Παρουσιάζοντας το “Θησαυρό της Εβίτας”

Prosklisi EvitaΗ πρώτη χρονιά της “Χάρτινης Αγκαλιάς”, της Παιδικής Λέσχης Ανάγνωσης των εκδόσεων Καλέντη, έκλεισε με την παρουσίαση του πανέμορφα εικονογραφημένου από την Ίριδα Σαμαρτζή παραμυθιού μου “Ο Θησαυρός της Εβίτας”. Αγαπημένοι φίλοι, συνάδελφοι παιδαγωγοί και συγγραφείς και συνεργάτες, παλιοί και νέοι, καθώς και μαθητές μου με τους γονείς τους, μου έδωσαν χαρά και με τίμησαν με την παρουσία και με την αγάπη τους στις 4 Ιούνη 2016, στον πολυχώρο των εκδόσεων Καλέντη, στο Ελληνικό, κάνοντας τη μέρα αυτή να μου μείνει αξέχαστη. Αυτοσχεδιάζοντας με αφήγηση, θεατρικό παιχνίδι, χορό, μικρές εικαστικές πινελιές και τη μουσική συνοδεία και το υπέροχο τραγούδισμα του συγγραφέα, μουσικού και φίλου Δημήτρη Κάσσαρη μεταφερθήκαμε νοερά στον “Υπόγειο Γλωσσολύτη” και ανακαλύψαμε μαζί με την Εβίτα και τον παιχνιδιάρη γάτο της, το Ζωηρό, “ποιος είναι ο μεγαλύτερος θησαυρός του κόσμου”.KALENTIS_1

Ευχαριστώ πολύ τις εκδόσεις Καλέντη, ειδικότερα την Κέλλυ Ιωαννίδου-Καλέντη και τη Βασιλική Τζόκα για τη συνεργασία μας και για την έναρξη ενός πολύ ενδιαφέροντος και δημιουργικού ταξιδιού, που όπως φαίνεται θα συνεχιστεί -καλά να είμαστε όλοι- για πολύ πολύ καιρό ακόμη…ZOIROSEVITA_5EVITA_11EVITA_7EVITA_12EVITA_21EVITA_10EVITA_14YPOGEIOS_GLOSOLYTISEVITA_17EVITA_20XRYSANTHOS_XELIEVITA_18ELPIDAEVITA_23DIOGENIS_LAGOSEVITA_16EVITA_24TRIO_1FTEROTI_ELAFINAYPOGEIOS_GLOSSOLYTISGATOS_ZOIROSEVITA_8_1ELPIDA_1EVITA_26

EVITA_1EVITA_2

EVITA_6FTEROTI_ELAFINA_1EVITA_4

Ο Άη Γκώνενας

AH_GONENAS_1Ζούσε κάποτε στις νότιες ακτές της Ίμβρου, κοντά στο ακρωτήρι Συκιά, ένα παλικάρι. Έβοσκε τα πρόβατά του ολομόναχο στις γύρω πλαγιές κα ποτέ δεν είχε κάνει κακό σε κανέναν. Η καρδιά του ήταν γεμάτη αγάπη και αθωότητα. Γράμματα δεν ήξερε, παρέες δεν είχε. Που να τις βρει στην ερημιά; Έτσι η ζωή του κυλούσε ήρεμα, γεμάτη ευγνωμοσύνη για τα καλά που του χάριζε ο Θεός. Βρέθηκαν, όμως, κάποιοι, που δεν δίστασαν να κατηγορήσουν το παλικάρι στο Δεσπότη ότι τάχα δεν πίστευε στο Θεό και ότι ζούσε μέσα στην αμαρτία.

Ο Δεσπότης μπήκε στο καράβι και κίνησε να βρει και να γνωρίσει το παλικάρι, για να το βοηθήσε να μπει στο δρόμο της αρετής. Που να φανταστεί ότι όσα του είπαν γι’ αυτό ήταν συκοφαντίες! Όταν το καράβι άραξε στα λημέρια του παλικαριού, ο Δεσπότης μπήκε σε μια βάρκα και κίνησε κατά την ακρογιαλιά. Όταν συναντήθηκε με το παλικάρι, εκείνο έκανε ό,τι μπορούσε για να τον ευχαριστήσει. Του πρόσφερε αγνό γάλα και τυρί απ’ το κοπάδι του κι έσφαξε το καλύτερο αρνάκι του για να του κάνει το τραπέζι. Όταν έφαγαν και χόρτασαν, ο Δεσπότης ρώτησε το παλικάρι αν πηγαίνει στην εκκλησία και αν ακολουθεί τη διδασκαλία του Χριστού.

– Πως να πάω στην εκκλησία, αφού είναι πολύ μακριά από δω και δεν έχω και κανέναν να μου φυλάξει τα πρόβατα;, αποκρίθηκε το παλικάρι.

– Κάνεις, τουλάχιστον την προσευχή σου εδώ που είσαι;, ρώτησε πάλι ο Δεσπότης.

– Δεν ξέρω, Παππούλη μου, καμιά προσευχή. Ποιος να μου τη μάθει, αφού δεν πήγα σχολείο;, είπε το παλικάρι και έσκυψε το κεφάλι ντροπιασμένο.AH_GONENAS

Τότε ο Δεσπότης αποφάσισε να του μάθει μια απλή προσευχή για να τη λέει από δω και στο εξής. Του έμαθε, λοιπόν, να λέει «Υπεραγία Θεοτόκε, σώσον ημάς». Μετά το συμβούλεψε όσο καλύτερα μπορούσε, το αποχαιρέτησε κι επέστρεψε στο καράβι και στη μητρόπολη. Το παλικάρι παρακολουθούσε με θαυμασμό από την ακρογιαλιά το καράβι να σκίζει απαλά τα κύματα και να απομακρύνεται σα δελφίνι. Εκείνη τη στιγμή θέλησε να ξαναπεί την προσευχή που του έμαθε ο Δεσπότης. Αλλά θυμόταν μόνο το «Υπεραγία Θεοτόκε», είχε ξεχάσει το άλλο μισό! Τι να έκανε τώρα που ο Δεσπότης είχε ανοιχτεί στο πέλαγος και δεν μπορούσε να τον ρωτήσει; Ξαφνικά του ήρθε μια ιδέα που με το αθώο του μυαλό τη θεώρησε απολύτως εφικτή: πήρε το δέρμα του αρνιού που είχε σφάξει για να το φάνε με το Δεσπότη, το άπλωσε πάνω στη θάλασσα κι ανέβηκε όρθιος επάνω του! Τότε το δέρμα άρχισε να τρέχει ολοταχώς προς το καράβι και σε λίγο ήδη το πλησίαζε! Ο Δεσπότης, βλέποντας το παράξενο αυτό θέαμα, άρχισε να σταυροκοπιέται. Όταν το παλικάρι πλησίασε πολύ το καράβι, φώναξε στο Δεσπότη:

  • Θύμισέ μου, Παππούλη, τι να λέω στην προσευχή μου!
  • Ό,τι θέλεις να λες, παιδί μου, ό,τι θέλεις!, του απάντησε ο Δεσπότης, που είχε καταλάβει ότι είχε να κάνει μ’ έναν άγιο άνθρωπο.

Το παλικάρι έκανε τότε στροφή και άρχισε να επιστρέφει στα κοπάδι του. Στο μεταξύ, όμως, ξέσπασε μια δυνατή μπόρα. Όταν πάτησε το πόδι του στην ακτή, έβρεχε με το τουλούμι! Που να πήγαινε να προφυλαχτεί; Καθώς σήκωσε τα μάτια στον ουρανό, σα να φωτίστηκε το μυαλό του. Έδωσε μια με τον αγκώνα του σε έναν πελώριο βράχο στην ακρογιαλιά και θαύμα! Ο βράχος άνοιξε στα δύο και μια σπηλιά σχηματίστηκε. Εκεί μέσα μπήκε το παλικάρι με τα πρόβατά του, για να προφυλαχθούν από την καταιγίδα. Από τότε η τοποθεσία αυτή της Ίμβρου λέγεται Άη Γκώνενας.

Από τη Θεματική Ενότητα “Παραδόσεις” του ακυκλοφόρητου ακόμη στο ευρύ κοινό παιδικού διαδραστικού οδηγού γνώσης και ψυχαγωγίας με τίτλο “Φύγαμε για Ίμβρο!”. Οι φωτογραφίες είναι των Δημήτρη Αραμπατζή και Κωνσταντίνου Βάντσου.AH_GONENAS_2

Πάσχα, των Ελλήνων Πάσχα

PASXA«Καλώς μας ήρθ’ ο Λάζαρος με τον καλό το λόγο,
με την καλή την Πασχαλιά, με το Χριστός Ανέστη!…»

Κοζάνη, από τα Κάλαντα του Λαζάρου

Το Πάσχα είναι ίσως η μοναδική γιορτή που κλείνει μέσα της όλα τα συναισθήματα: από την αγωνία, τον πόνο και τη θλίψη των Παθών και της Σταύρωσης, περνάμε στη χαρά, την αγαλλίαση και την ελπίδα της Ανάστασης. Κι όλα αυτά μέσα στην άνοιξη, εποχή που και η φύση ξυπνάει από το χειμωνιάτικο ύπνο της και ξαναγεννιέται. Oι πασχαλινές παραδόσεις και τα έθιμα σε διάφορες γωνιές της χώρας μας είναι γεμάτα συμβολισμούς και μοιάζουν αναλλοίωτα στο χρόνο.YDRA_1

YDRAΠΑΡΟΣ: Πασχαλινές «παραστάσεις»
Αν βρεθείτε τη Μεγάλη Παρασκευή και το Μεγάλο Σάββατο στη Μάρπησσα της Πάρου, μπορεί να μπερδευτείτε και να νομίσετε ότι μεταφερθήκατε σε άλλη χρονολογία. Το έθιμο της αναπαράστασης των Παθών του Χριστού δεν αφήνει κανέναν ασυγκίνητο: μικροί και μεγάλοι εργάζονται για να ετοιμάσουν τις κατάλληλες ενδυμασίες, τα σκηνικά και τα αντικείμενα που θα χρησιμοποιηθούν, για να ζωντανέψουν τα γεγονότα και το κλίμα εκείνης της εποχής. Πανοπλίες για τους Ρωμαίους στρατιώτες, χιτώνες και χλαμύδες για τους μαθητές του Χριστού, ο Σταυρός του Μαρτυρίου, το ακάνθινο στεφάνι, οι κούπες με το κρασί του Μυστικού Δείπνου και βέβαια οι νέοι που θα υποδυθούν τους διάφορους ρόλους, είναι πανέτοιμοι να συμμετάσχουν στις «Παραστάσεις», αμέσως μετά τη λειτουργία της Μεγάλης Παρασκευής. Ομάδες των 10 περίπου ατόμων η καθεμιά, αναπαριστούν στις πλατείες της Μάρπησσας σκηνές από το θείο Πάθος και όλες μαζί συναντιούνται στην περιφορά του Επιταφίου.KERKYRAKERKYRA_1

ΚΕΡΚΥΡΑ: Ο ουρανός βρέχει…κανάτια!
Μεγάλο Σάββατο στο νησί των Φαιάκων. Η ώρα πλησιάζει 11 το πρωί και στην παλιά πόλη της Κέρκυρας έχει ήδη συγκεντρωθεί πολύς κόσμος. Από τα μπαλκόνια κρέμονται κόκκινα χαλιά. Μικροί και μεγάλοι περιμένουν να χτυπήσουν για δεύτερη φορά οι καμπάνες του Αγίου Σπυρίδωνα. Είναι το σύνθημα για ν’ αρχίσει να βρέχει…κανάτια! Από τα παράθυρα των σπιτιών τους οι Κερκυραίοι πετούν στο δρόμο κανάτια και στάμνες γεμάτες νερό, που σπάνε με πάταγο στους δρόμους. Το έθιμο αυτό έχει τις ρίζες του στα δύσκολα χρόνια μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης. Τότε οι ντόπιοι υπέφεραν από πείνα. Η παράδοση λέει ότι κάποιοι πλοίαρχοι που μετέφεραν με τα πλοία τους σιτάρι, είδαν στον ύπνο τους τον Άγιο Σπυρίδωνα να τους παρακινεί να αγκυροβολήσουν στην Κέρκυρα. Όταν έφτασαν, ήταν πρωί του Μεγάλου Σαββάτου κι έτσι η μέρα αυτή συνδέθηκε με το θαύμα του Αγίου Σπυρίδωνα και τη σωτηρία των Κερκυραίων από την πείνα. Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή, το σπάσιμο των κανατιών συμβολίζει τη θέληση των κατοίκων να εκφοβίσουν και να διώξουν με το θόρυβο τις δυνάμεις του κακού…XIOSLESVOS

ΛΕΣΒΟΣ: «Κουνήσετε τις έμορφες, κουνήσετε τις άσπρες, κουνήσετε τις λεμονιές, που ’ναι ανθούς γεμάτες…»
Τα στιχάκια αυτά είναι από ένα από τα «Τραγούδια της Κούνιας», που τραγουδιούνται το Πάσχα στη Λέσβο. Σε κάθε γειτονιά, οι κάτοικοι και κυρίως οι νέοι και τα παιδιά, δένουν σκοινιά στα ψηλά κλαδιά των δέντρων και φτιάχνουν κούνιες, χρησιμοποιώντας για κάθισμα ένα μαξιλάρι. Τραγουδώντας, περιμένουν όλοι με τη σειρά τους να κουνηθούν, ενώ τα κεράσματα δίνουν και παίρνουν. Συχνά, μάλιστα, στολίζουν τα «κουνόσκοινα» με λουλούδια, λαμπροκούλουρα και κόκκινα αυγά. Το έθιμο αυτό συμβολίζει τη χαρά της Ανάστασης και την κυριαρχία της Άνοιξης στη φύση και στις καρδιές των ανθρώπων. Το αγαπούν ιδιαίτερα τα παιδιά και κρατάει σαν παιχνίδι ως την ημέρα της Αναλήψεως.LEONIDIO_1KALAMATA

ΜΕΣΣΗΝΗ: «Σαϊτοπόλεμος»
Το απόγευμα της Κυριακής του Πάσχα είναι επικίνδυνο να περπατάς αμέριμνος στην κεντρική πλατεία της Μεσσήνης. Η ατμόσφαιρα είναι εκρηκτική κι ο αέρας μυρίζει μπαρούτι! Οι «σαϊτολόγοι», χωρισμένοι σε τέσσερα διαφορετικά…στρατόπεδα, τους «Μπουρλοτιέρηδες», τους «Μπαρουτοκαπνισμένους», τη «Φιλική Εταιρεία» και τους «Επαναστάτες», έχουν πάρει θέσεις μάχης με τις «σαϊτες» τους έτοιμες για εκτόξευση. Σαϊτες ονομάζονται οι ιδιόμορφες κροτίδες που κατασκευάζονται κάθε χρόνο τέτοια εποχή, σε ανάμνηση της Επανάστασης του 1821. Τότε οι πολυμήχανοι Μεσσήνιοι, για να τρέψουν σε φυγή το τουρκικό ιππικό, έβαλαν μπαρούτι σε χαρτονένια χωνιά, τα άναψαν και τα εκσφενδόνισαν εναντίον τους. Φαίνεται πως τα πρωτότυπα αυτά «φλογοβόλα» όπλα πέτυχαν με το παραπάνω το στόχο τους κι έτσι ο «σαϊτοπόλεμος» έγινε έθιμο που κρατάει ως τις μέρες μας. Οι ομάδες των «σαϊτολόγων» έχουν η καθεμιά τον αρχηγό, το σημαιοφόρο, το λάβαρο, το σαλπιγκτή της και βέβαια τους οπαδούς της, συγγενείς, φίλους και παιδιά. Αν και συχνά προκαλούνται ατυχήματα στο «πεδίο της μάχης» και τα Νοσοκομεία της περιοχής εφημερεύουν για να περιθάλψουν τα…θύματα, οι ντόπιοι δε φαίνεται να πτοούνται. Κάνουν, μάλιστα συναγωνισμό, ποιος θα κατασκευάσει την πιο θορυβώδη και σπιθοβολούσα σαϊτα!LEONIDIO_1NAFPAKTOS

ΓΡΕΒΕΝΑ: Ο χορός της «Ανδρομάνας»
Στη Δεσκάτη Γρεβενών, την ημέρα της Ζωοδόχου Πηγής, οι κάτοικοι αποχαιρετούν την Πασχαλιά μ’ ένα χορό…τριόροφο! Όταν σουρουπώνει κι ενώ κατά τη διάρκεια της μέρας έχει προηγηθεί τρικούβερτο γλέντι, έξι άνδρες μπαίνουν στο κέντρο του κύκλου του χορού και πιάνονται απ’ τους ώμους πάλι κυκλικά. Άλλοι έξι ανεβαίνουν στους ώμους τους και πιάνονται με τον ίδιο τρόπο, δημιουργώντας το δεύτερο…όροφο του χορού. Μετά άλλοι έξι ή τρεις (ανάλογα με τις αντοχές του «πρώτου ορόφου») ανεβαίνουν στους ώμους των δεύτερων κι έτσι δημιουργείται ο τρίπατος χορός της «Ανδρομάνας»! Οι υπόλοιποι χορευτές συνεχίζουν το χορό τους με την «Ανδρομάνα» στο κέντρο του κύκλου ν’ ακολουθεί τη φορά των βημάτων τους. Πιστεύεται ότι ο χορός αυτός συμβολίζει τη γονιμότητα, την αναγέννηση της φύσης και τη νίκη της ζωής πάνω στο θάνατο. Αν η χορευτική πυραμίδα δεν επιτευχθεί με την πρώτη προσπάθεια, οι άντρες που επιχείρησαν να τη φτιάξουν, μένουν στον κέντρο του χορού και συνεχίζουν να χορεύουν.KRITISERRES

Μια γιορτή ποιητική, μυθική και ιστορική!

«ΕΛΑ ΕΣΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΥΡΑ ΜΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΣΤΑ ΠΑΛΙΑ ΤΑΞΙΔΕΨΕ ΜΑΣ, ΣΤΑ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΟΡΜΗΝΕΨΕ ΜΑΣ!…» 

ΡΟΛΟΙ (κατά σειρά εμφάνισης)

1η Μούσα, Κλειώ
2η Μούσα, Πολύμνια
Ηρακλής
3η Μούσα, Ευτέρπη
Ιάσονας
4η Μούσα, Μελπομένη
Ίκαρος
5η Μούσα, Ερατώ
Θησέας
6η Μούσα, Καλλιόπη
Οδυσσέας
7η Μούσα, Θάλεια
Αριστοφάνης
Λυσιστράτη
Πραξαγόρα
Σωκράτης
8η Μούσα, Τερψιχόρη
Καλλιπάτειρα
9η Μούσα, Ουρανία
Διογένης
Μέγας Αλέξανδρος
Περικλής
Φειδίας

ΕΝΑΡΞΗ – ΠΡΟΛΟΓΟΣ

muses-AΜΟΥΣΕΣ

1Η ΜΟΥΣΑ, ΚΛΕΙΩ

Καλώς μας ήρθατε γονείς,
αδέρφια, φιλενάδες,
παππούδες και γιαγιάδες!
Η χρονιά η σχολική
τελειώνει με γιορτή!
Καθίστε αναπαυτικά:
θα ταξιδέψουμε μακριά,
στα χρόνια τα αρχαία,
με το μυαλό και την καρδιά,
με την κυρά – Μυθολογία
και την αρχόντισσα Ιστορία,
να μας μιλούν ελληνικά,
ωραία και αυθεντικά!
Εγώ κι οι οκτώ μου αδερφές,
οι Μούσες είμαστε οι γνωστές.
Κοπέλες σαν τα κρύα νερά
και με χαρίσματα πολλά.
Το θεό Απόλλωνα ακολουθάμε
και του γλυκοτραγουδάμε.
Αν μας ακολουθήσετε,
σύντομα θα γνωρίσετε
ξεχωριστούς ανθρώπους,
στης Ελλάδας μας τους τόπους!
Αρχή ας γίνει δυνατή,
με τον ατρόμητο Ηρακλή!

2η ΜΟΥΣΑ, ΠΟΛΥΜΝΙΑ

Ο Ηρακλής ήταν, παιδιά,
ήρωας από κούνια!
Τέρατα δεν του γλύτωναν,
μα ούτε και…μαμούνια!
Μωράκι βυζανιάρικο
έπνιξε κάτι φίδια
κι ο αδερφός του ο Ιφικλής
τα χρειάστηκε ο δυστυχής!
Ο Δίας ο πατέρας του
κι η μάνα του η Αλκμήνη
ήταν περήφανοι πολύ
για το μικρούλη Ηρακλή.
Μα η δυστροπία μιας θεάς
του έγινε κακός μπελάς.
Η Ήρα ήταν πεισματάρα,
ζηλιάρα και παραπονιάρα:
συνδυασμός εκρηκτικός
σε χαρακτήρα γυναικός!
Για να εκδικηθεί το Δία,
τον έριξε τον Ηρακλή
στα άγρια θηρία!
Δώδεκα άθλους έκανε
για χάρη του Ευρυσθέα,
του θείου του, μέγα φοβιτσιάρη,
που κρύφτηκε σ’ ένα πυθάρι,
δέρμα σαν είδε από λιοντάρι!
Αλλά ας αφήσουμε τον Ηρακλή
την ιστορία του να μας πει!

HRAKLIS

ΗΡΑΚΛΗΣ

Ο Ηρακλής είμαι ο τρανός,
ημίθεος πλέον ξακουστός!
Από παιδάκι μ’ άρεσαν
τ’ αθλητικά αγωνίσματα,
τη βάση όμως δεν έπιανα
στα άλλα διαγωνίσματα.
Μια μέρα που ο δάσκαλος
μ’ έβαλε τιμωρία,
μία καρέκλα άρπαξα
κι όσα είναι τα γράμματα,
τόσα του ’κανα ράμματα,
γιατί είμαι από ράτσα
με ρωμαλέα μπράτσα!
Τους δώδεκα άθλους θα σας πω,
όχι για να το παινευτώ,
αλλά για ν’ αποδείξω,
τι καταφέρνει όταν βρεθεί
η θέληση με την πυγμή,
το θάρρος κι η εξυπνάδα
και του κορμιού η σβελτάδα…
Της Νεμέας το λιοντάρι
το ξεπάστρεψα με χάρη.
Πριν αδειάσει η κλεψύδρα,
πάει κι η Λερναία Ύδρα!
Τις Στυμφαλίδες Όρνιθες
τις έκανα κοκκινιστές,
της Άρτεμης τ’ άγριο ελάφι,
παρά λίγο με πιλάφι
και τον Ερυμάνθιο κάπρο
στο φούρνο με κρασάκι άσπρο!
Μετά με στείλαν αγγαρεία,
στους στάβλους του βασιλιά Αυγεία.
Του ταύρου ήρθε η σειρά,
στην Κρήτη που έκανε ζημιά.
Τ’ ανθρωποφάγα άλογα
δάμασα του Διομήδη,
Πέρασα κι απ’ τις Αμαζόνες,
που είχανε ωραίες ζώνες.
Στο θείο μου έφερα με τα πόδια
Τ’ αφράτα του Γηρυόνη βόδια.
Έπιασα και τον Κέρβερο,
του Άδη το σκυλί το φοβερό!
Κράτησα στους ώμους τον ουρανό
κι απ’ τον Άτλαντα, με πονηριά,
πήρα τα μήλα τα χρυσά!
Αδύνατο να σας τις πω
τις περιπέτειές μου όλες:
θ’ αποκοιμιόσασταν εδώ,
γι’ αυτό, χαιρετώ κι αποχωρώ!

3η ΜΟΥΣΑ, ΕΥΤΕΡΠΗ

Στης Μαγνησίας τα μέρη
ας πάμε τώρα χέρι – χέρι.
Ένα πανέμορφο παιδί
από γενιά βασιλική,
περιπλανιέται μόνο.
Της Ιωλκού το θρόνο
πάει πίσω να γυρέψει,
που του τον είχαν κλέψει!
Περνάει ένα ποτάμι
και το ένα του σανδάλι
μες στο νερό κυλάει…
Τον είδαν μονοσάνδαλο
κι έγινε μέγα σκάνδαλο!
Ιάσων τ’ όνομά του
και το ’λεγε η καρδιά του!

ellinikos-chrysos-chrysomallo-deras-02_A

ΙΑΣΟΝΑΣ

Μόλις με είδε ο θείος μου
στο όμορφο παλάτι,
του γυάλισε το μάτι!
Γιατί είχε λάβει ένα χρησμό,
που έλεγε νέτα – σκέτα:
«Από ένα μονοσάνδαλο
το θρόνο σου θα χάσεις!».
Μου είπε τότε ο πονηρός:
– «Γιε μου, εσύ ’σαι δυνατός!
Για κάνε μου μια χάρη,
πετάξου στην Κολχίδα, φέρε μου
το χρυσόμαλλο τομάρι!».
Σ’ ένα σπουδαίο ναυπηγό,
τον Άργο, ανέθεσα κι εγώ
κι έφτιαξε ένα πλοίο,
γοργόφτερο και δυνατό,
που το βαφτίσαμε «Αργώ».
Για πλήρωμα συγκέντρωσα
πενήντα παλικάρια.
Ο Ηρακλής και ο Θησέας
οι πρώτοι ήταν της παρέας
και τον Ορφέα πήρα,
για να μας παίζει λύρα!
Και τι δε συναντήσαμε
στης θάλασσας τους δρόμους..
Θηρία, άγριους λαούς,
κινδύνους χίλιους, τρομερούς.
Ως και Πέτρες Συμπληγάδες,
που γρήγορα ανοιγόκλειναν
και σ’ έπιαναν ζαλάδες!
Μα εμείς ακολουθήσαμε
ένα περιστεράκι
και στης Κολχίδας φτάσαμε
τ’ ωραίο λιμανάκι.
Η Μήδεια με βοήθησε,
μάγισσα, αρχοντοπούλα,
και τη χρυσόμαλλη προβιά
που λέγανε και «δέρας»,
κλέψαμε από το τέρας,
το δράκο τον ακοίμητο
που τάχα τη φυλούσε,
μα η Μήδεια με μαγικά,
του έφερε ροχαλητά!
Μετά γοργά σαλπάραμε,
πίσω για την πατρίδα.
Τη Μήδεια παντρεύτηκα
κι έτσι νοικοκυρεύτηκα.
Την ιστορία μου σταματώ,
το τέλος της δε θα σας πω,
γιατί είναι λυπημένο.
Απ’ όλα έχει η ζωή,
μα σήμερα έχουμε γιορτή
και ο Ιάσονας εγώ,
όλο χαρά σας χαιρετώ!

4η ΜΟΥΣΑ, ΜΕΛΠΟΜΕΝΗ

«Μες στου Μαγιού τις μυρωδιές,
στα κόκκινα κεράσια,
για δέστε πως χορεύουνε
της Κρήτης τα κοράσια!»…
Εκεί κι ο πρωτομάστορας
ο Δαίδαλος σκαρώνει
τον Τάλω, το Λαβύρινθο
και όλους τους θαμπώνει!
Μ’ από τη δόξα, τις τιμές,
τα πλούτη, τ’ αγαθά του,
να φύγει, να λευτερωθεί
προτίμησε η καρδιά του.
Χαρές δεν έχει η φυλακή,
ακόμη και αν είναι χρυσή…
Η ολόφωτη βασίλισσα,
που Πασιφάη τη λέγαν
και που πολύ τον συμπαθεί,
του φέρνει πούπουλα, κερί
και κάμποσα γερά σκοινιά,
κρυφά να φτιάξει τα φτερά!
Μα να τον! Με το γιόκα του,
τον Ίκαρο, πετάνε!
Πολύ ψηλά ανεβαίνουνε.
Αχ, θα τα καταφέρουνε;

daedalus-icarus-stamp

 

ΙΚΑΡΟΣ

«Κοίτα πατέρα πως πετώ,
έφτασα ως τον ουρανό!
Λίγο ακόμη και θαρρώ
θα…κουτουλήσω το Θεό!
Όχι πατέρα, μη μου λες
να χαμηλώσω και μην κλαις.
Τι; Δε σ’ ακούω καθαρά…
Θα λιώσουν, είπες, τα φτερά;
Ξέρεις πως είναι να ’σαι νέος,
έξυπνος, δυνατός κι ωραίος;
Τον κίνδυνο δε λογαριάζεις,
μέχρι και τη φωτιά αγκαλιάζεις!
Άχου, φωτιά είπα κι ο ήλιος
δεν αστειεύεται εδώ πάνω…
Πατέρα, τα φτερά μου χάνω.
Πέφτω, πριν ζήσω, θα πεθάνω!…».
Μια θάλασσα κι ένα νησί
πήρανε τ’ όνομά μου.
Στην ιστορία έμεινε
αυτή η αποκοτιά μου.
Ικάριο το πέλαγος
και το νησί Ικαρία.
Παιδιά, ποτέ μην κάνετε
τέτοια ανοησία!
Οι μικροί έχουν ορμή,
μα οι μεγάλοι έχουν πείρα.
Αν ακούτε τους γονείς,
πρώτα θα ωφεληθείτε εσείς!

5η ΜΟΥΣΑ, ΕΡΑΤΩ

Στην Αθήνα τώρα ας πάμε,
για να δούμε ένα λεβέντη.
Στα ανάκτορα όταν πήγε,
έγινε μεγάλο γλέντι.
Του βασιλιά Αιγέα γιος
ήτανε ο μορφονιός.
Βασιλικό σπαθί κρατούσε,
χρυσά ποδήματα φορούσε.
Τον γνώρισε ο βασιλιάς
σαν τον αντίκρισε, μεμιάς!
Απ’ την Τροιζήνα ξεκινώντας
κι ως την Αθήνα περπατώντας,
με κακούργους και ληστές
μάχες έδωσε πολλές.
Και πριν να μπει μέσα στην πόλη,
ήδη γι’ αυτόν μιλούσαν όλοι.
Θησέας είναι τ’ όνομά του,
πολλά τα κατορθώματά του!

ΘΗΣΕΑΣ

ΘΗΣΕΑΣ

Ο δρόμος μου έκρυβε πολλές
παγίδες και κακοτοπιές.
Τον Περιφήτη τον κουτσό,
γίγαντα, του Ηφαίστου γιο,
του αλατιού τον έκανα.
Το Σίνη, τον σκληρό ληστή
κι αυτόν τον έκανα αλοιφή,
που τους φτωχούς διαβάτες
σε λυγισμένα πεύκα
έδενε απ’ τα πόδια
και δίχως να τους λυπηθεί,
τους σκότωνε μια και καλή.
Πελώριο αγριογούρουνο
με το σπαθί μου σούβλισα
και τον κακούργο Σκείρωνα
σ’ ένα γκρεμό τον τσούλησα!
Κάπου κοντά στον Κηφισό,
βρίσκω τον αποκρουστικό
το γίγαντα Προκρούστη.
Στο μικρό του κρεβατάκι
ξάπλωσα το τερατάκι
και τον έκοψα κιμά,
όπως έκανε η αφεντιά του
στα αθώα θύματά του.
Όλοι γνωρίζετε ασφαλώς
τι έκανα στην Κρήτη.
Πήγα με τους Αθηναίους,
επτά νέες κι επτά νέους,
το φόρο να πληρώσουμε,
για πάντα να ξεχρεώσουμε.
Νίκησα το Μινώταυρο
και μ’ ένα κουβαράκι,
βγήκαμε απ’ το Λαβύρινθο,
ώσπου να πεις νεράκι!
Την Αριάδνη φίλησα,
την πήρα απ’ το χεράκι
κι όλοι μαζί το σκάσαμε:
το Μίνωα ξεγελάσαμε!
Αλλά την ξέχασα στη Δήλο
κι έπιασε το Διόνυσο φίλο,
το θεό του αμπελιού,
του κρασιού και του γλεντιού.
Μα φτάνοντας στον Πειραιά,
ένα λάθος πλήρωσα ακριβά:
μαύρα αφήνω τα πανιά,
ξεχνάω να βάλω τα λευκά
κι ο πατέρας μου ο Αιγέας
βουτάει στα βράχια από ψηλά.
Κι από τότε, το λέω και κλαίω,
το πέλαγο είπαμε Αιγαίο!

6η ΜΟΥΣΑ, ΚΑΛΛΙΟΠΗ

Φίλες και φίλοι, ετοιμαστείτε,
τους ήρωες τους Ομηρικούς
τώρα να υποδεχτείτε!
Ο ποιητής ο Όμηρος,
πρώτος μέσα στους πρώτους,
αθάνατα τα έπη του
άφησε στους ανθρώπους.
«Ιλιάδα» και «Οδύσσεια»,
έργα τέχνης ωραία,
με φαντασία, έμπνευση,
μηνύματα σπουδαία.
Τα ’χουν κάνει συναυλίες,
θέατρο, μα και ταινίες.
Αν δεν τα ’χετε διαβάσει,
σας το λέω: έχετε χάσει!
Ορίστε, να κι ο Οδυσσέας
και παραπέρα ο Αχιλλέας.

ΟΔΥΣΣΕΑΣ

ΟΔΥΣΣΕΑΣ

Σαν πατήσαμε την Τροία,
μ’ έπιασε η νοσταλγία
στην Ιθάκη να γυρίσω,
τους δικούς μου να φιλήσω.
Στα πέλαγα ανοίχτηκα
με τους συμπατριώτες,
μα έγραφε το ριζικό μου
να φτάσω μόνος στο χωριό μου.
Τους Κίκονες νικήσαμε,
κάτι αγριανθρώπους.
Στων Λωτοφάγων φτάσαμε τη χώρα:
– «Αν δοκιμάσετε λωτό,
θα τα ξεχάσετε όλα
και γυναίκα και παιδιά
και την πατρίδα τη γλυκιά!»,
είπα στους συντρόφους.
Κι όλους τους ξεμυαλισμένους,
στο πλοίο κουβάλησα δεμένους.
Τον Κύκλωπα, ένα γίγαντα,
γιόκα του Ποσειδώνα,
μ’ ένα κοντάρι τύφλωσα.
Και ο θεός της θάλασσας
οργίστηκε, μας έριξε
στο μάτι του κυκλώνα.
Τον ασκό με τους ανέμους
οι πιο περίεργοι άνοιξαν.
Τότε ο Αίολος θυμώνει
και στα κύματα μας χώνει.
Οι Λαιστρυγόνες ήτανε
θεόρατοι σαν κάστρα,
ανθρωποφάγοι τρομεροί!
Όσοι γλυτώσαν απ’ αυτούς,
θυσίες κάναν στους θεούς…
Στης Κίρκης τα χρυσά παλάτια
αυτούς που κάνανε το μάγκα,
όλους τους έφαγε η μαρμάγκα!
Η μάγισσα η πονηρή
τους δίνει γουρουνιών μορφή.
Τρέχω, τραβάω το σπαθί,
τη φοβερίζω στη στιγμή
κι έτσι ξανάκανε ανθρώπους
τους καημένους τους συντρόφους!
Σαλπάρουμε έπειτα και πάλι
και φτάνουμε σ’ ένα ακρογιάλι,
που οι γλυκόλαλες Σειρήνες
σου παίρνανε το νου για μήνες.
– «Δέστε με», είπα, «στο κατάρτι
να μου περάσει το γινάτι
κι αν σας φωνάζω να με λύσετε,
εσείς να με περιφρονήσετε».
Σαν είδα Χάρυβδη και Σκύλλα,
τότε, παιδιά μου, όλα τα είδα!
Τέτοια αλλόκοτα θηρία,
γεννάει μόνο η φαντασία.
Μου φάγαν κάμποσους συντρόφους…
Μα κι οι υπόλοιποι χαθήκαν,
όταν τα βόδια λιμπιστήκαν,
του θεού Ήλιου και τα σφάξαν.
Μονάχο, λιποθυμισμένο,
άγρια φουρτούνα με ξεβράζει
στης Καλυψώς την αγκαλιά,
που ήταν νύμφη με καρδιά.
Πολύ μ’ αγάπησε αυτή,
μα εγώ μελαγχολούσα.
Σκεφτόμουν την πατρίδα μου
κι έκλαιγα και θρηνούσα…
Στο τέλος με λυπήθηκε
και μ’ άφησε να φύγω.
Μα στων Φαιάκων το νησί
ναυάγησα σε λίγο.
Εκεί με βρήκε η Ναυσικά,
κόρη από βασιλική γενιά.
Με πήρε ευθύς μαζί της,
με πήγε στους γονείς της.
Ο βασιλιάς Αλκίνοος
αφού με περιποιήθηκε,
μου ’δωσε πλοίο και δώρα
και να ’μαι σπίτι τώρα!
Βάζει ένα χέρι η Αθηνά,
προστάτιδα θεά μου,
και τους μνηστήρες ξέκανα,
που τρώγαν τα υπάρχοντά μου.
Το γιο μου τον Τηλέμαχο
συνάντησα επιτέλους,
την Πηνελόπη την πιστή,
που με περίμενε κι αυτή.
Ο Οδυσσέας είμαι εγώ:
με είπαν πολυμήχανο.
Έκοβε το μυαλό μου,
και όσα και να πέρασα,
πίστευα στον εαυτό μου!

7η ΜΟΥΣΑ, ΘΑΛΕΙΑ

Πολλά σας είπαν σοβαρά
τα προηγούμενα παιδιά.
Ας πούμε κι ένα αστείο
σ’ ετούτο το σχολείο!
Στου γιαλού τα άσπρα βράχια,
παίζουν μπάλα δυο…βατράχια
και στου Μήτσου το κοτέτσι
τρώνε οι Όρνιθες γιουβέτσι!
Στράτα – στράτα η Λυσιστράτη
λέει «στους άντρες κάντε κράτει!»
κι η κυρά η Πραξαγόρα
θέλει ψήφο εδώ και τώρα!
Η ζωή είναι κωμωδία,
ένα τσουβαλάκι αστεία.
Και δεν υπάρχει απ’ αυτό
τίποτα πιο τραγικό…
Αυτό λέει ο Αριστοφάνης
κι ο περιπτεράς ο Φάνης!

ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ

Αγαπητοί μου, τη ζωή
τη φιλοσόφησα πολύ.
Αντί να τρέχω σε πορείες,
έγραφα φίνες κωμωδίες.
«Εκκλησιάζουσες» και «Λυσιστράτη»
και «Όρνιθες» και «Βάτραχοι»
κι η ξακουσμένη «Ειρήνη»,
που τα στραβά και τ’ άδικα
στον τοίχο όλα τα στήνει,
από τα έργα μου τα σωσμένα
είναι τα πλέον φημισμένα!
Κανένα εγώ δεν άφηνα
να κάτσει σε χλωρό κλαρί:
πολιτικούς, στρατιωτικούς,
ιερείς και καλλιτέχνες,
χα!, όλους τους κανόνιζα,
αν ήταν ψεύτες, κλέφτες.
Η πένα μου έτσουζε πολύ,
γιατί είχα φλέβα κωμική.
Τα πλήθη τα διασκέδαζα
και την κοιλιά μου γέμιζα!
Πολλοί δε με χωνεύανε,
κακίες μαγειρεύανε,
αλλά εγώ επέμενα
και πάντα αστέρι έμενα!
Ας περάσει η Λυσιστράτη
να μας πει κι εκείνη κάτι!

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Τ’ όνομά μου, Λυσιστράτη.
Μ’ είπαν θηλυκό αντάρτη!
Τους μάγκες κάνω τ’ αλατιού
και είμαι πάντα του κουτιού.
Ψηλή, ωραία, κι έξυπνη,
καταφερτζού, τσαχπίνα,
σε φασαρίες έμπλεξα
τους άντρες στην Αθήνα.
Πολέμους κάνανε αυτοί
κι εμείς οι κακομοίρες
βάσανα είχαμε πολλά
και μέναμε και χήρες.
Του λόγου μου δεν άντεξα
και ένα μεσημέρι
με τις γυναίκες κλείστηκα
στης Ακρόπολης τα μέρη.
Από τους άντρες αποχή
κι από τα σπίτια μας μαζί,
αποφασίσαμε οι νιες,
οι ώριμες και οι γριές.
Μας κοροϊδεύαν στην αρχή.
Μετά την πάτησαν αυτοί!
Άλλος έκαψε το φαγητό,
του διπλανού κλαίει το μωρό,
ο τρίτος έβαλε μπουγάδα
και τον έπιασε ζαλάδα!
Γιατί εύκολο είναι να το λες,
πως του νοικοκυριού οι δουλειές
είναι για τα παιδάκια.
Κι είναι ευρύτερα γνωστό,
ότι απέξω απ΄το χορό,
πολλά λεν τραγουδάκια!
Πολλά μηχανευτήκανε
για να μας βγάλουν έξω,
μα εγώ δε διανοήθηκα
στιγμή να τους πιστέψω.
Φωτιές ανάψαν, ο καπνός
για να μας φέρει βήχα,
μα εμείς τους καταβρέξαμε:
τη λύση πάλι βρήκα!
Τους αστυνόμους φέρανε
Που τάχα μας συλλάβανε,
μα με τις ξεσκονίστρες μας
καρούμπαλα τους κάναμε!
Αφού καλά τους ψήσαμε,
στα σπίτια μας γυρίσαμε.
Μόνο η ειρήνη έχει χαρές
και φιλιά και αγκαλιές.
Ο πόλεμος είναι συμφορά
και φέρνει κλάματα πολλά.
Σαν όλοι συμφωνήσαμε,
ευτυχισμένοι ζήσαμε!
Για πλησίασε Πραξαγόρα,
για να συνεχίσεις τώρα…

ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ

Βρε γλωσσά Αριστοφάνη,
σαν πολλά μας τα ’πες, φτάνει!
Σεις οι άντρες, κουτσομπόλες
λέτε τις γυναίκες όλες.
Μα σαν βρείτε ευκαιρία,
στιγμή δεν κάνετε ησυχία.
Σαν τα κοκόρια τρώγεστε
και παίζετε τ’ αντράκια
και δος του πόλεμοι και βία…
Αχ! Μ’ έπιασε απελπισία!
Μου ήρθε, λοιπόν, μία ιδέα
και σας τη φέραμε ωραία:
ντυθήκαμε οι γυναίκες άντρες,
στολίδια βγάλαμε και χάντρες
και στη Βουλή ψηφίσαμε,
ειρήνη αποφασίσαμε,
δημοκρατία για όλους,
αρσενικούς και θηλυκούς.
Πήγαμε σπίτια μας μετά
και ούτε γάτα, ούτε ζημιά!
Το γυναικείο το μυαλό
λένε πως είναι κοφτερό.
Μα ξέρω κι έναν άντρα
τίμιο, δίκαιο, σοφό,
που έμεινε στην ιστορία
και δίδασκε φιλοσοφία.
Τον λέγανε Σωκράτη.
Σωκράτη, πες μας κάτι!

1.-José-Maria-de-Medeiros-Death-of-Socrates-1878_A

ΣΩΚΡΑΤΗΣ

Ένα ξέρω και το λέω,
ότι τίποτα δεν ξέρω!
Μια ολόκληρη ζωή
ερευνούσα τα γιατί.
Έκανα όλο ερωτήσεις
και απέφευγα τις κρίσεις.
Ο άνθρωπος, είπα, ο σωστός
πρέπει να είναι ταπεινός.
Όποιον τα ξέρει δήθεν όλα,
θρασύ τον λέμε και ξερόλα!
Πολύ αγαπούσα τα παιδιά.
Τα δίδασκα στην Αγορά.
Μιλούσαμε για ιδέες,
με νεανικές παρέες.
Για πιο καλό μου μαθητή
είχα τον ξύπνιο Πλάτωνα,
αλλά και τους υπόλοιπους
χαιρόμουν και καμάρωνα.
Μα όπως πάντα γίνεται
αν κάποιος ξεχωρίζει,
ελάχιστοι τον αγαπούν,
οι πιο πολλοί τονε φθονούν…
Κάποιοι με συκοφάντησαν
ότι τους νέους χαλάω.
Με σύρανε το γέροντα,
στη φυλακή να πάω.
Σκασιαρχείο μου είπανε
οι φίλοι μου να κάνω,
γιατί αλλιώς, αλίμονο,
έπρεπε να πεθάνω.
Μα εγώ όσο έζησα στη γη,
είχα περηφάνια και τιμή.
Το δηλητήριο ήπια,
γελώντας το αντίο είπα.
Για αιώνες λέγανε μετά:
– «Δάσκαλε, μας τιμούσες!».
Κανείς δεν είπε: «Δίδασκες
και νόμους δεν τηρούσες!».

8η ΜΟΥΣΑ, ΤΕΡΨΙΧΟΡΗ

Ας πάμε τώρα, φίλοι μου,
βόλτα στην Ολυμπία.
Εκεί θα συναντήσουμε
μια αληθινή κυρία.
Στην αρχαία εποχή,
οι Αγώνες οι Ολυμπιακοί
είχαν οκάδες δόξα
και μια σταλίτσα…λόξα!
Γυναίκες δεν αφήνανε
στο στάδιο να μπούνε,
ούτε να είναι θεατές,
ούτε ν’ αγωνιστούνε.
Μα μία τους την έσκασε
και στις κερκίδες έκατσε.
Τη νόμισαν για άντρα
και πέρασε τη μάντρα…
Μα αν τότε οι Ολυμπιακοί
είχαν κουσούρια δύο,
πολύ φοβάμαι σήμερα
έχουν…σαράντα δύο!
Αστείο είναι τα λεφτά
να γίνονται όλα δρόμοι
και Coca Cola να ρουφάν
ως κι οι λαμπαδηδρόμοι;
Καλλιπάτειρα, εμπρός, βγες
και την ιστορία σου πες!

ΑΘΛΗΤΕΣ

ΚΑΛΛΙΠΑΤΕΙΡΑ

Θρύλο την ιστορία μου
έκαναν, είναι αλήθεια
και τη διηγιούνται οι άνθρωποι,
όπως τα παραμύθια.
Το ποίημα που θα σας πω
είναι του Λορέντζου Μαβίλη.
Τα λέει ωραία ο ποιητής,
μάστορας της στιχουργικής!
« – Αρχόντισσα Ροδίτισσα, πως μπήκες;
Γυναίκες διώχνει μια συνήθεια αρχαία εδώθε.
– Έχω ανήψι, τον Ευκλέα,
τρία αδέρφια, γιο, πατέρα ολυμπιονίκες.
Να μ’ αφήσετε πρέπει, ελλανοδίκες,
και εγώ να καμαρώσω μες στα ωραία
κορμιά, που για το αγρίλι του Ηρακλέα
παλεύουν, θαυμαστές ψυχές αντρίκιες.
Με τις άλλες γυναίκες δεν είμαι όμοια
στον αιώνα το σόι μου θα φαντάζει,
με της αντρειάς τ’ αμάραντα προνόμια.
Με μάλαμα γραμμένος το δοξάζει
σε αστραφτερό κατεβατό μαρμάρου
ύμνος χρυσός του Πινδάρου».

9η ΜΟΥΣΑ, ΟΥΡΑΝΙΑ

Ας φύγουμε απ’ τους αθλητές
και τα στεφάνια απ’ αγριελιές.
Καταμεσίς της Αγοράς,
τρώει ο Διογένης.
Τύπος απλός και λαϊκός,
πάμπτωχος αλλά καυστικός,
τα λόγια δε μασούσε,
ούτε κι όταν πεινούσε!
– «Είναι μέρος η Αγορά,
Διογένη, για να τρως κουκιά;
Σταμάτα, ρίχνεις ψίχουλα,
τα μάρμαρα λερώνεις
κι εδώ είν’ επίσημη γωνιά.
Βρε, τι καμώματα είν’ αυτά;».

Jacques_Gamelin_-_Alexandre_et_Diogène_A

ΔΙΟΓΕΝΗΣ

Για να σου πω, κορίτσι μου,
μη με παραζορίζεις
και τη δική σου την κοιλιά
μονάχα να ορίζεις.
Στην Αγορά εγώ πείνασα,
στην Αγορά θα φάω
κι είναι απολύτως φυσικό,
να τρώω όταν πεινάω!
Οι πλούσιοι τρώνε συνέχεια
μα όποιος ζει μες στην ανέχεια,
για να βγει το ξεροκόμματο,
κάνει ως και τον…αόμματο!
Δεν ντρέπομαι, το μαρτυράω,
πως ζητιανεύω για να φάω.
Πολλοί αμολάνε τα σκυλιά τους,
για να φυλούν τα υπάρχοντά τους.
Μα εγώ δεν έχω τίποτα,
κανένα δε φοβάμαι
και μέρα μεσημέρι
φανό κρατώ στο χέρι.
ΑΝΘΡΩΠΟ, ακούστε με, ζητώ,
που μ’ άνθρωπο να μοιάζει
και να μην το ’χει σύστημα
ψέματα ν’ αραδιάζει.
Όλοι τον πλούτο κυνηγούν,
το παν για χάρη του πουλούν…
Πέστε μου, τι να κάνω;
Να πέσω να πεθάνω;
Μα ποιος είν’ τούτος ο ψηλός,
που ’ρθε ντυμένος σα γαμπρός;

ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

Δεν είμαι φίλε μου γαμπρός,
αλλά μεγάλος στρατηγός!
Αλέξανδρο με λένε.
Σίγουρα θα ’χεις ακουστά
για τη δική μου τη γενιά,
τους ξακουσμένους Μακεδόνες
που βασιλεύαν για αιώνες.
Τους Έλληνες οδήγησα
στα βάθη της Ασίας,
χαράζοντας τα σύνορα
μιας αυτοκρατορίας.
Το Βουκεφάλα δάμασα,
το πιο ατίθασο άτι,
σαν ήμουνα μικρό παιδί.
Κι ο βασιλιάς ο Φίλιππος:
– «Γιε μου, η Μακεδονία
είναι για σένα πια μικρή!»,
μου είπε με χαρά πολλή
και μου ’δωσε τα ηνία.
Τους Πέρσες κατατρόπωσα,
ίδρυσα πολιτείες.
Σαν το λιοντάρι άντεχα
σ’ όλες τις κακουχίες.
Μα τη σοφία σου θαυμάζω
και μπροστά σ’ όλους σου τάζω,
κάθε σου επιθυμία
να εκπληρωθεί με προθυμία.
Διογένη, ό,τι θέλεις ζήτα!

ΔΙΟΓΕΝΗΣ

Πολύ με ζάλισες και κοίτα,
πρώτα απ’ όλα, κάνε πέρα:
ήλιο μου κρύβεις και αέρα.
Τίποτε άλλο δε ζητώ,
μέριασε, για να ζεσταθώ!
Κάνε μου αυτή τη χάρη,
στάσου μακριά απ’ το πιθάρι!

ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

Μα τους θεούς, ορκίζομαι
Αλέξανδρος αν δεν ήμουν,
σίγουρα θα ευχόμουνα,
Διογένης να γινόμουνα!

250px-Pericles_Pio-Clementino_Inv269

ΠΕΡΙΚΛΗΣ

Τι βλέπω; Μαζευτήκανε
προσώπατα σπουδαία
και φτιάξαν την καλύτερη
για μια γιορτή παρέα.
Έρχομαι και εγώ ευθύς,
ο δοξασμένος Περικλής.
Ηγέτης μα και στρατηγός
ήμουν εγώ ξεχωριστός!
Στα χρόνια που διοικούσα,
τον 5ο αιώνα, τον Χρυσό,
η Αθήνα ήταν διαμαντόπετρα
στης γης το δαχτυλίδι.
Άλλο αν σήμερα η φτωχή
πνίγεται στο σκουπίδι…
Μάζεψα γύρω μου ικανούς
σοφούς και καλλιτέχνες
κι όλοι μαζί ασκήσανε
τις πιο ωραίες τέχνες!
Τον Παρθενώνα έχτισαν
Ικτίνος, Καλλικράτης.
Τους νόμους όλοι σέβονταν:
σπανίως παραβάτης.
Δημοκρατία στέριωσα,
πολίτευμα σπουδαίο,
που αφήνει για να γεννηθεί
το κάθε τι ωραίο.
Τι λες κι εσύ γλύπτη Φειδία,
που έμεινες στην ιστορία;

ΦΕΙΔΙΑΣ

Με τα δυο μου γερά χέρια,
έφτιαξα αγάλματα σπουδαία:
Το χρυσελεφάντινο το Δία
στο θρόνο του, στην Ολυμπία,
την Αθηνά Παλλάδα,
που δόξασε όλη την Ελλάδα.
Στο μάρμαρο το πεντελικό
έδινα ζωή εγώ.
Τι να πρωτοθυμηθώ;
Όποτε πάτε στα μουσεία,
λέτε «αυτό είναι έργο του Φειδία».
Στα όνειρά μου έρχονταν
συχνά πυκνά οι Μούσες,
οι κοπελούδες οι εννιά,
που φέρνουν έμπνευση, χαρά
και μου χαρίσαν μια ζωή,
γεμάτη, δημιουργική.
Δε μένει παρά να σας πω,
αντίο απ’ το σχολείο αυτό.
Πέρασε κιόλας μια χρονιά,
σαν ποταμάκι που κυλά…
Εύχομαι σ’ όλα τα παιδιά
υγεία, πρόοδο, χαρά
και στους γονείς και συγγενείς
να είναι πάντα ευτυχείς,
που έχουν για θησαυρούς τους,
τις κόρες και τους γιους τους!

ΤΕΛΟΣ

Το κείμενό μου αυτό “ανεβάστηκε” ως θεατρική παράσταση στη γιορτή λήξης του σχολικού έτους το καλοκαίρι του 2004, στο 2ο Νηπιαγωγείο Πετρούπολης.

Ηρακλής ποιητικός κι ελαφρώς σατυρικός!

ATHLOIΟ Ηρακλής ήταν, παιδιά,

ήρωας από κούνια!

Τέρατα δεν του γλύτωναν,

μα ούτε και…μαμούνια!HRAKLIS_FIDIA_1

Μωράκι βυζανιάρικο

έπνιξε κάτι φίδια

κι ο αδερφός του ο Ιφικλής

τα χρειάστηκε ο δυστυχής!HRAKLIS_FIDIA

Ο Δίας ο πατέρας του

κι η μάνα του η Αλκμήνη

ήταν περήφανοι πολύ

για το μικρούλη Ηρακλή.HRAKLIS_1

Μα η δυστροπία μιας θεάς

του έγινε κακός μπελάς.

Η Ήρα ήταν πεισματάρα,

ζηλιάρα και παραπονιάρα:

συνδυασμός εκρηκτικός

σε χαρακτήρα γυναικός!

Για να εκδικηθεί το Δία,

τον έριξε τον Ηρακλή

στα άγρια θηρία!HRAKLIS_2

KERVEROS_2Δώδεκα άθλους έκανε

για χάρη του Ευρυσθέα,

του θείου του, μέγα φοβιτσιάρη,

που κρύφτηκε σ’ ένα πιθάρι,

δέρμα σαν είδε από λιοντάρι!

Αλλά ας αφήσουμε τον Ηρακλή

την ιστορία του να μας πει!HRAKLIS_STYMFALIA_5

GIRIONISΗΡΑΚΛΗΣ

Ο Ηρακλής είμαι ο τρανός,

ημίθεος πλέον ξακουστός!

Από παιδάκι μ’ άρεσαν

τ’ αθλητικά αγωνίσματα,

τη βάση όμως δεν έπιανα

στα άλλα διαγωνίσματα.HRAKLIS_STYMFALIA_3HRAKLIS_STYMFALIA_1

Μια μέρα που ο δάσκαλος

μ’ έβαλε τιμωρία,

μία καρέκλα άρπαξα

κι όσα είναι τα γράμματα,

τόσα του ’κανα ράμματα,

γιατί είμαι από ράτσα

με ρωμαλέα μπράτσα!TAVROS_KRITIS_1

Τους δώδεκα άθλους θα σας πω,

όχι για να το παινευτώ,

αλλά για ν’ αποδείξω,

τι καταφέρνει όταν βρεθεί

η θέληση με την πυγμή,

το θάρρος κι η εξυπνάδα

και του κορμιού η σβελτάδα…HRAKLIS_LERNAIA_3HRAKLIS_LERNAIA_1

Της Νεμέας το λιοντάρι

το ξεπάστρεψα με χάρη.

Πριν αδειάσει η κλεψύδρα,

πάει κι η Λερναία Ύδρα!HRAKLIS_ELAFIELAFI_TEO

Τις Στυμφαλίδες Όρνιθες

τις έκανα κοκκινιστές,

της Άρτεμης τ’ άγριο ελάφι,

παρά λίγο με πιλάφι

και τον Ερυμάνθιο κάπρο

στο φούρνο με κρασάκι άσπρο!HRAKLIS_ELAFI_1HRAKLIS_LERNAIA_3

Μετά μ’ έστειλαν αγγαρεία,

στους στάβλους του βασιλιά Αυγεία.

Του ταύρου ήρθε η σειρά,

στην Κρήτη που έκανε ζημιά.KERVEROS

Τ’ ανθρωποφάγα άλογα

δάμασα του Διομήδη.

Πέρασα κι απ’ τις Αμαζόνες,

που είχανε ωραίες ζώνες.IPPOLYTH

Στο θείο μου έφερα με τα πόδια

Τ’ αφράτα του Γηρυόνη βόδια.

Έπιασα και τον Κέρβερο,

του Άδη το σκυλί το φοβερό!KERVEROS_1

Κράτησα στους ώμους τον ουρανό

κι απ’ τον Άτλαντα, με πονηριά,

πήρα τα μήλα τα χρυσά!ESPERIDES_ERMIONIESPERIDES

Αδύνατο να σας τις πω

τις περιπέτειές μου όλες:

θ’ αποκοιμόσασταν εδώ,

γι’ αυτό, χαιρετώ κι αποχωρώ!GIRIONIS_1STAVLOI_AYGEIA

Τα Παιχνίδια της Αγάπης

paixnidia_agapis_9Τα φετινά Χριστούγεννα δεν είναι σαν τα άλλα. Πόνοι μεγάλοι, πόλεμοι, εμφύλιες διαμάχες κυκλώνουν απειλητικά και ταλαιπωρούν τη γειτονιά μας. Λαοί ολόκληροι μεταναστεύουν αναζητώντας τη σωτηρία, μια νέα ζωή απαλλαγμένη από το φόβο, το θάνατο, την εξαθλίωση. Το Αιγαίο είναι γι’ αυτούς ελευθερία ή θάνατος. Κι εμείς, ανήμποροι ν’ αντιδράσουμε αποτελεσματικά και να αποτρέψουμε αυτό το θέατρο του παραλόγου, προσπαθούμε να ανακουφίσουμε τους πόνους και τη δυστυχία τους με όση ανθρωπιά μας έχει απομείνει. DIKAIOMATA_1

Η φετινή Χριστουγεννιάτικη γιορτή του 7ου Νηπιαγωγείου Νέας Σμύρνης είχε ως στόχο να ευαισθητοποιήσει τα παιδιά και τις οικογένειές τους σχετικά με το δράμα αυτών των ανθρώπων. Να ανασύρει τον καλύτερο εαυτό όλων μας, αυτόν που νιώθει πληρέστερος και αληθινότερος όταν προσφέρει και όχι όταν απαιτεί. Αυτόν που επιλέγει συνειδητά όχι να γράψει για άλλη μια φορά γράμμα στον Άγιο Βασίλη για να ζητήσει επιπλέον καταναλωτικά αγαθά, βορά στο ήδη καλοθρεμμένο Εγώ του, αλλά να μετατραπεί εκείνος σε Άγιο Βασίλη, προσφέροντας από το περίσσευμά του σε αυτούς που το έχουν πραγματικά ανάγκη. PROSKLISEIS_2

Ένα παιχνίδι για ένα χαμόγελο. Μια αγκαλιά για κάθε προσφυγάκι. Ένας λόγος παρηγοριάς και ένα βλέμμα αγάπης για κάθε κατατρεγμένο. Γιατί κανείς μας δεν ξέρει το αύριο τι θα φέρει. «Μηδενί συμφοράν ονειδίσης, κοινή γαρ η τύχη και το μέλλον αόρατον». paixnidia_agapis_2

Τα παιδικά παιχνίδια “ζωντανεύουν”. Εγκαταλείπουν τις θέσεις τους κάτω από το Χριστουγεννιάτικο δέντρο και μπαρκάρουν μ’ ένα καράβι της γραμμής για τη Μυτιλήνη. Εκεί θα γιορτάσουν φέτος τη Θεία Γέννηση. Ζωγραφίζοντας χαμόγελα στα προσωπάκια των προσφυγόπουλων, που τόσο τα έχουν ανάγκη.MYTILHNH

Σβούρες, αυτοκινητάκια, κούκλες, μπάλες, αεροπλανάκια, λούτρινα ζωάκια και μουσικά οργανάκια θα συστηθούν στους θεατές της γιορτής, θα χορέψουν όπως μόνο εκείνα ξέρουν ενώ θα ακούγονται χαρούμενες μουσικές, θα τραγουδήσουν τα κάλαντα, θα πουν ευχές και θα πετάξουν πάνω από θάλασσες και στεριές, για να προσγειωθούν σε όλων των ανθρώπων τις καρδιές…parastasi_1

1. Καλήν ημέραν άρχοντες!
Σκοπό έχουμε δικό μας,
να σας καλωσορίσουμε
στο φωτεινό σχολειό μας.

2. Έφτασαν μέρες γιορτινές,
όπως και κάθε χρόνο,
για ν’ απαλύνουν στις καρδιές
θυμούς, λύπες και πόνο.

3. Γι’ αυτό κι αποφασίσαμε
απόψε να σας πούμε,
μια ιστορία αληθινή,
για να συγκινηθούμε!

4. Κι αρχίζουμε! Χριστούγεννα
πλησίαζαν σαν τώρα,
όταν συμβούλιο κάνανε
τα παιδικά τα δώρα.PROSKLISI_KOUKLA_2

5. Όμορφες κούκλες σαν εμάς
και λούτρινα ζωάκια
μπάλες μεγάλες και μικρές,
σβούρες, αεροπλανάκια.

6. Κι από κοντά τα βρεφικά
όμορφα παιχνιδάκια,
οι κουδουνίστρες, τα γιο γιο,
τα μουσικά οργανάκια.paixnidia_agapis_7

7. Αφού είπαν τις απόψεις τους,
κάναν ψηφοφορία.
Μια δράση αποφάσισαν
όλο πρωτοτυπία!

8. Ν’ αφήσουν το χουζούρι τους
στου δέντρου την αγκάλη
και να μπαρκάρουν σύσσωμα
για ενός νησιού ακρογιάλι.

9. Να μπουν σ’ ασημοκάραβο,
της ναυτοσύνης τάμα,
για να ’ναι καλοτάξιδο
και να γενεί το θαύμα.paixnidia_agapis_1

10. Γιατί γυρίζει ο τροχός
όπως κι εμείς οι σβούρες
και πότε φέρνει απανεμιά,
πότε ανεμοδούρες.

11. Όταν ξεσπάει ο πόλεμος
στου κόσμου κάποια άκρη,
δεν έχει ο πόνος όρια
και σύνορα το δάκρυ.paixnidia_agapis_15

12. Φαμίλιες ξεκληρίζονται,
πατρίδες ερημώνουν,
δυστυχισμένοι άνθρωποι
απ’ το μαράζι λιώνουν.

13. Άντρες, γυναίκες και παιδιά,
παππούδες και γιαγιάδες,
παίρνουν τους δρόμους να σωθούν,
από άγριους αφεντάδες.

14. Οι λύπες τους πυροβολούν,
οι φόβοι τους πληγώνουν,
τα όνειρά τους χάνονται,
οι ελπίδες τους παγώνουν.paixnidia_agapis_4

15. Εμείς μπορεί να είμαστε
μικρά αυτοκινητάκια,
μα πιο πολύ θα θέλαμε
να σώζουμε παιδάκια.

16. Να τα οδηγούμε γρήγορα
από τις βόμβες πέρα,
σε μέρη που ’ναι ασφαλή,
χωρίς καμιά φοβέρα.

17. Εκεί να τα φροντίζουνε
και να τα προστατεύουν.
Γλυκά να τα παρηγορούν
και να τα συντροφεύουν.

18. Μαζί να ταξιδεύουμε
σε πίστες ζαχαρένιες,
εκεί που δεν κυκλοφορούν
καημοί και μαύρες έννοιες.paixnidia_agapis_5

19. Πηγαίνετε, παρκάρετε
τώρα αυτοκινητάκια.
Σειρά έχουν ν’ απογειωθούν
τα αεροπλανάκια.

20. Εμείς θα κουβαλήσουμε
σ’ όσους ανάγκη έχουν,
φάρμακα, ρούχα, φαγητό,
στις κακουχίες ν’ αντέχουν.

21. Με τ’ ατσαλένια μας φτερά
πάνω απ’ τα συννεφάκια,
ελπίδα θα μοιράσουμε
σ’ όλα τα προσφυγάκια.paixnidia_agapis_6

22. Θα μεταφέρουμε γιατρούς,
δάσκαλους, νοσοκόμους,
για να εφαρμόσουν άμεσα
της ανθρωπιάς τους νόμους.

23. Κιβώτια και αποσκευές
μ’ εφόδια γεμάτες,
για να ’χουν να πορεύονται
στης ξενιτιάς τις στράτες.

24. Μήπως γλυκάνει ο πόνος τους,
μήπως και ξεχαστούνε,
μέχρι να πάψει το κακό,
κι άσπρη μέρα να δούνε.MITILINI

25. Όλα του κόσμου τα παιδιά
τις μπάλες αγαπούνε.
Ορίστε, φτάσαμε κι εμείς!
Θα μας καλοδεχτούνε!

26. Εμείς θα τα αφήσουμε
γερά να μας κλωτσήσουν
κι όλες τις στενοχώριες τους
ευθύς να λησμονήσουν.

27. Μπάσκετ μαζί θα παίξουμε
σ’ αυλές χωρίς αγκάθια.
Κορίτσια αγόρια στη σειρά
θα βάζουνε καλάθια!AGGELAKIA_2

28. Κι όταν θα πάνε στο σχολειό,
όπου ριζώσουν πάλι,
τα προσφυγάκια θα ’χουνε
μια μπάλα στην αγκάλη.

29. Η μπάλα θα ’ναι αφορμή
νέους φίλους να βρούνε,
όταν λεξούλες άγνωστες
δεν θα μπορούν να πούνε.

30. Μα και στο προσκεφάλι τους
η μπάλα θα θυμίζει
πόσο η ζωή είναι όμορφη
και θα τα νανουρίζει.MYTILINI_8

31. Κάντε μας χώρο, φτάνουμε!
Χτυπήστε παλαμάκια!
Είμαστε τα τσαχπίνικα,
τα λούτρινα ζωάκια.

32. Και ποιο παιδί δεν λαχταρά
στα χέρια να μας πάρει,
να μας ζουλήξει τρυφερά
όπως το μαξιλάρι;

33. Μα και εμείς το θέλουμε
να κάνουμε αγκαλίτσες
με μπράτσα αγριολούλουδα
και τρυφερές μουρίτσες.paixnidia_agapis

34. Κάθε παιδί που μας κρατά,
φτιάχνει ένα σενάριο
για τη ζωή που λαχταρά,
σ’ ένα καλύτερο αύριο!

35. Κι εμείς γλυκά και απαλά
και χνουδωτά κι αφράτα,
μαζί του μαγειρεύουμε
παραμυθοσαλάτα.

36. Γιατί στις δύσκολες στιγμές
παρηγοριά μεγάλη
είναι του παιχνιδιού οι χαρές
κι η ονειρική του ζάλη.MYTILINI_7

37. Ό,τι κι αν λέτε, μόνο εμείς
τα μουσικά οργανάκια
τα καταφέρνουμε να παν
κάτω όλα τα φαρμάκια.

38. Οι κίνδυνοι αφοπλίζονται
κι οι πόνοι όλοι νικιούνται.
Μαγεύτρα είναι η μουσική,
κάνει όλους ν’ αγαπιούνται.

39. Μια κουδουνίστρα στο χεράκι,
όταν κρυώνει ή πεινά,
κάνει κάθε μικρό μωράκι
και πάλι να χαμογελά.parastasi_3

40. Ίσως ολόκληρος ο κόσμος
να γίνει παιδική χαρά,
τραγούδια αν όλοι μοιραστούνε,
δικαιώματα και αγαθά.

41. Χριστούγεννα! Παιχνίδια αγάπης,
χαρίστε σ’ όλα τα παιδιά
κι αφήστε να σας πλημμυρίσουν
αισθήματα αληθινά.

42. Ψηλά τον ουρανό κοιτάξτε,
τον δίχως τέλος και αρχή,
και ψύχραιμα αναρωτηθείτε
τι αξίζει αλήθεια στη ζωή.paixnidia_agapis_11

43. Σκέψεις κακές, θυμούς και πόνους
σβήστε τα όλα απ’ την ψυχή,
για να μπορέσει ο Χριστός μας
και μέσα σας να γεννηθεί.

44. Εδώ τελειώνει η γιορτή μας
κι αυτό που μένει τώρα πια,
είναι το να σας ευχηθούμε
ολόψυχα ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ!MYTILINI_1MYTILINI_0

Στα ίχνη του Φαραώ Τουταγχαμών

pyramids660Αγαπημένοι μου Ερευνητές, μόλις έλαβα μήνυμα γραμμένο σε πάπυρο, που έλεγε, ευτυχώς στα ελληνικά και όχι σε άπταιστα…ιερογλυφικά: «Τουταγχαμών. Στοπ. Μάθε τα πάντα γι’ αυτόν. Στοπ.». Αλίμονο, ποιος πάει καλοκαιριάτικα στην Αύγυπτο για συνέντευξη με μια πανάρχαια μούμια στους…Βασιλικούς Τάφους; Μπρρρ…! Αφήστε που κυκλοφορούν διάφορες ανησυχητικές φήμες. Η τρομερή -λέει- κατάρα του Φαραώ ξεσπάει στους ανυποψίαστους ερευνητές που τολμούν να διαταράξουν τον αιώνιο ύπνο του! Είπα ύπνο και θυμήθηκα το βοηθό μου, τον Κωστάκη Υπναρίδη. Όσο κι αν τον έψαξα για να με συνοδεύσει, άφαντος ο τεμπέλαρος! Σίγουρα το έσκασε για διακοπές και τώρα που εγώ βράζω στο ζουμί μου, ρίχνει κάτι ξεγυρισμένους παραθαλάσσιους ύπνους! Να μη σας τα πολυλογώ, έφτασα κατασκονισμένη στην Κοιλάδα των Βασιλέων και ετοιμάστηκα να χωθώ στον τάφο του Τουταγχαμών. Είχα όμως υπολογίσει χωρίς τον…ξενοδόχο, δηλαδή έναν Αιγύπτιο φρουρό, ολόιδιο με τα ξύλινα αγάλματα που «φύλαγαν» το χώρο όταν ανακαλύφθηκε!

Αιγύπτιος Φρουρός: Αλτ, που πας, κυρά μου;

Βαγγελίτσα Ανησυχίδου: Ποιαν είπες κυρά, βρε μυτόγκα; Δεν βλέπεις πως είμαι μια κομψή δεσποινίς και μάλιστα ρεπόρτερ;

Αι.Φ.: Παρντόν, μαντάμ, αλλά απαγορεύεται η είσοδος χωρίς ραντεβού κι ας είστε και Πρωθυπουργίνα!

Β.Α.: Και με ποιον θα έκλεινα ραντεβού, βρε πεπονοκέφαλε, με τη μούμια; Αφού ο Φαραώ είναι μακαρίτης από το 1323 π.Χ.!

Αι.Φ.: Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι πίστευαν ότι οι Φαραώ συνέχιζαν να ζουν μετά θάνατον και φρόντιζαν να τους θάψουν με όλα τους τα υπάρχοντα, για να μην τους λείψει τίποτα στον άλλο κόσμο. 65240-king-tut-tomb-lg

Β.Α.: Το ξέρω, φωστήρα μου! Ειδικά στον τάφο του Τουταγχαμών βρέθηκαν περισσότερα από 3.500 αντικείμενα, όλη του η προίκα δηλαδή. Είναι ο μοναδικός βασιλικός τάφος που ανακαλύφθηκε σχεδόν πλήρης!

Αι.Φ.: Τυχερός άνθρωπος αυτός ο Χάουαρντ Κάρτερ, ο Άγγλος αρχαιολόγος που τον ανακάλυψε. Πόσο θα ήθελα να ήμουν στη θέση του, όταν αντίκρυσε τις καταπληκτικές σαρκοφάγους από επιχρυσωμένο ξύλο, πολύτιμες πέτρες και χρωματιστό γυαλί!

Β.Α.: Σιγά να μη διάλεγε εσένα για να παρευρεθείς στη μεγαλύτερη αρχαιολογική ανακάλυψη όλων των εποχών. Θα τρόμαζε με τη φάτσα σου μέχρι και ο ίδιος ο… Τουταγχαμών!

Αι.Φ.: Δε νομίζω, αγενεστάτη μου, γιατί ήταν καλός και δίκαιος, αλλά δυστυχώς και φιλάσθενος. Σε ανάγλυφες και ζωγραφικές παραστάσεις, τον βλέπουμε πότε να στηρίζεται σε ραβδί, πότε να τοξεύει πάπιες καθισμένος σε καρέκλα και πότε να τον γιατροπορεύει με αλειφές η βασίλισσα…

Β.Α.:…Ανκεσεναμών, ουφ, στραμπούληξα τη γλώσσα μου για να το πω. Ήταν ετεροθαλής αδερφή και συνομήλική του και την παντρεύτηκε σε ηλικία δέκα ετών! Φυσικά στην πραγματικότητα δεν κυβερνούσαν την Αίγυπτο τα…νιάνιαρα, αλλά ο Χορεμχέμπ, αρχηγός του στρατού και ο πρωθυπουργός Άι.

Αι.Φ.: Άιιιι, με πάτησες στον κάλο! Τι σπρώχνεις, καλέ; Σταμάτα σου λέω, αποκλείεται να σε αφήσω να μπουκάρεις, παρντόν, να περάσεις. Απαγορεύεται!ΤΟΥΤΑΓΧΑΜΩΝ_1

Β.Α.: Το ξέρεις ότι μετά από πολλά επιστημονικά…πασπατέματα στο κρανίο του Τουταγχαμών, πιθανολογείται ότι δεν πέθανε από φυσικό θάνατο, στα είκοσι μόλις χρόνια του; Άλλοι πιστεύουν ότι είχε όγκο στο κεφάλι, άλλοι ότι του κοπάνισαν μια γερή και πάρ’ τον κάτω κι άλλοι ότι είχε σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα.

Αι.Φ.: Κάτι έχω ακούσει, αλλά που κολλάει τώρα αυτό;

Β.Α.: Κολλάει στο ότι, αν δε με αφήσεις να κατέβω τα 16 θρυλικά σκαλοπάτια που έφεραν στο φως οι εργάτες του λόρδου Κάρναρβον, ο οποίος χρηματοδότησε την ανασκαφή το Νοέμβριο του 1922, για να βρεθώ μπροστά στην πόρτα με τη βασιλική σφραγίδα που παρίστανε τον…

Αι.Φ.:…αιγυπτιακό θεό Άνουβι, ο οποίος είχε μορφή τσακαλιού…

Β.Α.:…και μετά στον προθάλαμο με τους θησαυρούς, ΘΑ ΣΟΥ ΣΠΑΣΩ ΤΟ ΚΕΦΑΛΙ!

Αι.Φ.: Είναι δυνατόν μια…χμ…γλυκιά και έξυπνη ρεπόρτερ να χάνει τόσο εύκολα την ψυχραιμία της;

Β.Α.: Είναι δυνατόν ένας…μπουνταλάς Αιγύπτιος φρουρός να γίνεται τόσο εκνευριστικός; Δεν πας στη σκιά να πάρεις κανέναν υπνάκο;

Αι.Φ.: Όχι, μη μου το κάνεις αυτό, Βαγγελίτσα, εεε…κυρία ρεπόρτερ, ήθελα να πω. Εμείς οι φρουροί προστατεύαμε μέρα νύχτα το θεικό Φαραώ! Όταν εμφανιζόταν αγέρωχος, με το μαστίγιο και το σκήπτρο στα χέρια και με το χαρακτηριστικό σκέπασμα του κεφαλιού που στόλιζαν ο γύπας και η κόμπρα, σύμβολα της ενωμένης Άνω και Κάτω Αιγύπτου, όλοι έτρεμαν από δέος!tut1

Β.Α.: Δεν λέω, ο Τουταγχαμών ήταν και νέος και ωραίος! Και τα στολίδια που φορούσε ήταν ασύγκριτα: τι περιδέραια, τι περιβραχιόνια, δαχτυλίδια και σκουλαρίκια, τι φανταστικά φυλαχτά!

Αι.Φ.: Την εποχή της δέκατης όγδοης δυναστείας και βασιλείας του, η Αίγυπτος διέθετε φοβερούς καλλιτέχνες.

Β.Α.: Βασικά, διέθετε απίστευτο πλούτο. Χρειάζεται χοντρό…παραδάκι για να αναπτυχθούν έτσι οι επιστήμες και οι τέχνες. Εκτός από σπουδαίους καλλιτέχνες είχαν και ξακουστούς γιατρούς και ταριχευτές.

Αι.Φ.: Αααα…ασφαλώς! Τα εσωτερικά όργανα του Τουταγχαμών ταριχεύτηκαν ξεχωριστά και φυλάχτηκαν σε περίτεχνα αγγεία, που ονομάζονται «κανωπικά».

Β.Α.: Δεν προσπερνάμε αυτό το…μακάβριο θέμα γιατί με πιάνει ζαλάδα; Θυμήσου ότι απευθύνεσαι σε μία ευαίσθητη δεσποινίδα.ΤΟΥΤΑΓΧΑΜΩΝ

Αι.Φ.: Τι σόι ευαίσθητη δεσποινίδα είναι αυτή που πρώτα με ξενυχιάζει και μετά με απειλεί ότι θα μου σπάσει το κεφάλι; Ααααα…παράδεκτη συμπεριφορά, μα τη «ζωντανή εικόνα του Άμμωνα»!…

Β.Α.: Ποια άμμο και ζωντόβολα μου τσαμπουνάς; Μίλα καθαρά. Και σταμάτα να χασμουριέσαι, με νύσταξες κι εμένα!

Αι.Φ.: Συγνώμη, θυμήθηκα τα εφτά κρεβάτια που βρέθηκαν στον τάφο του Τουταγχαμών. Κάθε πλευρά τους παριστάνει κι από ένα ζώο-θεότητα: λέαινες, αγελάδες και ένα φοβερό τέρας με σώμα λεοπάρδαλης, λαιμό και ουρά κροκόδειλου και κεφάλι ιπποπόταμου, που φοράει περούκα! Να μην ξεχάσω, «ζωντανή εικόνα του ΆΑΑΑΑμμωνα» σημαίνει…«Τουταγχαμών»! Θα ξέρεις ότι ο Άμμωνας ήταν ο σπουδαιότερος Αιγύπτιος θεός.

Β.Α.: Αυτό που ξέρω είναι ότι, όσο περνάει η ώρα, όλο και περισσότερο μου θυμίζεις κάποιο γνωστό μου…Μα είναι δυνατόν; Κωστάκη Υπναρίδη, αν είσαι εσύ και με έχεις ταράξει τόση ώρα στο δούλεμα, κάηκες. Ο Φαραώ ο ίδιος να εμφανιστεί, δεν πρόκειται να σε σώσει!

Αι.Φ.: Παναγίτσα μου, αν δε βιαστώ θα γίνει του…. Τουταγ…χαμού εδώ πέρα! Μη, Βαγγελίτσα, περίμενε, θα σου εξηγήσω! Βοήθειαααααα, το βασίλειό μου για μια καμήλα δρομέα!Untitled-21_79

Τα μυστήρια του Τουταγχαμών

Ήταν Νοέμβριος του 1922, όταν ο Βρετανός αρχαιολόγος Χάουαρντ Κάρτερ που έκανε ανασκαφές στην Αίγυπτο, στην περίφημη Κοιλάδα των Βασιλέων, περιεργαζόταν τον τάφο του φαραώ Ραμσή Β΄. Κάποια στιγμή παρατήρησε ότι κάτω από την είσοδό του, αχνοφαίνονταν μερικά σκαλοπάτια. Έβαλε τους εργάτες να σκάψουν προσεκτικά. Μια μεγάλη σκάλα αποκαλύφθηκε σταδιακά. Κατέληγε σε μια χτισμένη πόρτα, πάνω στην οποία διακρίνονταν έξι διαφορετικές σφραγίδες. Οι πέντε έγραφαν «Νεμπχεπερουρά». Ο Κάρτερ ένιωσε ένα ρίγος να διαπερνά τη ραχοκοκαλιά του: αυτό ήταν ένα από τα ονόματα του Τουταγχαμών, πριν γίνει φαραώ! Αμέσως τηλεγράφησε τα νέα στον κόμη του Κάρναρβον, χρηματοδότη των ανασκαφών. Εκείνος δεν έχασε καιρό, κατέφθασε στην Αίγυπτο μαζί με την κόρη του. Η πόρτα με τις έξι σφραγίδες ανοίχτηκε και πίσω της αποκαλύφθηκε ένας διάδρομος, που οδηγούσε σε μια…άλλη, επίσης χτισμένη και σφραγισμένη πόρτα. Μόνο που αυτήν τη φορά η τρύπα που άνοιξαν στον τοίχο αποκάλυψε τον τάφο και το θησαυρό του ίδιου του φαραώ Τουταγχαμών! Ήταν 26 Νοεμβρίου του 1922 και η μέρα αυτή συνδέθηκε με μία από τις σπουδαιότερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις παγκοσμίως. tout5

Φαραώ από κούνια

Ο Τουταγχαμών είχε μια σύντομη (πέθανε στα 19 του χρόνια) αλλά ιδιαίτερη ζωή, καθώς έγινε φαραώ από μικρό παιδί. Παντρεύτηκε σε ηλικία δέκα ετών τη συνομήλικη ετεροθαλή αδερφή του Ανκεσενπαατόν, κόρη του φαραώ Ακενατόν, η οποία -προς τιμήν του θεού Άμμωνα- άλλαξε το όνομά της σε Ανκεσεναμών. Στην πραγματικότητα, βέβαια, δεν κυβερνούσαν την Αίγυπτο τα δυο παιδιά, αλλά ο αρχηγός του στρατού Χορεμχέμπ και ο πρωθυπουργός Άι. Ο Τουταγχαμών ήταν πολύ ασθενικός. Εικάζεται ότι είχε κληρονομήσει από τον πατέρα του μία δυσπλασία στον ουρανίσκο και από τον παππού του τα στραβά του ποδαράκια, που τον ανάγκαζαν να περπατά με τη βοήθεια στηριγμάτων (έτσι εξηγείται ίσως και το ότι στον τάφο του βρέθηκαν αρκετά μπαστούνια).

Από τι πέθανε ο Τουταγχαμών;

Το τι έχει τραβήξει από τότε που ανακαλύφθηκε μέχρι σήμερα η μούμια του πιο διάσημου ίσως φαραώ από τους επιστήμονες, προκειμένου να πιστοποιήσουν από τι τελικά πέθανε, είναι άνευ προηγουμένου. Οι νεότερες έρευνες με αξονικές τομογραφίες, γενετικές εξετάσεις, αναλύσεις επί αναλύσεων και δε συμμαζεύεται, δείχνουν ότι ο ευαίσθητος Τουταγχαμών έπεσε κι έσπασε το πόδι του. Σιγά το πράγμα, θα σκεφτείτε. Για έναν άνθρωπο με τόσα προβλήματα υγείας, όμως, όπως αυτός, το για άλλους απλό κάταγμα σήμανε την αρχή του τέλους. Όπως εικάζεται από μερίδα επιστημόνων, στη συνέχεια έπαθε μόλυνση και στο καπάκι προσβλήθηκε κι από ελονοσία! Ο καταβεβλημένος οργανισμός του δεν άντεξε…Άλλοι επιστήμονες, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι μπορεί ο Τουταγχαμών να μην γεννήθηκε με στραβά πόδια, αλλά οι κακώσεις που παρουσιάζει η μούμια του να προκλήθηκαν εκ των υστέρων από τους ταριχευτές του, όπως και η τρύπα στο κρανίο του. Το ότι βρέθηκαν πολλά μπαστούνια στον τάφο του, δεν σημαίνει ότι τα χρησιμοποιούσε για να περπατήσει, καθώς αποτελούσαν σύμβολα της εξουσίας του. Μπορεί, ακόμη, να προσβλήθηκε από ελονοσία σε μικρότερη ηλικία και να είχε αναρρώσει στο μεταξύ. Αφού τα εσωτερικά όργανα αφαιρούνταν από τις μούμιες κατά την ταρίχευση, δεν μπορεί να ειπωθεί με βεβαιότητα ότι είχε ελονοσία όταν πέθανε, προσθέτουν. Και το μυστήριο συνεχίζεται…ΑΙΓΥΠΤΙΑΚΟ

Η «κατάρα του Τουταγχαμών»…

…ήταν ένας από τους μύθους που συνόδευσαν τη θρυλική ανασκάφη. Υποτίθεται ότι όποιοι τολμούσαν να πλησιάσουν το νεκρό φαραώ στην αιώνια κρύπτη του, θα έβρισκαν μυστηριώδη και αναίτιο θάνατο. Ο Κάρτερ ως επιστήμονας δεν έδωσε σημασία στις προλήψεις που κυκλοφορούσαν και άνοιξε τη σαρκοφάγο του Τουταγχαμών στις 16 Φεβρουαρίου 1923. Όταν λίγο αργότερα πέθανε ο κόμης Κάρναβον, χρηματοδότης της ανασκαφής, οι φήμες ξαναφούντωσαν. Έξι άνθρωποι από αυτούς που εκτέθηκαν στο ίδιο περιβάλλον με τη μούμια του Τουταγχαμών πέθαναν τα επόμενα χρόνια, αλλά αυτό μάλλον δεν ήταν και τόσο παράξενο, αφού όλοι τους ήταν άνω των 70 ετών. Ποτέ δεν αποδείχθηκε ότι ο θάνατός τους είχε κάποια σχέση με την περίφημη «κατάρα»…

S.O.S. για τον Τουταγχαμών!

Έξι περίπου εκατομμύρια τουρίστες επισκέπτονται κάθε χρόνο την Κοιλάδα των Βασιλέων και οι περισσότεροι από αυτούς δεν παραλείπουν να μπουν και στον τάφο του Τουταγχαμών. Με την είσοδο τόσων ανθρώπων διαταράσσεται συνεχώς το ιδιαίτερο περιβάλλον του μνημείου, όπου ο φωτισμός είναι ανεπαρκής, υπάρχει αφόρητη ζέστη και κακή ποιότητα αέρα. Οι τοιχογραφίες και η ξύλινη σαρκοφάγος εμφανίζουν λεκέδες, μάλλον από μούχλα και τα χρώματά τους αρχίζουν να ξεφλουδίζουν…Η υγρασία από τις αναπνοές τόσων ανθρώπων και η σκόνη που κουβαλούν επάνω τους από την έρημο είναι μία μόνιμη απειλή φθοράς. Έργα συντήρησης και προστασίας έχουν ξεκινήσει τα τελευταία χρόνια. Αναμένεται ο ταφικός θάλαμος του Τουταγχαμών να μετατραπεί σ’ ένα μνημείο με σύγχρονες προδιαγραφές φροντίδας τόσο για τους επισκέπτες, όσο και για το πολύτιμο περιεχόμενό του.ΤΟΥΤΑΓΧΑΜΩΝ_2

 

 

Ελιά και Αγγεία, μακραίωνη ιστορία…

elia_1elitsa_vagelitsaΜια ελιά εξομολογείται…

Αγαπημένα μου παιδιά, πρώτ’ απ’ όλα να σας συστηθώ: είμαι η ΒαγγΕλίτσα Λαδάκη. Πριν λίγες μέρες ξεκίνησα το καθιερωμένο ετήσιο ταξίδι μου. Αφετηρία μου υπήρξε ένα δέντρο και προορισμός μου…ένα πιάτο με χωριάτικη σαλάτα! Μόλις ωρίμασα, αποχαιρέτησα με σεβασμό τη μητέρα μου, μια κοτσονάτη ελιά και τον πατέρα μου, ένα εύφορο χωράφι στη νότια Κρήτη και να ’μαι στο σχολείο σας, για να σας αφηγηθώ την ιστορία μου.elaionas

Ρίζες στα βάθη του χρόνου
Η γιαγιάκα μου, η αγριελιά, φύτρωνε εδώ και πολλές χιλιάδες χρόνια στο χώρο της Μεσογείου. Η Ελλάδα υπήρξε από τις πρώτες πατρίδες της, υποστηρίζουν οι αρχαιολόγοι, αφού έχουν βρει απολιθωμένα φύλλα ελιάς ηλικίας 50-60.000 ετών σε πολλές περιοχές της. Η ανάπτυξη της ελαιοκαλλιέργειας συνδέθηκε με την εμφάνιση και ακμή μεγάλων πολιτισμών, όπως του Μινωικού στην Κρήτη και του Χρυσού Αιώνα στην Αθήνα. Στη Γραμμική γραφή Α και Β υπήρχαν ξεχωριστά σύμβολα για το δέντρο της ελιάς, τον καρπό της ελιάς και το χυμό της, το λάδι! Γνωρίζετε ότι στο μινωικό ανάκτορο της Ζάκρου βρέθηκε ένα κύπελλο με ελιές που είχαν προσφερθεί στους θεούς, οι οποίες διατηρήθηκαν άθικτες μέσα στο νερό για αιώνες; Το λαδάκι μου, επίσης, χρησιμοποιούνταν και για φωτισμό, γεμίζοντας λύχνους, φαναράκια και καντήλια.amforeas_leptomereia_c

Από το μύθο στην πραγματικότητα
Στην αγαπημένη μου Μεσόγειο σημειώνεται το 97% της παγκόσμιας παραγωγής ελαιολάδου. Μερικοί υποστηρίζουν ότι τα πολύ παλιά χρόνια ευδοκιμούσα στην Αφρική κι άλλοι ότι ιδιαίτερη πατρίδα μου είναι τα παράλια της Μικράς Ασίας. Σύμφωνα με τη μυθολογία, η θεά Αθηνά χτύπησε το δόρυ της στην Αττική γη και ως εκ θαύματος…ξεφύτρωσα εγώ! Ο λαός ενθουσιάστηκε κι η σημερινή πρωτεύουσα της Ελλάδας βαφτίστηκε Αθήνα εξαιτίας μου. Από εκεί και πέρα το μέλλον μου υπήρξε λαμπρό. Όχι μόνο στεφάνωναν με τα κλαδιά μου τους Ολυμπιονίκες και τους ήρωες των μαχών, όχι μόνο έγινα παγκόσμιο σύμβολο της ειρήνης και της ευημερίας, αλλά -το σπουδαιότερο- το λαδάκι μου, με ανέδειξε ως τη βάση της Μεσογειακής διατροφής, που χαρίζει υγεία και μακροημέρευση σε όσους την ακολουθούν!athina_1

Λίγο λάδι την ημέρα,
το γιατρό τον κάνει πέρα!
«Μου βγήκε το λάδι», λέτε καμιά φορά στους φίλους σας, όταν έχετε κάνει μια δύσκολη εργασία στο σχολείο. Τι να πω κι εγώ η Ελίτσα Λαδάκη, που κυριολεκτικά μου… βγαίνει το λάδι, για να εμπλουτίσω με τα πάνω από 70 θρεπτικά συστατικά μου τα καθημερινά σας γεύματα; Οι γιατροί, οι διαιτολόγοι, αλλά και οι διαφημιστές σκοτώνονται να επαινέσουν το λάδι μου για το ευχάριστο άρωμα, τη μοναδική γεύση του και την ανθεκτικότητά του στις επιδράσεις του περιβάλλοντος. Αφήστε που κανένα άλλο φυτικό λάδι δεν είναι τόσο ευκολοχώνευτο όσο το ελαιόλαδο και δεν επιδρά τόσο ευεργετικά στη λειτουργία της καρδιάς, στην καταπολέμηση της οστεοπόρωσης και της υπέρτασης και στη ρύθμιση της χοληστερίνης στο ανθρώπινο σώμα. Μία ακόμη θεραπευτική του ιδιότητα είναι ότι βοηθάει στην επούλωση των πληγών και στην ανάπτυξη των κυττάρων. Η παροιμία «να σε κάψω Γιάννη, να σ’ αλείψω λάδι» δεν βγήκε καθόλου τυχαία!amforeas_2

Στο λιομάζωμα
Έχετε μαζέψει ποτέ ελιές; Σας πληροφορώ ότι είναι μια εργασία ιδιαίτερα κουραστική, που συχνά γίνεται κάτω από αντίξοες καιρικές συνθήκες. Στις μέρες μας οι αγρότες χρησιμοποιούν σύγχρονα μηχανήματα για να «ραβδίσουν» όπως λένε, τις ελιές και να κάνουν τον καρπό τους να πέσει στη γη, χωρίς να ζουληχτεί και να ταλαιπωρηθεί. Εννοείται ότι πριν ξεκινήσουν το ράβδισμα, έχουν στρώσει το χωράφι με τα ειδικά δίχτυα κι έχουν προμηθευτεί υφασμάτινα σακιά ή τελάρα, για να τον αποθηκεύσουν. Μετά τον μεταφέρουν στο ελαιοτριβείο. Εκεί πλένεται, καθαρίζεται από τα φύλλα και κατόπιν αλέθεται, οι ειδικοί υποβάλλουν τον πολτό σε ειδική επεξεργασία και έτσι το λάδι διαχωρίζεται από το νερό και τα υπόλοιπα φυτικά του υγρά. Τέλος συσκευάζεται, διατίθεται στην αγορά και… καλή σας όρεξη!elaionas_1amforeas_1

Η ελιά ζωγραφίζει!

Τα φύλλα της ελιάς μας θυμίζουν το γράμμα Ι. Ο καρπός της ελιάς μοιάζει με το γράμμα Ο. Δεν μπορούν να γράψουν. Μπορούν, όμως, να κάνουν τέχνη; Κι όμως! Να, εδώ ασχολήθηκαν με την προσωπογραφία!

Πότε φρύδια και μουστάκια, πότε γένι και μαλλάκια, πότε μάτια σαν ελιές, να το πρόσωπό μου, δες!

prosopo_2prosopo_1prosopo_3prosopo_4

Δωροθέτες και νονοί πόλεων!

Εντάξει, όλοι γνωρίζετε με ποιο τρόπο πήρε η Αθήνα το όνομά της. Αυτό το ξέρουν και τα μωρά! Αποκλείεται όμως να γνωρίζετε ποιο πολύτιμο δώρο θα προσφέραμε εμείς σε μία πόλη, για να πάρει μετά τιμητικά το όνομά μας! Διαβάστε και θαυμάστε (μπορεί και να πεινούσαμε λίγο την ώρα που κάναμε αυτήν την εργασία, πλησίαζε και μεσημέρι. Ή να είχαμε πεθυμήσει πλατσουρίσματα στην παραλία, θα καταλάβετε το γιατί μόλις προχωρήσετε παρακάτω):

Θα πρόσφερα φακές! Η πόλη θα ονομαζόταν Λίνα!

Θα πρόσφερα ψάρια! Η πόλη θα ονομαζόταν Βασιλούπολη!

Θα πρόσφερα παιχνίδια! Η πόλη θα ονομαζόταν Νικόπολη!

Θα πρόσφερα καραμέλες! Η πόλη θα ονομαζόταν Ντεσάρα!liomazema

Θα πρόσφερα χρυσάφι! Η πόλη θα ονομαζόταν Στέβια!

Θα πρόσφερα σεντούκια με θησαυρούς! Η πόλη θα ονομαζόταν Χριστίνα!

Θα πρόσφερα πορτοκάλια! Η πόλη θα ονομαζόταν Μανωλούπολη!

Θα πρόσφερα ψαρόσουπα! Η πόλη θα ονομαζόταν Γεωργία!

Θα πρόσφερα αυγά! Η πόλη θα ονομαζόταν Αποστολούπολη!

Θα πρόσφερα διαμάντια! Η πόλη θα ονομαζόταν Κατερίνη!edo_nipiagogeio

Θα πρόσφερα μια σκούπα! Η πόλη θα ονομαζόταν Στάση!

Θα πρόσφερα ζώα και λεφτά! Η πόλη θα ονομαζόταν Γεωργούπολη!

Θα πρόσφερα ψάρια! Η πόλη θα ονομαζόταν Θαλία!

Θα πρόσφερα σταφύλια! Η πόλη θα ονομαζόταν Βαλέρια!

Θα πρόσφερα σπόρους! Η πόλη θα ονομαζόταν Σωτηρία!

Θα πρόσφερα ψάρια! Η πόλη θα ονομαζόταν Σταθία!

Θα πρόσφερα σοκολάτα! Η πόλη θα ονομαζόταν Αμαλιάδα!

Θα πρόσφερα φακές! Η πόλη θα ονομαζόταν Μανωλία!

(Το φύλλο εργασίας είναι από το βιβλίο μου “ΕΔΩ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ!”, εκδόσεις Παπαδόπουλος)vaggelitsa_e

Υπεραιωνόβια…κεραμικά
Για περισσότερο από 10.000 χρόνια, οι άνθρωποι κατασκευάζουν αντικείμενα από πηλό: αγγεία, δοχεία, πιάτα, αλλά και λυχνάρια και αγάλματα, κοσμήματα, διακοσμητικά, παιχνίδια. Είτε τα ανακαλύπτουν γερά, είτε σπασμένα, τα πήλινα αυτά αντικείμενα αποτελούν σημαντική πηγή πληροφοριών για τους αρχαιολόγους. Ξέρετε γιατί; Τα κεραμικά αντέχουν τα ταξίδια στο χρόνο, επειδή διατηρούν τις καλύτερες σχέσεις με το έδαφος, τελικό αποδέκτη και…χωνευτήρι όλων των απορριμμάτων!SYLLOGI_AGGEION

Θησαυροί από πηλό
Από εποχή σε εποχή τα πήλινα αντικείμενα άλλαζαν σχήμα και διακόσμηση. Τα πιάτα των προγιαγιάδων μας, για παράδειγμα, διαφέρουν αρκετά από τα πιάτα των γιαγιάδων μας κι ακόμη περισσότερο από τα πιάτα των μαμάδων μας. Οι αρχαιολόγοι χρονολογούν τα κεραμικά με βάση το είδος του πηλού από τον οποίο είναι φτιαγμένα, το σχήμα και τη διακόσμησή τους. Τα χαρακτηριστικά αυτά τους βοηθούν να συλλέξουν πληροφορίες για τον τρόπο ζωής των ανθρώπων σε κάθε εποχή και περιοχή του πλανήτη μας.aggeia_4aggeia_8_1

Η ταυτότητα ενός…οστράκου
Οι αρχαιολόγοι ονομάζουν «όστρακα» τα κεραμικά θραύσματα που ανακαλύπτουν στις ανασκαφές. Για να καταλήξουν στον προσδιορισμό της ταυτότητάς τους, ερευνούν τις προσμείξεις που διακρίνουν σε αυτά, καθώς και τη σκληρότητά τους (χαράζοντάς τα με το νύχι τους) και περιγράφουν το χρώμα τους με οδηγό έναν παγκόσμιο «κώδικα χρωμάτων». Από τον ήχο που κάνει ένα όστρακο, όταν το χτυπούν ελαφριά σε άλλο σώμα, καταλαβαίνουν αν ο πηλός του είναι καλοψημένος (ήχος καθαρός), ή όχι (ήχος υπόκωφος).aggeia_1aggeia_5aggeia_8_4

Κεραμικό…παζλ!
Κάθε αρχαιολογικός χώρος κρύβει συνήθως ένα μεγάλο αριθμό οστράκων. Αλλά οι αρχαιολόγοι σπανίως καταφέρνουν να συγκεντρώσουν τα πολυάριθμα κομμάτια και θρύψαλα που, πριν…περάσουν στην ιστορία, συνέθεταν, για παράδειγμα, ένα υπέροχο ερυθρόμορφο αγγείο, ή την κούκλα κάποιου αρχαίου πιτσιρικά. Ωστόσο, κάποιες φορές τα καταφέρνουν. Τότε το αποτέλεσμα τους αποζημιώνει με το παραπάνω για το χρόνο και τον κόπο που σπατάλησαν και τους πονοκεφάλους που έπαθαν, μέχρι να το πετύχουν! Κι όλοι εμείς το θαυμάζουμε στα μουσεία.ostrakapuzzleaggeia_8_3aggeia_3

Και δύο βιβλία – κλασικές αξίες και πολύτιμα εργαλεία για ατέλειωτες δημιουργικές δράσεις:
AggeiaVivlio_ArxaiologiasΦωκά Ιωάννα, Βαλαβάνης Πάνος, Τα αγγεία και ο κόσμος τους, εκδόσεις Κέδρος, 1990
Dieulafait Francis, Το βιβλίο της Αρχαιολογίας, εκδόσεις Ερευνητές, 2002aggeia

Ταξίδι στην Ανατολή, μ’ ένα ιπτάμενο χαλί!

magik_carpet_1_1Κλείστε τα μάτια και φανταστείτε ότι μπροστά στα πόδια σας απλώνεται ένα ολομέταξο, πολύχρωμο χαλί. Επάνω του ζωντανεύουν εικόνες από τη φύση, μαγεύοντας τα γουρλωμένα από το θαυμασμό μάτια σας. Το απαλό του άγγιγμα γοητεύει τις γυμνές σας πατούσες, που -ειδικά για την περίσταση- έχετε σαπουνίσει και δυο και τρεις φορές. Πόσο θα θέλατε να παίξετε «βαρελάκια» με τους φίλους σας, κουτρουβαλώντας από τη μια του άκρη μέχρι την άλλη! Μήπως να δοκιμάζαμε και αν…απογειώνεται; Μα που είναι αυτός ο κοιλαράς, το Τζίνι, που μας υποσχέθηκε περιπέτειες και χλιδή στη μαγεμένη Ανατολή;
– «Τζίνουμ ταρατατζίνουμ φανερώσου
και στο χαλί επάνω στρώσου!».Artesano

ΤΖΙΝΙ: Φφφφσττττ! Έεεφτασεεε! Ποιος με κάλεσε, παρακαλώ, κι ούτε που πρόλαβα να απολαύσω πρωινό;

ΒΑΓΓΕΛΙΤΣΑ ΑΝΗΣΥΧΙΔΟΥ: Μην τολμήσεις να γεμίσεις ψίχουλα το καινούργιο μου χειροποίητο χαλί!

Τ.: Μα τον ασύμμετρο περσικό κόμπο, πού θα φάω εγώ τα αυγά-μάτια μου με το πιπεράκι και τη σαλτσούλα;

Β.Α.: Πρώτη φορά βλέπω τζίνι να πασαλείβεται με κέτσαπ. Τι σου κάνει αυτή η παγκοσμιοποίηση…Ξεπάτα, είπα, απ’ το χαλί μου, Μπελά Χοντρομπαλά!

Τ.: Αν είμαι μπελάς, τότε τι με κάλεσες, αφέντρα μου; Untitled-4_213_1

Β.Α.: Πρέπει επειγόντως να κάνω ένα ρεπορτάζ για τα χαλιά και σκέφτηκα ότι εσύ θα είσαι η εγκυρότερη πηγή πληροφόρησης.

Τ.: Τιμή μου, Βαγγελίτσα τζάνουμ! Να βάλω κι ένα τσαγάκι να ζεσταθεί το κοιλαράκι, εεε…το κοκκαλάκι μας;

Β.Α.: Άντε βάλε και πες μου αν αληθεύει ότι οι Πέρσες, οι Φοίνικες, οι Αιγύπτιοι και οι Κινέζοι υπήρξαν οι πρωτοπόροι στην τέχνη της ταπητουργίας.Nadir Quinto Stella Magic Carpet 2

Τ.: Να σερβίρω και κανένα κουλουράκι κανέλας, ή μήπως προτιμάς μπακλαβά με γέμιση καρύδι; Μμμ…, μπουκιά και συχώριο είναι, Βαγγελίτσα χανούμ!

Β.Α.: Σταμάτα να μασουλάς και μπες επιτέλους στο θέμα, γιατί από τα νεύρα μου θα κάνω μπουμ!ex4-thumb-large

Τ.: Αληθεύει, αληθεύει! Άλλοτε κρεμούσαν τα χαλιά στους τοίχους σαν πίνακες ζωγραφικής και άλλοτε τα έστρωναν στο πάτωμα. Παλιά τα ύφαιναν σε αργαλειούς, σήμερα πρωταγωνιστούν οι μηχανές. Αλλά το χειροποίητο είναι άλλο πράγμα. Τσοκ γκιουζέλ, μα τον τούρκικο συμμετρικό κόμπο!

Β.Α.: Κόμπο θα μου το κάνεις το μυαλό με τα αλαμπουρνέζικα που αμολάς. Μίλα τέλος πάντων καθαρά να καταλάβουν και τα παιδιά!

Τ.: Αλλ…άχ και βαχ, είσαι πολύ τζαναμπέτα γυναίκα! Ο περσικός ασύμμετρος και ο τουρκικός συμμετρικός κόμπος είναι οι δύο πιο διαδεδομένοι τρόποι ύφανσης των χαλιών. Υπάρχει και ο κο…κόμπος του Θιβέτ και ο κο…κόμπος που έχει σχήμα βάζου! Επίσης, ο νομαδικός κο…κόμπος, που είναι και συμμετρικός και α…ασύμμετρος, απαιτεί μεγάλη μαεστρία και το α…αποτέλεσμα της ύφανσης είναι πο…πολύ σταθερό.752742_6_63

Β.Α.: Τι έπαθες, καλέ, και κομπιάζεις;

Τ.: Η πολλή σκε…σκέψη μου δημιουργεί α…άγχος. Πρέπει ο…οπωσδήποτε να πα…πάρω το α…αγχολυτικό μου!

Β.Α.: Και ποιο είναι το αγχολυτικό σου; Δεν πιστεύω να κατεβάσεις τίποτα χάπια και να σου έρθει νύστα! Έχουμε αρκετή δουλειά ακόμη.

Τ.: Μη σεκλετίζεσαι αφέντρα!
Μια ντουζίνα λουκουμάκια
με καπάκι μπισκοτάκια
το Τζινάκι καταπίνει
και τη διάλεξή του δίνει!

Β.Α.: Που έμπλεξα, μα το Βούδα και τον Αλλάχ μαζί! Şark_Halı_Company_1

Τ.: Έπλεξες ποτέ χαλί με τα χεράκια σου; Οι Έλληνες της Μικρασίας διακρίθηκαν για χρόνια στην παραγωγή και το εμπόριο του χαλιού. Τα Βουρλά, η Φιλαδέλφεια, και κυρίως η Σπάρτη της Πισιδίας ανέδειξαν μοναδικές μαστόρισσες. Λέγεται, μάλιστα, πως μία από αυτές, η Πολυτίμη Κιουρτσόγλου, που δίδασκε στις νέες κοπέλες τα μυστικά της ύφανσης των χαλιών, παρασημοφορήθηκε από το Σουλτάνο! Τι θα με κεράσεις, τώρα που θα σου αποκαλύψω ότι ο Χάρακας, μια κωμόπολη της Τουρκίας, θεωρείται σήμερα το νούμερο ένα στα χειροποίητα χαλιά;

Β.Α.: Τώρα που το σκέφτομαι, μερικές ξυλιές με το χάρακα στον πισινό ίσως σε ξαναφέρουν στα συγκαλά σου!Viktor-Vasnetsov-Magic-Carpet_1

Τ.: Γιατί με πληγώνεις έτσι, Βαγγελίτσα τζάνουμ; Πειράζει, δηλαδή, που είμαι κομμάτι γλυκοαίματος;

Β.Α.: Κομμάτι; Από τα πολλά γλυκά, καημένε μου, θα ανεβάσεις ζάχαρο και δεν έχω καμία όρεξη να σε δω τυλιγμένο σαν ντολμά μέσα σε ένα χαλί να ταξιδεύεις στον άλλο κόσμο! Ξέρεις, φαντάζομαι, ότι έτσι πίστευαν πως επικοινωνούσαν με τους θεούς οι παλιοί Ανατολίτες…

Τ.: Φτου σκόρδα! Προτιμώ να με φανταστώ πολυχρονεμένο πασά, να μου στρώνουν οι υπήκοοί μου το κόκκινο χαλί, σύμβολο εξουσίας και τιμής. Και καθώς θα βουλιάζουν οι πατούσες μου στο παχύ του χνούδι, να καταφθάνουν στις ασημένιες πιατέλες τα καζάν ντιμπί, τα σερμπέτια και τα κανταϊφια!1001-nights

Β.Α.: Μωρέ φάτσα για πασάς! Έτσι μου έρχεται να σε στείλω στο πιτς φιτίλι στις στέπες της Περσίας. Μια χαρά επιτόπια έρευνα θα κάνεις φροντίζοντας και κουρεύοντας τα κοπάδια και υφαίνοντας και βάφοντας με φυσικές βαφές τα ονομαστά νομαδικά χαλιά! Άσε που θα στρώσεις και σιλουέτα!

Τ.: Εγώ είμαι Τζίνι του σαλονιού και μη με προκαλείς, γιατί θα επικαλεστώ τις παραστάσεις πάνω στα απαράμιλλα Αρμενικά χαλιά και δε θα ξέρεις που να κρυφτείς…
– Φίδια, δράκοι και σκορπιοί,
κριάρια, νυχτερίδες κι αράχνες -γλυκιααά μου-
από άψυχες χρωματιστές κλωστές,
γίνετε ζωντανές απειλές!

Β.Α.: Να σε κεράσω ένα ριζογαλάκι, ή μήπως προτιμάς γαλακτομπούρεκο; Έχω και μουσταλευριά με κανελίτσα, αν τη λαχταρά η στρογγυλή σου η κοιλίτσα!flying carpet jane kay

Τ.: Μανούλα μου, μπερεκέτια! Έτσι μου έρχεται να κάνω μια τούμπα σαν τουλούμπα πάνω στη φλοκάτη, στο κιλίμι, στη μοκέτα. Βαγγελίτσα, σου το λέω νέτα σκέτα: Δεν ξέρω τι να πρωτοδιαλέξω. Βάλε μια ποικιλία!

Β.Α.: Από που ξεφύτρωσε αυτή η φουσκωτή μαξιλάρα; Κάτι υποψιάστηκα εγώ απ’ την αρχή! Τζίνι…γιαλαντζίνι, κατά κόσμον Κωστάκη Υπναρίδη, μόλις σου έπεσε η…κοιλιά απ’ τη χαρά σου! Και κοίτα μην μου πασαλείψεις με σιρόπια το καλό μου το χαλί, γιατί μου απομένει ακόμη μια ευχή…

Βαγγελίτσα Ανησυχίδου
και για την αντιγραφή
Εύη ΤσιτιρίδουIMG_1377

Ξέρετε ότι:

• Τα γνήσια χαλιά έχουν…ονοματεπώνυμο, που «μεταφράζεται» σε μία σειρά από πληροφορίες: για τους ανθρώπους που το κατασκεύασαν και την τεχνοτροπία που χρησιμοποίησαν, για τη γωνιά της γης από την οποία προέρχονται, για τα σχέδια, τα χρώματα και τα σύμβολα που περιέχουν, για την ποιότητα του μεταξιού, του βαμβακιού, ή του μαλλιού τους.

• Ο Μάρκο Πόλο έγραψε: «Οι Αρμένιοι και οι Έλληνες κατασκευάζουν τα πιο καλαίσθητα και λεπτά χαλιά στον κόσμο, σε τρεις μεγάλες πόλεις, Ικόνιο, Σεβάστεια και Καισαρεία…».

• Το πιο παλιό χαλί του κόσμου φυλάσσεται στο μουσείο της Αγίας Πετρούπολης, στη Ρωσία. Ανακαλύφθηκε από αρχαιολόγους σε υψόμετρο 1.650 μέτρων, στα όρη Αλτάι, σε μια περιοχή που ονομάζεται Παζιρίκ. Είναι από μαλλί καμήλας, διαστάσεων 4 περίπου τετραγωνικών μέτρων και εντοπίστηκε…κατεψυγμένο μέσα σε κατακόμβες Σκυθών, όπου διατηρήθηκε σώο κι αβλαβές για 25 ολόκληρους αιώνες! Υπολογίζεται ότι αποτελείται από 1.500.000 κόμπους! Στις μπορντούρες του απεικονίζονται 28 καβαλάρηδες και 24 ελάφια και στο εσωτερικό του επαναλαμβάνεται το μοτίβο του σταυρού του Αγίου Ανδρέα. Πρόκειται για ένα πραγματικό αριστούργημα.the_flying_carpet_by_knyazevsergey-d4dqx1l_1

Της Πέτρας Παραμύθια…

PETRAΘυμάστε που σας είπα στην προηγούμενη ανάρτηση με θέμα “Νεράιδες και Καμπούρηδες” ότι θα παρακολουθούσαμε στο σχολείο μας μια θεατρική παράσταση; Αυτή η μαγική στιγμή έφτασε, την προηγούμενη εβδομάδα και υποδεχτήκαμε με χαρά τρεις χαρισματικούς και πολυτάλαντους δημιουργούς από την Ελεύθερη Θεατρική Σπουδή. Η παράσταση είχε τίτλο “Της Πέτρας Παραμύθια…” και ήταν πραγματικά ευφάνταστη και ονειρική! Μουσικάντηδες και τραγουδιστάδες, πραματευτάδες και νεράιδες, αρχοντόπουλα και ρήγισσες, δουλευτάδες και καλοκυρές ξεπήδησαν από τα λαϊκά παραμύθια και τα δημοτικά μας τραγούδια και μας ταξίδεψαν στον αιώνια νέο, πολύχρωμο και ζωηρό τους κόσμο. KOUKLOTHEATRO

Ηθοποιοί, κούκλες, σκιές και σχολιαρόπαιδα έγιναν μια χαρούμενη παρέα που έπαιξε, τραγούδησε και χόρεψε με ζωντανή παραδοσιακή μουσική, συγκινήθηκε, χειροκρότησε, μέχρι και το μηχάνημα των ηχητικών εφέ που είχε χαλάσει αντικατέστησε με φυσικούς ήχους, φτιαγμένους από στόμα, χέρια, πόδια και κορμί! Και όταν η παράσταση έλαβε τέλος, δεν το…παραδεχτήκαμε αμέσως. Τρέξαμε στην τάξη, πιάσαμε δουλειά και την ξαναπαίξαμε από την αρχή, με το δικό μας ξεχωριστό τρόπο. Τη μοιραζόμαστε μαζί σας εδώ και μηνύουμε στους φίλους μας από την Ελεύθερη Θεατρική Σκηνή, ότι σίγουρα θα ξανασυναντηθούμε…PRAMATEFTIS_NERAIDES

Ο Πραματευτής συναντά της ΝεράιδεςNERAIDA

Η Νεράιδα που αγάπησε ο Πραματευτής και της πήρε το μαντήλι για να δεχτεί να τον παντρευτεί…OIKOGENEIA_PRAMATEFTI

Η οικογένεια του Πραματευτή με τη Νεράιδα. Μπορεί να την “ελευθέρωσε” επειδή πολύ την αγαπούσε, αλλά εκείνη πάντα επέστρεφε αόρατη και φρόντιζε τα παιδιά και το σπιτικό της…KYRA_RINI

koukles_2Η Κυρά – Ρήνη και ο αυστηρός πατέρας της, που δεν ήθελε για γαμπρό του τον Ανήλιαγο…PALATI_TRIKARDOU

Το παλάτι – κάστρο του ΤρίκαρδουPAIZONTAS_KOYKLOTHEATROSTI_SKINISTI_SKINI_1

Καλή συνέχεια σε όλους μας! Θεατρική, μουσική και υπέροχα δημιουργική! Περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση δείτε εδώ: http://www.elthesp.gr/.