“Τα δύσκολα να τα κοιτάς στα μάτια”

dscn7334 dscn7345 dscn7348dscn7360dscn7359Απόψε θα σας αφηγηθώ το ταξίδι που έκανα διαβάζοντας το βιβλίο “Τα δύσκολα να τα κοιτάς στα μάτια”, με λόγια και εικόνες.

Πήρα ένα μονοπάτι που δεν ήξερα που θα με βγάλει. Αν θα είναι ανηφορικό ή κατηφορικό, δύσβατο ή καλοβάδιστο. Αν θα κρύβει κινδύνους, άγρια θηρία, ευτυχείς συναντήσεις και συγκυρίες, ή κακοτοπιές και κακουχίες. Άλλοτε πατούσα χώμα, στέρεη γη. Άλλοτε κυλούσα σε μια νεροσυρμή. Πότε ήπια και σιγανά και πότε ατίθασα κι ορμητικά. Πότε ως καλοτάξιδο πλεούμενο και πότε ως σκαρί ποντισμένο στα βαθιά. monopati_gis monopati_nerou

Κάποιες φορές σκάλωνα στα λόγια και στα έργα των ανθρώπων. Μπερδευόμουν. Πότε με χάραζαν οι μυτερές γωνίες των τριγωνικών τους απαιτήσεων. Πότε με λείαιναν οι αδυσώπητα τετράγωνες εξουσίες τους. Πότε με περιόριζαν οι ορθογώνιες παραλληλόγραμμες αντεγκλήσεις τους. Πότε με ζάλιζαν οι κυκλικές αυτοαναφορές τους. sximatoxora

Αγωνιζόμουν να συναντήσω όχι απλούς ανθρώπους αλλά Συνανθρώπους. Να συνομιλήσουμε, να συμφωνήσουμε, να συνεργαστούμε στην καλλιέργεια της άυλης και υλικής τροφής μας, στην ανάδυση της ζωής μας. Να συνδράμουμε ο ένας τον άλλο στη συγκομιδή. Να συναινέσουμε στο ακριβοδίκαιο μοίρασμα της σοδειάς προς όφελος όλων. elaionas_1

Μα ήταν δύσκολο. Έργο τιτάνιο. Αναζητούσα με λαχτάρα Πρόσωπα και έβρισκα προσωπεία. Μάσκες παντού. Στα σοβαρά και στα αστεία. gianitsaroi_2gianitsaroi_1

Άλλοι ζούσαν με τις λέξεις και άλλοι για τους αριθμούς. nikiforos_5

Άλλοι, για να παρηγορηθούν, κατέφευγαν σε κόσμους μαγικούς, φανταστικούς. evi_tsitiridou

Άλλοι επέλεγαν την οδό της μοναξιάς. koxylaki

Άλλοι οχυρώνονταν μέσα σ’ ένα κάστρο βίας και θυμού. kokkinos

Άλλοι παραδίδονταν ψυχή τε και σώματι στα δαιμόνια. kalikantzaroi

Άλλοι το έσκαγαν για τόπους με περισσότερη ζεστασιά και θαλπωρή, αλλά μόνο μαζί με όσους τους έμοιαζαν πολύ. Είχε μια κάποια ασφάλεια αυτή η επιλογή. flight-above-the-adriatc-sea-ag-schmalstieg

Άλλοι έκαναν υπομονή. Κι αποταμίευαν σταλαγματιά σταλαγματιά, φασούλι το φασούλι, ελπίδα και στοργή από της τέχνης τον αστείρευτο κρουνό. xenitia_a

Άλλοι παρίσταναν τ’ ανέμελα παιδιά. Κρυμμένοι στο μικρόκοσμό τους, στη ζαχαρένια τους σπηλιά. kryfto_xaras

Άλλοι κοιτούσαν συνεχώς ψηλά, ψάχνοντας για αγγέλους. Λες και θα ήταν ποτέ δυνατό να πετάξουν με δανεικά φτερά. aggelos_1

Άλλοι ανταγωνίζονταν με επιμονή θνητούς και θεούς, υφαίνοντας ύβρεις, κλαυθμούς και κοπετούς. yfantiki_athina_araxni

Τους έβλεπα όλους σκυμμένους και καθρεφτισμένους με αφοσίωση στο δικό του ο καθένας μαγκανοπήγαδο και οργιζόμουν, αγανακτούσα. Άλλοτε το έλεγα κι άλλοτε σιωπούσα. thimos_1thimos

Μετά λυπόμουν. Ένιωθα ντροπή και ενοχές. Με έζωναν οι φόβοι, η αγωνία και η θλίψη. Μάταια έψαχνα γι’ αγάπη και χαρά. %cf%83%cf%85%ce%bd%ce%b1%ce%b9%cf%83%ce%b8%ce%ae%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b1_1%cf%83%cf%85%ce%bd%ce%b1%ce%b9%cf%83%ce%b8%ce%ae%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b1_2

Για μια φωλιά γεμάτη χρώμα, ζεστασιά και συντροφιά. spiti

Για μια παλάμη ανοικτή που θα μου προσφέρει δίχως δεύτερη σκέψη το φεγγάρι. feggari

Για μια μπουκιά κουλούρι όταν πεινάσω στα ψηλά, ή στα χαμηλά, όπου πετάξω και βρεθώ. glaros1

Για μια κυρά παραμυθού, γιαγιά σοφή, που θα μου δείξει πως μαζεύεις νοστιμιά για να μπολιάσεις κάθε πολύτιμη κι ανεπανάληπτη στιγμή. liomazema

Για ένα παράθυρο με θάλασσα, μ’ ουρανό, με προστασία γήινη και μ’ όνειρο λευκότατο, πλεκτό. Εργόχειρο ανεκτίμητο, παλιό. parathyro

Ώσπου έπαψα να ματαιοπονώ, ψάχνοντας στα μεγάλα, στα μακρινά, στα ιδανικά. Έκανα στάση στα μικρά, στα κοντινά, στα ταπεινά. Και είδα. Είδα ομορφιά στη συμμετρία και χορούς κυκλωτικούς σε υπέροχους ανθούς. sarka

Διάβασα μύθους και ιστορίες μιας αλφαβήτας ανεξάντλητης. nikiforos_0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Θαύμασα το ευαίσθητο φυντάνι πλάι στον στιβαρό του πρόγονο, καθώς φύονταν και μεγάλωναν μονοιασμένοι μα κι αυτόνομοι, λουσμένοι από φως. dendroseira

Είδα να ξεφυτρώνει απροσδόκητα Ανθρωπόμορφη η Ζωή. fylla_19

Είδα συντρόφους να μοιράζονται τη θέα μιας αλλιώτικης, υπερκόσμιας φυγής. israil-smini-poulion-gemisan-ton-ourano

Είδα πορείες μοναχικές, βράχο το βράχο, προς τη σηματωρό αγκαλιά. picture-008

Είδα συνθέσεις που αγαπάει κάθε Θεός. Με χέρια σαν αμπελόφυλλα ζωογόνα, ίδια με σπείρες αστραποβολούσες και ζευγαρωτά φτερά. Με τα παιχνίδια της αγάπης στην παγκόσμια σκηνή. Σ’ αυτή που παίζουμε στ’ αλήθεια όλοι μαζί. parastasi_1

Εκεί τα δύσκολα πάντα στα μάτια τα κοιτάς. Με φως φανάρι. Και με ουράνια, παλλόμενη καρδιά. fanari57232

Το μικρό μου βασιλιά εκεί ήξερα από πάντα πως θα βρω. vasilias_vasilissa_louloudion

Μ’ ένα βιβλίο στο προσκεφάλι, όπως αυτό. dyskola

Και τότε ολάνθιστη ξανά θα γεννηθώ. kais_1

Μέχρι τ’ αστέρια πάλι για να πορευτώ. Και να σωθώ. poulia_13natasa_kladeftira

 

«Ήταν ένας γάιδαρος…

…με μεγάλα αυτιά»! Τόσο μεγάλα, που αν και ακούν πολλά -και άδικα τις περισσότερες φορές- δεν μας κρατούν κακία! Βλέπετε, εμείς με τα μικρά αυτιά και τη μεγάλη…γλώσσα συνηθίζουμε να αποκαλούμε «γάιδαρο» τον αναίσθητο, τον τεμπέλη, τον αχάριστο, τον εγωιστή άνθρωπο. Ποτέ μου δεν κατάλαβα το γιατί κι έτσι αποφάσισα να υπερασπιστώ το γαϊδαράκο, κάνοντας μια έρευνα για την αφεντιά του. Τι βρήκα; Διαβάστε και θαυμάστε! Και στο εξής, αν σας αποκαλέσουν «γάιδαρο», να πείτε ευχαριστώ. Είναι τίτλος τιμής!gaidouraki_1

Ένας ιδιαίτερα χρήσιμος φίλος

Μπορεί στις μέρες μας το γαϊδουράκι να αποτελεί είδος προς εξαφάνιση, αλλά αν ρωτήσετε τους παππούδες σας, θα δείτε ότι παλιότερα ήταν αχώριστος σύντροφος και βοηθός των ανθρώπων και διόλου ευκαταφρόνητο…περιουσιακό στοιχείο! Διαθέτει εξαιρετική αντοχή στην κούραση και ανθεκτικότητα στις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης και είναι λιτοδίαιτο. Δεν παραπονιόταν ούτε όταν το παραφόρτωναν με τα βάρη της αγροτικής ζωής, ούτε όταν το έβαζαν να σέρνει το μαγγανοπήγαδο, ούτε όταν το χρησιμοποιούσαν για τη μεταφορά ηλικιωμένων και παιδιών, επειδή βάδιζε αργά και σταθερά. Ξέρετε ότι από το δέρμα των γαϊδουριών φτιάχνουν γερά τύμπανα; Κι ότι το γαϊδουρινό γάλα μοιάζει πολύ με το ανθρώπινο και έχει σώσει ζωές, χρησιμοποιούμενο ως υποκατάστατό του, στην Κατοχή;santorini%cf%86%cf%89%cf%81%cf%84%ce%bf%ce%bc%ce%b1

Τα στοιχεία σας, παρακαλώ!

Γένος: εγώ, ο κυρ-Μέντιος, δηλώνω υπεύθυνα ότι ανήκω στα περισσοδάκτυλα θηλαστικά κι ότι στενοί μου συγγενείς είναι τα άλογα και οι ζέβρες.

Ολίγη μορφολογία: έχω σώμα κοντό και ρωμαλέο, ύψος (μέχρι τον ώμο) περίπου 1,20 εκατοστά, χρώμα καστανό ή γκρίζο σε διάφορες παραλλαγές, με σταχτιά ή λευκή κοιλίτσα. Λένε ότι είμαι κάπως…χοντροκέφαλος!

Ολίγη βιολογία: ζω περίπου 30 χρόνια. Αυτό που μαρτυρά την ηλικία μου, το λέει μια παροιμία παρακάτω, βρείτε ποια. Η συμβία μου εγκυμονεί για 12 μήνες και γεννά ένα μόνο μικρό κάθε φορά. Είμαι φυτοφάγος και τρελαίνομαι για καρότα.maxresdefault

Άλλος έχει τ’ όνομα…

…κι άλλος τη χάρη! Διότι τι έχουμε να προσάψουμε στον συμπαθέστατο γαϊδαράκο; Εντάξει, φημολογείται ότι έχει γαϊδουρινό πείσμα, αλλά αυτό αντισταθμίζεται από τη γαϊδουρινή υπομονή, με την οποία αντιμετωπίζει τις απαιτήσεις μας. Είναι και λιγάκι παράφωνος όταν γκαρίζει, αλλά μήπως τον προορίζουμε για το Μέγαρο Μουσικής; Τον κατηγορούν ότι είναι ιδιότροπος, αλλά εδώ εκτός από μία παροιμία που επίσης θα βρείτε παρακάτω, ταιριάζει και μια άλλη στην οποία πρωταγωνιστεί μία καμήλα. Πάντως, αν και σύμβολο ταπεινότητας, δεν έχει περάσει απαρατήρητος! Πολλοί τον μνημόνευσαν, ο καθένας με τον τρόπο του: από τον Αίσωπο ως τον Παπαδιαμάντη και πολλούς άλλους λογοτέχνες μας, μέχρι τη λαϊκή μας παράδοση. Κι από τη Γεωργία Βασιλειάδου, που μας τον σύστησε ως «κυρ-Μέντιο Κουτεντέ» και την Αλίκη Βουγιουκλάκη, που τον αποκαλούσε «Πρόεδρο» στον παλιό ελληνικό κινηματογράφο, μέχρι το Νίκο Ξυλούρη, που τραγούδησε μοναδικά τους συμβολικούς στίχους του ποιητή μας Κώστα Βάρναλη. Μην ξεχνάτε ότι πάνω σε γαϊδουράκι ταξίδεψε ο νεογέννητος Χριστός, για να ξεφύγει από το μένος του Ηρώδη κι ότι πάλι πάνω σε γαϊδουράκι έκανε τη θριαμβευτική του είσοδο στα Ιεροσόλυμα, την Κυριακή των Βαϊων.gaidouraki

Εσείς, παίζετε «Μακριά γαϊδούρα»;

«Τρία τέσσερα παιδιά έκαναν τη γαϊδούρα. Το πρώτο παιδί έσκυβε και ακουμπούσε τα χέρια του μπροστά στα πόδια του, μετά το ένα μετά το άλλο πιανόταν από τους γοφούς του μπροστινού του, γερά. Άλλα τόσα παιδιά ήταν μια άλλη ομάδα. Αυτά, το ένα μετά το άλλο, έπαιρναν φόρα και πηδούσαν πάνω στη μακριά γαϊδούρα και κάθονταν καβάλα. Πολλές φορές τα παιδιά που έκαναν τη γαϊδούρα, δεν άντεχαν το βάρος των παιδιών που πηδούσαν και προσγειώνονταν στην πλάτη τους και έπεφταν κάτω. Μαζί με αυτά έπεφταν και όσα ήταν πάνω στην πλάτη τους. Τότε σκάγαμε όλοι στα γέλια. Κέρδιζαν όταν άντεχαν το βάρος όλων των παιδιών της ομάδας που πηδούσε πάνω τους…»… (Από το βιβλίο «Ομαδικά Παιδικά Παιχνίδια», έκδοση της Ευωνύμου Οικολογικής Βιβλιοθήκης, Αθήνα 2000).mariza_05mariza

Μικρό «γαϊδουρολεξικό»!

Equus hemionus: ο άγριος, ασιατικός γάιδαρος, σκληροτράχηλο ζώο της ερήμου. Ζει κυρίως στη Μογγολία, το Ιράν και τη Βόρεια Ινδία, σε μικρά κοπάδια που αποτελούνται από ένα ώριμο αρσενικό, πολλά θηλυκά και μερικά νεαρά άτομα.

Equus asinus: ο αφρικανικός γάιδαρος, πρόγονος όλων των εξημερωμένων γαϊδάρων. Ζει στη Βόρεια Αφρική, αν και πιστεύεται ότι το «αυθεντικό» είδος έχει εξαφανιστεί και υποκατασταθεί από εξημερωμένους απογόνους του, που …εξαγριώθηκαν ξανά!

Διασταυρώσεις με άποψη: γαϊδαράκος με φοράδα, γεννούν το μουλάρι. Γαϊδουρίτσα με άλογο, γεννούν το γαϊδουρομούλαρο ή γίννο. Και τα δύο είναι -κατά κανόνα- στείρα!

Γαϊδουράγκαθα: πάνω από 50 είδη αγκαθωτών φυτών που απαντώνται στην ελληνική φύση, εκλεκτός μεζές για το γάιδαρο, μπελάς για τους ανύποπτους περιπατητές.

Γαϊδουρονήσια: μια ντουζίνα από συνήθως άγονα και ακατοίκητα νησάκια, σε διάφορες περιοχές της χώρας μας (π.χ. Νότια Κρήτη, Κυκλάδες, Χαλκιδική, Σούνιο, Σποράδες). Ονομάστηκαν έτσι, επειδή αξιοποιούνταν ως εποχιακοί βοσκότοποι των λιτοδίαιτων φίλων μας.

Γαϊδουρόκομπος: είδος πρόχειρου ναυτικού κόμπου (ο μπαμπάς μου, ο μαστρο-Παναγιώτης, τον λέει και «ατζαμή»).

Γαϊδουροκεφαλάς: κι όμως πρόκειται για είδος στρουθιόμορφου πουλιού!

Γαϊδουροπόδαρο: εδώ πιάσαμε βυθό, αφού αυτή είναι η κοινή ονομασία ενός δίθυρου μαλακίου!

Κυρ – Μέντιος: Οι αρχαιολόγοι έχουν βρει τετράδραχμο που παριστάνει το Διόνυσο στη ράχη ενός από τα ιερά του ζώα. Η χαραγμένη επιγραφή ΜΕΝΔΑΙΟΝ επιβεβαιώνει ότι το νόμισμα κόπηκε στην αρχαία Μένδη της Χαλκιδικής. Χρονολογείται στο 430 π.Χ. περίπου. Εικάζεται ότι το όνομα “κυρ-Μέντιος” με το οποίο αποκαλούμε συχνά τα  γαϊδουράκια, προέρχεται από εκεί.tetradraxmo-mendaion

Παροιμίες για γαϊδάρους

Μπορείτε να σκεφτείτε τι σημαίνουν οι παρακάτω παροιμίες; Αν προσπαθήσετε να τις εικονογραφήσετε κιόλας, σίγουρα θα περάσετε πολύ ευχάριστα και δημιουργικά.

1) “Κάλλιο γαϊδουρόδενε, παρά γαϊδουρογύρευε”

2) “Δυο γάιδαροι μαλώνανε σε ξένον αχυρώνα”

3) “Ενός χαρίζαν γάιδαρο και τον κοίταζε στα δόντια”

4) “Είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα”

5) “Μεγάλωσε το γαϊδουράκι, μίκρυνε το σαμαράκι”

6)Ήτανε στραβό το κλήμα, το ‘φαγε κι ο γάιδαρος”

Τελειώνοντας αυτή τη σύντομη αναφορά στο γαϊδουράκι, δεν μπορώ παρά να μνημονεύσω και τον αγαπημένο ήρωα των βιβλίων μου, τον Γκάρι. Ένα γάιδαρο που μιλάει, πετάει, παίζει παντομίμα, θέατρο και κουκλοθέατρο και ξεναγεί τα παιδιά στην ιστορία, αρχής γενομένης από τα χρόνια τα βυζαντινά. Ο Γκάρι έλαβε σάρκα και οστά χάρη στα πινέλα της χαρισματικής Λέλας Στρούτση και έγινε κούκλος από τη χειροτέχνη Εύη Αλμπαντάκη. 

Περιηγηθείτε, επίσης, στην ιστοσελίδα της “Γαϊδουροχώρας” (http://gaidourohora.gr/) και απολαύστε την υπέροχη ταινία κινουμένων σχεδίων “Μαρίζα – Ο Πεισματάρης Γάιδαρος” (https://www.youtube.com/watch?v=_LmAcfO9lyg).

mia_volta_sta_vyzantina_chronia

kouklotheatro_1gari

 

 

 

Το φιλί της λύκαινας

fili_lykainasΥπάρχουν μερικά βιβλία που έχουν τη μαγική ικανότητα να μην σε αφήνουν να τα αφήσεις. Με την πρώτη ανάγνωση παίρνεις απλώς μια μυρωδιά, με τη δεύτερη αρχίζεις σιγά σιγά να διακρίνεις γεύσεις. Με την τρίτη σου ανοίγει η όρεξη και δεν ξέρω σε ποια χορταίνεις και πότε αρχίζεις σιγά σιγά να χωνεύεις την αναγνωστική εμπειρία που σου πρόσφεραν τόσο ευγενικά και πλουσιοπάροχα, ώστε να μεγαλώσεις λίγο περισσότερο, λίγο βαθύτερα. Ένα τέτοιο βιβλίο είναι και «Το φιλί της λύκαινας». Ο βίος και η πολιτεία ενός παππού, έτσι όπως τον αφηγείται στο δωδεκάχρονο εγγονό του. Και παράλληλα ο βίος και η πολιτεία μιας ελληνικής οικογένειας, της ίδιας της Ελλάδας αλλά και του κόσμου ολόκληρου στους πρόσφατους χρόνους, αρχής γενομένης από το 1939, έτος γέννησης του παππού Πέτρου Δίγκου.

Τα περισσότερα από τα θεμελιώδη ζητήματα που απασχολούν τον άνθρωπο θίγονται σε αυτό το βιβλίο. Οι προσωπικές και οικογενειακές σχέσεις, η αγωνία που έχεις ως παιδί να βρεις τον εαυτό σου και να ακολουθήσεις αυτό που πραγματικά ποθεί η ψυχή σου μεγαλώνοντας, τα προγονικά βάρη και κληρονομιές, ψυχικές και πνευματικές κυρίως, οι ευαίσθητες ισορροπίες στη σχέση άνδρα – γυναίκας και το αντίχτυπο που μπορεί να έχει ο άτσαλος, ανώριμος, συχνά εγωιστικός χειρισμός τους σε ένα γάμο, η στάση και οι επιλογές κάθε ανθρώπου ως πολίτη μπροστά σε αυτό που συμβαίνει στο μικρόκοσμό του, στη χώρα του, στην κοινωνία, στον πλανήτη, η ευθύνη για το φυσικό περιβάλλον που βάλλεται πανταχόθεν και ποικιλότροπα από τη μικρονοϊκότητα και την απληστία των εκάστοτε δυνατών, η αδιάκοπη αναμέτρηση του καλού με το κακό όπως εκφράζεται πολιτικά, κοινωνικά, οικονομικά και πολιτισμικά με τους πολέμους, την προσφυγιά, τις κοινωνικές αδικίες, την κατάλυση της δημοκρατίας, την απαξίωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αξιών και ιδανικών και τον ιδεολογικό και ηθικό μηδενισμό που ακολουθεί. Όλα αυτά χωράνε στην αφήγηση του παππού προς τον εγγονό και προς την Αγγελίνα, την παιδική του αγάπη που συναντά εντελώς απρόσμενα και κινηματογραφικά μετά από χρόνια, αφού όσα φέρνει η ώρα δεν τα φέρνει ο χρόνος, για να συνυφανθεί και πάλι το νήμα της κοινής τους ζωής από εκεί που κόπηκε.

Μη φανταστείτε, ωστόσο, ότι με αυτό το βαρυσήμαντο περιεχόμενο το ίδιο το βιβλίο είναι βαρύ και ασήκωτο ως ανάγνωσμα. Κάθε άλλο. Και εδώ δεν μπορείς παρά να υποκλιθείς μπροστά στην εξαίρετη τέχνη του λόγου της κυρίας Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου. Η γραφή της, τα υπέροχα ελληνικά της, απλή και άμεση, ρέει στρωτά, γλυκά και αγαπητικά σαν ποταμάκι μέλι που ευφραίνει, κινητοποιεί και εμψυχώνει τον αναγνώστη. Ακόμη κι όταν περιγράφει τον πόνο, το θυμό, την κακουχία, τη δυστυχία, τον όλεθρο, την απώλεια, δεν σε αφήνει να πληγωθείς. Έχει τον τρόπο της να σε κρατά δυνατό και ήρεμο στις επάλξεις, χωρίς, ωστόσο, να σου χαϊδεύει τ’ αυτιά. Γιατί τα μηνύματα που θέλει να περάσει τα περνάει, όσο δύσκολα και σκληρά κι αν είναι, ισορροπώντας αριστοτεχνικά ανάμεσα στην ωμότητα του ρεαλισμού και στην παρηγορία του φανταστικού. Ο λόγος της, με την τρυφερότητα και την ευγένεια που εκπέμπει, είναι πραγματικά ιαματικός και θεραπευτικός όχι μόνο για το παιδί αναγνώστη αλλά και για κάθε αναγνώστη. Ίσως ακόμη περισσότερο για τον ενήλικο.

Και κάτι ακόμη που πραγματικά με ανακούφισε: ο εγγονός Φραγκής είναι ένα «κανονικό» παιδί. Ένας προέφηβος που σκέφτεται, μιλά, συμπεριφέρεται, όπως ένα παιδί της ηλικίας του. Ποτέ μου δεν κατάλαβα γιατί στα βιβλία που απευθύνονται στους εφήβους και τους νέους οι συνομίληκοί τους ήρωες είναι απαραίτητο και προτιμητέο να εμφανίζονται μονίμως οργισμένοι, βίαιοι, κακότροποι, βαριεστημένοι και βρομόστομοι. Ακόμη κι αν αυτά τα χαρακτηριστικά συνιστούν –κανείς δεν αντιλέγει- μία όψη της εφηβείας, υπάρχει και το είδος της εφηβικής αντίδρασης και «επανάστασης» που γίνεται αθόρυβα, αβίαστα, ανθρώπινα και ίσως πιο ουσιαστικά. Και πιστεύω ότι η καλή λογοτεχνία δύναται να προσφέρει αυτήν ακριβώς την πολύτιμη υπηρεσία: να αναδεικνύει όλες τις πλευρές της ανθρώπινης υπόστασης το ίδιο εμπεριστατωμένα και αποκαλυπτικά και κυρίως να προτείνει, με τον τρόπο της, την επιθυμητή.

Και ποιος ο ρόλος της λύκαινας σε αυτήν την ιστορία; Εδώ αναδεικνύεται το…φιλί της έμπνευσης, η εύνοια της Μούσας και η μαστοριά της συγγραφέα. Ο τρόπος που αξιοποιεί το εύρημα του μικρού λύκου, τον οποίο σώζει από βέβαιο θάνατο και περιθάλπει και υιοθετεί ο παππούς, για να τον αναγάγει σε σύμβολο και να τον εμπλέξει πολύτροπα αλλά τόσο ταιριαστά στην αφήγησή της και στις περιπέτειες των ηρώων της, είναι αξιοθαύμαστος. Η λύκαινα της συγγραφέα είναι πανταχού παρούσα και τις αγωνίες και προσδοκίες μας εκπληρούσα. Μπορεί να είναι η μητέρα τροφός, η γυναίκα σύντροφος, η λατρεμένη κόρη, ο ανεκπλήρωτος παιδικός μας έρωτας, η πατρίδα που άλλοτε μας συντρίβει και μας δαγκώνει κι άλλοτε μας χαϊδεύει στοργικά και μας στερεώνει ξανά στα πόδια μας, ο καλός καγαθός ή ο κακός κι ανάποδος εαυτός μας. Ή μπορεί να είναι και μία πραγματική λύκαινα: μία μοναδική εκπρόσωπος της άγριας φύσης, αυτής που αδιάκοπα, αδιάκριτα και αδάκρυτα απομυζούμε καταστρέφοντάς την, ακρίτως θεωρώντας ότι είναι ανεξάντλητη και ότι ως παντοδύναμο και νοήμον είδος δεν θα έχουμε συνέπειες. Το λογοπαίγνιο, η αλληγορία, ο συμβολισμός διατρέχουν ολόκληρο το βιβλίο, κεντούν αριστοτεχνικά την πλοκή του και κρατούν αμείωτο και συνεχές το ενδιαφέρον του αναγνώστη.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό του βιβλίου που αγάπησα πολύ, είναι οι μικρές παρεκβάσεις που συναντά ο αναγνώστης διάσπαρτες στην κυρίως αφήγηση και της προσδίδουν ιδιαίτερη ζωντάνια, ενώ παράλληλα εξακοντίζουν ριπές νέας μάθησης στις ήδη υπάρχουσες γνωστικές του αποσκευές αλλά και γνήσιας συγκίνησης στο θυμικό του. Καθώς οι περιπέτειες του παππού κατά τις ταραγμένες δεκαετίες της νεότητάς του εξελίσσονται σε μία προσωπική Οδύσσεια, μια εγχώρια αλλά και παγκόσμια περιπλάνηση, μια σειρά από μικρότερες αφηγήσεις μέσα στην κεντρική αφήγηση συνιστούν μία ιδιότυπη ιστοριογραμμή με οικογεωγραφικές, πολιτιστικές, λαογραφικές και ψυχολογικές προεκτάσεις. Όπως αυτή για την ασίγαστη διαμάχη μεταξύ Χιλής και Περού με αφορμή την πατρότητα του ποτού Πίσκο Σάουερ, για τον Άγιο Φραγκίσκο της Ασίζης και τη συνομιλία του με το λύκο, για τη λίμνη Ουακατσίνα στο Περού και το σοφό γέρο πρόσφυγα από το Θιβέτ που παρομοίαζε τον ανθρώπινο πόνο με το αλάτι στο νερό, για την ερμηνεία της έκλειψης της σελήνης από τη σουηδική μυθολογία, για την ιστορία του Βορειοηπειρώτη μετανάστη στη Μελβούρνη με τη λύκαινα και την απροσδόκητη φιλία της με το γερασμένο γαϊδαράκο, για την ιστορία του αγρότη στη Βραζιλία που για ό,τι του συνέβαινε μονολογούσε «καλό, κακό ποιος ξέρει;». Γιατί όπως λέει στον «τελευταίο σταθμό» του και ο ποιητής «…κι α σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές είναι γιατί τ’ ακούς γλυκότερα…» (Γιώργος Σεφέρης, Ποιήματα, φιλ. επιμ. Γ.Π. Σαββίδης, Ίκαρος, Αθήνα 1972, σ. 214-215).

Με γοητεύει πάντα ο τρόπος που η κυρία Λότη (ας μου επιτραπεί η αναφορά σε αυτήν με το μικρό της όνομα, καθώς την έχω κοντά μου μέσω του έργου της από τότε που ξεκίνησα να διαβάζω και τη νιώθω μέλος της οικογένειάς μου κατά κάποιον τρόπο) δεν σκιαγραφεί απλώς τους ήρωές της γράφοντας: ζει και συμπάσχει μαζί τους και αυτό δημιουργεί την κοινή τους μυθ-ιστορία. Έχουν γίνει πάμπολλες αναλύσεις για το ιδιαίτερο αυτό χαρακτηριστικό της γραφής της από τους πλέον ειδικούς, μπορείτε πάντα να ανατρέξετε σε αυτούς. Το βιβλίο της αυτό τελειώνει με μία απώλεια. Ο παππούς εγκαταλείπει τα εγκόσμια ήρεμα, τρυφερά, με τους αγαπημένους του στο πλάι του, ολοκληρώνοντας έναν κύκλο ζωής που δεν του λείπει τίποτα και που αναδεικνύει όλη την ομορφιά, τα φανερά και κρυφά νοήματα και τη μοίρα της ανθρώπινης ύπαρξης. Όμως, τι περίεργο! Δεν νιώθεις λύπη, δεν μένει μια πικρή γεύση στα χείλη σου, δεν αισθάνεσαι ότι έχασες κάποιον ή κάτι αγαπημένο, ή ακόμη ότι το βιβλίο και η θαλπωρή και απόλαυση που σου προσέφερε, πάνε και τελείωσαν. Αντίθετα, σε πλημμυρίζει μια γαλήνη και μια ευωχία. Νιώθεις πλούσιος, προικισμένος, ευλογημένος. Νιώθεις τυχερός ως άνθρωπος. Και συνεχίζεις τη μέρα ή τη νύχτα σου μηρυκάζοντας ευτυχισμένος τις σελίδες του…

Ο παππούς Πέτρος από «Το φιλί της λύκαινας» της Λότης Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου και «Ο ψεύτης παππούς» της Άλκης Ζέη εκπροσωπούν επάξια την τρίτη ηλικία στη λογοτεχνία μας και συνιστούν ένα αχτύπητο δίδυμο ηρώων μοναδικά προσιτών και αγαπημένων μέσα στο μεγαλείο τους. Είναι οι παππούδες που όλοι θα θέλαμε να έχουμε. Παραδοσιακοί και μοντέρνοι ταυτόχρονα. Με τα παραμύθια τους και με τις διαδικτυακές τους “εξορμήσεις”. Και το πιο καταπληκτικό είναι ότι η δυναμική τους ξεφεύγει από τα όρια της φαντασίας και της έμπνευσης των δημιουργών τους και εισχωρεί αβίαστα στα προσωπικά μας βιώματα. Γιατί κάποιοι από μας μπορεί και να τους είχαμε πραγματικά…

Θα μπορούσα να γράψω σελίδες πολλές για «Το φιλί της λύκαινας». Θα ήθελα κάποια στιγμή να το δω στον κινηματογράφο ως ταινία ή ως προσεγμένη τηλεοπτική σειρά για όλη την οικογένεια. Νομίζω ότι θα το σκέφτομαι και θα ανατρέχω σε αυτό για καιρό, για μια ζωή. Ότι θα το κουβεντιάζω στο γιο μου και -αν αξιωθώ να γίνω γιαγιά- και στο εγγόνι μου. Ότι θα το προτείνω στους μαθητές μου και στους γονείς των μαθητών μου ανεξαρτήτως ηλικίας. Ότι θα προσπαθήσω να το αφομοιώσω όσο πιο εποικοδομητικά μπορώ και να το χτίσω ραχοκοκαλιά στη δική μου τη ζωή και στην εξέλιξή μου ως γραφιά. Κι ότι θα ευγνωμονώ όλους αυτούς τους παππούδες και τους εγγονούς που μας αποδεικνύνουν με τους λόγους και τις πράξεις τους ότι η ζωή συνεχίζεται εκθαμβωτικά όμορφη και γεμάτη χυμούς σε πείσμα κάθε αντιξοότητας. Κι ας μην έχουν «ποτέ τελειωμό τα πάθια κι οι καημοί του κόσμου», όπως έγραψε ο μέγας Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης στο αριστουργηματικό διήγημά του “Το μοιρολόι της φώκιας”.

Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου, Το φιλί της λύκαινας, εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2016

exlibris_evi_s

Ένα καθ’ όλα συνηθισμένο απόγευμα

ouranosΕνώ εσύ λικνιζόσουν με χαμόγελο τιτίβισμα

απ’ τη γη ως τον ουρανό κύμα σχεδιάζονταςfilisynnefenio_pouli

εγώ πλανάριζα με τις φτερούγες μου πισθάγκωνα

να κοινωνήσω τ’ όνειρό σου το αμίλητοfanari_feggari

Το φεγγάρι ετοιμαζόταν να ανάψει τους σεπτούς φανούς

αποκαλύπτοντας και πάλι τα θεωρεία του σύμπαντοςaeroplano

Ένας μοναχικός ουρανοδρόμος πορευόταν στο καθήκον

νουθετώντας αθόρυβα τους ευαίσθητους στρωματοσωρείτεςskoupa

Η αιώνια μητέρα συγύριζε τη φθινοπωρινή σκοτεινιά

τινάζοντας τη σκούπα της στα πεζοδρόμια των αγγέλωνgefyripotami

Κι ως το ευκάλυπτο γεφύρι κλυδωνιζόταν απερίσκεπτα

ενώ έρεε ασυγκράτητο το νεφοπόταμο από πάνω τουmov

μια σταγόνα του ξεφύτρωσε στα μάτια σου

για να ταϊσει το κρυφό μαργαριτάρι τουςkoukidofeggaro

Προτάσεις για δράσεις με αφορμή το “Θησαυρό της Εβίτας”

Σκέψου, Παίξε, Γράψε, Δημιούργησε!…

45 Εκπαιδευτικές και Ψυχαγωγικές Δραστηριότητες για το σπίτι, το σχολείο και την παρέα, με αφορμή λέξεις, φράσεις, εικόνες, στιγμιότυπα, ιδέες, συναισθήματα, εντυπώσεις, απορίες και μυστικά από το παραμύθι μου «Ο θησαυρός της Εβίτας».Layout 4

1. Ξέρεις τι είναι η κουνουπιέρα; Προσπάθησε να την περιγράψεις σε ένα φίλο σου. Μετά, βρείτε μαζί λέξεις που έχουν την ίδια κατάληξη: π.χ. σουπιέρα, μπομπονιέρα…Μπορείτε να φτιάξετε στιχάκια με αστείες ομοιοκαταληξίες!

2. Ποια η διαφορά του πλανήτη από τον κομήτη και από το γαλαξία; Φτιάξε μια αφίσα με εικόνες και πληροφορίες για τα διαστημικά ευρήματά σου!

3. Σημείωσε σε ένα τετράδιο κάποια πράγματα που εσύ θεωρείς πολύτιμα, σωστούς «θησαυρούς». Δικαιολόγησε με μία φράση κάθε σου επιλογή. Αν κάνεις αυτήν την άσκηση μαζί με τους φίλους σου, μπορεί να ανακαλύψετε ότι δεν θεωρούν πολύτιμα τα ίδια πράγματα όλοι οι άνθρωποι. Γιατί πιστεύεις ότι συμβαίνει αυτό;

4. Ζωγράφισε στην ακουαρέλα σου ένα συννεφένιο κι ένα χωματένιο μπλοκάκι. Μετά, γράψε με διαφορετικό χρώμα στο καθένα κάτι που θα ήθελες να ρωτήσεις τον Ουρανό και τη Γη.

5. Πάρε τηλέφωνο μια φίλη ή ένα φίλο σου και κάνε του βατραχοκαντάδα! Μετά, μετάφρασέ του τους βατραχοστίχους του βατραχοτραγουδιού σου στη γλώσσα μας, για να σε καταλάβει!

6. Ξέρεις τι είναι ο πυράκανθος; Αν όχι, βρες το σερφάροντας στο διαδίκτυο ή «ξεσκονίζοντας» καμιά εγκυκλοπαίδεια. Κατασκεύασε ένα κλαδάκι του χρησιμοποιώντας τα χεράκια σου, τα μολύβια σου, ένα σκληρό χαρτόνι για βάση, ψαλίδι, κόλλα και χαρτιά βελουτέ, γλασέ και γκοφρέ. Ποιο είδος χαρτιού θα χρησιμοποιήσεις για κάθε τμήμα του φυτού;

7. Ώστε «χαρχαλέματα» στους θάμνους, ε; Προσπάθησε να μιμηθείς τους ήχους που φαντάζεσαι ότι άκουσε η Εβίτα.

8. Εσύ τι μορφή θα έδινες στην πιο μεγάλη επιθυμία σου; Σχεδίασέ την σε ένα μεγάλο λευκό χαρτί και κόλλησέ την στην πόρτα του δωματίου σου. Που ξέρεις; Πολλά μπορεί να συμβούν…

9. «Μίλησε με φωνή κελαρυστή». Με ποιου άλλου είδους φωνές μπορεί να μιλήσει κάποιος; Βρες επίθετα που να ταιριάζουν στην ανθρώπινη φωνή, π.χ. «βροντερή», και προσπάθησε να μιλήσεις έτσι κι εσύ!

10. Η Εβίτα έχει το γάτο της, το Ζωηρό. Μήπως κι εσύ ζεις παρέα με κάποια ζωάκι; Γράψε ένα μικρό κείμενο για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να συμβιώνουμε με τα κατοικίδια ζώα. Αν δεν έχεις αληθινό, ζωγράφισε το πιο…παρδαλό κατοικίδιο που μπορείς να φανταστείς!

11. «Περπάτησε σα μαγνητισμένη»: μιμηθείτε με τους φίλους σου την Εβίτα. Μόνο που όταν ένας από όλους σας θα σφυρίζει δυο φορές, οι υπόλοιποι θα απομαγνητίζεστε και θα «παγώνετε» στη στάση που εκείνη τη στιγμή είχατε! Θα ξεπαγώνετε μόνο όταν κάποιος πει το «μαγικό» σύνθημα! Και πάλι από την αρχή…

12. Φτιάξτε με τους φίλους σου φιγούρες γήινων, εξωγήινων και εσωγήινων και οργανώστε μια παράσταση διαστημικού θεάτρου σκιών με αυτές!

13. Ξέρεις πως φτιάχνονται τα κινούμενα σχέδια και ποιοι εργάζονται για να τα βλέπεις και να διασκεδάζεις; Κάνε μια σχετική έρευνα με τους φίλους σου. Μετά, προσπαθήστε να φτιάξετε ένα δικό σας κόμικ ακολουθώντας 8 βασικά βήματα: 1. Πάρτε ένα φύλλο χαρτί μεγέθους Α3. 2. Διπλώστε το μία φορά στη μέση οριζοντίως. 3. Διπλώστε το μία φορά στη μέση καθέτως. 4. Διπλώστε το δεύτερη φορά στη μέση καθέτως. 5. Ανοίξτε το πάλι και πατήστε με μολύβι τα τσακίσματα που έχουν δημιουργηθεί (πρέπει να έχετε μπροστά σας 8 «κουτάκια»). 6. Σχεδιάστε μια ιστορία που να εξελίσσεται σε 8 επεισόδια-σκίτσα, όσα τα «καρέ», δηλαδή τα «κουτάκια» που προέκυψαν. 7. Προσθέστε λόγια μέσα σε «συννεφάκια» πάνω από κάθε ήρωα της ιστορίας σας. 8. Χρωματίστε το κόμικ σας και καλή διασκέδαση!

14. Γίνε κι εσύ «άτακτος» ζωγράφος και πρόσθεσε στον κατάλογο με τα χρωματιστά μπερδέματα της ιστορίας μας τις δικές σου ιδέες!

15. Τι πιστεύεις ότι υπάρχει «μέσα στα σπλάχνα της γης»; Στη δική σου κοιλιά; Στην κοιλιά του Ζωηρού; Φτιάξτε με τους φίλους σου έναν κατάλογο ο καθένας με τις σχετικές πληροφορίες. Μετά συγκρίνετε ό,τι γράψατε με πληροφορίες που θα βρείτε στα βιβλία σας. Πως θα σας φαινόταν να κατασκευάσετε ένα αστείο ομαδικό κολλάζ με τη γη – χοντρομπαλού με γεμάτη κοιλιά;

16. Επινοήστε ρήματα από «φωνές» ζώων και την κατάληξη –ίζω, όπως το νιαουρίζω. Μπορεί να προκύψουν και μερικά πολύ…πρωτότυπα κι αστεία!

17. Πόσες γλώσσες γνωρίζεις; Για προσπάθησε να απαγγείλεις γρήγορα μερικά στιχάκια από ένα ποίημα στη γλώσσα του Ζωηρού, βάζοντας το νιάου μπροστά από κάθε λέξη! Νιαουμπέρδεψες νιαουτη νιαουγλώσσα νιαουσου;

18. Φτιάξε έναν κατάλογο με εκφράσεις που περιέχουν τη λέξη «γλώσσα». Σημείωσε δίπλα στην κάθε μία τι εννοούμε όταν τι λέμε. Π.χ.: «Γλώσσα δεν έβαλε μέσα» = Μιλούσε ασταμάτητα.

19. Οι λέξεις «σοπράνο» και «πιρουέτες» είναι συνδεδεμένες με δύο από τις τέχνες που ομορφαίνουν τη ζωή μας και συνδέονται με τον πολιτισμό μας, τη μουσική και το χορό. Γνωρίζεις τι σημαίνουν;

20. Έχεις πάει ποτέ στην όπερα; Αν ναι, περιέγραψε την εμπειρία σου σε ένα φίλο σου. Αν όχι, ψάξε στο Διαδίκτυο να βρεις πληροφορίες για αυτό το είδος μουσικής και θεατρικής τέχνης.

21. Κάθε κατάσταση που ζούμε, μας προκαλεί κάποιο συναίσθημα ή και πολλά συναισθήματα μαζί. Γιατί πιστεύεις ότι η Εβίτα άρχισε να νιώθει λύπη; Θυμήσου μία τουλάχιστον φορά που ένιωσες κι εσύ λύπη. Δώσε σχήμα, χρώμα και μορφή στη λύπη σου, φτιάχνοντας την προσωπογραφία της με όποια υλικά προτιμάς. Μετά, φτιάξε την προσωπογραφία του αντίθετού της συναισθήματος που είναι η………..Θα νιώσεις πολύ καλύτερα!

22. «Έχω φως μέσα μου; Και το αναβοσβήνω κιόλας; Και πού είναι ο διακόπτης, για να ’χουμε καλό ρώτημα;». Φτιάξε ένα δικό σου γρίφο χρησιμοποιώντας μερικές λέξεις-κλειδιά όπως «πυξίδα», «βουτηχτής», «όνειρο», «πράσινος».

23. Τι θα μπορούσε κατά τη γνώμη σου να περιλαμβάνει μια πραγματικά ασυνήθιστη διαδρομή, όπως αυτή στον Υπόγειο Γλωσσολύτη; Κατασκεύασε ένα χάρτη δικής σου έμπνευσης που να την περιγράφει όσο το δυνατόν πιο αναλυτικά, σε όποιον αποφασίσει να την ακολουθήσει!

24. Το λαγό που συνάντησε η Εβίτα τον έλεγαν Διογένη. Γνωρίζεις το φημισμένο φιλόσοφο Διογένη; Πολύ γνωστό είναι το στιγμιότυπο της συνάντησής του με το Μέγα Αλέξανδρο. Ζήτησε από κάποιον μεγαλύτερο ή από το δάσκαλό σου να σου το διηγηθεί. Θα μπορούσατε να το δραματοποιήσετε με τους φίλους σου ή τους συμμαθητές σου στην τάξη.

25. Βρες στο λεξικό σου τι θα πει η λέξη «χρονοτριβή» και σημείωσε δίπλα της μία συνώνυμη και μία αντίθετή της λέξη. Μετά, προσπάθησε να φτιάξεις σύνθετες λέξεις με κάποιο από τα δύο συνθετικά της, το «χρόνο» ή την «τριβή». Αλήθεια, θυμάσαι από τη φυσική τι θα πει «τριβή»;

26. Σε ποιες περιπτώσεις νιώθουμε συνήθως ενοχή; Η Εβίτα την παρομοίασε με δαγκάνα που της τσίμπησε την καρδιά. Εσύ με τι θα την παρομοίαζες; Θυμήσου μία κατάσταση που σ’ έκανε να νιώσεις ενοχή και πες τι έκανες για να την αντιμετωπίσεις.

27. Τι άλλο θα μπορούσε να «γαργαλήσει» τα μουστάκια του Ζωηρού; Ψάξε σε κάποια εγκυκλοπαίδεια για ζώα να βρεις τι ρόλο παίζουν τα μουστάκια σε μια γάτα. Μετά, ζωγράφισε πολλών ειδών μουστάκια σε διαφορετικές φατσούλες!

28. Τι νομίζεις ότι είναι το «ένστικτο»; Συζήτησέ το με κάποιον μεγαλύτερο στο σπίτι σου ή με το δάσκαλο και τους συμμαθητές σου στο σχολείο σου και σημείωσε στο τετράδιό σου τον δικό σου ορισμό.

29. Κλείσε τα μάτια και προσπάθησε να φανταστείς το πορτοκαλί ποτάμι. Τι «βλέπεις» μέσα στο διάφανο νερό; Ζωγράφισέ το! Τραγούδησέ το!

30. Ο Χρύσανθος, το Χέλι καθόταν επάνω σε μια «πλακουτσωτή» πέτρα. Όταν θα πας βόλτα σε καμιά παραλία, λίμνη ή ποτάμι, θυμήσου να παρατηρήσεις τα σχήματα που έχουν οι πέτρες και τα βότσαλα μέσα και πλάι στο νερό. Σχεδίασε στην ακουαρέλα σου τα πιο παράξενα και εντυπωσιακά. Μπορείς να διαλέξεις ένα βότσαλο και να το «μεταμορφώσεις» σε ζωάκι, σπιτάκι, ή ό,τι άλλο νομίζεις, ζωγραφίζοντας επάνω στη λεία επιφάνειά του με τις νερομπογιές σου!

31. Μιμήσου την κίνηση του ποταμιού. Τι σου θυμίζει;

32. «Τον έζωσαν τα…χέλια!», ή τα φίδια, δηλαδή άρχισε να φοβάται. Πόσες άλλες εκφράσεις που περιγράφουν φόβο ξέρεις;

33. «Βαράκια» χρησιμοποιούν πολλοί άνθρωποι που γυμνάζονται συστηματικά. Σίγουρα θα έχεις ακούσει και για το πανάρχαιο άθλημα της «άρσης βαρών». Θυμάσαι μερικούς σύγχρονους  Έλληνες ολυμπιονίκες του αθλήματος αυτού; Γνωρίζεις ποιοι άλλοι χρησιμοποιούν βαράκια και γιατί; (Οι δύτες και οι ψαροντουφεκάδες για να τους κρατάνε ποντισμένους στο βυθό).

34. Φτιάξε ένα μεγάλο κολλάζ με τα πορτρέτα του γίγαντα Αχόρταγου, της μάγισσας Ζήλιας και του παιδιού τους, του Κατσούφη, όπως τα φαντάζεσαι εσύ!

35. Ο Ζωηρός άρχισε να μιλάει κομπιάζοντας, επαναλάμβανε δηλαδή όλες τις μονοσύλλαβες λέξεις της κάθε πρότασης που έλεγε από τρεις φορές. Μπορείς να τον μιμηθείς;

36. Φαντάσου ότι κάποιος σου χαρίζει ένα «μαγικό κλειδί». Σκέψου και σημείωσε τα τρία πράγματα που θα ήθελες να…ξεκλειδώσεις αν το είχες! Γιατί διάλεξες αυτά και όχι κάποια άλλα;

37. «Μέσα στο άγχος ήταν συνέχεια, για να τα προλάβει όλα» η Εβίτα. Εσύ νιώθεις άγχος στην καθημερινότητά σου; Σκέψου και σημείωσε για ποιους λόγους. Μετά, προσπάθησε να φτιάξεις έναν κατάλογο με πράγματα που θεωρείς ότι μπορούν να δράσουν ως αντίδοτο στο άγχος, για να το καταπολεμήσεις! Το παιχνίδι, το χιούμορ και οι φίλοι σου μπορούν να αποδειχθούν σημαντικοί σύμμαχοι σε αυτήν σου την προσπάθεια.     

38. Γράψε σε μια σελίδα αυτά που πιστεύεις ότι θα έλεγε ο Ζωηρός στην Εβίτα, αν του δινόταν η ευκαιρία (κι αν φυσικά μιλούσαν την ίδια γλώσσα), όσο βρίσκονταν επάνω στη γη.

39. Χρησιμοποίησε τη φαντασία και τις δακτυλομπογιές σου για να ζωγραφίσεις σε ένα μεγάλο λευκό χαρτόνι «σκέψεις χαρούμενες σαν πολύχρωμες φωτοβολίδες». Κόλλησε επάνω τους χρυσόσκονη και πολλά γυαλιστερά αστεράκια και να ένα παραμυθένιο σκηνικό!

40. Εσύ τι θα είχες πεθυμήσει αν ήσουν στη θέση της Εβίτας, όταν βρέθηκε στον Υπόγειο Γλωσσολύτη μακριά από το σπίτι της; Κάνε ένα κατάλογο με τα 10 πιο αγαπημένα σου πρόσωπα και πράγματα!

41. Ποιος είναι «ο δικός σου θησαυρός»; Στάσου μπροστά στον καθρέφτη και κάνε στον εαυτό σου ερωτήσεις, όπως «τι είναι πιο σημαντικό για μένα στη ζωή μου;», «τι με κάνει να νιώθω χαρά κι ικανοποίηση;», «τι μου αρέσει περισσότερο από αυτά που κάνω κάθε μέρα;». Σκέψου καλά πριν απαντήσεις! Θα ήταν πολύ ενδιαφέρον να κάνεις αυτή τη συζήτηση και με τους γονείς σου.

42. Με ποιους τρόπους θα επέλεγες εσύ να δείξεις και να μεταδώσεις αγάπη; Συζήτησέ το με τους φίλους σου και προσπαθήστε όλοι μαζί: α) να συνθέσετε μαζί ένα ποίημα, β) να φτιάξετε μια ζωγραφιά ή ένα κολλάζ, γ) να τους παίξετε με παντομίμα, ή δ) να γράψετε ένα άρθρο για τη σχολική εφημερίδα.

43. Γράψε μια δική σου ιστορία για την επιστροφή της Εβίτας και του Ζωηρού στη γη! Μπορείς να μας τη στείλεις, για να τη διαβάσουμε κι εμείς. Που ξέρεις, μπορεί να είναι τόσο καλή, που να γίνει βιβλίο κι αυτή!

44. Άκου τα δύο τραγούδια της Εβίτας («Το πιο ακριβό» και «Στον Υπόγειο Γλωσσολύτη») που μελοποίησε ο μουσικός και συγγραφέας Δημήτρης Κάσσαρης και μπορείς να βρεις δωρεάν στο You Tube και προσπαθήστε με τους φίλους σου να τα χορογραφήσετε!

45. Γράψε στη συγγραφέα Εύη Τσιτιρίδου – Χριστοφορίδου τη γνώμη σου για το βιβλίο της. Μπορείς να τη ρωτήσεις ό,τι θέλεις σχετικά, στην προσωπική της ηλεκτρονική διεύθυνση evitsiti@otenet.gr . Θα το χαρεί πολύ!evi_evita

 

 

 

Παγκόσμια Ημέρα Αποταμίευσης

xen_2Καλημέρα σας, παιδιά! Καλή μας εβδομάδα! Δευτέρα 31 Οκτωβρίου 2016 σήμερα. Η τελευταία ημέρα του Οκτώβρη, που φτιάχνει σιγά σιγά τις βαλίτσες του και φοράει και το καρό του παλτουδάκι για να μας αποχαιρετήσει μέχρι του χρόνου. Αλλά η σημερινή μέρα είναι και Παγκόσμια Ημέρα Αποταμίευσης. Αλήθεια, ξέρετε τι θα πει αποταμίευση; Όχι, ε; Έχετε δίκιο! Δύσκολη λέξη. Δεν τη λέμε και τόσο συχνά πια εμείς οι μεγάλοι, που να την ακούσετε; Ξέρετε, όμως, τι είναι ο κουμπαράς;, μας ρώτησε σήμερα πρωί πρωί η κυρία Εύη.

Μεγάλος ενθουσιασμός στο ακροατήριο. Όλοι ξέραμε τι είναι κουμπαράς και όλοι σχεδόν έχουμε έναν κουμπαρά. Μερικοί είπαν ότι έχουν και περισσότερους.xen_5

– Και σε τι μας χρησιμεύουν οι κουμπαράδες;, ξαναρώτησε η κυρία Εύη. Αχ κυρία Εύη, τίποτα δεν ξέρεις πια; Όλα εμείς θα στα μάθουμε; Κι είσαι και δασκάλα, υποτίθεται. Μα για να βάζουμε μέσα τα χρήματά μας!, απαντήσαμε εν χορώ.

– Όλα τα χρήματά μας; απόρησε η κυρία Εύη. Και τότε πως θα ψωνίζουμε, αν όλα τα χρήματά μας τα βάζουμε στον κουμπαρά μας;

– Ε όχι και οοοοόλα! Μόνο αυτά που μας περισσεύουν, πετάχτηκαν μερικοί.xen_8

– Α, ώστε εσάς σας περισσεύουν χρήματα; Θα μου πείτε και μένα πως τα καταφέρνετε; Γιατί εμένα δεν μου περισσεύει ούτε δραχμούλα τσακιστή, όπως λέγαμε όταν ήμουνα μικρή! Ούτε ευρώ κοκκινιστό! Παρντόν, κουδουνιστό, όχι κοκκινιστό!  Και μη μου πείτε ότι δεν το ξέρετε αυτό…, είπε η κυρία Εύη. Και γούρλωσε τα μάτια της, τέντωσε τ’ αυτιά της και έσκυψε προς το μέρος μας γεμάτη περιέργεια και προσμονή για την απάντησή μας. Ήταν σχεδόν σίγουρη ότι είχαμε βρει λύση στο μέγα πρόβλημα της αφραγκίας των Ελλήνων.

Αλλά εμείς την κοιτούσαμε βουβοί κι απορημένοι. Τότε χαμογέλασε και μας ξαναρώτησε.

– Και τι σχεδιάζετε να κάνετε με τα χρήματα του κουμπαρά σας, παιδιά;

Όλα μας τα όνειρα ξεδιπλώθηκαν μεμιάς στην παρεούλα σαν πολύχρωμες στριφογυριστές γιρλάντες. Άλλος θα αγόραζε το παιχνίδι που είχε βάλει στο μάτι από τη διαφήμιση της τηλεόρασης, άλλος – ο πιο γλυκατζής – θα άδειαζε το γειτονικό ζαχαροπλαστείο, άλλος – μα τι ευγενική ψυχή – θα έπαιρνε λουλούδια στη μαμά του, άλλος θα βοηθούσε τους γονείς του να αγοράσουν ένα καλύτερο σπίτι, άλλος θα έδινε στον μπαμπά του για να αλλάξει το παλιό του αυτοκίνητο, άλλος θα αγόραζε ένα αφεντικό (!) για να τον υπηρετεί…Το τι άκουσε η κυρία Εύη δεν περιγράφεται. Αλλά φαίνεται ότι δεν είχε χορτάσει ακόμη από καινοτόμες επενδυτικές ιδέες.xen_1

– Και δεν μου λέτε, παρακαλώ, όλα όσα χρειαζόμαστε μπορούμε να τα αγοράσουμε με τα χρήματα;, ρώτησε πάλι και σήκωσε το αριστερό της φρύδι. Αυτό είναι σημάδι ότι έχει απλώσει διχτάκι στην παρεούλα και πρέπει να προσέξουμε πολύ για να μην πέσουμε μέσα. Να σκεφτούμε το διπλάσιο χρόνο απ’ ότι συνήθως. Να μην απαντήσουμε σε μισό δέκατο του δευτερολέπτου δηλαδή. Κάτι που σπανίως συμβαίνει…

– Ναιαιαιαιαιαιαιαί! απαντήσαμε όλοι εν χορώ και πλαφ, πέσαμε στην παγίδα!

– ΟΛΑ ΟΛΑ;

– Μμμμμ, μάλιστα! Δηλαδή εσείς πάτε στο φούρνο της γειτονιάς και λέτε στο φούρναρη: μου δίνετε μία φραντζόλα ψωμί χωριάτικο, ένα γάλα, μισό κιλό κουλουράκια σμυρνέικα, ένα κιλό δικαιοσύνη, μια οικογένεια με μαμά, μπαμπά, 2 αδέρφια, 2 παππούδες και 2 γιαγιάδες, τέσσερα κιλά εξυπνάδα και τα ρέστα μου, παρακαλώ;xen_4        

Αρχίσαμε να χαχανίζουμε. Ειδικά αυτό με την εξυπνάδα μας άρεσε πάρα πολύ. Ταυτόχρονα συνειδητοποιήσαμε ότι μερικά πράγματα στη ζωή δεν αγοράζονται με χρήματα, όσα κι αν έχεις.

– Ποια, δηλαδή;, επέμεινε η κυρία Εύη μ’ ένα τάχα αδιάφορο ύφος.

Αφού το συζητήσαμε για κανένα δεκάλεπτο, το…συμβούλιό μας αποφάσισε ότι τα πράγματα που δεν αγοράζονται και επομένως ούτε πουλιούνται, δεν είναι υλικά. Δεν είναι πράγματα, αντικείμενα δηλαδή. Δεν μπορούμε να τα πιάσουμε, να τα μυρίσουμε, να τα γευτούμε, να τα δούμε, να τα ακούσουμε. Μπορούμε μόνο να τα σκεφτούμε και να τα νιώσουμε. Είναι οι σκέψεις, οι ιδέες, οι αναμνήσεις και τα συναισθήματά μας. Είναι οι ικανότητες, οι δεξιότητες και τα χαρίσματά μας. Είναι η αγάπη, η δικαιοσύνη, η ελευθερία, η καλοσύνη, η έμπνευση, η ισότητα, όλα τα ανθρώπινα δικαιώματα. Το αν είσαι πλούσιος ή φτωχός, επομένως, είναι κάτι πολύ σχετικό!

Χαρήκαμε πάρα πολύ με αυτήν τη διαπίστωση. Όχι, για να μην νομίζουν μερικοί μερικοί ότι επειδή διαθέτουν μερικά εκατομμύρια δολάρια και καμιά ντουζίνα πετρελαιοπηγές είναι και άρχοντες του κόσμου. Η αρχοντιά είναι κρυμμένη στο μυαλό και στην καρδιά!xenitia

Μετά η κυρία Εύη μας έβαλε να ακούσουμε ένα τραγούδι. «Εξαιρετικά αφιερωμένο στην Παγκόσμια Ημέρα Αποταμίευσης 2016», μας είπε. Η φωνή της ήταν πιο σοβαρή απ’ ότι συνήθως και λίγο στενοχωρημένη. Αλλά τα μάτια της πετούσαν σπίθες όταν μας είπε την ιστορία που ζωγραφιζόταν μέσα σε αυτό το τραγούδι. Το έγραψε ένας πολύ σπουδαίος συνθέτης μας, ο Μίκης Θεοδωράκης. Μας έδειξε το μουσικό δίσκο, την «Όμορφη Πόλη», στον οποίο περιλαμβάνεται μαζί με άλλα υπέροχα τραγούδια. Και φυσικά μας το έβαλε να το ακούσουμε.xenitia_2

Ήταν μια φορά ένα παλικάρι τίμιο, θαρραλέο και άξιο, καμάρι των γονιών του. Μεγάλωσε, σπούδασε και όταν τελείωσε και το στρατιωτικό του, άρχισε να ψάχνει για δουλειά. Έψαχνε από εδώ, έψαχνε από εκεί, τίποτα. Δύσκολες εποχές στην Ελλάδα, τα χρήματα λίγα, οι άνθρωποι διστακτικοί. Όλους τους είχε γονατίσει αυτή η δύστροπη μάγισσα που την είπανε οικονομική κρίση. Είδε κι αποείδε κι αποφάσισε να ψάξει για δουλειά σε άλλους τόπους, μακριά από την πατρίδα του κι από τους αγαπημένους του ανθρώπους. Έβαλε τα απαραίτητα σε μια μικρή βαλίτσα και ξεκίνησε. Εκείνο το βράδυ το φεγγάρι έλαμπε σαν μαργαριταρένιο νυχάκι γίγαντα που αποξεχάστηκε και κοιμήθηκε στον ουρανό. Περπατούσε και το κοιτούσε μαγεμένος. Και δίχως να το καταλάβει, το παράπονό του έγινε τραγούδι κι από κάπου μακριά ένα μπουζουκάκι ακούστηκε να τον συνοδεύει μελαγχολικό.xenitia_1

Φεγγάρι μάγια μου ’κανες
και περπατώ στα ξένα
είναι το σπίτι ορφανό
αβάσταχτο το δειλινό
και τα βουνά κλαμένα.

Στείλε ουρανέ μου ένα πουλί
ένα χελιδονάκι,
να πάει να χτίσει τη φωλιά
στου κήπου την κορομηλιά
δίπλα στο μπαλκονάκι.

Να πάει στη μάνα υπομονή
δεμένη στο μαντίλι
προικιά στην αδερφούλα μου
και στη γειτονοπούλα μου
γλυκό φιλί στα χείλη.

Στείλε ουρανέ μου ένα πουλί,
να πάει στη μάνα υπομονή.xenitia_a

Μετά η κυρία Εύη μας εξήγησε τι είναι τα “προικιά”, τι σημαίνει «ορφανό σπίτι», γιατί «κλαίνε τα βουνά», πως «δένεται η υπομονή στο μαντήλι» και κάθε πότε συμβαίνει να «στέλνει πουλιά ο ουρανός». Μας τα εξήγησε όλα τόσο παραμυθένια, που τα πιστέψαμε γι’ αληθινά. Μα πως το καταφέρνει αυτό το πράγμα κάθε φορά; Έλεγε, έλεγε κι εμείς σκεφτήκαμε ότι δεν μπορεί, αυτό το παλικάρι το γνωρίζει. Μπορεί να είναι ο αδερφός της, ο θείος της, ίσως ο μπαμπάς της. Ναι, μάλλον ο μπαμπάς της θα ήταν. Γιατί μια άλλη φορά μας είπε ότι δούλευε στα καράβια και όταν ήταν μικρή της έλειπε πολύ που πήγαινε στις ξένες χώρες. Και αυτό που ακούσαμε είναι «Το τραγούδι της ξενιτιάς»…xen_7

Αλλά μην νομίσετε ότι πέρασε στενόχωρα η μέρα μας με αυτό το θέμα και αυτό το τραγούδι. Κάθε άλλο! Και παίξαμε και γελάσαμε και δημιουργήσαμε με τα χεράκια μας μια πανέμορφη αφίσα. Και παίξαμε το παραμύθι του τραγουδιού. Γιατί η ζωή συνεχίζεται, πέρα και πάνω από κάθε εμπόδιο και δυσκολία. Με χρώματα και με τραγούδια και με παραμύθια. Γεμάτη θησαυρούς, δηλαδή. Από αυτούς που όλοι μπορούμε να αποταμιεύουμε, γιατί πάντα θα μας περισσεύουν!xen_6xen_3

Αγίου Δημητρίου το ανάγνωσμα…

Πολλά πολλά χρόνια πριν, πάνω από 1700, ζούσε στη Θεσσαλονίκη μια οικογένεια που είχε απ’ όλα τα καλά. Είχε κι ένα %ce%ac%ce%b3%ce%b9%ce%bf%cf%82-%ce%b4%ce%b7%ce%bc%ce%ae%cf%84%cf%81%ce%b9%ce%bf%cf%82μονάκριβο γιο που τον ανάτρεφε στα πούπουλα. Τον έλεγαν Δημήτριο. Ήταν άξιο, μελετηρό και γενναίο παλικάρι. Μεγαλώνοντας σπούδασε και έγινε στρατιωτικός. Κι ήταν τόση η αξιοσύνη του, που από πολύ νέος πήρε μεγάλο βαθμό στο στρατό, έγινε χιλίαρχος και όλοι τον θαύμαζαν και τον τιμούσαν.

Την εποχή εκείνη βασιλιάς των Ρωμαίων, αυτοκράτορας όπως λεγόταν, ήταν ο παντοδύναμος Διοκλητιανός. Πίστευε στους παλιούς, αρχαίους θεούς και δεν συμπαθούσε καθόλου τους χριστιανούς, που πίστευαν στο Χριστό και στην Παναγία. Τους θεωρούσε εχθρούς και επικίνδυνους για την εξουσία του. Όταν έμαθε ότι και ο Δημήτριος είχε γίνει χριστιανός, θύμωσε πάρα πολύ. Τον κάλεσε στο παλάτι του και τον διέταξε ν’ απαρνηθεί αυτήν την διαφορετική πίστη και να επιστρέψει στην παλιά. Ο Δημήτριος αρνήθηκε να το κάνει. Απαντώντας με θάρρος στον αυτοκράτορα, υπερασπίστηκε το δικαίωμά του να πιστεύει ελεύθερα στο θεό της επιλογής του. Στο θεό που μιλούσε στην καρδιά του. Τότε ο αυτοκράτορας ξέχασε την εκτίμηση και το θαυμασμό που του είχε και διέταξε να τον κλείσουν μέσα σε μια σκοτεινή και υγρή φυλακή. Σκέφτηκε ότι η φυλακή θα τον έκανε γρήγορα να αλλάξει γνώμη, μια που ήταν συνηθισμένος να ζει μέσα στα πλούτη και τις ανέσεις. Αλλά ο Δημήτριος έμεινε σταθερός στην πίστη του. Και ο καιρός περνούσε…agios-dimitrios

Μια μέρα, ένας πανύψηλος και πολύ δυνατός Ρωμαίος, που τον έλεγαν Λυαίο, κοκορεύτηκε ότι κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να τον νικήσει στην πάλη. Γυρνούσε στους δρόμους της πόλης, κοροϊδευε τους χριστιανούς και τους προκαλούσε να παλέψουν μαζί του. Αλλά κανένας δεν τολμούσε να τα βάλει μαζί του. Ήταν θεόρατος σα βουνό και είχε μπράτσα ατσαλένια. Μόνο ένα αμούστακο παλικαράκι, ο Νέστορας, δεν μπορούσε να χωνέψει αυτήν την προσβολή. Ντρεπόταν που οι άλλοι χριστιανοί κρύβονταν και λούφαζαν τρομοκρατημένοι από τις φοβέρες του. Αποφάσισε, λοιπόν, να τον αντιμετωπίσει κατά πρόσωπο. Πρώτα όμως σκέφτηκε να πάει να ζητήσει τη συμβουλή του Δημητρίου, που όλοι ήξεραν πόσο ικανός μαχητής ήταν. Όταν κάλπαζε καμαρωτός πάνω στο κόκκινο άλογό του, ντυμένος με την αστραφτερή πανοπλία του, σαν άγγελος έμοιαζε, σταλμένος από τον ουρανό.agios_dim_16agios_dim_17agios_dim_15

Αλλά πως θα έβλεπε το Δημήτριο, που ήταν φυλακισμένος στα ψηλά τα κάστρα; Ο Νέστορας περίμενε να νυχτώσει για τα καλά κι όταν το μισοφέγγαρο κρύφτηκε πίσω από κάτι βαριά, μολυβένια σύννεφα που κυνηγιούνταν στον ουρανό, πλησίασε όσο πιο αθόρυβα μπορούσε και πέταξε δυο τρία μικρά πετραδάκια στο παραθυράκι της φυλακής του Δημήτριου. Ευτυχώς, ήταν ανοιχτό. Τσακα τσουκ, έκαναν τα πετραδάκια πέφτοντας στο χωματένιο δάπεδο της φυλακής. Σηκώθηκε ο Δημήτριος από τη γωνιά του και πλησίασε να δει τι συμβαίνει. Στην αρχή δεν είδε τίποτα. Τον εμπόδιζε το σκοτάδι και τα μάτια του ήταν κουρασμένα από το λιγοστό φαγητό που του έφερναν οι δεσμοφύλακες και από το συνεχές ημίφως της φυλακής του. Μετά, μια σκιά κουνήθηκε στην άκρη του τοίχου και μια φωνή τρεμάμενη ακούστηκε να του λέει:agios_dim_13agios_dim_12agios_dim_14

– Νέστορα με λένε, άρχοντα Δημήτριε. Πιστεύω στο Χριστό, όπως κι εσύ και αποφάσισα να βγω να παλέψω με το γίγαντα Λυαίο αύριο. Δεν αντέχω να κοροϊδεύει την πίστη μας. Δεν το σηκώνει η καρδιά μου. Μα φοβάμαι κιόλας, τ’ ομολογώ. Αν δεν τα καταφέρω να τον νικήσω, τι θα συμβεί; Με μεγαλύτερη μανία θα στραφεί ο αυτοκράτορας εναντίον μας. Για τη ζωή μου δεν με νοιάζει, είμαι έτοιμος για όλα. Όμως ανησυχώ μήπως εξαιτίας μου βρει μεγαλύτερο κακό τους υπόλοιπους χριστιανούς. Πως μπορώ να σηκώσω τέτοια ευθύνη;, είπε ο Νέστορας και έσκυψε το κεφάλι συνεσταλμένα. Με φουρτουνιασμένο πέλαγο έμοιαζε το μυαλό του εκείνη την κρίσιμη ώρα. Δεν ήξερε τι έπρεπε να κάνει, ποιο ήταν το σωστό. Φοβόταν το λάθος…agios_dim_7agios_dim_11agios_dim_10

– Δεν είναι θεριό ανίκητο, ο Λυαίος, Νέστορα. Ένας άνθρωπος μπερδεμένος είναι και γι’ αυτό ίσως περισσότερο αδύναμος από μας. Γι’ αυτό έκανε βασιλιά του το θυμό και θεό του τη δύναμη των όπλων και με αυτήν πορεύεται στην άχαρη ζωή του. Μονάχα ένα θα σου πω. Αν πιστεύεις στη δύναμη της αγάπης, προχώρα, μη φοβάσαι τίποτα, του απάντησε ο Δημήτριος και τον κοίταξε βαθιά στα μάτια. Ο Νέστορας ένιωσε ένα απαλό φως να τον περιβάλλει, το μυαλό του γαλήνεψε και η καρδιά του γλύκανε. Αφού βεβαιώθηκε ότι δεν υπήρχε κανείς τριγύρω, σκαρφάλωσε προσεκτικά σε μια γέρικη ροδιά που ήταν φυτρωμένη σχεδόν κολλητά στα τοιχώματα του κάστρου κι έφτασε μέχρι το παραθυράκι της φυλακής. Ο Δημήτριος άπλωσε το χέρι του μέσα από τα σκουριασμένα κάγκελα και τον χάιδεψε στοργικά στο κεφάλι. Φτερούγες ένιωσε να φυτρώνουν στην πλάτη του ο Νέστορας και μια δύναμη ακατανίκητη πλημμύρισε όλο του το είναι.agios_dim_6agios_dim_5agios_dim_4

– Σ’ ευχαριστώ, Δημήτριε…ψέλλισε συγκινημένος.

– Ευλογημένος να είσαι, παιδί μου. Και πάντα στο πλευρό της Αγάπης…του απάντησε ο Δημήτριος.

Την επόμενη ημέρα βούιξε ολόκληρη η Θεσσαλονίκη. Τα μάθατε; Τα μάθατε; Νίκησε ο μικρός ο Νέστορας το γίγαντα Λυαίο! Θαύμα, σας λέω, θαύμα! Ποιος να το περίμενε; Το νέο διαδόθηκε αστραπιαία από στόμα σε στόμα και όλοι οι χριστιανοί έκαναν το σταυρό τους. Μα κι όσοι δεν ήταν χριστιανοί κατά βάθος θαύμασαν και παραδέχτηκαν πως στη ζωή τίποτα ανθρώπινο δεν είναι σταθερό κι αιώνιο, έχει ο καιρός γυρίσματα. Και πως κάτι άλλαζε στον κόσμο με αυτήν τη νέα πίστη…Τ’ άκουσε και ο Δημήτριος στη φυλακή του και χαμογέλασε. Χαρά και πίκρα ζωγράφιζαν ταυτόχρονα αυτό του το χαμόγελο. Χαρά για τη νίκη της Αγάπης του Χριστού. Και πίκρα γιατί ψυχανεμίστηκε πως έφτανε κι η δική του ώρα να την υπηρετήσει.agios_dim_3agios_dim_2

agios_dim_1Και πραγματικά, ο αυτοκράτορας Διοκλητιανός δεν μπόρεσε να αποδεχτεί τη νίκη του μικρού κι ασήμαντου -όπως πίστευε- Νέστορα έναντι του μέχρι τότε ανίκητου Λυαίου. Και χρησιμοποίησε τη δική του ισχύ, αυτήν της βίας και των όπλων, για να την ακυρώσει. Διέταξε να θανατωθούν τόσο ο Νέστορας όσο και ο Δημήτριος που τον βοήθησε. Έτσι κι έγινε.agios_dim_9

Όμως η αγάπη δεν γνωρίζει θάνατο. Οι ψυχές των δύο νέων έγιναν φως ιλαρόν που μας ζεσταίνει μέχρι σήμερα. Ο Άγιος Δημήτριος εξακολουθεί να καλπάζει Μυροβλήτης και ακούραστος στο περήφανο κόκκινο άτι του. Ο Νέστορας τον καμαρώνει. Και κάθε 26 του Οκτώβρη εκατοντάδες αγόρια, κορίτσια, άντρες και γυναίκες κάθε ηλικίας γιορτάζουν. Και μαζί του η Θεσσαλονίκη, η Νύμφη του Βορρά και πολλές ακόμη άλλες πόλεις σε όλη την Ελλάδα. Γι’ αυτό κάθε τέτοια μέρα στις εκκλησίες αντηχούν αυτά τα υπέροχα ελληνικά: Μέγαν εὕρατο ἐv τοῖς κιvδύvοις, σὑπέρμαχοv, ἡ οἰκουμένη, Ἀθλοφόρε τἔθνη τροπούμενον. Ὡς οὖν Λυαίου καθεῖλες τὴν ἔπαρσιν, ἐν τῷ σταδίῳ θαῤῥύvας τὸν Νέστορα, οὕτως Ἅγιε, Μεγαλομάρτυς Δημήτριε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.thessaloniki_agios_dimitrios

Χρόνια πολλά, με υγεία και αγάπη, σε όλες και όλους τους εορτάζοντες!

 

«Κουβέντα μ’ ένα Κυκλάμινο…»

Η τρίτη εβδομάδα του Οκτώβρη τελείωσε στο σχολείο μας ποιητικά και μελωδικά. Η κυρία Εύη ήταν λίγο παράξενη από το πρωί. Λίγο αφηρημένη, ίσως και κουρασμένη. Αφού τακτοποιηθήκαμε, καθίσαμε στην παρεούλα μας, είπαμε τις καλημέρες μας, μετρηθήκαμε, πήραμε παρουσίες, φτιάξαμε την ημερομηνία και ελέγξαμε και τον καιρό, μας είπε σοβαρή σοβαρή:

– Παιδιά, ξέρετε τι είναι ποίηση;

Κοιταχτήκαμε μεταξύ μας με αμηχανία. Ένα παιδί σήκωσε το χέρι του και είπε ότι «ποίηση είναι τα ποιήματα».

– Ναι, αλλά τι είναι τα ποιήματα; επέμεινε η κυρία Εύη, κοιτάζοντάς μας στα μάτια με αποφασιστικότητα. Πάει, δεν θα τη βγάλουμε καθαρή σήμερα, θα κάνουμε «σοβαρό» μάθημα, σκεφτήκαμε. «Ποιήματα είναι τα παραμύθια!», πετάχτηκε ένα άλλο παιδί.

– Τότε γιατί τα λέμε ποιήματα και δεν τα λέμε κι αυτά παραμύθια; ξαναρώτησε η κυρία Εύη. Όλο απορίες έχει αυτή η κυρία μας, δεν μας αφήνει λεπτό να ησυχάσουμε.

Αυτή τη φορά κανένα παιδί δεν σήκωσε χέρι για να απαντήσει. Η κυρία Εύη περίμενε πέντε δευτερόλεπτα να σκεφτούμε και μετά μας είπε:

– Ωραία! Καθόλου δεν πειράζει που δεν το ξέρετε. Άλλωστε γι’ αυτό ερχόμαστε στο σχολείο, για να μαθαίνουμε. Ας ανακαλύψουμε μαζί, λοιπόν, τι είναι ποίηση. Παρατηρήστε λίγο το ταμπλό μας και πείτε μου: υπάρχουν ποιήματα κολλημένα σε αυτό; Κι αν ναι, πως τα ξεχωρίζουμε από άλλα γραπτά που δεν είναι ποιήματα;ritsos_3

Κοιτάξαμε το ταμπλό μας. Ασφαλώς και υπήρχαν κολλημένα ποιήματα. Αφού συνέχεια ασχολούμαστε με αυτά! Όταν μιλήσαμε για τον κύκλο του νερού, διαβάσαμε «Το ποταμάκι». Όταν μιλήσαμε για το σεισμό, φτιάξαμε ποιηματάκι για τον Εγκέλαδο. Όταν μιλήσαμε για το σταφύλι, τραγουδήσαμε το «Τσιριτρό».  Όταν μιλήσαμε για το φθινόπωρο, πάλι διαβάσαμε ποίημα.

Η κυρία Εύη σήκωσε μερικά παιδιά και έδειξαν τα ποιήματα στο ταμπλό. Από που άρχιζε και που τελείωνε καθένα τους. Τα διαβάσαμε μαζί της άλλη μία φορά. Και τότε παρατηρήσαμε τις διαφορές που έχουν με τα παραμύθια. Είναι πιο μικρά σε έκταση και μερικές λέξεις τους τελειώνουν με την ίδια φωνούλα. «Σε μια ρώγα από σταφύλι τρωγοπίνανε τρεις φίλοι». Το «σταφύλι» και το «φίλοι» τελειώνουν σε ι. «Του φθινόπωρου παιδιά και τα τρία πολλή δουλειά». Το «παιδιά» και το «δουλειά» τελειώνουν σε α. Η κυρία Εύη μας είπε ότι αυτό το μαγικό παιχνίδι το λένε ομοιοκαταληξία, γιατί η τελευταία φωνούλα κάθε λέξης λέγεται κατάληξη.ritsos_5

– Δεν γράφονται, βέβαια, όλα τα ποιήματα με ομοιοκαταληξία, αλλά εμείς σήμερα θα ασχοληθούμε με αυτά που γράφονται, συνέχισε η κυρία Εύη. Μετά έφερε δύο καρέκλες δίπλα της και κόλλησε πάνω τους από ένα μεγάλο κομμάτι λευκό χαρτί. Έφερε και μας έδειξε και ένα CD.

– Τι είναι αυτό, παιδιά; άρχισε πάλι τις ερωτήσεις. Ε καλά, αυτό όλοι το ξέραμε. «Σιντί!!!!», φωνάξαμε ανυπόμονα.

– Μήπως ξέρετε την ελληνική λέξη για το σιντί; επέμεινε. Μείναμε με ανοιχτό το στόμα. Δεν είναι ελληνική λέξη το σιντί; Αφού και οι κότες το ξέρουν!

Κι όμως, δεν είναι! Η κυρία Εύη μας είπε ότι το σιντί στα ελληνικά λέγεται μουσικός δίσκος. Και μας ξαναρώτησε αν ξέρουμε τι έχει μέσα του. Ε αυτό το ξέρουν και τα μωρά! Μουσική!

– Μπα; Και πως χώθηκε εκεί μέσα η κυρία Μουσική, παρακαλώ; ξαναρώτησε η κυρία Εύη. Κοιταχτήκαμε με απορία. Αυτό δεν το είχαμε αναρωτηθεί ξανά. Πως μπήκε η μουσική μέσα στο σιντί; Ποιος την έβαλε; Την έσπρωξε πολύ για να χωρέσει; Γιατί είναι στρογγυλό και όχι τετράγωνο; Γιατί έχει τρύπα στη μέση;

Η κυρία Εύη χαμογέλασε και ρώτησε αν κάποιοι από μας μαθαίνουμε κάποιο μουσικό όργανο. Δυο τρία παιδιά μάθαιναν πιάνο και μας είπαν ότι πάνε σε ωδείο. Και μερικά παιδιά είχαν στο σπίτι τους κιθάρα, γιατί ήξερε να παίζει ο μπαμπάς ή η μαμά τους.ritsos_7

Μετά, η κυρία Εύη μας είπε ότι αυτόν που γράφει ποιήματα τον λέμε Ποιητή. Το έγραψε στο χαρτί της μίας καρέκλας δίπλα της και σιγά σιγά το γεμίσαμε με τις λέξεις του Ποιητή: ποίημα, λέξεις, στίχοι, στροφές, γράμματα, τίτλος. Αυτόν που γράφει μουσική τον λέμε Συνθέτη. Το έγραψε στο χαρτί της δεύτερης καρέκλας δίπλα της και σιγά σιγά το γεμίσαμε με τις λέξεις του Συνθέτη: μουσική, νότες, στροφές, στίχοι, τραγούδι. Όταν αυτοί οι δύο καλλιτέχνες συνεργάζονται, προκύπτουν τα τραγούδια! Μετά βρίσκουν και έναν Τραγουδιστή που τα τραγουδά με την ωραία του φωνή και όλοι μαζί, με πολλούς ακόμη συνεργάτες που κάνουν άλλες δουλειές, φτιάχνουν τον μουσικό δίσκο.

Μας είχε και μία έκπληξη: μας έβαλε να ακούσουμε δύο τραγούδια από το μουσικό δίσκο «18 λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας», στα οποία συνεργάστηκαν τρεις σπουδαίοι Έλληνες καλλιτέχνες: ο συνθέτης Μίκης Θεοδωράκης, ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος και ο τραγουδιστής Γιώργος Νταλάρας. Μας έδειξε και φωτογραφίες τους! Είχαν μάλιστα ως θέμα το κυκλάμινο, ένα λουλούδι της εποχής για το οποίο είχαμε μιλήσει στην τάξη μας και η κυρία Εύη μας το είχε φέρει να το δούμε. Είχε πάει εκδρομή στο δάσος της Καισαριανής και έκοψε ένα. Μόνο ένα, γιατί τα αγριολούλουδα δεν τα κόβουμε, τα χρειάζεται η μητέρα Φύση για να τη φροντίζουν και να την στολίζουν.kyklamino

Η κυρία Εύη μας είπε και μια ιστορία για το πώς γράφτηκαν αυτά τα τραγούδια. Όσο την παρακολουθούσαμε, άχνα δεν ακουγόταν στην τάξη και μερικά παιδιά βούρκωσαν και αγκαλιάστηκαν. Ήταν πολύ συγκινητική ιστορία…

Ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος ήταν ένας πολύ γενναίος και καλόκαρδος άνθρωπος, που πίστευε ότι όλοι οι άνθρωποι πρέπει να ζουν με ελευθερία, με δικαιοσύνη, με ισότητα και με αγάπη και να μην χωρίζονται σε πλούσιους που καλοπερνάνε και σε φτωχούς που υποφέρουν. Όταν ήταν νέος, την Ελλάδα κυβερνούσαν κάποιοι άνθρωποι που δεν συμφωνούσαν με τις ιδέες του. Τους έλεγαν δικτάτορες και δεν τους άρεσε καθόλου η δημοκρατία. Ήθελαν να γίνεται μόνο το δικό τους και τους ένοιαζε μονάχα το συμφέρον τους! Τον έπιασαν, λοιπόν, και τον έβαλαν φυλακή. Εκείνος, όμως, ήταν ποιητής. Και ένας ποιητής δεν μπορεί ποτέ να σταματήσει να εμπνέεται και να γράφει. Ούτε μέσα στη φυλακή! Ακόμη κι όταν δεν τον αφήνουν! Έτσι και ο Γιάννης Ρίτσος. Όπου έβρισκε μικρά κομματάκια χαρτί, τα μάζευε και τα φύλαγε κάτω από το μαξιλάρι του. Εκεί έκρυβε και το μολυβάκι του, που από τα πολλά ποιήματα που έγραφε το έξυνε συνέχεια και είχε γίνει πολύ μικράκι, σαν σπιρτάκι. Τόσο δα που δεν το έπιανε κανένα μάτι. Τη νύχτα, όταν όλοι κοιμούνταν, στεκόταν πλάι στο μικρό καγκελόφρακτο παραθυράκι της φυλακής του και έγραφε ποιήματα με το φως του φεγγαριού. Έτσι έγραψε τα «18 λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας».

Πως όμως θα τα έστελνε σε ένα συνθέτη για να τους βάλει μουσική, αφού δεν τον άφηναν να βγει από τη φυλακή του; Η λύση βρέθηκε με έναν τρόπο που δεν περίμενε κανείς…Ο ποιητής, που ήταν πολύ ευαίσθητος, αρρώστησε μέσα στη φυλακή. Τον μετέφεραν σε ένα νοσοκομείο και εκεί πήγε να τον δει η κορούλα του και η γυναίκα του. «Τι είναι όλα αυτά τα χαρτάκια, μπαμπά;» τον ρώτησε η μικρή Έρη. Εκείνος της χαμογέλασε, την πήρε αγκαλιά και της αποκάλυψε στ’ αυτί το μυστικό του. Η Έρη, που ήταν κι αυτή γενναία και καλόκαρδη σαν τον μπαμπά της, πήρε τα χαρτάκια με τα ποιήματα και τα έχωσε κρυφά στην τσέπη της. Αφού επέστρεψαν με τη μαμά της στο σπίτι τους, της τα εμπιστεύτηκε και εκείνη τα έβαλε σε ένα φάκελο και τα έστειλε στο συνθέτη Μίκη Θεοδωράκη, που ζούσε σε μια άλλη χώρα, τη Γαλλία, για να μην τον συλλάβουν οι δικτάτορες και εκείνον. Ο κύριος Μίκης, μόλις τα διάβασε, είπε με βροντερή φωνή: «Είναι έξοχα! Θα τα κάνω τραγούδια!». Έκατσε στο πιάνο του και έγραψε 18 τραγούδια, ένα για κάθε ποίημα. Όταν ο τραγουδιστής Γιώργος Νταλάρας που ήταν φίλος του, πήγε στο Παρίσι για να τον επισκεφθεί, του τα έπαιξε στο πιάνο. «Μα είναι υπέροχα, Μίκη μου! Δεν μπορώ να κρατηθώ, θέλω να τα τραγουδήσω τώρα αμέσως!», είπε κατενθουσιασμένος. Και έτσι φτιάχτηκε αυτός ο μουσικός δίσκος, που αργότερα, όταν η ελευθερία και η δημοκρατία ξαναγύρισαν στη χώρα μας – γιατί οι καλοί πάντα νικάνε, να μην έχετε καμία αμφιβολία για αυτό – τον αγάπησε και τον τραγούδησε ολόκληρη η Ελλάδα (και όχι μόνο). Ακόμη τα τραγουδάμε αυτά τα υπέροχα ποιήματα-τραγούδια. Ορίστε! Σήμερα είναι η σειρά μας!09356c3db5f9b51f6485e3dca973f583_xl

Και πριν ακόμη προλάβουμε να συνέλθουμε από την συγκίνηση που μας προκάλεσε η ιστορία του ποιητή Γιάννη Ρίτσου, η κυρία Εύη πάτησε το κουμπί στο μαγνητόφωνο και άρχισε να ακούγεται το τραγούδι νούμερο 2, το Κυκλάμινο και αμέσως μετά το τραγούδι νούμερο 11, το Κουβέντα με ένα λουλούδι, όπου πάλι ο ποιητής μιλάει με ένα κυκλάμινο!

2. Κουβέντα μ’ ένα λουλούδι

– Κυκλάμινο, κυκλάμινο

στου βράχου τη σχισμάδα,

πού βρήκες χρώματα κι ανθείς,

πού μίσχο και σαλεύεις;

– Μέσα στο βράχο σύναξα

το γαίμα στάλα-στάλα.

Μαντήλι ρόδινο έπλεξα

κι ήλιο μαζεύω τώρα.

11. Το κυκλάμινο

Μικρό πουλί τριανταφυλλί

δεμένο με κλωστίτσα

με τα σγουρά φτεράκια του

στον ήλιο πεταρίζει.

Κι αν το τηράξεις μια φορά

θα σου χαμογελάσει

κι αν το τηράξεις δυο και τρεις

θ’ αρχίσεις το τραγούδι.ritsos_4

Τι μελωδίες ήταν αυτές! Πόσο όμορφες λέξεις, αλλιώτικες…Η κυρία Εύη μας εξήγησε το νόημά τους και με το μυαλό και την καρδιά μας φανταστήκαμε τις εικόνες που θα τις συνόδευαν, αν κάποιος τις ζωγράφιζε…Αρχίσαμε να τραγουδάμε κι εμείς μαζί με την κυρία Εύη και όπου ακουγόταν μόνο μελωδία, συνοδεύαμε ρυθμικά με παλαμάκια. Μας είπε ακόμη πως ξεκινήσαμε να ακούμε αυτά τα τραγούδια και για έναν ακόμη λόγο: την άλλη εβδομάδα, στις 28 Οκτώβρη, θα γιορτάσουμε μία πολύ σημαντική επέτειο για την ιστορία της χώρας μας. Που έναν άλλο Οκτώβρη, αυτόν του 1940, πολέμησε και έδωσε τα πάντα για την ελευθερία της. Για την ίδια αυτή ελευθερία που μιλούσε στα ποιήματά του και ο Γιάννης Ρίτσος.

Μετά καθίσαμε στα τραπεζάκια και ζωγραφίσαμε μετά μουσικής! Το συνθέτη, τον ποιητή, τον τραγουδιστή και το κυκλάμινο. Η κυρία Εύη τριγύριζε αεικίνητη ανάμεσά μας, μας φωτογράφιζε, ρωτούσε τι σκεφτόμασταν, μας βοηθούσε αν το χρειαζόμασταν και το ζητούσαμε και έδειχνε πολύ ευτυχισμένη.ritsos_14ritsos_13ritsos_12ritsos_11ritsos_10ritsos_9ritsos_8

– Κυρία, κάθε μέρα είσαι καλή, αλλά σήμερα είσαι ακόμη πιο καλή, είπε η Βαλέρια.

Φταίει η Ποίηση και η Μουσική, γλυκιά μου. Μαγεύουν τους ανθρώπους. Τους κάνουν καλύτερους. Τους ομορφαίνουν. Λειαίνουν τις αντιθέσεις τους, απαλύνουν τις ελλείψεις τους. Και τους στέλνουν ψηλά, ν’ ανταμώσουν το Φως.

https://www.youtube.com/watch?v=-G4PxhwVk8Iritsos_20ritsos_19ritsos_18ritsos_16ritsos_17

Ένας μύθος για τα χρυσάνθεμα!

356765-%cf%87%cf%81%cf%85%cf%83%ce%b1%ce%bd%ce%b8%ce%b5%ce%bc%ce%b1Σήμερα ταξιδέψαμε μέχρι τη μακρινή Ιαπωνία, που την αποκαλούν και “Χώρα των Χρυσανθέμων”, γιατί εκεί φυτρώνουν πάρα πολλά τέτοια άνθη. Η κυρία Εύη μας αφηγήθηκε ένα μύθο για τα χρυσάνθεμα. Ευτυχώς που δεν τον αφηγήθηκε στα Γιαπωνέζικα, δεν θα καταλαβαίναμε λέξη! Τον είχε διαβάσει σε ένα βιβλίο που ήταν μεταφρασμένο στα ελληνικά, γιατί δεν μπορεί να διαβάσει τα γράμματα αυτής της δύσκολης γλώσσας. Ακούγεται λίγο αστεία στ’ αυτιά μας, αλλά ανήκει σε έναν πολύ σπουδαίο πολιτισμό της Άπω Ανατολής. Μας είπε μάλιστα ότι τα γράμματα αυτής της γλώσσας, που μοιάζουν με μικρές ζωγραφιές, λέγονται ιδεογράμματα. Μάθαμε κι άλλη μια παράξενη γιαπωνέζικη λέξη. Τη λέξη «κιμονό». Έτσι έλεγαν το φόρεμα της ηρωίδας του μύθου που μας είπε.katsushika-hokusai_chrysanthemums-and-horsefly

Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε στη μακρινή Ιαπωνία, που τη λένε και Χώρα των Χρυσανθέμων γιατί εκεί φυτρώνουν πολλά χρυσάνθεμα, μια όμορφη κοπέλα, που ήταν αρραβωνιασμένη μ’ ένα αρχοντόπουλο. Κοντά στη πόλη τους, στα γειτονικά βουνά, έμενε σε μια σπηλιά ένας δράκος. Ένας πελώριος δράκος που είχε ανθρώπινη λαλιά κι έλεγαν γι’ αυτόν πως δεν ενοχλούσε αυτούς που δεν τον ενοχλούσαν.

Μια μέρα η όμορφη Γιαπωνέζα έχασε τον αρραβωνιαστικό της. Έψαξε παντού, ρώτησε όλο τον κόσμο, αλλά κανείς δεν μπόρεσε να της δώσει μια χρήσιμη πληροφορία. Μετά από δέκα μέρες κάποιος της είπε πως το παλικάρι είχε πέσει στα χέρια του δράκου. Τη συμβούλεψε να μην πάει να το αναζητήσει, γιατί θα έβαζε τη ζωή της σε κίνδυνο. Μα η κοπέλα αγαπούσε τόσο τον αρραβωνιαστικό της, που δεν δίστασε ούτε στιγμή. Μια και δυο ξεκίνησε για τη σπηλιά του δράκου αποφασισμένη να φέρει τον αρραβωνιαστικό της πίσω.

Ύστερα από μισής μέρας δρόμο έφτασε στα βουνά και μόλις πλησίασε τους μεγάλους βράχους, είδε το φοβερό δράκο να βγαίνει από τη σπηλιά του.

– Τι ζητάς εσύ εδώ; τη ρώτησε ο δράκος. Δεν με φοβάσαι;

– Δεν σε φοβάμαι, γιατί μου έχουν πει πως είσαι καλός και δίκαιος, του απάντησε με θάρρος η κοπέλα. Γιατί όμως αιχμαλώτισες τον αρραβωνιαστικό μου;drakos

– Είμαι καλός με τους καλούς και κακός με τους κακούς, της απάντησε ο δράκος. Ο αρραβωνιαστικός σου μίλησε άσχημα για μένα, το έμαθα και γι’ αυτό τον αιχμαλώτισα. Θα τον κρατήσω σκλάβο, να με υπηρετεί για όλη την υπόλοιπη ζωή του.

Η κοπέλα έπεσε τότε με κλάματα στα πόδια του δράκου και τον παρακάλεσε να τους λυπηθεί και ν’ αφήσει το παλικάρι ελεύθερο.

– Άκουσε, της είπε ο δράκος, ύστερα από λίγη σκέψη. Θα σου κάνω τη χάρη και θα αφήσω τον αγαπημένο σου ελεύθερο, αρκεί να μου φέρεις ένα χρυσάνθεμο που να έχει εκατό πέταλα.

Η κοπέλα δέχτηκε αμέσως. Δεν ήξερε όμως ότι μέχρι τότε τα χρυσάνθεμα είχαν μόνο τριάντα πέταλα. Γύρισε στην πόλη κι άρχισε να ψάχνει.

– Μην ψάχνεις άδικα, τη συμβούλεψαν όλοι. Δεν υπάρχει πουθενά χρυσάνθεμο με εκατό πέταλα.drakos_1

Αλλά εκείνη δεν ήθελε να παραδώσει τα όπλα. Το σκέφτηκε από δω, το σκέφτηκε από κει και αποφάσισε: «μπορεί να μην υπάρχει χρυσάνθεμο με εκατό πέταλα, αλλά κανένας δεν μπορεί να με εμποδίσει να το δημιουργήσω, όσος κόπος κι αν χρειάζεται, για το χατίρι του αγαπημένου μου». Έκοψε από τον κήπο της ένα χρυσάνθεμο και άρχισε να χαράζει τα πλατιά του πέταλα με μια λεπτή καρφίτσα των μαλλιών της. Σιγά σιγά, με άπειρη υπομονή, κατάφερε να χωρίσει τα πέταλα του λουλουδιού σε εκατό λεπτά κομμάτια. Μετά, επέστρεψε στη σπηλιά του δράκου με το κατόρθωμά της.

– Σου έφερα το χρυσάνθεμο με τα εκατό πέταλα, του είπε αποφασιστικά.

Ο δράκος πήρε γεμάτος περιέργεια το χρυσάνθεμο, μέτρησε τα πέταλά του με προσοχή και τα βρήκε εκατό. Άφησε τότε ελεύθερο το παλικάρι, όπως είχε υποσχεθεί. Το αγαπημένο ζευγάρι γύρισε ευτυχισμένο στην πόλη κι από τότε λένε πως τα χρυσάνθεμα δεν ξαναφύτρωσαν ποτέ με τριάντα πέταλα. Φύτρωναν απευθείας με εκατό για να θυμούνται όλοι το θαύμα της αγάπης και της υπομονής της όμορφης Γιαπωνέζας!

chrysanthemumsΗ κατεργάρα η κυρία Εύη δεν μας έδειξε εικόνες, όταν μας αφηγήθηκε το μύθο. Μετά καταλάβαμε το γιατί. Μας έβαλε να τις ζωγραφίσουμε εμείς! Γίναμε μικροί εικονογράφοι και κάναμε και μια έκθεση παιδικής ζωγραφικής στο μωσαϊκό της τάξης μας. Κάθε εικονογράφος έχει τη δική του τεχνοτροπία, το δικό του ύφος στη ζωγραφική του, είπε η κυρία Εύη. Μπορεί το θέμα της εικόνας να ήταν ίδιο για όλους μας «Ζωγραφίστε τους 3 ήρωες του μύθου και το χρυσάνθεμο», αλλά καμιά ζωγραφιά δεν βγήκε ίδια με την άλλη. Αυτό κι αν είναι θαύμα! «Το θαύμα της προσωπικής έμπνευσης, το θαύμα της τέχνης…», είπε η κυρία Εύη εντυπωσιασμένη και μας χειροκρότησε όλους όσο πιο δυνατά μπορούσε.chrys_11chrys_10chrys_8chrys_7

chrys_12chrys_5chrys_4chrys_3chrys_9chrys_6Μα τι απίστευτη υπομονή και δεξιοτεχνία είχε αυτή η Γιαπωνέζα! Άκου να χαράξει τα πέταλα του χρυσάνθεμου για να γίνουν εκατό. Η κυρία Εύη μας είπε ότι οι Ιάπωνες είναι λαός με εξαιρετικές επιδόσεις στη χειροτεχνία. Πιάνουν τα χέρια τους και έχουν και αστείρευτη υπομονή. giorgos_iakovidis

van-gogh-%ce%b2%ce%ac%ce%b6%ce%bf-%ce%bc%ce%b5-%cf%87%cf%81%cf%85%cf%83%ce%ac%ce%bd%ce%b8%ce%b5%ce%bc%ce%b1-1886-%ce%b9%ce%b4%ce%b9%cf%89%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%cf%83%cf%85%ce%bb%ce%bb%ce%bfΕίδαμε και πίνακες σπουδαίων ζωγράφων που έχουν ζωγραφίσει χρυσάνθεμα. Μερικοί, όπως ο Renoir, τα ζωγράφιζαν ξανά και ξανά μέχρι να τα πετύχουν! Στο τέλος, μας έδειξε και ένα πολύ ωραίο βιβλίο, της κυρίας Ευγενίας Φακίνου, που έχει γράψει και τη «Ντενεκεδούπολη». Βρήκαμε το χρυσάνθεμο εκεί μέσα και διαβάσαμε τις σχετικές πληροφορίες. Μετά από όλα αυτά, όταν περάσουμε από κήπο ή ανθοπωλείο που έχει χρυσάνθεμα, αποκλείεται να μην τα γνωρίσουμε!chrys_13chrys_14

Πηγή: «Οι μύθοι των λουλουδιών», εκδόσεις Στρατίκη, 1991

Πίνακες με χρυσάνθεμα: http://www.lifo.gr/team/pinakothiki/42563%cf%87%cf%81%cf%85%cf%83%ce%ac%ce%bd%ce%b8%ce%b5%ce%bc%ce%b1_charles-courtney-curran

Σεισμός, σεισμός! Εγκέλαδος σωστός!

Σήμερα ήρθαμε πρόσωπο με πρόσωπο με ένα Γίγαντα. Μην τρομάζετε, καλέ! Γίγαντας της μυθολογίας μας είναι. Αλλά όχι όποιος κι όποιος. Ο φοβερός και τρομερός και χοροπηδηχτός Εγκέλαδος! Αφορμή ένα βιβλίο που έφερε στην τάξη η κυρία Εύη, που εκτός από δασκάλα και συγγραφέας είναι και αχόρταγη βιβλιοφάγος. Τρώει, τρώει σελίδες γεμάτες ιστορίες και ζωγραφιές και δεν χορταίνει. Και κάνει ό,τι μπορεί για να το κολλήσει και σε μας αυτό της το χούι, η αθεόφοβη…

Τη χθεσινή ημέρα είχαμε συζητήσει για το σεισμό ως φυσικό φαινόμενο, είχαμε κάνει άσκηση σεισμού, είχαμε μάθει πως μπορούμε να προστατευθούμε αν συμβεί σεισμός την ώρα που είμαστε στο σχολείο και στο σπίτι. Είχαμε δει εικόνες από σχετικά βιβλία γνώσεων και ενημερωθήκαμε και από τη σχετική ιστοσελίδα του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας http://www.oasp.gr/. Η κυρία Εύη μας είχε υποσχεθεί ότι την επόμενη ημέρα θα διαβάζαμε το μύθο του Εγκέλαδου. Και τις υποσχέσεις της, όλα κι όλα, πάντα τις τηρεί.

egkelados

Το βιβλίο, λοιπόν, τιτλοφορείται «Η οργή του Εγκέλαδου». Το έχει γράψει ο κύριος Κώστας Πούλος, που η κυρία Εύη μας είπε ότι εκτός από εξαιρετικός συγγραφέας είναι κι εκείνος δάσκαλος, αλλά στα μεγαλύτερα παιδιά, φιλόλογος. Και το έχει εικονογραφήσει με έναν ιδιαίτερο και πολύ ξεχωριστό τρόπο η κυρία Σοφία Παπαδοπούλου. Λοιπόν, αυτό το βιβλίο μας μάγεψε. Μας το διάβαζε η κυρία Εύη και την κοιτούσαμε με ορθάνοιχτα μάτια και ακόμη πιο ορθάνοιχτο στόμα. Σκεφτείτε ότι, αν και με στόμα ορθάνοιχτο τόση ώρα, δεν βγάλαμε άχνα, εκτός από τις στιγμές που η κυρία Εύη έκανε παύση για να τη βοηθήσουμε στην ανάγνωση: όταν δηλαδή ο Εγκέλαδος φτερνιζόταν, έβηχε, πάθαινε λόξυγκα, χασμουριόταν, τεντωνόταν για να ξεπιαστεί, έτρεμε από το συνάχι, θύμωνε και κανόνιζε και μια έκρηξη ηφαιστείου, κ.λ.π.. Επίσης, όταν άναψε η Γιγαντομαχία. Μεγάλο πανηγύρι, δεν το συζητώ. Το τι βράχους και νησιά εκσφενδονίσαμε, Θεοί και Γίγαντες, ο ένας στον άλλον, δεν λέγεται (στα ψέματα εννοείται, μύτη δεν άνοιξε). Η κυρία Εύη λέει ότι είμαστε μανούλες στα ηχητικά εφέ μιας ιστορίας και ότι κανείς ηθοποιός δεν μπορεί να μας φτάσει. Μιλάμε για Όσκαρ στο τσεπάκι μας, όχι αστεία. Το πόσα καταπληκτικά και καθόλου…πληκτικά πράγματα μάθαμε από αυτό το βιβλίο, όμως, δεν θα σας το μαρτυρήσω. Θα το καταλάβετε από αυτά που κάναμε μετά την ανάγνωσή του.egkelados_1

egkelados_4egkelados_13Πρώτα συζητήσαμε πως μπορούμε να φτιάξουμε το Γίγαντα Εγκέλαδο και καταγράψαμε τις ιδέες μας. Μετά η κυρία Εύη μας έκανε έκπληξη. Είπε πως μία απ’ όλες τις ιδέες μπορούμε να την πραγματοποιήσουμε τώρα αμέσως! Και έφερε ένα ρολό χαρτί μακρόστενο σαν το δόρυ της θεάς Αθηνάς. Το άπλωσε στο πάτωμα και σηκωθήκαμε όλοι γύρω του. Διαλέξαμε το πιο ψηλό αγόρι και το πιο ψηλό κορίτσι της τάξης (ισότητα ντε), τα βάλαμε να ξαπλώσουν πάνω στο χαρτί εναλλάξ και σχεδιάσαμε το περίγραμμά τους με μολύβι. Όλοι ανεξαιρέτως! Άλλο παιδί σχεδίασε την παλάμη, άλλο το κεφάλι, άλλο την πατούσα, άλλο τη γάμπα, άλλο το μπράτσο και πάει λέγοντας. Κανείς δεν έμεινε παραπονεμένος. Μετά μοιραστήκαμε σε δύο μεγάλες ομάδες στα τραπέζια και χρωματίσαμε τους δύο Γίγαντες Εγκέλαδούς μας με μαρκαδόρους. Τελικά ισχύει το «όλοι οι καλοί χωράνε» όταν υπάρχει αρμονική συνεργασία. Καθόλου δεν τσακωθήκαμε. Εντάξει, δυο τρεις φορές μόνο!egkelados_2egkelados_5egkelados_8

Την ώρα που ζωγραφίζαμε, όπως και στο διάλειμμα, στην αυλή, τραγουδούσαμε δυνατά το σύνθημά μας για το σεισμό. Τα παιδιά του Δημοτικού δίπλα έκαναν πρόβες μετά μουσικής για την παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου, οπότε το σύνθημά μας απέκτησε και τον κατάλληλο ρυθμό. Ταράμ, ταράμ, ταράμ ταράμ ταράμ! Η κυρία Εύη μας έκανε το μαέστρο χαρωπή, αλλά εγώ την είδα που πήγε κρυφά στην κουζίνα και πήρε κι ένα ντεπόν μάξιμουμ.egkelados_10egkelados_9egkelados_11

Μετά, φτιάξαμε τον Εγκέλαδο από τουβλάκια και για θεά Αθηνά χρησιμοποιήσαμε μια κούκλα από ύφασμα και χαρτοπολτό που είχαν φτιάξει τα περσινά παιδιά και φορούσε και άσπρο χιτώνα. Ό,τι πρέπει! Έτσι, παίξαμε το μύθο. Η κυρία Εύη μας είπε ότι την άνοιξη θα επισκεφθούμε το Μουσείο της Ακρόπολης και τότε θα δούμε τη θεά Αθηνά αυτοπροσώπως. Το άγαλμά της, δηλαδή, και το…ένα πόδι του Γίγαντα Εγκέλαδου. Το γιατί θα δούμε μόνο το ένα του πόδι είναι μια άλλη ιστορία, θα σας την πω εν καιρώ.

egkelados_12Στο τέλος, μαζί με την κυρία Εύη που της αρέσει πολύ να σκαρώνει ποιηματάκια, γράψαμε κι ένα ποίημα αφιερωμένο εξαιρετικά στον Εγκέλαδο. Μετά από όλα αυτά, αν γίνει σεισμός, το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν θα μας πιάσει πανικός. Γιατί τώρα ξέρουμε τι ακριβώς πρέπει να κάνουμε για να προστατευθούμε. Και ψύχραιμα ψύχραιμα ένα μύθο στον Εγκέλαδο θα πούμε!