.

Οργανώνει συναντήσεις και εκδηλώσεις για τα δικαιώματα του παιδιού.

Υποστηρίζει την εφαρμογή της διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του παιδιού.Βάζουν και κάποιοι άλλοι το χεράκι τους, για να πετύχει αυτά που…μαγειρεύει ο Συνήγορος του Παιδιού; Έχετε προσλάβει καμιά νεράιδα με μαγικό ραβδάκι;

Για να πετύχει στην αποστολή του ο Συνήγορος του Παιδιού χρειάζεται να έχει κύρος και να απολαμβάνει το σεβασμό της κοινωνίας. Η πετυχημένη πορεία του Συνηγόρου του Πολίτη μέχρι σήμερα και η σπουδαία ομάδα των συνεργατών μου, με κάνουν να νοιώθω ότι δεν υστερούμε πολύ από τη…νεράιδα με το μαγικό ραβδάκι στο χέρι. Βέβαια για μας το πιο σπουδαίο είναι να δώσουμε σε όλα τα παιδιά να καταλάβουν ότι το μαγικό ραβδί για τις λύσεις στα προβλήματα της ζωής τους το κρατούν πριν από όλους αυτά τα ίδια. Τα παιδιά πρέπει να είναι οι πρώτοι καλοί υπερασπιστές των δικαιωμάτων τους, έχοντας στο ένα τσεπάκι το μαγικό ραβδί της νεράιδας, δηλαδή τη δύναμη, και στο άλλο το μικρό σοφό τους γρύλο, τη γνώση! Όταν χρειάζονται τη δική μας βοήθεια μπορούν να μας απευθύνονται στο τηλέφωνο 801.11.32000.

Στα παραμύθια, υπάρχουν «οι καλοί» και «οι κακοί» ήρωες και συνήθως αγωνίζονται οι μεν ενάντια στους δε. Στη σημερινή πραγματικότητα, ποιοι θεωρείτε ότι είναι «οι κακοί» από τους οποίους κινδυνεύουν τα παιδιά και πως θα ήταν αποτελεσματικό να τους αντιμετωπίζουμε;

Οι «κακοί» από τους οποίους κινδυνεύουν τα παιδιά είναι κυρίως όσοι μεγάλοι δεν έμαθαν να αναγνωρίζουν ότι και τα παιδιά είναι υποκείμενα δικαιωμάτων στη ζωή. Καμιά φορά συμβαίνει αυτοί που υποτίθεται ότι έχουν αποστολή να τα προστατεύουν να είναι οι πρώτοι που παραβιάζουν τα δικαιώματά τους!

Τι σας εμπνέει, τι σας προβληματίζει και τι σας φοβίζει στο νέο σας ρόλο στο Συνήγορο του Παιδιού;

Με εμπνέει η δύναμη των παιδιών, που έμαθα να τη συναντώ μιλώντας μαζί τους, παίζοντας, μαθαίνοντας, δημιουργώντας. Χρησιμοποιώντας την ομαδική δουλειά, μπορούμε εμείς οι μεγάλοι να μάθουμε από τα παιδιά, αλλά και να τους δώσουμε να καταλάβουν πόσα μπορούν τα ίδια να κάνουν για να υπερασπιστούν καλύτερα τα δικαιώματά τους. Με φοβίζει κυρίως το ότι οι μεγάλοι δεν έμαθαν ακόμη να παίρνουν στα σοβαρά τα θέματα των παιδιών. Ιδίως όσοι από μας έχουμε περισσότερη εξουσία στα χέρια μας, νομίζουμε ότι μπορούμε να ξεμπερδεύουμε εύκολα με μερικές ευχές στο όνομα των παιδιών, και ύστερα να περιοριζόμαστε στις δικές μας προτεραιότητες και τα συμφέροντά μας, ξεχνώντας τις πραγματικές ανάγκες των παιδιών. Ίσως χρειαζόμαστε ένα ξυπνητήρι που κάθε τόσο να μας υπενθυμίζει: Θυμάσαι τι χρειάζεται να κάνεις για τα παιδιά; Ποιο είναι το καλύτερό σας όνειρο για τα παιδιά του κόσμου;

Το όνειρό μου δανείζεται λίγο από τα όνειρα των παιδιών που μπόρεσα να συναντήσω στη ζωή μου, στο σπίτι μου, σε γειτονιές, σχολεία, ιδρύματα, ακόμη και σε φυλακές: Φαντάζομαι παιδιά που βοηθούνται από τους μεγάλους να βρίσκουν τη χαρά στην κάθε τους στιγμή. Ανακαλύπτοντας την απόλαυση του παιχνιδιού πίσω από τη γνώση και το αντίστροφο, της φαντασίας πίσω από τη λογική, της ελεύθερης δημιουργίας πίσω από την αποστολή. Απολαμβάνοντας ίσες ευκαιρίες, άσχετα από την καταγωγή, τη γλώσσα και το χρώμα του δέρματός τους. Και γνωρίζοντας να ξεφεύγουν τις παγίδες, κρατώντας σφικτά κάποιο έμπιστο χέρι δικού τους. Το όνειρό μου μοιάζει ίσως με ένα λούνα-παρκ στο οποίο μπαινοβγαίνουν όλοι κερδισμένοι και χαρούμενοι.

Γιώργο Μόσχο, σ’ ευχαριστούμε πολύ! Θα είμαστε στο πλάι σας!

http://www.0-18.gr/