Αυτό το Φως…

pilosΑυτό το φως είναι πηλός
που τον μαλάζει και ο γέροντας κι ο νιοςagios_stefanos_3

Αυτό το φως είναι ουρανός
είναι η Ανάσταση κι ο Άδης ο πικρόςagios_stefanos

Αυτό το φως είναι λυγμός
είναι ο χαϊνης σου κι ο αρραβωνιαστικόςrethimno_faros

Αυτό το φως είναι σιωπή
θαλασσομοίρα που παιδεύει τη ζωή siteia

Αυτό το φως είναι φρουρός
όταν σιμώνει ο χειρότερος εχθρόςeleftherna

Αυτό το φως είναι καημός
είτε χαϊδεύει, είτε χτυπά σαν κεραυνόςeleftherna_1

Αυτό το φως είναι γιατρός
γιατροπορεύει και το πίσω και το εμπρόςmargarotes_4

Αυτό το φως είναι φωλιά
για τα ξενάκια, της ψυχής σου τα πουλιάeleftherna_3

Αυτό το φως είναι οδηγός
είναι ο δάσκαλος που λάτρεψες μικρόςeleftherna_2

Αυτό το φως είναι η γη
στόμα δεν έχει μα αδιάκοπα λαλείmargarites_kerameio

Αυτό το φως είναι χορός
είναι του Ηφαίστου το καμίνι κι ο τροχόςxoma_anthos

Αυτό το φως όταν ανθεί
σε διαφεντεύει, σε μαγεύει, σε δονείmargarites_paidi

Αυτό το φως είσαι εσύ
όταν αφήνεσαι να παίξεις σαν παιδίetia

Αυτό το φως το υπηρετώ
και ίσως κάποτε και να τ’ αξιωθώ

Οι φωτογραφίες είναι από το ταξίδι μας στην Κρήτη τον Αύγουστο του 2007, τραβηγμένες στον Άγιο Στέφανο και στην Ετιά Σητείας, στο Ρέθυμνο, στις Μαργαρίτες και στον αρχαιολογικό χώρο της Ελεύθερνας, όπου είχαμε την αγαθή τύχη να μας ξεναγήσουν οι εκλεκτοί μας αρχαιολόγοι και καθηγητές κ. Νίκος Σταμπολίδης και κ. Πέτρος Θέμελης. Αναπόλησα έντονα αυτό το υπέροχο ταξίδι με αφορμή τα πρόσφατα εγκαίνια του νέου Μουσείου της Ελεύθερνας, όνειρο και έργο ζωής για τον αγαπημένο μας κ. Νίκο Σταμπολίδη. Και ελπίζω σύντομα να βρεθώ και πάλι εκεί, να λουστώ το Φως του μοναδικού αυτού τόπου και των ξεχωριστών ανθρώπων του…

http://www.mae.com.gr/muomicronupsilonsigmaepsiloniotaomicron.html

 

ΚΝΩΣΟΣ: ιστορία…θησαυρός!

Αποθήκες (δυτική πλευρά)KnososThea_ton_fidionKnosos_3Πέντε χιλιόμετρα νοτιανατολικά του Ηρακλείου, υπάρχει ένας λόφος με το αστείο όνομα «Κεφάλα». Το 1878, ενώ η Κρήτη βρίσκεται υπό τουρκική κατοχή, ένας πλούσιος Κρητικός έμπορος, ο Μίνως Καλοκαιρινός, κάνει σκοπό της ζωής του να βρει τα ίχνη του συνονόματού του βασιλιά, του θρυλικού Μίνωα. Σκάβοντας στην Κεφάλα, αποκαλύπτει τα ερείπια κτιρίων που έμοιαζαν με αποθήκες. Τα μεγάλα, υπέροχα διακοσμημένα πιθάρια τους, μαρτυρούσαν ότι δεν επρόκειτο για ένα οποιοδήποτε κτίσμα. Ο Μίνως Καλοκαιρινός πίστεψε ότι ανήκαν σε ένα παλάτι! Αλλά η προσπάθειά του να συνεχίσει τις ανασκαφές, σκόνταψε στους Τούρκους ιδιοκτήτες και στο διοικητή της περιοχής. Ωστόσο, δεν το έβαλε κάτω: άρχισε να ταξιδεύει στην Ευρώπη και να διαλαλεί παντού τα ευρήματά του. Knosos_1Knosos_5

Οι πρόσφατες ανακαλύψεις του Γερμανού Ερρίκου Σλίμαν στην Τροία και στις Μυκήνες, είχαν ανοίξει την όρεξη πολλών να αποδείξουν ότι ο Όμηρος στα έπη του δεν…τραγουδούσε παραμύθια, αλλά την ιστορική αλήθεια! Ο ίδιος ο Σλίμαν, ο Αμερικανός πρόξενος Γουίλιαμ Στίλμαν, καθώς και Γάλλοι αρχαιολόγοι, προσπάθησαν να εξασφαλίσουν από τους Τούρκους άδεια, ώστε να προχωρήσουν σε συστηματικές ανασκαφές. Ο τυχερός έμελλε να είναι ο Άγγλος μελετητής Άρθουρ Τζον Έβανς. Το Μάρτιο του 1900, δύο χρόνια μετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της Κρήτης, άρχισε ανασκαφές στην Κεφάλα, αφού είχε αγοράσει την επίμαχη περιοχή. Οι ανακαλύψεις του υπήρξαν σταθμός στην επιστήμη της αρχαιολογίας: ΚΝΩΣΟΣ! Ας αφήσουμε να μας μιλήσουν γι’ αυτήν μερικά από τα ανεπανάληπτα ευρήματά της…Ο Πρίγκιπας με τα Κρίνα

Ο μυστηριώδης «Πρίγκιπας με τα Κρίνα»
Είμαι μία διασημότητα και η στάση μου, όλο αρχοντιά και χάρη, φανερώνει άνθρωπο σίγουρο για τον εαυτό του. Η κόμμωσή μου περίτεχνη, χαρακτηριστική της εποχής, το ίδιο και η αμφίεσή μου, το κλασικό μινωικό περίζωμα. Μήπως αυτό που έκανε τους αρχαιολόγους να υποθέσουν ότι δεν είμαι όποιος κι όποιος, αλλά ένας πρίγκιπας που βαδίζει μεγαλόπρεπα μέσα σε κήπο, ήταν το στολισμένο με κρίνα και φτερά παγωνιού στέμμα μου και το περιδέραιο από κρίνα που κοσμούσε το λαιμό μου; Φυσικά, όπως κάθε διασημότητα, περιβάλλομαι από διάφορα μυστήρια…:
Ποιος είμαι στ΄ αλήθεια; Ο Βασιλιάς – Ιερέας της Κνωσού, ή κάποιος άλλος;
Τι σέρνω με το αριστερό μου χέρι; Μία σφίγγα, ένα γρύπα, ή κάποιο άλλο ιερό ζώο;
Πως προέκυψε η μοναδική μορφή μου; Εικάζεται ότι ο Έβανς με «συναρμολόγησε» όπως ένα παζλ, ενώνοντας κομμάτια από διαφορετικές μορφές, που εικονίζονταν στην ίδια με μένα θρυμματισμένη τοιχογραφία…Εσείς τι λέτε;Tavros

Ο χρυσοκέρατος ταύρος
Έχετε δει πολλούς σαν κι εμένα; Το περίτεχνο σα ζωντανό κεφάλι μου φωνάζει «θαυμάστε με!». Είμαι το σύμβολο της μινωικής Κρήτης, πρωταγωνιστής στην καθημερινή ζωή και λατρεία της και φυσικά στους μύθους της. Θυμηθείτε τον πανέμορφο λευκό ταύρο του Ποσειδώνα που ερωτεύτηκε η βασίλισσα Πασιφάη και μετά γέννησε το Μινώταυρο, αλλά και το Δία – Ταύρο που άρπαξε την Ευρώπη, μετέπειτα μητέρα του βασιλιά Μίνωα… Ο λιθοξόος που μ’ έφτιαξε από μαύρο στεατίτη, ήταν αναμφισβήτητα χρυσοχέρης: τα εκφραστικά μου μάτια είναι ένθετα από ορεία κρύσταλλο και ίασπι, το λευκό μου ρύγχος είναι από μάργαρο και τα κέρατά μου από επιχρυσωμένο ξύλο. Γνωρίζετε ποια ακριβώς χρησιμότητα είχα; Είμαι ένα ρυτό, ένα αγγείο, δηλαδή, που οι Μινωίτες χρησιμοποιούσαν για να κάνουν σπονδές. Με γέμιζαν με υγρό από μια τρύπα που είχα στον τράχηλό μου. Κατά τη διάρκεια των διαφόρων τελετουργιών, το υγρό χυνόταν από μια άλλη τρύπα, που βρισκόταν στο ρύγχος μου. Και μια εκπληκτική λεπτομέρεια: ο τεχνίτης της πέτρας είχε κέφια τη μέρα που με έφτιαξε! Αφού σκάλισε τα ωραία μου…μπουκλάκια, ξέρετε τι χάραξε κοντά στο δεξί μου αυτί και πάνω στο πώμα μου; Το προσχέδιό μου σε «σκιτσάκια»!Μωσαικό Πόλεως Κνωσός

Πλακάκια σα…σπιτάκια!
Μήπως σας θυμίζουμε παιδικά παιχνίδια, έτσι μικροσκοπικά, πολύχρωμα και χαριτωμένα που είμαστε; Μας είχαν κατασκευάσει από φαγεντιανή, ένα είδος πηλού και είμαστε η χαρά του αρχαιολόγου και του αρχιτέκτονα. Καλά υποθέσατε το γιατί: σε μας «διάβασαν» ένα σωρό πληροφορίες για τα μινωικά σπίτια. Ότι ήταν δυώροφα και τριώροφα, ότι κατασκευάζονταν από πελεκητές πέτρες που στερεώνονταν με ξυλοδεσιά, ότι είχαν επίπεδες στέγες. Επίσης, ότι διέθεταν φωταγωγό, οι πόρτες τους ήταν δίφυλλες και τα παράθυρά τους είχαν κιγκλιδώματα! Απίστευτο έτσι; Όταν μάθετε που ακριβώς μας ανακάλυψαν και τι χρήση είχαμε, θα μείνετε άναυδοι…Γιατί είμαστε μια μικρή αντιπροσωπεία από τα χιλιάδες…πλακάκια που συνέθεταν το λεγόμενο «μωσαϊκό της πόλεως», στην Κνωσό. Αφού το καθένα μας ξεχωριστά παριστάνει από μια πρόσοψη σπιτιού, εικάζεται ότι όλα μαζί ενωμένα, θα απεικονίζαμε μια ολόκληρη πόλη!Knosos_2Αίθουσα Θρόνου

Ένας θρόνος μοναδικός!
Τα μινωικά…βρακιά θέλουν και βασιλικούς…θρόνους! Μπορεί να…έπαιξα λίγο με την παροιμία σας, αλλά αυτό που εκφράζει η μορφή μου παραμένει ίδιο μέσα στους αιώνες: το λιτό είναι αρχοντικό! Με κατασκεύασαν από γυψόλιθο, έχοντας για «μπούσουλα» ένα ξύλινο πρότυπο και…αχνοφαίνεται πως με είχαν χρωματίσει κιόλας, λευκό και κόκκινο. Συχνά αναρωτιέμαι πως ένιωσε ο Έβανς, όταν με ανακάλυψε. Μάλλον σεβάστηκε τη θέση μου, γιατί δε με μετακίνησε καθόλου: ακόμη και σήμερα, στέκομαι εκεί ακριβώς που με βρήκε, στην Αίθουσα του θρόνου! Δεξιά κι αριστερά μου, σε μια απαράμιλλης τέχνης τοιχογραφία, κάθονται ανάμεσα σε πανέμορφα άνθη οι γρύπες, μυθικά πλάσματα με κεφάλι αετού και σώμα λιονταριού και ακοίμητοι φρουροί μου. Ξέρετε που αλλού βρίσκεται αντίγραφό μου; Η έδρα του προέδρου του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης κατασκευάστηκε με πρότυπο εμένα, αφού εικάζεται πως είμαι ο παλαιότερος γνωστός θρόνος της Ευρώπης! Μην ξεχνάτε ότι -σύμφωνα με το μύθο- ο βασιλιάς Μίνωας, μετά το θάνατό του, μετακόμισε ως δικαστής στον Κάτω Κόσμο, γιατί ήταν ονομαστός για τη δίκαιη κρίση του.Μέλισσες_ΜάλιαKnosos_4

TavrokathapsiaΤαυροκαθάψιαTavrokathapsia_1MinotavrosΠηγές:
• Ι. Α. Σακελλαράκης, «Μουσείο Ηρακλείου», εικονογραφημένος οδηγός, Εκδοτική Αθηνών Α.Ε., Αθήνα, 1991
• Άννα Μιχαηλίδου, «Κνωσός», πλήρης οδηγός του ανακτόρου του Μίνωα, Εκδοτική Αθηνών Α.Ε., Αθήνα, 1993
• Εύη Πίνη, Διαδρομές στην Ιστορία: «Κνωσός, Φαιστός, Μάλια, Ζάκρος», εκδόσεις ΙΜΕ και ΕΡΕΥΝΗΤΕΣ, Αθήνα, 2004Knosos_6

Ερωτόκριτος

Erotokritos1713Διασκευή για παιδιά προσχολικής και πρωτοσχολικής ηλικίας. Ελεύθερη απόδοση της βασικής πλοκής του Ερωτόκριτου, του Βιτσέντζου Κορνάρου, σε 90 τετράστιχα. Μπορεί να αξιοποιηθεί και θεατρικά-μουσικά ως κείμενο βάσης για σχολική παράσταση, είτε κατά τη λήξη της σχολικής χρονιάς (νηπιαγωγείο), είτε στο πλαίσιο της ευέλικτης ζώνης (δημοτικό). Μπορεί, επίσης, να συνοδεύεται από παράρτημα με προτάσεις-οδηγίες για τον εκπαιδευτικό και πρωτότυπες εκπαιδευτικές δραστηριότητες.

 

Πρόσωπα του έργου (κατά σειρά εμφάνισης):
ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
ΠΟΛΥΔΩΡΟΣ
ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
ΑΡΕΤΟΥΣΑ
ΠΑΡΑΜΑΝΑ ΦΡΟΣΥΝΗ
ΑΝΘΗ, ΦΙΛΗ ΑΡΕΤΟΥΣΑΣ
ΠΕΖΟΣΤΡΑΤΟΣ
ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΗΡΑΚΛΗΣ
ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΑΡΤΕΜΗ
ΧΡΥΣΟ ΠΟΥΛΙCreta

Σκηνή Α΄: Εισαγωγή στο έργο και περιγραφή των βασικών ηρώων από τον Αφηγητή ή τους Αφηγητές

1. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Καλώς ορίσατε γονείς,
γιαγιάδες και παππούδες.
Μες στου σχολειού μας την αυλή,
θα κάνουμε τρανή γιορτή.

2. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Θα μας πάρει τ’ αεράκι,
να μας πάει ταξιδάκι,
σε καιρούς παραμυθένιους
κι όμορφα ιστορημένους.

3. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Απ’ την Κρήτη ποιητάρης
κι επιδέξιος λυράρης,
έγραψε το έργο αυτό,
που ’ναι στον κόσμο ξακουστό.

4. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Κορνάρος είναι τ’ όνομά του
και φημισμένη η γενιά του.
Γέννημα-θρέμμα της Σητείας,
λεβεντογέννας πολιτείας.

5. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Καθίστε αναπαυτικά
και κλείστε και τα κινητά,
η ιστορία μας ν’ αρχίσει
και στα παλιά να μας γυρίσει.Scan3

6. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Στην Αθήνα την αρχαία,
πόλη ζηλευτή κι ωραία,
ζούσαν ο βασιλιάς Ηράκλης
κι η βασίλισσα Αρτέμη.

7. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Ήταν συνετοί ηγεμόνες
και τηρούσαν τους κανόνες.
Είχαν και μια θυγατέρα,
σα χιονάτη περιστέρα.

8. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Προσωπάκι σα φεγγάρι
και περπατησιά όλο χάρη.
Μια μεσούλα δαχτυλίδι,
ένα ζωντανό στολίδι!1613-mpost-erotokritos-kai-aretoysa

9. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Αρετούσα, φως του κόσμου,
φρέσκο κλωναράκι δυόσμου,
ομορφούλα σα νεράιδα.
Τέτοια κούκλα δεν ξανάειδα!

10. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Στα κρινένια της χεράκια,
φώλιαζαν χελιδονάκια.
Μάλαμα είχε καρδούλα,
η Αρετούσα η ρηγοπούλα.

11. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Στο παλάτι του Ηράκλη,
του μεγάλου στρατηλάτη,
σύμβουλος ήταν καλός,
ο Πεζόστρατος, ο σοφός.

12. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Το μονάκριβό του γιο,
το γενναίο ομορφονιό,
Ερωτόκριτο τον λέγαν
και παντού τονε παινεύαν.

13. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Είχε μπράτσα σα σπαθιά
και δυο μάτια φωτεινά.
Σαν Ορφέας τραγουδούσε,
το λαούτο όταν κρατούσε.assetThumbnail

 

 

 

 

 

 

14. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Έφτιαχνε και ζωγραφιές,
σαν εικόνες ζωντανές.
Η καρδιά του όταν μεθούσε,
ζωγράφιζε και τραγουδούσε.

15. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Ο φίλος του, ο Πολύδωρος,
που ’ταν στη σκέψη γρήγορος,
σαν αδερφό τον αγαπούσε,
στα δύσκολα τον βοηθούσε.

16. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Να τοι που βγήκανε στη βόλτα,
από του παλατιού την πόρτα.
Άραγε τι να κουβεντιάζουν
κι όλο κρυφοαναστενάζουν;giannis-tsarouxis-erotokritos

Σκηνή Β΄: Ο Ερωτόκριτος συζητά με το φίλο του Πολύδωρο

17. ΠΟΛΥΔΩΡΟΣ
– Ρωτόκριτε, τι έχεις πάθει
και συνεχώς πέφτεις σε λάθη;
Του κόσμου, εσύ, απλό κοπέλι,
πως θες του βασιλιά το μέλι;

18. ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
– Πολύδωρε, μη με μαλώνεις
και την καρδούλα μου ματώνεις.
Του έρωτα, φίλε, τα μέλια,
δεν ξεχωρίζουν τα κοπέλια.

19. ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
– Την Αρετούσα όταν είδα,
σα να με θάμπωσε ηλιαχτίδα!
Δε γνώρισα άλλη κοπελιά,
με τόσες χάρες κι ομορφιά.

20. ΠΟΛΥΔΩΡΟΣ
– Θαυμάζω την αποκοτιά σου!
Ρωτόκριτε, έλα στα σωστά σου.
Βγάλε την κόρη απ’ το μυαλό σου.
Εγώ στο λέω για το καλό σου.

21. ΠΟΛΥΔΩΡΟΣ
– Το σόι της είν’ βασιλικό,
σ’ όλον τον κόσμο ξακουστό.
Ο βασιλιάς αν θα σε νιώσει,
καημένε, ποιος θα σε γλιτώσει;Scan-130622-0002

22. ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
– Πολύδωρε, η ψυχή μου κλαίει.
Βαρύς καημός με σιγοκαίει.
Να φύγω πρέπει από κοντά της!
Με κουζουλαίνει η πεθυμιά της.

23. ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
– Σ’ αφήνω, πάω για τη Χαλκίδα
κι ούτε την ξέρω, ούτε την είδα.
Άραγε, το ’χει καταλάβει,
μέσα μου φλόγες πως ανάβει;

24. ΠΟΛΥΔΩΡΟΣ
– Σωστή η απόφαση που πήρες.
Με βασιλόπουλα – μνηστήρες,
φίλε μου, δεν τα βγάζεις πέρα
και μη σηκώνεις την παντιέρα.

25. ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
– Τα πλούτη τους δε με φοβίζουν.
Στο χώμα τα λουλούδια ανθίζουν.
Φλουριά η αγάπη δε ζητάει,
όταν στα μάτια σε κοιτάει…erotokritos-afisa-2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Σκηνή Γ΄: Η Αρετούσα κουβεντιάζει με την παραμάνα της, τη Φροσύνη και τη φίλη της Ανθή

26. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Φεύγει, πετάει το παλικάρι,
με το σπαθί μες στο θηκάρι.
Κι η Αρετή στην κάμαρά της,
χτενίζει τα μακριά μαλλιά της.

27. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Τη βοηθάει η Φροσύνη,
με νοιάξιμο και καλοσύνη,
η προκομμένη η παραμάνα,
που ’ταν γι’ αυτή δεύτερη μάνα.

28. ΑΡΕΤΟΥΣΑ
– Αχ Νένα μου αγαπημένη,
πάλι ξενύχτησα η καημένη!
Άκουσες τον τραγουδιστή
με τη γλυκόλαλη φωνή;

29. ΠΑΡΑΜΑΝΑ ΦΡΟΣΥΝΗ
– Μάτι δεν έκλεισα όλη νύχτα.
Λες κι άπλωσε η σελήνη δίχτυα!
Ποιο να ’ναι αυτό το παλικάρι,
τα λογικά σου που ’χει πάρει;

ksulouris_nikos_erotokritos_front

 

 

 

 

 

 

 

 

 

30. ΠΑΡΑΜΑΝΑ ΦΡΟΣΥΝΗ
– Ανησυχώ πολύ, παιδί μου.
Τρέμει για σένα η ψυχή μου!
Εσύ ’σαι άμαθο πουλάκι
κι ο κόσμος ζάλη και φαρμάκι.

31. ΑΡΕΤΟΥΣΑ
– Νένα μου, πράμα μη φοβάσαι,
χαρούμενη για μένα να ’σαι.
Μπορεί η τύχη μου η καλή
να ’στειλε τον τραγουδιστή.

32. ΑΡΕΤΟΥΣΑ
– Μαζί γρικούμε την καντάδα
με την καλή μου φιλενάδα!
Μα πως θα βρούμε ποιοι λεβέντες,
μας τραγουδούν γλυκές κουβέντες;$T2eC16d,!wsE9suwywewBSEKl6fTfQ~~60_35

33. ΑΝΘΗ, ΦΙΛΗ ΑΡΕΤΟΥΣΑΣ
– Γλυκιά Αρετούσα μου, κι εγώ
το ίδιο με σένα λαχταρώ.
Λες να ’ναι και το πρόσωπό τους
γλυκό όπως και το παίξιμό τους;

34. ΑΝΘΗ, ΦΙΛΗ ΑΡΕΤΟΥΣΑΣ
– Σαν το λαούτο κελαηδάει,
η σκέψη μου σ’ αυτόν πετάει.
Αχ, πως θα μάθω τ’ όνομά του,
το σπίτι του και τη γενιά του;

35. ΠΑΡΑΜΑΝΑ ΦΡΟΣΥΝΗ
– Τι πάθατε, καλέ κοπέλες,
κι αρχίσατε να λέτε τρέλες;
Του κύρη σου, Αρετούσα, η γνώμη
κρατάει τη ζωή σου ακόμη.

36. ΠΑΡΑΜΑΝΑ ΦΡΟΣΥΝΗ
– Γυρίσετε στο κέντημά σας
και συμμαζέψτε τα μυαλά σας.
Σαν έρθει η ώρα η καλή,
ο κύρης σας θα σας το πει.EROTOKRITOS

Σκηνή Δ΄: Ο Ερωτόκριτος και η Αρετούσα ερωτεύονται…

37. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Έτσι είπε η Νένα η Φροσύνη
κι άλλαξε θέμα με βιασύνη.
Το βασιλιά πολύ φοβόταν
κι απ’ την οργή του φυλαγόταν.

38. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Τότε ο Πεζόστρατος, παιδιά,
έπεσε άρρωστος βαριά,
του Ερωτόκριτου ο πατέρας.
Συννέφιασε η θωριά της μέρας…xartis_sitias_toy_1618_apo_ton_eneto_basilicata

 

 

 

 

 

 

 

 

39. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Κοντά του η Αρετούσα τρέχει,
σαν αγγελούδι τον προσέχει.
Και βρίσκει πάνω στο τραπέζι,
τη λύρα που ο γιος του παίζει!

40. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Τους στίχους βρίσκει που με τάξη
γι’ αγάπη της είχε ταιριάξει
και σε μια ωραία ζωγραφιά,
τον εαυτό της να γελά.

41. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Αστράφτει η αλήθεια στο μυαλό της:
Ρωτόκριτο λεν τον καλό της!
Τρέχει, στη Νένα της το λέει
κι από την ταραχή της κλαίει.aretousa

42. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Σα θάλασσας πικροκυματούσας
χτυπάει η καρδιά της Αρετούσας,
όταν θωρεί απ’ το μπαλκόνι
το παλικάρι να σιμώνει.

43. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Σαν μπαίνει αυτός στην κάμαρά του,
πλάι στου άρρωστου μπαμπά του,
βλέπει πως λείπουνε οι στίχοι
κι η ζωγραφιά που δείχνει εκείνη.

44. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Λιγοθυμά απ’ τον καημό του,
πάει να χάσει το μυαλό του.
Μα η Αρετούσα το μαθαίνει
και μήλα κόκκινα του στέλνει.

45. ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
– Πολύδωρε, φίλε ακριβέ μου,
πετάω από χαρά, καλέ μου!
Η Αρετούσα μ’ αγαπάει,
για λόγου μου καρδιοχτυπάει!

46. ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
– Αν φάω, γράφει, αυτά τα μήλα,
θα γιάνουν της καρδιάς τα φύλλα.
Κι η φιλενάδα της, η Ανθή,
λέει πως εσένα συμπαθεί!

47. ΠΟΛΥΔΩΡΟΣ
– Ρωτόκριτε, για τον έρωτά μας,
θαρρώ θα βρούμε τον μπελά μας!
Ο Ηράκλης ποτέ δε θα δεχτεί
η κόρη του να σε παντρευτεί.13_2_erotokritos aretusa 01_resize

48. ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
– Αδύνατο να την ξεχάσω,
Ακόμη κι όλα αν τα χάσω,
εγώ θα πάω να τη ζητήσω.
Μακριά της δεν μπορώ να ζήσω!

49. ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
– Πατέρα, κάνε μας τη χάρη.
Πριν να γεμίσει το φεγγάρι,
του βασιλιά ζήτα τ’ αστέρι,
της Αρετούσας μου το χέρι!

50. ΠΕΖΟΣΤΡΑΤΟΣ
– Γιε μου, αλίμονο, στοχάσου
κι έλα ευθύς στα συγκαλά σου.
Η θέση σου είναι πάνω στο άτι
κι όχι γαμπρός μες στο παλάτι.

51. ΠΕΖΟΣΤΡΑΤΟΣ
– Δεν είσαι από βασιλική γενιά
και κάνε πέτρα την καρδιά.
Δεν δίνει ο βασιλιάς την κόρη
σ’ ένα οποιοδήποτε αγόρι.

Σκηνή Ε΄: Ο αγώνας των παλικαριών1011_erotokritos

52. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Στέλνει ο βασιλιάς τελάλη,
απ’ τη μια άκρη ως την άλλη
και προσκαλεί τα παλικάρια,
ν’ αγωνιστούν με τα κοντάρια.

53. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Φτάνουν τρανοί πολεμιστές
από πολιτείες ζηλευτές.
Γέμισε το παλάτι ιππότες,
στεριανούς μα και νησιώτες.

54. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Της Πελοποννήσου νέοι,
καβαλλάρηδες ωραίοι,
λεβέντες της Μακεδονίας,
της Κύπρου, της Μικράς Ασίας.

55. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Άξιοι Ναξιώτες, Χαλκιδαίοι
και του Βυζαντίου γενναίοι,
Κρητικόπουλα και Βλάχοι,
όλοι ρίχτηκαν στη μάχη.

56. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Ρίχνουνε ξανά τον κλήρο
για το δεύτερο το γύρο.
Παίρνουν φόρα και ορμάνε,
σα λιοντάρια πολεμάνε.

57. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Τα σπαθιά τους διασταυρώνουν,
αγωνίζονται, ματώνουν,
μα ένας στο τέλος ξεχωρίζει
και το έπαθλο κερδίζει.EROTOKRITOS_A

 

 

 

 

 

 

 

 

58. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Σαν τον σταυραητό χυμάει,
ο Ρωτόκριτος και νικάει
κι η Αρετούσα καμαρώνει
σαν ο νέος τη ζυγώνει.

59. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Του φοράει το στεφάνι,
την κοιτάζει και τα χάνει.
Με τα μάτια όρκο κάνουν,
ν’ αγαπιούνται ως να πεθάνουν.

60. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Μα ο πατέρας της θυμώνει
κι άλλα σχέδια καταστρώνει:
πλούσιο γαμπρό να της διαλέξει,
για να την καλοπαντρέψει.

Σκηνή ΣΤ΄: Η Αρετούσα αντιδρά στην απόφαση του πατέρα της να την παντρέψει με το αφεντόπουλο του ΒυζαντίουPP0064P0001v00

61. ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΗΡΑΚΛΗΣ
– Κόρη μου, φως και ζωγραφιά μου,
έλα και κάθησε κοντά μου.
Νέα καλά έχω για σένα!
Δώσε κι εσύ χαρά σε μένα.

62. ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΗΡΑΚΛΗΣ
– Πιστόφορο λένε το κοπέλι
που μήνυσε ότι σε θέλει.
Το Βυζάντιο διαφεντεύει
κι όλο τον κόσμο κυριεύει.

63. ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΗΡΑΚΛΗΣ
– Η τύχη σου είναι σπουδαία,
καρδερινούλα μου ωραία!
Ζωή βασιλική θα ζήσεις
και δίπλα του θα ευτυχήσεις.

64. ΑΡΕΤΟΥΣΑ
– Αφέντη, σεβαστέ μου κύρη,
μη βιάζεσαι για πανηγύρι.
Άλλη είν’ η γνώμη η δικιά μου,
αν πρόκειται για την παντρειά μου.

65. ΑΡΕΤΟΥΣΑ
– Το παλικάρι που θα πάρω,
με παπά και με κουμπάρο,
θα ’θελα εγώ να το διαλέξω,
μαζί του όνειρα να πλέξω.

66. ΑΡΕΤΟΥΣΑ
– Να σου το πω ήθελα μέρες,
πως λαχταρώ ν’ αλλάξω βέρες
με το Ρωτόκριτο. Τον ξέρεις.
Πατέρα, αντίρρηση μη φέρεις!ilias_karellas

67. ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΗΡΑΚΛΗΣ
– Μα τι γρικούν, μαθές, τ’ αυτιά μου;
Θολώνουνε τα λογικά μου!
Η κόρη μου αυθαδιάζει
και τον αφέντη της διατάζει;

68. ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΗΡΑΚΛΗΣ
– Φαρμάκι θες να με τρατάρεις;
Δε θα σ’ αφήσω εγώ να πάρεις
νιο που δεν είναι της σειράς μας,
ντροπή να γίνεις της γενιάς μας.

69. ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΗΡΑΚΛΗΣ
– Κάλλιο στη φυλακή να σ’ έχω
και άγρυπνα να σε προσέχω.
Τον Ερωτόκριτο, με τη βία,
ευθύς θα στείλω εξορία!Erwtokritos Front

70. ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΑΡΤΕΜΗ
– Ηράκλη, αφέντη, βασιλιά μου,
μη μου σπαράζεις την καρδιά μου.
Την κόρη μας σα βασανίζεις,
μεμιάς στα δύο με χωρίζεις!

71. ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΑΡΤΕΜΗ
– Παρακαλώ σε, άλλαξε γνώμη!
Κι εσύ, Αρετή, ζήτα συγνώμη.
Το νέο πρώτα ας τον δούμε
κι ύστερα τι θα γίνει ας πούμε.

72. ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΗΡΑΚΛΗΣ
– Γυναίκα, δεν ακούω πράμα,
στο ξίφος μου έχω κάνει τάμα:
η κόρη μας ή θα πεθάνει,
ή γάμο αρχοντικό θα κάνει!

Σκηνή Ζ΄: Μυστική συνάντηση Ερωτόκριτου και Αρετούσας

73. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Έτσι έγινε και το ίδιο βράδυ,
οι δύο νέοι στο σκοτάδι,
έδωσαν όρκο στην αγάπη,
κόντρα στον άκαρδο σατράπη.

ErotokritosHadjimichail74. ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
– Τ’ άκουσες, Αρετούσα μου,
μηλιά ανθοφορούσα μου;
Ο κύρης σου μ’ εξόρισε,
μαύρη ζωή μου όρισε.

75. ΑΡΕΤΟΥΣΑ
– Αμάραντο κλωνάρι μου,
αητέ και παλικάρι μου,
το δαχτυλίδι που φορώ,
σου δίνω να ’χεις φυλαχτό.

76. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Έτσι χωρίσανε οι δυο τους,
στο δάκρυ πνίξαν τον καημό τους.
Οι μέρες διάβαιναν κι οι νύχτες,
με βάσανα πολλά και πίκρες.

 

Σκηνή Η΄: Ο Ερωτόκριτος σώζει την Αθήνα από τους εχθρούς της και κερδίζει το χέρι της Αρετούσας

77. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Πέρασαν τρεις γεμάτοι χρόνοι,
και με λιακάδες και με χιόνι.
Τότε, μια νύχτα δίχως άστρα,
φανήκανε εχθροί στα κάστρα.

78. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Σαν πολιόρκησαν την πόλη,
ευθύς τα…χρειαστήκαν όλοι!
Διαμάχες φονικές αρχίσαν,
τίποτα όρθιο δεν αφήσαν.

79. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Μα ήρθε από τα ξένα φίλος
κι έλαμψε της ελπίδας ήλιος.
Χύμηξε πάνω στ’ άλογό του
κι έκανε σκόνη τον εχθρό του.

80. ΑΦΗΓΗΤΗΣ/-ΕΣ
Μ’ όποιο λεβέντη πολεμούσε,
με ευκολία τον νικούσε.
Το βασιλιά σώζει στη μάχη,
θαυμάζουν όλοι οι μονομάχοι.spatharis_evgenios

81. ΧΡΥΣΟ ΠΟΥΛΙ
– Πουλί είμ’ εγώ, χρυσό πουλάκι!
Γλυκολαλώ σαν αηδονάκι.
Στης Αρετής πάω την ποδίτσα
και λέω μ’ ανθρώπινη λαλίτσα:

82. ΧΡΥΣΟ ΠΟΥΛΙ
– Σήκω, Αρετή, και μη λυπάσαι!
Ευτυχισμένη πια θε να ’σαι.
Το αντρειωμένο παλικάρι,
γυναίκα του ήρθε να σε πάρει!

ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ83. ΑΦΗΓΗΤΗΣ
Τ’ ακούει αυτή, λιγοθυμάει
κι η παραμάνα την κρατάει.
Τότε ένας νέος πλησιάζει
και τρυφερά την αγκαλιάζει.

84. ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
– Ξύπνα πανώρια ροδωνιά μου,
που ’χεις κλεμμένη την καρδιά μου!
Δεν είμαι, αστέρι της αυγής,
ξενομερίτης πορθητής.

85. ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
– Άκου τον ταπεινό ποιητάρη,
που της ψυχής του το δοξάρι,
μόνο για ελόγου σου σκιρτάει
κι απ’ το σεβντά σπιθοβολάει.

 

 

86. ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ
– Το δαχτυλίδι σου φοράω
κι ούτε στιγμή σε λησμονάω.
Άνοιξ’ τα μάτια σου, καλή μου.
Δέξου τ’ ολόγλυκο φιλί μου!

87. ΑΡΕΤΟΥΣΑ
– Δεν το πιστεύω, ακριβέ μου,
πλατύφυλλε βασιλικέ μου,
πως είμαι στα δικά σου χέρια
κι όχι στου πόνου τα μαχαίρια!hqdefault

88. ΑΡΕΤΟΥΣΑ
– Θαρρώ θα σπάσει η καρδιά μου,
απ’ την απέραντη χαρά μου.
Ρωτόκριτε, ζούμε ένα θαύμα
κι άλλο να πω δεν έχω πράμα!

89. ΑΦΗΓΗΤΗΣ
Με το κουκί και το ρεβύθι,
τελειώνει εδώ το παραμύθι.
Έγινε ο γάμος στο παλάτι,
μ’ αγάπη, της ζωής τ’ αλάτι!

90. ΑΦΗΓΗΤΗΣ
Ελάτε τώρα να χαρούμε,
τραγούδι γελαστό να πούμε
και να ευχηθούμε όλοι μαζί
τύχη να έχουμε χρυσή.

ΤΕΛΟΣ (2004-2005)

Tsarouxis_Erotokritos

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Evi_monografi

 

Χαΐνης

ItanosLasithiou1s

Η φωτογραφία είναι τραβηγμένη στην αρχαία Ίτανο (Ερημούπολη), περιοχή Σητείας Λασιθίου.

ΧΑΪΝΗΣ (στην Κρήτη, πατρίδα αγαπημένη…)

Λιανό πετροχελίδονο
κακό στρωσίδι φτιάνει,
γιατί ξωμένει στα σκληρά,
με τους πολλούς δεν κάνει.

Διπλοσταυρώνει τα φτερά,
τη μέση του λυγάει,
στου ανέμου ίσια την καρδιά,
γοργογλακά και πάει.

Αρχόντοι του προσπέφτουνε,
σερμπέτια το κερνάνε,
κουρσέματα, μαλάματα
στα πόδια του ακουμπάνε.

Μα εκείνο έχει τα μάτια του
προίκα και ξενιτιά του
και μιαν άπατη θάλασσα
μες στα συλλογικά του.

Σ’ αγάπη μηδέ στέκεται
μηδέ κι ακολουθάει,
μον’ στ’ αψηλότερο κλαδί
βγαίνει και κελαηδάει.

Και λέει τραγούδι του Ζευγά
στα ουράνια που σπέρνει
κι όταν θελήσει κάτι τις,
με μια σπαθιά το παίρνει.

Evi_monografi

 

Αγρίμι από Aσήμι

Καλώς ήρθες, Ιούλιε…με ένα Αγρίμι από Ασήμι…

agrimi

ΑΓΡΙΜΙ ΑΠΟ ΑΣΗΜΙ

Μες στα σκοτάδια του μυαλού όρμησε ένα αγρίμι
που είχε ξύλινη καρδιά, κορμάκι από ασήμι.
Στα φλεβοδρόμια χύθηκε των λογισμών τα μαύρα,
που παίζουν του Ίσκιου τα παιδιά και της Ψυχής η λαύρα
για νά ‘βρει τόπο απάτητο απ’ όνειρο κι ελπίδα,
ξέρα ακατοίκητη απ’ το φως, ντούρα στην καταιγίδα.
Μα όσο αυτό πιλάλαγε, τόσο άναβε η καρδιά του
το ξύλο σπιθοβόλαγε, τρίζαν τα σωθικά του.
Να ξαποστάσει αν στέκουνταν για να κρυώσει το αίμα,
παγίδες-βρόχια τού ‘στηναν οι πόθοι και το ψέμμα.
Και δος του εκείνο τό ‘σκαγε και δος του κυνηγιούνταν
ψέμμα κι αλήθεια μέσα του και κονταροχτυπιούνταν.
Έτσι στα σκότη του μυαλού τ’ ατίθασο τ’ αγρίμι
επολεμούσε μάταια, ώσπου έλιωσε τ’ ασήμι.

Evi_monografi