“Κάθε μήνα μ’ ένα συγγραφέα κάνουμε απίθανη παρέα!”

Ετήσιο Πρόγραμμα Φιλαναγνωσίας στο 2ο Νηπιαγωγείο Νέας Σμύρνης, Σχολικό Έτος 2016-17

Το πρόγραμμα αυτό ήταν ένα όνειρο που χρόνια ήθελα να πραγματοποιήσω, αλλά οι συνθήκες δεν ευνοούσαν. Τη φετινή χρονιά μπόρεσε να γίνει επιτέλους πραγματικότητα, αφήνοντας σε όλους όσους συμμετείχαν τις καλύτερες, πιστεύω, εντυπώσεις. Για μένα ήταν ένας μικρός άθλος που επετεύχθη κατά τη διάρκεια μιας πολύ δύσκολης -για προσωπικούς και οικογενειακούς λόγους- χρονιάς. Ήταν όμως και μια συνεχής πηγή θετικής ενέργειας, γιατί ασχολήθηκα με το αντικείμενο που λατρεύω, το παιδικό βιβλίο και τους ανθρώπους του, συγγραφείς, εικονογράφους, εκδότες, στο πλαίσιο όπου αναλώνεται η μισή και πλέον ζωή μου καθημερινά: στο σχολείο.

Με αφορμή συγκεκριμένα έργα των προσκεκλημένων συγγραφέων, παραμύθια, ιστορίες βραχείας φόρμας, βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων, προσεγγίσαμε στην τάξη δημιουργικά και διαδραστικά θέματα που επεξεργαζόμαστε όλη τη χρονιά στο πλαίσιο των Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών του Νηπιαγωγείου, όπως: υγιεινή διατροφή, αναγνώριση και διαχείριση συναισθημάτων, ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση υλικών, ανθρώπινα δικαιώματα και αξίες ζωής, μαθηματικές έννοιες, διαπολιτισμικότητα, οικογενειακές και φιλικές σχέσεις, ο κύκλος του χρόνου και οι γιορτές, μυθολογία, μουσειακή αγωγή, φυσικές επιστήμες, τέχνες και καλλιτέχνες, κοινωνικοποίηση, ειδικές ανάγκες και δεξιότητες, φαντασία και προσωπική έκφραση.

Τα παιδιά είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά τους προσκεκλημένους του προγράμματος όχι μόνο ως συγγραφείς, αλλά και ως ανθρώπους με το δικό του χαρακτήρα, ζωή, ενδιαφέροντα, προσωπική ιστορία ο καθένας και η καθεμιά και να μυηθούν θεωρητικά και βιωματικά στην έννοια και τη διεργασία της φιλοξενίας τους και της συνεργασίας και αλληλεπίδρασης μαζί τους στους οικείους σε αυτά χώρους του σχολείου. Είχαν την ευκαιρία να συμμετάσχουν σε περισσότερες από 100 διαφορετικές δραστηριότητες με αφορμή τα βιβλία τους, να δημιουργήσουν, να χαρούν, να μάθουν, να συγκρίνουν, να αναρωτηθούν, να προβληματιστούν, να σκεφθούν, να αισθανθούν, να μοιραστούν, να εκφραστούν με κάθε τρόπο, να γνωρίσουν καλύτερα τον εαυτό τους και τους συμμαθητές τους, να αναπτυχθούν ολόπλευρα μέσα σε κλίμα αγάπης, χαράς και αποδοχής.

Η μεγάλη κερδισμένη από όλη αυτή τη φιλαναγνωστική περιπέτεια ήταν η Σχέση. Η Σχέση όχι μόνο με το Βιβλίο και τους Ανθρώπους του, αλλά και η σχέση με την Ανάγνωση, τη Γραφή, την Έκφραση, τη Φαντασία. Σχέση Ζωής θα μπορούσα πλέον να πω, τόσο με το άτομο όσο και με την ομάδα. Αισθάνομαι πλήρης, χαρούμενη, περήφανη και αναζωογονημένη κάνοντας τον ετήσιο απολογισμό του προγράμματος, γιατί η κούραση και οι κόποι μου ανταμείφθηκαν με το παραπάνω. Και ευχαριστώ μέσα από την καρδιά μου όλους όσους συνέβαλαν, με κάθε τρόπο, λίγο ή πολύ, θετικά ή (ακόμη και) αρνητικά, στην εκπόνηση του προγράμματος. Το ταξίδι ήταν όμορφο και διδακτικό. Από τα ταξίδια που σε πηγαίνουν παραπέρα, που σε φέρνουν σε επαφή με τον καλύτερο εαυτό σου και αφήνουν το αποτύπωμά τους ανεξίτηλα ευεργετικό μέσα σου. Ένα Ταξίδι Ζωής.

Οι Παιδαγωγικοί Στόχοι του Προγράμματος ήταν:

  1. Η ολόπλευρη κινητοποίηση και ανάπτυξη των νηπίων με τρόπο δημιουργικό και ψυχαγωγικό.
  2. Η καλλιέργεια του ενδιαφέροντος και της αγάπης και το βιβλίο και την ανάγνωση.
  3. Η γνωριμία και η αλληλεπίδραση με μια πλειάδα σημαντικών ανθρώπων της ελληνικής παιδικής λογοτεχνίας, παλαιών και νεότερων.
  4. Η ενθάρρυνση της κοινωνικοποίησης και της συμμετοχής στην ομάδα μέσω της ελεύθερης και ισότιμης προσωπικής έκφρασης και δράσης.
  5. Η ανάδυση και δημιουργική αξιοποίηση «κρυφών ταλέντων» και δεξιοτήτων των νηπίων μέσα από την εμπλοκή τους σε ποικίλες φιλαναγνωστικές δράσεις συμβατές με την ηλικία και τις ανάγκες και δυνατότητές τους.
  6. Η καλλιέργεια της φαντασίας και της δημιουργικής γραφής.
  7. Η άμβλυνση των ιδιαιτεροτήτων και των ατομικών διαφορών και δυσκολιών και η αυθόρμητη και στοχευμένη αντιμετώπισή τους μέσα από τη λειτουργία και επίδραση του βιβλίου, ως εκπαιδευτικού, ψυχαγωγικού και θεραπευτικού εργαλείου.
  8. Η εξοικείωση με το βιβλίο και τη λογοτεχνία ως αυθύπαρκτη και ολοκληρωμένη μορφή τέχνης που ομορφαίνει τη ζωή μας και την κάνει πιο ουσιαστική και απολαυστική.
  9. Η καλλιέργεια της αισθητικής αγωγής και όλων των ειδών νοημοσύνης των νηπίων με προεξάρχουσα τη συναισθηματική.
  10. Η βιωματική εμπλοκή των οικογενειών των νηπίων στο πρόγραμμα με στόχο τη μεγιστοποίηση του οφέλους από τη διενέργειά του και τη διάχυση των αποτελεσμάτων του στο στενό και ευρύτερο οικογενειακό, συγγενικό και φιλικό τους περιβάλλον.

Οι συγγραφείς που επισκέφθηκαν το σχολείο μας είναι κατά χρονολογική σειρά οι εξής:

Εύη Τσιτιρίδου – Χριστοφορίδου (13/10/2016, 20/03/2017, 06/04/2017, 14/06/2017) με τα βιβλία της «Η βασίλισσα καλοφαγού!», εικονογράφηση Λέλα Στρούτση, Παπαδόπουλος, 2016, «Μια βόλτα στα βυζαντινά χρόνια», εικονογράφηση Λέλα Στρούτση, Κέδρος, 2014, «Το αυγό που ράγισε» εικονογράφηση Έφη Κοκκινάκη, Σαϊτης, 2017 και «Ο θησαυρός της Εβίτας» εικονογράφηση Ίρις Σαμαρτζή, Καλέντης, 2016

Γλυκερία Γκρέκου (26/10/2016) με το βιβλίο της «Το θυμωμένο αρκουδάκι», εικονογράφηση Σπύρος Γούσης, Πορτοκάλι, 2007

Τζένη Κουτσοδημητροπούλου (21/11/2016) με το βιβλίο της «Γκαζόζα Α.Α.Α.», εικονογράφηση Φωτεινή Τίκκου, Ελληνοεκδοτική, 2016

Δημήτρης Κάσσαρης (13/12/2016) με το βιβλίο του «Το Χειμωνόσπιτο», εικονογράφηση Βασίλης Παπατσαρούχας, μουσική σύνθεση Νίκος Ξανθούλης, Καλέντης, 2014

Γεωργία Μουντζούρη (26/01/2017) με το βιβλίο της «Ο βασιλιάς των αριθμών», εικονογράφηση Μαρκ Γουαϊνστάιν, Κέδρος, 2016

Ελένη Γεωργοστάθη (09/02/2017) με το βιβλίο της «Το χάρτινο καραβάκι της μαμάς», εικονογράφηση Ελίζα Βαβούρη, Ψυχογιός, 2014

Λότη Πέτροβιτς – Ανδρουτσοπούλου (02/03/2017) με τα βιβλία της «Η νόνα χελώνα και η αρχαία κρυψώνα» (2015), «Τα Χριστούγεννα της Νόνας Χελώνας» (2013), «Το Πάσχα της Νόνας Χελώνας» (2014) σε εικονογράφηση Γιώργου Σγουρού και «Τα παιδιά του Φθινοπώρου» (2000), «Τα παιδιά του Χειμώνα» (1996), «Τα παιδιά της Άνοιξης» (1992), σε εικονογράφηση της ίδιας, Πατάκης

Ιωάννα Μπαμπέτα (30/03/2017) με τα βιβλία της «Λέξη σαν μύγα», εικονογράφηση Μάρω Αλεξάνδρου και «Οι άθλοι του Ηρακλή», εικονογράφηση Θάνος Τσίλης, Μίνωας, 2016

Μάκης Τσίτας (04/05/2017) με το βιβλίο του «Το όνομά μου είναι Δώρα!», εικονογράφηση Ρένια Μεταλληνού, Μίνωας, 2017

Μαριλένα Καββαδά (13/06/2017) με το βιβλίο της «Ο φάρος με τα χίλια μυστικά», εικονογράφηση Αιμιλία Κονταίου, Διάπλους, 2016

 

Πρεμιέρα για τη “Βασίλισσα Καλοφαγού”!

Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής η 16η Οκτώβρη και την τιμήσαμε όπως της άξιζε στο 2ο Νηπιαγωγείο Νέας Σμύρνης. Ο…εορτασμός κράτησε 3 ολόκληρες ημέρες και μπορώ με βεβαιότητα να πω ότι το τέλος της εβδομάδας μας βρήκε χορτασμένους, χαρούμενους και ορεξάτους για πολλές πολλές ακόμη βιβλιοπεριπέτειες!kalofagou_9

Η χαρά και η έκπληξή μας ήταν μεγάλη όταν επισκέφθηκε την τάξη μας ο Μπροκολίνος! Δεν αφήσαμε την ευκαιρία να πάει χαμένη και μιλήσαμε μαζί του για τη θρεπτική αξία όλων των μελών της οικογένειάς του, των ξακουστών Λαχανικών. Μέχρι και τραγούδι του φτιάξαμε!kalofagou_10

Το τραγούδι του Μπροκολίνου
(γραμμένο περπατώντας χοροπηδηχτά και αφιερωμένο με αφάγωτη αγάπη σε όλα τα μικρά και μεγάλα παιδιά)

Σαν μπουλντόζα πάλι ρεύτηκα
και μια δίαιτα ονειρεύτηκα,
να λιγοστέψει τα βαρίδια τα κιλά μου,
για να μη γίνονται εφιάλτες τα όνειρά μου.
Κι ενώ σκεφτόμουνα Υγεία μου που να ’σαι,
έβρασε εκείνος, να μου πει πως με θυμάσαι.

Ένας φίλος ήρθε απόψε απ’ τα φαγιά,
φορτωμένος συνταγές να μαγειρέψω.
Είχε πράσινα, σγουρά, πυκνά μαλλιά,
να τα κόψω, να τα φάω και να χωνέψω.

Μες στην κουζίνα μας ο φίλος αυτός
είχε γαρνίρει ένα πιάτο τελευταίο.
Κι όπως τον κοίταζα με στόμα ανοιχτό,
άρχισα, αγάπη μου, Πεινάλα να με λέω!

Ένας φίλος ήρθε απόψε απ’ τα φαγιά
σε τσουλήθρα – πυραμίδα σκαλωμένος.
Μου ’πε όλα των τροφών τα μυστικά,
για να ζω παντοτινά ευτυχισμένος.

Στο τραγούδι «Ένας φίλος ήρθε απόψε» τη μουσική έγραψε ο Γιώργος Μουζάκης για την επιθεώρηση «Βίρα τις άγκυρες», που παρουσιάστηκε το 1950 στο θέατρο Βέμπο. Οι στίχοι του “κανονικού” τραγουδιού είναι του Φίλωνα Αρία. Συντονιστείτε εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=GNLrfgGDmi4!vasilissa_k

Την επόμενη μέρα ήρθε στο σχολείο μας η συγγραφέας Εύη Τσιτιρίδου. Δηλαδή βγήκε από την τάξη μας, αφού είναι η δασκάλα μας, και ξαναμπήκε (αφού πρώτα χτύπησε την πόρτα και μας ρώτησε αν θέλουμε να τη δεχτούμε, ααα όλα κι όλα με το ζόρι φιλαναγνωσία δεν γίνεται) φορώντας ένα στέμμα φτιαγμένο από τρόφιμα στο κεφάλι! Της πήγαινε, δεν λέω, αλλά πιο πολύ πήγαινε στη βασίλισσα Καλοφαγού! Ποια είναι αυτή; Ε, διαβάστε το βιβλίο για να μάθετε. Εγώ δεν είμαι μαρτυριάρα!kalofagou_1_1

Η κυρία Εύη μας διάβασε το βιβλίο της σαν ηθοποιός (καλά, κάνει κάτι απίστευτες γκριμάτσες και αλλάζει τη φωνή της για να πιστέψουμε ότι οι ήρωες είναι εκεί μπροστά μας ζωντανοί) και εμείς την ανακρίναμε κανονικά, εεε, της πήραμε συνέντευξη δηλαδή. Πως το ένα, γιατί το άλλο, γιατί και πότε έγραψε το βιβλίο, μήπως ήταν απόγευμα; Τι; Ξημερώματα ήταν; Άλλο πάλι και τούτο, που να φανταστούμε ότι η κυρία μας γράφει παραμύθια με τις κότες! Είχαμε πολλές απορίες, μας τις έλυσε όλες. Δεν μπορώ να καταλάβω πως γίνεται και μερικές κυρίες έχουν μια απάντηση για όλα τα μεγάλα ερωτήματα των παιδιών. Για παράδειγμα, πως σκεφτήκατε τους Μανταλάκηδες; Έχει αδερφό η Αριάδνη; Εσείς τα τρώτε όλα αυτά που ζωγράφισε η κυρία Λέλα; Πως κολλήσατε με τη σειρά τις σελίδες του βιβλίου; Από πού της πήρε η μαμά της Αριάδνης αυτό το ωραίο στέμμα και τη βασιλική καρέκλα; Και άλλα τέτοια σημαντικά.kalofagou_7_7kalofagpu_4kalofagou_akalofagou_6

Μετά καθίσαμε στα τραπέζια και όση ώρα η κυρία Εύη έπινε νερό και φούσκωνε μπαλόνια για να ξεκολλήσουν τα μπλα μπλα μπλα με 50 παιδιά από το λαιμό της και να ξαναβρεί την κανονική της αναπνοή, ζωγραφίσαμε ό,τι μας άρεσε και μας έκανε μεγαλύτερη εντύπωση από την ιστορία του βιβλίου. Ρίχναμε και καμιά κλεφτή ματιά στο τραπεζάκι με τον Μπροκολίνο που είχε γίνει κολλητός με τον Μπαλονάκη και τον Μανταλάκη πλάι στην πυραμίδα. Όχι του Φαραώ, καλέ! Μα τόσο άσχετοι είστε; Της Υγιεινής Διατροφής ντε!kalofagou_5kalofagou_3_3kalofagou_2_2

Την επόμενη μέρα μερικοί ήρθαμε στο σχολείο με τη «Βασίλισσα Καλοφαγού» στο χέρι για αφιέρωση από την κυρία μας που είναι διπλή – και κυρία δασκάλα και κυρία συγγραφέας – και εκείνη καμάρωνε και χαμογελούσε σαν να της καθαρίζανε αυγά, παρόλο που είχε τη μέση της και πόναγε πολύ. Μετά, μαζευτήκαμε στην παρεούλα και παίξαμε τρία απίθανα παιχνίδια με τον Μπροκολίνο και τους υπόλοιπους ήρωες του βιβλίου. Ήταν φανταστικά! Την κερδίσαμε σε όλα την κυρία δασκάλα – συγγραφέα!omades_trofonkalof_bkalof_d

Στο πρώτο, χωρισμένοι σε ομάδες, βρήκαμε ό,τι φαγώσιμο παιχνίδι υπήρχε στην τάξη μας και στρώσαμε τραπέζι για πικ νικ στο πάτωμα. Αλλά δεν αραδιάσαμε τα τρόφιμα ανακατεμένα, όχι. Τα χωρίσαμε στις ομάδες τους κι αυτά. Είπαμε από ποια πρέπει να τρώμε πιο πολλά από ποια λιγότερα, από ποια πολύ λίγα. Γιατί πρέπει να τρώμε ποικιλία τροφών, να μην παραμελούμε καμία ομάδα, αν θέλουμε να έχουμε γερό σώμα, κοφτερό μυαλό και καλή διάθεση καθημερινά. Να πίνουμε νερό, να κάνουμε και γυμναστική. Είπαμε ποια είναι τα αγαπημένα μας φαγητά. Προς μεγάλη έκπληξη της κυρίας μας, περισσότερους ψήφους πήραν τα γιουβαρλάκια, νικώντας κατά κράτος τα μακαρόνια με κιμά, αγαπημένο παραδοσιακά φαγητό των περισσότερων παιδιών της χώρας! Η κυρία μας δήλωσε εντυπωσιασμένη από το αναπάντεχο αυτό αποτέλεσμα και μας έδωσε θερμά συγχαρητήρια.arithmoi_kaloffrouta_laxanikaarithm_kalofkalof_arithmpaixni_kalofteliko_paixni

edo_nipiagogeioΣτο δεύτερο παιχνίδι ανακατέψαμε φρούτα και λαχανικά με τους αριθμούς. Η κυρία Εύη έχει γράψει και ένα βιβλίο με δραστηριότητες και ασκήσεις που το λένε «Εδώ Νηπιαγωγείο!». Από εκεί μέσα πήρε τα 10 Παιχνιδοποιηματάκια της (άλλη λόξα κι αυτή, να μας φλομώνει με ποιήματα στην τάξη) και τα έκανε επιτραπέζιο παιχνίδι. Είπαμε δυνατά το ποιηματάκι κάθε αριθμού, γελάσαμε, το παίξαμε με παντομίμα, «γεμίσαμε» το κουτάκι του με τα αντίστοιχα φρούτα και λαχανικά του. Τη νικήσαμε και σ’ αυτό, αλλά πάλι δεν ησύχασε.pyramida_touvlakiakataskevi_pyramidaspyramida

kalofagou_8_8Έτσι κι εμείς, κατασκευάσαμε μία πυραμίδα από τα τουβλάκια μας, κόψαμε τα διάφορα τρόφιμα από σελίδες με εικόνες που βρήκαμε και τυπώσαμε από τον υπολογιστή και συμπληρώσαμε όσα δεν βρήκαμε με δικές μας ζωγραφιές. Μετά τα κολλήσαμε στην τούβλινη πυραμίδα μας με τη σειρά, ανά ομάδα, όπως είναι το σωστό. Οπότε η κυρία – συγγραφέας μας πείστηκε ότι το εμπεδώσαμε το μάθημα και μας άφησε επιτέλους ήσυχους. Περιττό να σας πω ότι αυτές τις τρεις μέρες που γιορτάζαμε τη διατροφή, τρώγαμε και το δεκατιανό και το μεσημεριανό μας με απίστευτη όρεξη. Μεγαλύτερη από ποτέ! Γιατί το φαγητό δεν ήταν πια για μας απλώς μια καθημερινή, απαραίτητη συνήθεια. Έγινε γνώση, παιχνίδι, χαρά. Το διασκεδάσαμε πραγματικά! Και μπουκώσαμε και τους γονείς μας στο σπίτι με τρομερές πληροφορίες για τη διατροφή. Ψου ψου ψου και ψι ψι ψι ήταν αυτό το τριήμερο συνέχεια με την κυρία Εύη στην πόρτα του σχολείου. Όλο κάτι μαγειρεύουν αυτοί οι μεγάλοι πίσω από την πλάτη μας!spit_kalofkalof_markalof_mankal_diast

kalof_ioanΕδώ θα σας αφήσω γιατί λέγε λέγε και γράφε γράφε για το φαγητό μου άνοιξε η όρεξη. Πάω να παίξω εξερεύνηση ντουλαπιών και ψυγείου στην κουζίνα. Αλλά πριν φύγω, σημειώστε κάτι για να το μάθετε κι εσείς: Καλοφαγάς και καλοφαγού δεν είναι αυτός κι αυτή που τρώνε πολύ, αλλά αυτός κι αυτή που τρώνε σωστά και άρα καλά. Κι έχουν γεμάτη αλλά όχι τεράστια, ούτε σχεδόν αόρατη κοιλιά!kalofagou

 

 

Παρουσιάζοντας το “Θησαυρό της Εβίτας”

Prosklisi EvitaΗ πρώτη χρονιά της “Χάρτινης Αγκαλιάς”, της Παιδικής Λέσχης Ανάγνωσης των εκδόσεων Καλέντη, έκλεισε με την παρουσίαση του πανέμορφα εικονογραφημένου από την Ίριδα Σαμαρτζή παραμυθιού μου “Ο Θησαυρός της Εβίτας”. Αγαπημένοι φίλοι, συνάδελφοι παιδαγωγοί και συγγραφείς και συνεργάτες, παλιοί και νέοι, καθώς και μαθητές μου με τους γονείς τους, μου έδωσαν χαρά και με τίμησαν με την παρουσία και με την αγάπη τους στις 4 Ιούνη 2016, στον πολυχώρο των εκδόσεων Καλέντη, στο Ελληνικό, κάνοντας τη μέρα αυτή να μου μείνει αξέχαστη. Αυτοσχεδιάζοντας με αφήγηση, θεατρικό παιχνίδι, χορό, μικρές εικαστικές πινελιές και τη μουσική συνοδεία και το υπέροχο τραγούδισμα του συγγραφέα, μουσικού και φίλου Δημήτρη Κάσσαρη μεταφερθήκαμε νοερά στον “Υπόγειο Γλωσσολύτη” και ανακαλύψαμε μαζί με την Εβίτα και τον παιχνιδιάρη γάτο της, το Ζωηρό, “ποιος είναι ο μεγαλύτερος θησαυρός του κόσμου”.KALENTIS_1

Ευχαριστώ πολύ τις εκδόσεις Καλέντη, ειδικότερα την Κέλλυ Ιωαννίδου-Καλέντη και τη Βασιλική Τζόκα για τη συνεργασία μας και για την έναρξη ενός πολύ ενδιαφέροντος και δημιουργικού ταξιδιού, που όπως φαίνεται θα συνεχιστεί -καλά να είμαστε όλοι- για πολύ πολύ καιρό ακόμη…ZOIROSEVITA_5EVITA_11EVITA_7EVITA_12EVITA_21EVITA_10EVITA_14YPOGEIOS_GLOSOLYTISEVITA_17EVITA_20XRYSANTHOS_XELIEVITA_18ELPIDAEVITA_23DIOGENIS_LAGOSEVITA_16EVITA_24TRIO_1FTEROTI_ELAFINAYPOGEIOS_GLOSSOLYTISGATOS_ZOIROSEVITA_8_1ELPIDA_1EVITA_26

EVITA_1EVITA_2

EVITA_6FTEROTI_ELAFINA_1EVITA_4

Μια γιορτή ποιητική, μυθική και ιστορική!

«ΕΛΑ ΕΣΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΥΡΑ ΜΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΣΤΑ ΠΑΛΙΑ ΤΑΞΙΔΕΨΕ ΜΑΣ, ΣΤΑ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΟΡΜΗΝΕΨΕ ΜΑΣ!…» 

ΡΟΛΟΙ (κατά σειρά εμφάνισης)

1η Μούσα, Κλειώ
2η Μούσα, Πολύμνια
Ηρακλής
3η Μούσα, Ευτέρπη
Ιάσονας
4η Μούσα, Μελπομένη
Ίκαρος
5η Μούσα, Ερατώ
Θησέας
6η Μούσα, Καλλιόπη
Οδυσσέας
7η Μούσα, Θάλεια
Αριστοφάνης
Λυσιστράτη
Πραξαγόρα
Σωκράτης
8η Μούσα, Τερψιχόρη
Καλλιπάτειρα
9η Μούσα, Ουρανία
Διογένης
Μέγας Αλέξανδρος
Περικλής
Φειδίας

ΕΝΑΡΞΗ – ΠΡΟΛΟΓΟΣ

muses-AΜΟΥΣΕΣ

1Η ΜΟΥΣΑ, ΚΛΕΙΩ

Καλώς μας ήρθατε γονείς,
αδέρφια, φιλενάδες,
παππούδες και γιαγιάδες!
Η χρονιά η σχολική
τελειώνει με γιορτή!
Καθίστε αναπαυτικά:
θα ταξιδέψουμε μακριά,
στα χρόνια τα αρχαία,
με το μυαλό και την καρδιά,
με την κυρά – Μυθολογία
και την αρχόντισσα Ιστορία,
να μας μιλούν ελληνικά,
ωραία και αυθεντικά!
Εγώ κι οι οκτώ μου αδερφές,
οι Μούσες είμαστε οι γνωστές.
Κοπέλες σαν τα κρύα νερά
και με χαρίσματα πολλά.
Το θεό Απόλλωνα ακολουθάμε
και του γλυκοτραγουδάμε.
Αν μας ακολουθήσετε,
σύντομα θα γνωρίσετε
ξεχωριστούς ανθρώπους,
στης Ελλάδας μας τους τόπους!
Αρχή ας γίνει δυνατή,
με τον ατρόμητο Ηρακλή!

2η ΜΟΥΣΑ, ΠΟΛΥΜΝΙΑ

Ο Ηρακλής ήταν, παιδιά,
ήρωας από κούνια!
Τέρατα δεν του γλύτωναν,
μα ούτε και…μαμούνια!
Μωράκι βυζανιάρικο
έπνιξε κάτι φίδια
κι ο αδερφός του ο Ιφικλής
τα χρειάστηκε ο δυστυχής!
Ο Δίας ο πατέρας του
κι η μάνα του η Αλκμήνη
ήταν περήφανοι πολύ
για το μικρούλη Ηρακλή.
Μα η δυστροπία μιας θεάς
του έγινε κακός μπελάς.
Η Ήρα ήταν πεισματάρα,
ζηλιάρα και παραπονιάρα:
συνδυασμός εκρηκτικός
σε χαρακτήρα γυναικός!
Για να εκδικηθεί το Δία,
τον έριξε τον Ηρακλή
στα άγρια θηρία!
Δώδεκα άθλους έκανε
για χάρη του Ευρυσθέα,
του θείου του, μέγα φοβιτσιάρη,
που κρύφτηκε σ’ ένα πυθάρι,
δέρμα σαν είδε από λιοντάρι!
Αλλά ας αφήσουμε τον Ηρακλή
την ιστορία του να μας πει!

HRAKLIS

ΗΡΑΚΛΗΣ

Ο Ηρακλής είμαι ο τρανός,
ημίθεος πλέον ξακουστός!
Από παιδάκι μ’ άρεσαν
τ’ αθλητικά αγωνίσματα,
τη βάση όμως δεν έπιανα
στα άλλα διαγωνίσματα.
Μια μέρα που ο δάσκαλος
μ’ έβαλε τιμωρία,
μία καρέκλα άρπαξα
κι όσα είναι τα γράμματα,
τόσα του ’κανα ράμματα,
γιατί είμαι από ράτσα
με ρωμαλέα μπράτσα!
Τους δώδεκα άθλους θα σας πω,
όχι για να το παινευτώ,
αλλά για ν’ αποδείξω,
τι καταφέρνει όταν βρεθεί
η θέληση με την πυγμή,
το θάρρος κι η εξυπνάδα
και του κορμιού η σβελτάδα…
Της Νεμέας το λιοντάρι
το ξεπάστρεψα με χάρη.
Πριν αδειάσει η κλεψύδρα,
πάει κι η Λερναία Ύδρα!
Τις Στυμφαλίδες Όρνιθες
τις έκανα κοκκινιστές,
της Άρτεμης τ’ άγριο ελάφι,
παρά λίγο με πιλάφι
και τον Ερυμάνθιο κάπρο
στο φούρνο με κρασάκι άσπρο!
Μετά με στείλαν αγγαρεία,
στους στάβλους του βασιλιά Αυγεία.
Του ταύρου ήρθε η σειρά,
στην Κρήτη που έκανε ζημιά.
Τ’ ανθρωποφάγα άλογα
δάμασα του Διομήδη,
Πέρασα κι απ’ τις Αμαζόνες,
που είχανε ωραίες ζώνες.
Στο θείο μου έφερα με τα πόδια
Τ’ αφράτα του Γηρυόνη βόδια.
Έπιασα και τον Κέρβερο,
του Άδη το σκυλί το φοβερό!
Κράτησα στους ώμους τον ουρανό
κι απ’ τον Άτλαντα, με πονηριά,
πήρα τα μήλα τα χρυσά!
Αδύνατο να σας τις πω
τις περιπέτειές μου όλες:
θ’ αποκοιμιόσασταν εδώ,
γι’ αυτό, χαιρετώ κι αποχωρώ!

3η ΜΟΥΣΑ, ΕΥΤΕΡΠΗ

Στης Μαγνησίας τα μέρη
ας πάμε τώρα χέρι – χέρι.
Ένα πανέμορφο παιδί
από γενιά βασιλική,
περιπλανιέται μόνο.
Της Ιωλκού το θρόνο
πάει πίσω να γυρέψει,
που του τον είχαν κλέψει!
Περνάει ένα ποτάμι
και το ένα του σανδάλι
μες στο νερό κυλάει…
Τον είδαν μονοσάνδαλο
κι έγινε μέγα σκάνδαλο!
Ιάσων τ’ όνομά του
και το ’λεγε η καρδιά του!

ellinikos-chrysos-chrysomallo-deras-02_A

ΙΑΣΟΝΑΣ

Μόλις με είδε ο θείος μου
στο όμορφο παλάτι,
του γυάλισε το μάτι!
Γιατί είχε λάβει ένα χρησμό,
που έλεγε νέτα – σκέτα:
«Από ένα μονοσάνδαλο
το θρόνο σου θα χάσεις!».
Μου είπε τότε ο πονηρός:
– «Γιε μου, εσύ ’σαι δυνατός!
Για κάνε μου μια χάρη,
πετάξου στην Κολχίδα, φέρε μου
το χρυσόμαλλο τομάρι!».
Σ’ ένα σπουδαίο ναυπηγό,
τον Άργο, ανέθεσα κι εγώ
κι έφτιαξε ένα πλοίο,
γοργόφτερο και δυνατό,
που το βαφτίσαμε «Αργώ».
Για πλήρωμα συγκέντρωσα
πενήντα παλικάρια.
Ο Ηρακλής και ο Θησέας
οι πρώτοι ήταν της παρέας
και τον Ορφέα πήρα,
για να μας παίζει λύρα!
Και τι δε συναντήσαμε
στης θάλασσας τους δρόμους..
Θηρία, άγριους λαούς,
κινδύνους χίλιους, τρομερούς.
Ως και Πέτρες Συμπληγάδες,
που γρήγορα ανοιγόκλειναν
και σ’ έπιαναν ζαλάδες!
Μα εμείς ακολουθήσαμε
ένα περιστεράκι
και στης Κολχίδας φτάσαμε
τ’ ωραίο λιμανάκι.
Η Μήδεια με βοήθησε,
μάγισσα, αρχοντοπούλα,
και τη χρυσόμαλλη προβιά
που λέγανε και «δέρας»,
κλέψαμε από το τέρας,
το δράκο τον ακοίμητο
που τάχα τη φυλούσε,
μα η Μήδεια με μαγικά,
του έφερε ροχαλητά!
Μετά γοργά σαλπάραμε,
πίσω για την πατρίδα.
Τη Μήδεια παντρεύτηκα
κι έτσι νοικοκυρεύτηκα.
Την ιστορία μου σταματώ,
το τέλος της δε θα σας πω,
γιατί είναι λυπημένο.
Απ’ όλα έχει η ζωή,
μα σήμερα έχουμε γιορτή
και ο Ιάσονας εγώ,
όλο χαρά σας χαιρετώ!

4η ΜΟΥΣΑ, ΜΕΛΠΟΜΕΝΗ

«Μες στου Μαγιού τις μυρωδιές,
στα κόκκινα κεράσια,
για δέστε πως χορεύουνε
της Κρήτης τα κοράσια!»…
Εκεί κι ο πρωτομάστορας
ο Δαίδαλος σκαρώνει
τον Τάλω, το Λαβύρινθο
και όλους τους θαμπώνει!
Μ’ από τη δόξα, τις τιμές,
τα πλούτη, τ’ αγαθά του,
να φύγει, να λευτερωθεί
προτίμησε η καρδιά του.
Χαρές δεν έχει η φυλακή,
ακόμη και αν είναι χρυσή…
Η ολόφωτη βασίλισσα,
που Πασιφάη τη λέγαν
και που πολύ τον συμπαθεί,
του φέρνει πούπουλα, κερί
και κάμποσα γερά σκοινιά,
κρυφά να φτιάξει τα φτερά!
Μα να τον! Με το γιόκα του,
τον Ίκαρο, πετάνε!
Πολύ ψηλά ανεβαίνουνε.
Αχ, θα τα καταφέρουνε;

daedalus-icarus-stamp

 

ΙΚΑΡΟΣ

«Κοίτα πατέρα πως πετώ,
έφτασα ως τον ουρανό!
Λίγο ακόμη και θαρρώ
θα…κουτουλήσω το Θεό!
Όχι πατέρα, μη μου λες
να χαμηλώσω και μην κλαις.
Τι; Δε σ’ ακούω καθαρά…
Θα λιώσουν, είπες, τα φτερά;
Ξέρεις πως είναι να ’σαι νέος,
έξυπνος, δυνατός κι ωραίος;
Τον κίνδυνο δε λογαριάζεις,
μέχρι και τη φωτιά αγκαλιάζεις!
Άχου, φωτιά είπα κι ο ήλιος
δεν αστειεύεται εδώ πάνω…
Πατέρα, τα φτερά μου χάνω.
Πέφτω, πριν ζήσω, θα πεθάνω!…».
Μια θάλασσα κι ένα νησί
πήρανε τ’ όνομά μου.
Στην ιστορία έμεινε
αυτή η αποκοτιά μου.
Ικάριο το πέλαγος
και το νησί Ικαρία.
Παιδιά, ποτέ μην κάνετε
τέτοια ανοησία!
Οι μικροί έχουν ορμή,
μα οι μεγάλοι έχουν πείρα.
Αν ακούτε τους γονείς,
πρώτα θα ωφεληθείτε εσείς!

5η ΜΟΥΣΑ, ΕΡΑΤΩ

Στην Αθήνα τώρα ας πάμε,
για να δούμε ένα λεβέντη.
Στα ανάκτορα όταν πήγε,
έγινε μεγάλο γλέντι.
Του βασιλιά Αιγέα γιος
ήτανε ο μορφονιός.
Βασιλικό σπαθί κρατούσε,
χρυσά ποδήματα φορούσε.
Τον γνώρισε ο βασιλιάς
σαν τον αντίκρισε, μεμιάς!
Απ’ την Τροιζήνα ξεκινώντας
κι ως την Αθήνα περπατώντας,
με κακούργους και ληστές
μάχες έδωσε πολλές.
Και πριν να μπει μέσα στην πόλη,
ήδη γι’ αυτόν μιλούσαν όλοι.
Θησέας είναι τ’ όνομά του,
πολλά τα κατορθώματά του!

ΘΗΣΕΑΣ

ΘΗΣΕΑΣ

Ο δρόμος μου έκρυβε πολλές
παγίδες και κακοτοπιές.
Τον Περιφήτη τον κουτσό,
γίγαντα, του Ηφαίστου γιο,
του αλατιού τον έκανα.
Το Σίνη, τον σκληρό ληστή
κι αυτόν τον έκανα αλοιφή,
που τους φτωχούς διαβάτες
σε λυγισμένα πεύκα
έδενε απ’ τα πόδια
και δίχως να τους λυπηθεί,
τους σκότωνε μια και καλή.
Πελώριο αγριογούρουνο
με το σπαθί μου σούβλισα
και τον κακούργο Σκείρωνα
σ’ ένα γκρεμό τον τσούλησα!
Κάπου κοντά στον Κηφισό,
βρίσκω τον αποκρουστικό
το γίγαντα Προκρούστη.
Στο μικρό του κρεβατάκι
ξάπλωσα το τερατάκι
και τον έκοψα κιμά,
όπως έκανε η αφεντιά του
στα αθώα θύματά του.
Όλοι γνωρίζετε ασφαλώς
τι έκανα στην Κρήτη.
Πήγα με τους Αθηναίους,
επτά νέες κι επτά νέους,
το φόρο να πληρώσουμε,
για πάντα να ξεχρεώσουμε.
Νίκησα το Μινώταυρο
και μ’ ένα κουβαράκι,
βγήκαμε απ’ το Λαβύρινθο,
ώσπου να πεις νεράκι!
Την Αριάδνη φίλησα,
την πήρα απ’ το χεράκι
κι όλοι μαζί το σκάσαμε:
το Μίνωα ξεγελάσαμε!
Αλλά την ξέχασα στη Δήλο
κι έπιασε το Διόνυσο φίλο,
το θεό του αμπελιού,
του κρασιού και του γλεντιού.
Μα φτάνοντας στον Πειραιά,
ένα λάθος πλήρωσα ακριβά:
μαύρα αφήνω τα πανιά,
ξεχνάω να βάλω τα λευκά
κι ο πατέρας μου ο Αιγέας
βουτάει στα βράχια από ψηλά.
Κι από τότε, το λέω και κλαίω,
το πέλαγο είπαμε Αιγαίο!

6η ΜΟΥΣΑ, ΚΑΛΛΙΟΠΗ

Φίλες και φίλοι, ετοιμαστείτε,
τους ήρωες τους Ομηρικούς
τώρα να υποδεχτείτε!
Ο ποιητής ο Όμηρος,
πρώτος μέσα στους πρώτους,
αθάνατα τα έπη του
άφησε στους ανθρώπους.
«Ιλιάδα» και «Οδύσσεια»,
έργα τέχνης ωραία,
με φαντασία, έμπνευση,
μηνύματα σπουδαία.
Τα ’χουν κάνει συναυλίες,
θέατρο, μα και ταινίες.
Αν δεν τα ’χετε διαβάσει,
σας το λέω: έχετε χάσει!
Ορίστε, να κι ο Οδυσσέας
και παραπέρα ο Αχιλλέας.

ΟΔΥΣΣΕΑΣ

ΟΔΥΣΣΕΑΣ

Σαν πατήσαμε την Τροία,
μ’ έπιασε η νοσταλγία
στην Ιθάκη να γυρίσω,
τους δικούς μου να φιλήσω.
Στα πέλαγα ανοίχτηκα
με τους συμπατριώτες,
μα έγραφε το ριζικό μου
να φτάσω μόνος στο χωριό μου.
Τους Κίκονες νικήσαμε,
κάτι αγριανθρώπους.
Στων Λωτοφάγων φτάσαμε τη χώρα:
– «Αν δοκιμάσετε λωτό,
θα τα ξεχάσετε όλα
και γυναίκα και παιδιά
και την πατρίδα τη γλυκιά!»,
είπα στους συντρόφους.
Κι όλους τους ξεμυαλισμένους,
στο πλοίο κουβάλησα δεμένους.
Τον Κύκλωπα, ένα γίγαντα,
γιόκα του Ποσειδώνα,
μ’ ένα κοντάρι τύφλωσα.
Και ο θεός της θάλασσας
οργίστηκε, μας έριξε
στο μάτι του κυκλώνα.
Τον ασκό με τους ανέμους
οι πιο περίεργοι άνοιξαν.
Τότε ο Αίολος θυμώνει
και στα κύματα μας χώνει.
Οι Λαιστρυγόνες ήτανε
θεόρατοι σαν κάστρα,
ανθρωποφάγοι τρομεροί!
Όσοι γλυτώσαν απ’ αυτούς,
θυσίες κάναν στους θεούς…
Στης Κίρκης τα χρυσά παλάτια
αυτούς που κάνανε το μάγκα,
όλους τους έφαγε η μαρμάγκα!
Η μάγισσα η πονηρή
τους δίνει γουρουνιών μορφή.
Τρέχω, τραβάω το σπαθί,
τη φοβερίζω στη στιγμή
κι έτσι ξανάκανε ανθρώπους
τους καημένους τους συντρόφους!
Σαλπάρουμε έπειτα και πάλι
και φτάνουμε σ’ ένα ακρογιάλι,
που οι γλυκόλαλες Σειρήνες
σου παίρνανε το νου για μήνες.
– «Δέστε με», είπα, «στο κατάρτι
να μου περάσει το γινάτι
κι αν σας φωνάζω να με λύσετε,
εσείς να με περιφρονήσετε».
Σαν είδα Χάρυβδη και Σκύλλα,
τότε, παιδιά μου, όλα τα είδα!
Τέτοια αλλόκοτα θηρία,
γεννάει μόνο η φαντασία.
Μου φάγαν κάμποσους συντρόφους…
Μα κι οι υπόλοιποι χαθήκαν,
όταν τα βόδια λιμπιστήκαν,
του θεού Ήλιου και τα σφάξαν.
Μονάχο, λιποθυμισμένο,
άγρια φουρτούνα με ξεβράζει
στης Καλυψώς την αγκαλιά,
που ήταν νύμφη με καρδιά.
Πολύ μ’ αγάπησε αυτή,
μα εγώ μελαγχολούσα.
Σκεφτόμουν την πατρίδα μου
κι έκλαιγα και θρηνούσα…
Στο τέλος με λυπήθηκε
και μ’ άφησε να φύγω.
Μα στων Φαιάκων το νησί
ναυάγησα σε λίγο.
Εκεί με βρήκε η Ναυσικά,
κόρη από βασιλική γενιά.
Με πήρε ευθύς μαζί της,
με πήγε στους γονείς της.
Ο βασιλιάς Αλκίνοος
αφού με περιποιήθηκε,
μου ’δωσε πλοίο και δώρα
και να ’μαι σπίτι τώρα!
Βάζει ένα χέρι η Αθηνά,
προστάτιδα θεά μου,
και τους μνηστήρες ξέκανα,
που τρώγαν τα υπάρχοντά μου.
Το γιο μου τον Τηλέμαχο
συνάντησα επιτέλους,
την Πηνελόπη την πιστή,
που με περίμενε κι αυτή.
Ο Οδυσσέας είμαι εγώ:
με είπαν πολυμήχανο.
Έκοβε το μυαλό μου,
και όσα και να πέρασα,
πίστευα στον εαυτό μου!

7η ΜΟΥΣΑ, ΘΑΛΕΙΑ

Πολλά σας είπαν σοβαρά
τα προηγούμενα παιδιά.
Ας πούμε κι ένα αστείο
σ’ ετούτο το σχολείο!
Στου γιαλού τα άσπρα βράχια,
παίζουν μπάλα δυο…βατράχια
και στου Μήτσου το κοτέτσι
τρώνε οι Όρνιθες γιουβέτσι!
Στράτα – στράτα η Λυσιστράτη
λέει «στους άντρες κάντε κράτει!»
κι η κυρά η Πραξαγόρα
θέλει ψήφο εδώ και τώρα!
Η ζωή είναι κωμωδία,
ένα τσουβαλάκι αστεία.
Και δεν υπάρχει απ’ αυτό
τίποτα πιο τραγικό…
Αυτό λέει ο Αριστοφάνης
κι ο περιπτεράς ο Φάνης!

ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ

Αγαπητοί μου, τη ζωή
τη φιλοσόφησα πολύ.
Αντί να τρέχω σε πορείες,
έγραφα φίνες κωμωδίες.
«Εκκλησιάζουσες» και «Λυσιστράτη»
και «Όρνιθες» και «Βάτραχοι»
κι η ξακουσμένη «Ειρήνη»,
που τα στραβά και τ’ άδικα
στον τοίχο όλα τα στήνει,
από τα έργα μου τα σωσμένα
είναι τα πλέον φημισμένα!
Κανένα εγώ δεν άφηνα
να κάτσει σε χλωρό κλαρί:
πολιτικούς, στρατιωτικούς,
ιερείς και καλλιτέχνες,
χα!, όλους τους κανόνιζα,
αν ήταν ψεύτες, κλέφτες.
Η πένα μου έτσουζε πολύ,
γιατί είχα φλέβα κωμική.
Τα πλήθη τα διασκέδαζα
και την κοιλιά μου γέμιζα!
Πολλοί δε με χωνεύανε,
κακίες μαγειρεύανε,
αλλά εγώ επέμενα
και πάντα αστέρι έμενα!
Ας περάσει η Λυσιστράτη
να μας πει κι εκείνη κάτι!

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Τ’ όνομά μου, Λυσιστράτη.
Μ’ είπαν θηλυκό αντάρτη!
Τους μάγκες κάνω τ’ αλατιού
και είμαι πάντα του κουτιού.
Ψηλή, ωραία, κι έξυπνη,
καταφερτζού, τσαχπίνα,
σε φασαρίες έμπλεξα
τους άντρες στην Αθήνα.
Πολέμους κάνανε αυτοί
κι εμείς οι κακομοίρες
βάσανα είχαμε πολλά
και μέναμε και χήρες.
Του λόγου μου δεν άντεξα
και ένα μεσημέρι
με τις γυναίκες κλείστηκα
στης Ακρόπολης τα μέρη.
Από τους άντρες αποχή
κι από τα σπίτια μας μαζί,
αποφασίσαμε οι νιες,
οι ώριμες και οι γριές.
Μας κοροϊδεύαν στην αρχή.
Μετά την πάτησαν αυτοί!
Άλλος έκαψε το φαγητό,
του διπλανού κλαίει το μωρό,
ο τρίτος έβαλε μπουγάδα
και τον έπιασε ζαλάδα!
Γιατί εύκολο είναι να το λες,
πως του νοικοκυριού οι δουλειές
είναι για τα παιδάκια.
Κι είναι ευρύτερα γνωστό,
ότι απέξω απ΄το χορό,
πολλά λεν τραγουδάκια!
Πολλά μηχανευτήκανε
για να μας βγάλουν έξω,
μα εγώ δε διανοήθηκα
στιγμή να τους πιστέψω.
Φωτιές ανάψαν, ο καπνός
για να μας φέρει βήχα,
μα εμείς τους καταβρέξαμε:
τη λύση πάλι βρήκα!
Τους αστυνόμους φέρανε
Που τάχα μας συλλάβανε,
μα με τις ξεσκονίστρες μας
καρούμπαλα τους κάναμε!
Αφού καλά τους ψήσαμε,
στα σπίτια μας γυρίσαμε.
Μόνο η ειρήνη έχει χαρές
και φιλιά και αγκαλιές.
Ο πόλεμος είναι συμφορά
και φέρνει κλάματα πολλά.
Σαν όλοι συμφωνήσαμε,
ευτυχισμένοι ζήσαμε!
Για πλησίασε Πραξαγόρα,
για να συνεχίσεις τώρα…

ΠΡΑΞΑΓΟΡΑ

Βρε γλωσσά Αριστοφάνη,
σαν πολλά μας τα ’πες, φτάνει!
Σεις οι άντρες, κουτσομπόλες
λέτε τις γυναίκες όλες.
Μα σαν βρείτε ευκαιρία,
στιγμή δεν κάνετε ησυχία.
Σαν τα κοκόρια τρώγεστε
και παίζετε τ’ αντράκια
και δος του πόλεμοι και βία…
Αχ! Μ’ έπιασε απελπισία!
Μου ήρθε, λοιπόν, μία ιδέα
και σας τη φέραμε ωραία:
ντυθήκαμε οι γυναίκες άντρες,
στολίδια βγάλαμε και χάντρες
και στη Βουλή ψηφίσαμε,
ειρήνη αποφασίσαμε,
δημοκρατία για όλους,
αρσενικούς και θηλυκούς.
Πήγαμε σπίτια μας μετά
και ούτε γάτα, ούτε ζημιά!
Το γυναικείο το μυαλό
λένε πως είναι κοφτερό.
Μα ξέρω κι έναν άντρα
τίμιο, δίκαιο, σοφό,
που έμεινε στην ιστορία
και δίδασκε φιλοσοφία.
Τον λέγανε Σωκράτη.
Σωκράτη, πες μας κάτι!

1.-José-Maria-de-Medeiros-Death-of-Socrates-1878_A

ΣΩΚΡΑΤΗΣ

Ένα ξέρω και το λέω,
ότι τίποτα δεν ξέρω!
Μια ολόκληρη ζωή
ερευνούσα τα γιατί.
Έκανα όλο ερωτήσεις
και απέφευγα τις κρίσεις.
Ο άνθρωπος, είπα, ο σωστός
πρέπει να είναι ταπεινός.
Όποιον τα ξέρει δήθεν όλα,
θρασύ τον λέμε και ξερόλα!
Πολύ αγαπούσα τα παιδιά.
Τα δίδασκα στην Αγορά.
Μιλούσαμε για ιδέες,
με νεανικές παρέες.
Για πιο καλό μου μαθητή
είχα τον ξύπνιο Πλάτωνα,
αλλά και τους υπόλοιπους
χαιρόμουν και καμάρωνα.
Μα όπως πάντα γίνεται
αν κάποιος ξεχωρίζει,
ελάχιστοι τον αγαπούν,
οι πιο πολλοί τονε φθονούν…
Κάποιοι με συκοφάντησαν
ότι τους νέους χαλάω.
Με σύρανε το γέροντα,
στη φυλακή να πάω.
Σκασιαρχείο μου είπανε
οι φίλοι μου να κάνω,
γιατί αλλιώς, αλίμονο,
έπρεπε να πεθάνω.
Μα εγώ όσο έζησα στη γη,
είχα περηφάνια και τιμή.
Το δηλητήριο ήπια,
γελώντας το αντίο είπα.
Για αιώνες λέγανε μετά:
– «Δάσκαλε, μας τιμούσες!».
Κανείς δεν είπε: «Δίδασκες
και νόμους δεν τηρούσες!».

8η ΜΟΥΣΑ, ΤΕΡΨΙΧΟΡΗ

Ας πάμε τώρα, φίλοι μου,
βόλτα στην Ολυμπία.
Εκεί θα συναντήσουμε
μια αληθινή κυρία.
Στην αρχαία εποχή,
οι Αγώνες οι Ολυμπιακοί
είχαν οκάδες δόξα
και μια σταλίτσα…λόξα!
Γυναίκες δεν αφήνανε
στο στάδιο να μπούνε,
ούτε να είναι θεατές,
ούτε ν’ αγωνιστούνε.
Μα μία τους την έσκασε
και στις κερκίδες έκατσε.
Τη νόμισαν για άντρα
και πέρασε τη μάντρα…
Μα αν τότε οι Ολυμπιακοί
είχαν κουσούρια δύο,
πολύ φοβάμαι σήμερα
έχουν…σαράντα δύο!
Αστείο είναι τα λεφτά
να γίνονται όλα δρόμοι
και Coca Cola να ρουφάν
ως κι οι λαμπαδηδρόμοι;
Καλλιπάτειρα, εμπρός, βγες
και την ιστορία σου πες!

ΑΘΛΗΤΕΣ

ΚΑΛΛΙΠΑΤΕΙΡΑ

Θρύλο την ιστορία μου
έκαναν, είναι αλήθεια
και τη διηγιούνται οι άνθρωποι,
όπως τα παραμύθια.
Το ποίημα που θα σας πω
είναι του Λορέντζου Μαβίλη.
Τα λέει ωραία ο ποιητής,
μάστορας της στιχουργικής!
« – Αρχόντισσα Ροδίτισσα, πως μπήκες;
Γυναίκες διώχνει μια συνήθεια αρχαία εδώθε.
– Έχω ανήψι, τον Ευκλέα,
τρία αδέρφια, γιο, πατέρα ολυμπιονίκες.
Να μ’ αφήσετε πρέπει, ελλανοδίκες,
και εγώ να καμαρώσω μες στα ωραία
κορμιά, που για το αγρίλι του Ηρακλέα
παλεύουν, θαυμαστές ψυχές αντρίκιες.
Με τις άλλες γυναίκες δεν είμαι όμοια
στον αιώνα το σόι μου θα φαντάζει,
με της αντρειάς τ’ αμάραντα προνόμια.
Με μάλαμα γραμμένος το δοξάζει
σε αστραφτερό κατεβατό μαρμάρου
ύμνος χρυσός του Πινδάρου».

9η ΜΟΥΣΑ, ΟΥΡΑΝΙΑ

Ας φύγουμε απ’ τους αθλητές
και τα στεφάνια απ’ αγριελιές.
Καταμεσίς της Αγοράς,
τρώει ο Διογένης.
Τύπος απλός και λαϊκός,
πάμπτωχος αλλά καυστικός,
τα λόγια δε μασούσε,
ούτε κι όταν πεινούσε!
– «Είναι μέρος η Αγορά,
Διογένη, για να τρως κουκιά;
Σταμάτα, ρίχνεις ψίχουλα,
τα μάρμαρα λερώνεις
κι εδώ είν’ επίσημη γωνιά.
Βρε, τι καμώματα είν’ αυτά;».

Jacques_Gamelin_-_Alexandre_et_Diogène_A

ΔΙΟΓΕΝΗΣ

Για να σου πω, κορίτσι μου,
μη με παραζορίζεις
και τη δική σου την κοιλιά
μονάχα να ορίζεις.
Στην Αγορά εγώ πείνασα,
στην Αγορά θα φάω
κι είναι απολύτως φυσικό,
να τρώω όταν πεινάω!
Οι πλούσιοι τρώνε συνέχεια
μα όποιος ζει μες στην ανέχεια,
για να βγει το ξεροκόμματο,
κάνει ως και τον…αόμματο!
Δεν ντρέπομαι, το μαρτυράω,
πως ζητιανεύω για να φάω.
Πολλοί αμολάνε τα σκυλιά τους,
για να φυλούν τα υπάρχοντά τους.
Μα εγώ δεν έχω τίποτα,
κανένα δε φοβάμαι
και μέρα μεσημέρι
φανό κρατώ στο χέρι.
ΑΝΘΡΩΠΟ, ακούστε με, ζητώ,
που μ’ άνθρωπο να μοιάζει
και να μην το ’χει σύστημα
ψέματα ν’ αραδιάζει.
Όλοι τον πλούτο κυνηγούν,
το παν για χάρη του πουλούν…
Πέστε μου, τι να κάνω;
Να πέσω να πεθάνω;
Μα ποιος είν’ τούτος ο ψηλός,
που ’ρθε ντυμένος σα γαμπρός;

ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

Δεν είμαι φίλε μου γαμπρός,
αλλά μεγάλος στρατηγός!
Αλέξανδρο με λένε.
Σίγουρα θα ’χεις ακουστά
για τη δική μου τη γενιά,
τους ξακουσμένους Μακεδόνες
που βασιλεύαν για αιώνες.
Τους Έλληνες οδήγησα
στα βάθη της Ασίας,
χαράζοντας τα σύνορα
μιας αυτοκρατορίας.
Το Βουκεφάλα δάμασα,
το πιο ατίθασο άτι,
σαν ήμουνα μικρό παιδί.
Κι ο βασιλιάς ο Φίλιππος:
– «Γιε μου, η Μακεδονία
είναι για σένα πια μικρή!»,
μου είπε με χαρά πολλή
και μου ’δωσε τα ηνία.
Τους Πέρσες κατατρόπωσα,
ίδρυσα πολιτείες.
Σαν το λιοντάρι άντεχα
σ’ όλες τις κακουχίες.
Μα τη σοφία σου θαυμάζω
και μπροστά σ’ όλους σου τάζω,
κάθε σου επιθυμία
να εκπληρωθεί με προθυμία.
Διογένη, ό,τι θέλεις ζήτα!

ΔΙΟΓΕΝΗΣ

Πολύ με ζάλισες και κοίτα,
πρώτα απ’ όλα, κάνε πέρα:
ήλιο μου κρύβεις και αέρα.
Τίποτε άλλο δε ζητώ,
μέριασε, για να ζεσταθώ!
Κάνε μου αυτή τη χάρη,
στάσου μακριά απ’ το πιθάρι!

ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

Μα τους θεούς, ορκίζομαι
Αλέξανδρος αν δεν ήμουν,
σίγουρα θα ευχόμουνα,
Διογένης να γινόμουνα!

250px-Pericles_Pio-Clementino_Inv269

ΠΕΡΙΚΛΗΣ

Τι βλέπω; Μαζευτήκανε
προσώπατα σπουδαία
και φτιάξαν την καλύτερη
για μια γιορτή παρέα.
Έρχομαι και εγώ ευθύς,
ο δοξασμένος Περικλής.
Ηγέτης μα και στρατηγός
ήμουν εγώ ξεχωριστός!
Στα χρόνια που διοικούσα,
τον 5ο αιώνα, τον Χρυσό,
η Αθήνα ήταν διαμαντόπετρα
στης γης το δαχτυλίδι.
Άλλο αν σήμερα η φτωχή
πνίγεται στο σκουπίδι…
Μάζεψα γύρω μου ικανούς
σοφούς και καλλιτέχνες
κι όλοι μαζί ασκήσανε
τις πιο ωραίες τέχνες!
Τον Παρθενώνα έχτισαν
Ικτίνος, Καλλικράτης.
Τους νόμους όλοι σέβονταν:
σπανίως παραβάτης.
Δημοκρατία στέριωσα,
πολίτευμα σπουδαίο,
που αφήνει για να γεννηθεί
το κάθε τι ωραίο.
Τι λες κι εσύ γλύπτη Φειδία,
που έμεινες στην ιστορία;

ΦΕΙΔΙΑΣ

Με τα δυο μου γερά χέρια,
έφτιαξα αγάλματα σπουδαία:
Το χρυσελεφάντινο το Δία
στο θρόνο του, στην Ολυμπία,
την Αθηνά Παλλάδα,
που δόξασε όλη την Ελλάδα.
Στο μάρμαρο το πεντελικό
έδινα ζωή εγώ.
Τι να πρωτοθυμηθώ;
Όποτε πάτε στα μουσεία,
λέτε «αυτό είναι έργο του Φειδία».
Στα όνειρά μου έρχονταν
συχνά πυκνά οι Μούσες,
οι κοπελούδες οι εννιά,
που φέρνουν έμπνευση, χαρά
και μου χαρίσαν μια ζωή,
γεμάτη, δημιουργική.
Δε μένει παρά να σας πω,
αντίο απ’ το σχολείο αυτό.
Πέρασε κιόλας μια χρονιά,
σαν ποταμάκι που κυλά…
Εύχομαι σ’ όλα τα παιδιά
υγεία, πρόοδο, χαρά
και στους γονείς και συγγενείς
να είναι πάντα ευτυχείς,
που έχουν για θησαυρούς τους,
τις κόρες και τους γιους τους!

ΤΕΛΟΣ

Το κείμενό μου αυτό “ανεβάστηκε” ως θεατρική παράσταση στη γιορτή λήξης του σχολικού έτους το καλοκαίρι του 2004, στο 2ο Νηπιαγωγείο Πετρούπολης.

Τα Παιχνίδια της Αγάπης

paixnidia_agapis_9Τα φετινά Χριστούγεννα δεν είναι σαν τα άλλα. Πόνοι μεγάλοι, πόλεμοι, εμφύλιες διαμάχες κυκλώνουν απειλητικά και ταλαιπωρούν τη γειτονιά μας. Λαοί ολόκληροι μεταναστεύουν αναζητώντας τη σωτηρία, μια νέα ζωή απαλλαγμένη από το φόβο, το θάνατο, την εξαθλίωση. Το Αιγαίο είναι γι’ αυτούς ελευθερία ή θάνατος. Κι εμείς, ανήμποροι ν’ αντιδράσουμε αποτελεσματικά και να αποτρέψουμε αυτό το θέατρο του παραλόγου, προσπαθούμε να ανακουφίσουμε τους πόνους και τη δυστυχία τους με όση ανθρωπιά μας έχει απομείνει. DIKAIOMATA_1

Η φετινή Χριστουγεννιάτικη γιορτή του 7ου Νηπιαγωγείου Νέας Σμύρνης είχε ως στόχο να ευαισθητοποιήσει τα παιδιά και τις οικογένειές τους σχετικά με το δράμα αυτών των ανθρώπων. Να ανασύρει τον καλύτερο εαυτό όλων μας, αυτόν που νιώθει πληρέστερος και αληθινότερος όταν προσφέρει και όχι όταν απαιτεί. Αυτόν που επιλέγει συνειδητά όχι να γράψει για άλλη μια φορά γράμμα στον Άγιο Βασίλη για να ζητήσει επιπλέον καταναλωτικά αγαθά, βορά στο ήδη καλοθρεμμένο Εγώ του, αλλά να μετατραπεί εκείνος σε Άγιο Βασίλη, προσφέροντας από το περίσσευμά του σε αυτούς που το έχουν πραγματικά ανάγκη. PROSKLISEIS_2

Ένα παιχνίδι για ένα χαμόγελο. Μια αγκαλιά για κάθε προσφυγάκι. Ένας λόγος παρηγοριάς και ένα βλέμμα αγάπης για κάθε κατατρεγμένο. Γιατί κανείς μας δεν ξέρει το αύριο τι θα φέρει. «Μηδενί συμφοράν ονειδίσης, κοινή γαρ η τύχη και το μέλλον αόρατον». paixnidia_agapis_2

Τα παιδικά παιχνίδια “ζωντανεύουν”. Εγκαταλείπουν τις θέσεις τους κάτω από το Χριστουγεννιάτικο δέντρο και μπαρκάρουν μ’ ένα καράβι της γραμμής για τη Μυτιλήνη. Εκεί θα γιορτάσουν φέτος τη Θεία Γέννηση. Ζωγραφίζοντας χαμόγελα στα προσωπάκια των προσφυγόπουλων, που τόσο τα έχουν ανάγκη.MYTILHNH

Σβούρες, αυτοκινητάκια, κούκλες, μπάλες, αεροπλανάκια, λούτρινα ζωάκια και μουσικά οργανάκια θα συστηθούν στους θεατές της γιορτής, θα χορέψουν όπως μόνο εκείνα ξέρουν ενώ θα ακούγονται χαρούμενες μουσικές, θα τραγουδήσουν τα κάλαντα, θα πουν ευχές και θα πετάξουν πάνω από θάλασσες και στεριές, για να προσγειωθούν σε όλων των ανθρώπων τις καρδιές…parastasi_1

1. Καλήν ημέραν άρχοντες!
Σκοπό έχουμε δικό μας,
να σας καλωσορίσουμε
στο φωτεινό σχολειό μας.

2. Έφτασαν μέρες γιορτινές,
όπως και κάθε χρόνο,
για ν’ απαλύνουν στις καρδιές
θυμούς, λύπες και πόνο.

3. Γι’ αυτό κι αποφασίσαμε
απόψε να σας πούμε,
μια ιστορία αληθινή,
για να συγκινηθούμε!

4. Κι αρχίζουμε! Χριστούγεννα
πλησίαζαν σαν τώρα,
όταν συμβούλιο κάνανε
τα παιδικά τα δώρα.PROSKLISI_KOUKLA_2

5. Όμορφες κούκλες σαν εμάς
και λούτρινα ζωάκια
μπάλες μεγάλες και μικρές,
σβούρες, αεροπλανάκια.

6. Κι από κοντά τα βρεφικά
όμορφα παιχνιδάκια,
οι κουδουνίστρες, τα γιο γιο,
τα μουσικά οργανάκια.paixnidia_agapis_7

7. Αφού είπαν τις απόψεις τους,
κάναν ψηφοφορία.
Μια δράση αποφάσισαν
όλο πρωτοτυπία!

8. Ν’ αφήσουν το χουζούρι τους
στου δέντρου την αγκάλη
και να μπαρκάρουν σύσσωμα
για ενός νησιού ακρογιάλι.

9. Να μπουν σ’ ασημοκάραβο,
της ναυτοσύνης τάμα,
για να ’ναι καλοτάξιδο
και να γενεί το θαύμα.paixnidia_agapis_1

10. Γιατί γυρίζει ο τροχός
όπως κι εμείς οι σβούρες
και πότε φέρνει απανεμιά,
πότε ανεμοδούρες.

11. Όταν ξεσπάει ο πόλεμος
στου κόσμου κάποια άκρη,
δεν έχει ο πόνος όρια
και σύνορα το δάκρυ.paixnidia_agapis_15

12. Φαμίλιες ξεκληρίζονται,
πατρίδες ερημώνουν,
δυστυχισμένοι άνθρωποι
απ’ το μαράζι λιώνουν.

13. Άντρες, γυναίκες και παιδιά,
παππούδες και γιαγιάδες,
παίρνουν τους δρόμους να σωθούν,
από άγριους αφεντάδες.

14. Οι λύπες τους πυροβολούν,
οι φόβοι τους πληγώνουν,
τα όνειρά τους χάνονται,
οι ελπίδες τους παγώνουν.paixnidia_agapis_4

15. Εμείς μπορεί να είμαστε
μικρά αυτοκινητάκια,
μα πιο πολύ θα θέλαμε
να σώζουμε παιδάκια.

16. Να τα οδηγούμε γρήγορα
από τις βόμβες πέρα,
σε μέρη που ’ναι ασφαλή,
χωρίς καμιά φοβέρα.

17. Εκεί να τα φροντίζουνε
και να τα προστατεύουν.
Γλυκά να τα παρηγορούν
και να τα συντροφεύουν.

18. Μαζί να ταξιδεύουμε
σε πίστες ζαχαρένιες,
εκεί που δεν κυκλοφορούν
καημοί και μαύρες έννοιες.paixnidia_agapis_5

19. Πηγαίνετε, παρκάρετε
τώρα αυτοκινητάκια.
Σειρά έχουν ν’ απογειωθούν
τα αεροπλανάκια.

20. Εμείς θα κουβαλήσουμε
σ’ όσους ανάγκη έχουν,
φάρμακα, ρούχα, φαγητό,
στις κακουχίες ν’ αντέχουν.

21. Με τ’ ατσαλένια μας φτερά
πάνω απ’ τα συννεφάκια,
ελπίδα θα μοιράσουμε
σ’ όλα τα προσφυγάκια.paixnidia_agapis_6

22. Θα μεταφέρουμε γιατρούς,
δάσκαλους, νοσοκόμους,
για να εφαρμόσουν άμεσα
της ανθρωπιάς τους νόμους.

23. Κιβώτια και αποσκευές
μ’ εφόδια γεμάτες,
για να ’χουν να πορεύονται
στης ξενιτιάς τις στράτες.

24. Μήπως γλυκάνει ο πόνος τους,
μήπως και ξεχαστούνε,
μέχρι να πάψει το κακό,
κι άσπρη μέρα να δούνε.MITILINI

25. Όλα του κόσμου τα παιδιά
τις μπάλες αγαπούνε.
Ορίστε, φτάσαμε κι εμείς!
Θα μας καλοδεχτούνε!

26. Εμείς θα τα αφήσουμε
γερά να μας κλωτσήσουν
κι όλες τις στενοχώριες τους
ευθύς να λησμονήσουν.

27. Μπάσκετ μαζί θα παίξουμε
σ’ αυλές χωρίς αγκάθια.
Κορίτσια αγόρια στη σειρά
θα βάζουνε καλάθια!AGGELAKIA_2

28. Κι όταν θα πάνε στο σχολειό,
όπου ριζώσουν πάλι,
τα προσφυγάκια θα ’χουνε
μια μπάλα στην αγκάλη.

29. Η μπάλα θα ’ναι αφορμή
νέους φίλους να βρούνε,
όταν λεξούλες άγνωστες
δεν θα μπορούν να πούνε.

30. Μα και στο προσκεφάλι τους
η μπάλα θα θυμίζει
πόσο η ζωή είναι όμορφη
και θα τα νανουρίζει.MYTILINI_8

31. Κάντε μας χώρο, φτάνουμε!
Χτυπήστε παλαμάκια!
Είμαστε τα τσαχπίνικα,
τα λούτρινα ζωάκια.

32. Και ποιο παιδί δεν λαχταρά
στα χέρια να μας πάρει,
να μας ζουλήξει τρυφερά
όπως το μαξιλάρι;

33. Μα και εμείς το θέλουμε
να κάνουμε αγκαλίτσες
με μπράτσα αγριολούλουδα
και τρυφερές μουρίτσες.paixnidia_agapis

34. Κάθε παιδί που μας κρατά,
φτιάχνει ένα σενάριο
για τη ζωή που λαχταρά,
σ’ ένα καλύτερο αύριο!

35. Κι εμείς γλυκά και απαλά
και χνουδωτά κι αφράτα,
μαζί του μαγειρεύουμε
παραμυθοσαλάτα.

36. Γιατί στις δύσκολες στιγμές
παρηγοριά μεγάλη
είναι του παιχνιδιού οι χαρές
κι η ονειρική του ζάλη.MYTILINI_7

37. Ό,τι κι αν λέτε, μόνο εμείς
τα μουσικά οργανάκια
τα καταφέρνουμε να παν
κάτω όλα τα φαρμάκια.

38. Οι κίνδυνοι αφοπλίζονται
κι οι πόνοι όλοι νικιούνται.
Μαγεύτρα είναι η μουσική,
κάνει όλους ν’ αγαπιούνται.

39. Μια κουδουνίστρα στο χεράκι,
όταν κρυώνει ή πεινά,
κάνει κάθε μικρό μωράκι
και πάλι να χαμογελά.parastasi_3

40. Ίσως ολόκληρος ο κόσμος
να γίνει παιδική χαρά,
τραγούδια αν όλοι μοιραστούνε,
δικαιώματα και αγαθά.

41. Χριστούγεννα! Παιχνίδια αγάπης,
χαρίστε σ’ όλα τα παιδιά
κι αφήστε να σας πλημμυρίσουν
αισθήματα αληθινά.

42. Ψηλά τον ουρανό κοιτάξτε,
τον δίχως τέλος και αρχή,
και ψύχραιμα αναρωτηθείτε
τι αξίζει αλήθεια στη ζωή.paixnidia_agapis_11

43. Σκέψεις κακές, θυμούς και πόνους
σβήστε τα όλα απ’ την ψυχή,
για να μπορέσει ο Χριστός μας
και μέσα σας να γεννηθεί.

44. Εδώ τελειώνει η γιορτή μας
κι αυτό που μένει τώρα πια,
είναι το να σας ευχηθούμε
ολόψυχα ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ!MYTILINI_1MYTILINI_0

Της Πέτρας Παραμύθια…

PETRAΘυμάστε που σας είπα στην προηγούμενη ανάρτηση με θέμα “Νεράιδες και Καμπούρηδες” ότι θα παρακολουθούσαμε στο σχολείο μας μια θεατρική παράσταση; Αυτή η μαγική στιγμή έφτασε, την προηγούμενη εβδομάδα και υποδεχτήκαμε με χαρά τρεις χαρισματικούς και πολυτάλαντους δημιουργούς από την Ελεύθερη Θεατρική Σπουδή. Η παράσταση είχε τίτλο “Της Πέτρας Παραμύθια…” και ήταν πραγματικά ευφάνταστη και ονειρική! Μουσικάντηδες και τραγουδιστάδες, πραματευτάδες και νεράιδες, αρχοντόπουλα και ρήγισσες, δουλευτάδες και καλοκυρές ξεπήδησαν από τα λαϊκά παραμύθια και τα δημοτικά μας τραγούδια και μας ταξίδεψαν στον αιώνια νέο, πολύχρωμο και ζωηρό τους κόσμο. KOUKLOTHEATRO

Ηθοποιοί, κούκλες, σκιές και σχολιαρόπαιδα έγιναν μια χαρούμενη παρέα που έπαιξε, τραγούδησε και χόρεψε με ζωντανή παραδοσιακή μουσική, συγκινήθηκε, χειροκρότησε, μέχρι και το μηχάνημα των ηχητικών εφέ που είχε χαλάσει αντικατέστησε με φυσικούς ήχους, φτιαγμένους από στόμα, χέρια, πόδια και κορμί! Και όταν η παράσταση έλαβε τέλος, δεν το…παραδεχτήκαμε αμέσως. Τρέξαμε στην τάξη, πιάσαμε δουλειά και την ξαναπαίξαμε από την αρχή, με το δικό μας ξεχωριστό τρόπο. Τη μοιραζόμαστε μαζί σας εδώ και μηνύουμε στους φίλους μας από την Ελεύθερη Θεατρική Σκηνή, ότι σίγουρα θα ξανασυναντηθούμε…PRAMATEFTIS_NERAIDES

Ο Πραματευτής συναντά της ΝεράιδεςNERAIDA

Η Νεράιδα που αγάπησε ο Πραματευτής και της πήρε το μαντήλι για να δεχτεί να τον παντρευτεί…OIKOGENEIA_PRAMATEFTI

Η οικογένεια του Πραματευτή με τη Νεράιδα. Μπορεί να την “ελευθέρωσε” επειδή πολύ την αγαπούσε, αλλά εκείνη πάντα επέστρεφε αόρατη και φρόντιζε τα παιδιά και το σπιτικό της…KYRA_RINI

koukles_2Η Κυρά – Ρήνη και ο αυστηρός πατέρας της, που δεν ήθελε για γαμπρό του τον Ανήλιαγο…PALATI_TRIKARDOU

Το παλάτι – κάστρο του ΤρίκαρδουPAIZONTAS_KOYKLOTHEATROSTI_SKINISTI_SKINI_1

Καλή συνέχεια σε όλους μας! Θεατρική, μουσική και υπέροχα δημιουργική! Περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση δείτε εδώ: http://www.elthesp.gr/.

 

 

Γιορτή λήξης σχολ. έτους 2014-15 με “Ένα Βυζαντινό Παραμύθι…”

Mia_Volta_Sta_Vyzantina_Chroniaproskllisi_2prosklisi_4Για τη φετινή γιορτή λήξης της σχολικής χρονιάς στο νηπιαγωγείο μας, αποφασίσαμε μαζί με την εξαιρετική μου συνάδελφο να δουλέψουμε ένα θέμα για το οποίο “την έτρωγε η περιέργεια” αν και κατά πόσο μπορούν τόσο μικρά παιδιά να το κατανοήσουν, να το αφομοιώσουν και να το παρουσιάσουν με επιτυχία μπροστά σε κοινό. Έτσι, με αφορμή το βιβλίο μου “Μια βόλτα στα βυζαντινά χρόνια” οργανώσαμε τη γιορτή μας σαν ένα μικρό project που “αναδυόταν” σταδιακά, ένα μήνα περίπου πριν και εμπλουτιζόταν με ποικίλες δραστηριότητες συνδυαζόμενο με όλους τους υπόλοιπους παιδαγωγικούς και μαθησιακούς μας στόχους, ώσπου μορφοποιήθηκε στο αποτέλεσμα που τελικά παρουσιάσαμε στις 12 Ιουνίου 2015. Για το αποτέλεσμα αφήνω τα σχόλια σε όσους μας παρακολούθησαν εκείνη την ημέρα. Θα πω μόνο ότι η συγκίνησή μου είναι τόση, που θα κάνει μέρες να καταλαγιάσει…Και ότι κάποια στιγμιότυπα δεν θα τα ξεχάσω ποτέ όσο ζω.HROES_AHROES_G

Παραθέτω το βασικό concept της γιορτής μας για όποιον και όποια συνάδελφο ενδιαφέρεται να το αξιοποιήσει. Θα είναι χαρά για μένα, ειδικά αν εκτός από το να το επιχειρήσει, το επικοινωνήσει και μαζί μου! Και ευχαριστώ μέσα από την καρδιά μου την άξια συνάδελφό μου και φίλη πλέον Σταυρούλα Αναστασοπούλου, τα παιδιά και τους γονείς και συγγενείς τους για όλα όσα μοιραστήκαμε, όλους όσους μας βοήθησαν κατά τη διάρκεια αυτού του ταξιδιού, καθώς και τη Σχολική μας Σύμβουλο στη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δ’ Αθήνας κυρία Φρόσω Βαγή και την Υπεύθυνη Πολιτιστικών Προγραμμάτων κυρία Λώρα Πετροπούλου, οι οποίες μας έκαναν την τιμή να παραστούν στη γιορτή μας και στέκονται συνεχώς στο πλάι μας με την πολύτιμη συμβολή και συμβουλή τους.Kastro_3KaraviGrammata

TAXIDIA_1TAXIDIA_9TAXIDIA_2Έναρξη παράστασης (μικρό κουκλοθεατρικό δρώμενο)

ΓΚΑΡΙ: Γκαρ γκαρ, που βρίσκομαι; Μαμάκα μου! Ποιοι είναι όλοι αυτοί; Αστέρη! Βάγια; Που είστε και μ’ αφήσατε μονάχο;
ΒΑΓΙΑ: Ε όχι και μονάχο με τόσο κόσμο! Ξέχασες ότι σήμερα έχουμε γιορτή;
ΓΚΑΡΙ: Ποιος πήγε για πιπί;
ΑΣΤΕΡΗΣ: Καλέ, τι πιπί; Γιορτή λέμε! Πάει, τέλειωσε η χρονιά! Στο 7ο Νηπιαγωγείο Νέας Σμύρνης τα παιδιά ετοιμάζονται να πάνε διακοπές!
ΓΚΑΡΙ: Γκαρ γκαρ! Τι αστραπές και βροντές; Μια χαρά λιακάδα έχει έξω!
ΒΑΓΙΑ: Σύνελθε, Γκάρι! Από πότε έχεις να καθαρίσεις τ’ αυτιά σου; Τόσες πρόβες κάναμε! Ακόμη να μάθεις τα λόγια σου;
ΓΚΑΡΙ: Λυπάμαι που έχασες τα κομπολόγια σου! Αλλά μη στενοχωριέσαι, θα πεταχτούμε μέχρι το παζάρι και θα βρούμε άλλα, βρε κουκλί μου!
ΑΣΤΕΡΗΣ: Αρχίζω να χάνω την υπομονή μου!
ΒΑΓΙΑ: ΓΚΑΡΙ! Πλάκα μας κάνεις; Η παράσταση αρχίζει! Έχουμε δουλειά!
ΑΣΤΕΡΗΣ: Θα πάμε μια βόλτα στα χρόνια τα βυζαντινά!
ΓΚΑΡΙ: Γκαρ γκαρ! ΝΑΙ! Θα φάμε και σιροπιαστά;
ΒΑΓΙΑ: Αστέρη! Δώσε του ένα γλειφιτζούρι να συνέλθει, γιατί θα μας τρελάνει.
ΑΣΤΕΡΗΣ: Ορίστε, πάρε! Στυλώσου! Θα ταξιδέψουμε χίλια χρόνια πίσω!
ΓΚΑΡΙ: Μιαμ μιαμ, γλυκάθηκα! Τι να σας τραγουδήσω;
ΒΑΓΙΑ: Όχι! Μη! Θα μας ξεκουφάνεις με τη γαϊδουροφωνάρα σου! Καλύτερα να τραγουδήσουν τα παιδιά.
ΑΣΤΕΡΗΣ: Έλα Βάγια, ανέβα! Κρατήσου καλά! Φύγαμε παιδιά!kouklotheatro_1kouklotheatrokoyklotheatroKOYKLOTHEATRO

Τραγουδάμε όλοι μαζί το τραγουδάκι γνωριμίας από το βιβλίο μου “Μια βόλτα στα βυζαντινά χρόνια”:

«Γκάρι γκάρι, γκάρι γκάρι,
ζουζούνια δεν είμαστε, ούτε γλάροι!
Μα η φτερωτή μας φαντασία,
βόλτα μας πάει στην Ιστορία!

Γκάρι γκάρι, γκάρι γκάρι,
ας προσγειωθούμε όλο χάρη,
με τρία χοπ και τρία λα,
στα Χρόνια τα Βυζαντινά!».proves

Στη συνέχεια οι 26 μαθητές και μαθήτριες απήγγειλαν “Ένα βυζαντινό παραμύθι…”. Πρόκειται για τη συνέχεια του ακριτικού τραγουδιού “Μοναχογιός ο Κωνσταντής” έτσι όπως τη φανταστήκαμε, τη διασκεύασα και τη μορφοποίησα σε στίχους.

Καλώς ορίσατε γονείς,
γιαγιάδες και παππούδες!
Ήρθε η ώρα κι η στιγμή,
για να γιορτάσουμε μαζί!

Καβάλα σ’ ένα γαϊδουράκι,
θα πάμε ωραίο ταξιδάκι,
σε καιρούς αλλοτινούς,
σπουδαίους και ιστορικούς.

Καθίστε αναπαυτικά
και κλείστε και τα κινητά.
Το παραμύθι μας ν’ αρχίσει…
Μακάρι να σας συγκινήσει!MAMA_KONSTANTIS_DASKALOS_3MAMA_KONSTANTIS_1

Vyzantino_SxoleioΜοναχογιός ο Κωνσταντής,
μικρός και χαϊδεμένος.
Έναν τον έχει η μάνα του,
έναν και κανακάρη.

Τον έλουζε, τον χτένιζε
και στο σχολειό τον στέλνει.
Κι ο δάσκαλος τον διάβαζε,
γράμματα τον μαθαίνει.

Αντρειώθηκεν ο Κωνσταντής
κι έγινε παλικάρι.
Στη χώρα ήταν ξακουστός,
στη μάνα του καμάρι.proves_2

Φίλους απέκτησε πολλούς,
γενναία παλικάρια!
Αχώριστοι ήταν στις χαρές,
σα μια γροθιά στις συμφορές.

Τους λένε Ακρίτες και φρουρούν
του Βυζαντίου τις άκρες,
ασπίδα ενάντια στους εχθρούς.
Και δυστυχώς έχουν πολλούς…

Και πώς να μη συμβεί αυτό;
Πώς να μην τη ζηλέψουν,
Τα πλούτη της να λιμπιστούν,
να θέλουν να κουρσέψουν;

Σαν την Κωνσταντινούπολη,
Πόλη δεν είναι άλλη!
Στα τείχη της έκαναν ουρές
ένα σωρό κατακτητές…XOROS_TON_AKRITON

Μα ο Κωνσταντής κι οι φίλοι του
είν’ αποφασισμένοι!
Θα κάνουνε ό,τι μπορούν,
μες στη σκλαβιά να μην τη δουν.

Ψηλά ανεβαίνουν στο βουνό,
να πολεμούν μαθαίνουν.
Γυμνάζονται με τα σπαθιά,
τ’ ακόντια ρίχνουν μακριά.

Καλπάζουν με τα άτια τους,
τοξεύουν με τα βέλη.
Το ρόπαλο βαστούν γερά,
πηδούν και τρέχουν σα θεριά!ANTREIOTHIKE_O KONSTANTIS

Μπροστά πηγαίνει ο Κωνσταντής,
στο Δυνατό καβάλα.
Τ’ ασπρόμαυρο το άτι του,
με τ’ αετίσιο μάτι του!

Μιλάει μ’ ανθρώπινη φωνή,
σαν άνεμος καλπάζει.
Πηδάει, δαγκώνει και κλωτσά,
όταν στον πόλεμο χιμά.proves_3

Κι ένα ωραίο πρωινό,
σε μιας ροδιάς τον ίσκιο,
ο Κωνσταντής μας συναντά
ξανθομαλλούσα κοπελιά.

Σαν ουρανός τα μάτια της,
σαν ήλιος η καρδιά της.
Τριανταφυλλένιο άρωμα
σκορπά στο πέρασμά της!

«Πώς σε φωνάζουν, Όμορφη;»,
ο Κωνσταντής ρωτάει.
«Σοφία με λένε», απαντά
και του χαμογελάει.SOFIA_NYFI

Με την αυγή κοιτάχτηκαν,
το γιόμα αγαπηθήκαν.
Και τρία μερόνυχτα μετά,
πήγαν και παντρευτήκαν.

Γλέντι τρανό οι φίλοι τους
στήσαν για να γιορτάσουν.
Στης εκκλησίας την αυλή,
γέλια κι ευχές, ως το πρωί!

Έφαγαν χίλιες νοστιμιές,
ήπιαν γλυκό κρασάκι
Τραγούδησαν μελωδικά,
χόρεψαν και καρσιλαμά!XOROS_TON_AKRITON_1XOROS_FILENADON_1

Ας τους αφήσουμε εκεί,
χαρούμενους, κεφάτους.
Κι ας επιστρέψουμε εδώ,
στ’ αγαπημένο μας σχολειό!

Μία ολόκληρη χρονιά,
μάθαμε πράγματα πολλά.
Μα και πώς ζεις με τη φιλία,
με σεβασμό, συνεργασία.

Το καλοκαίρι έφτασε
κι οι διακοπές αρχίζουν!
Μεγάλωσες κι εσύ κι εγώ.
Του χρόνου πια Δημοτικό!

Τα χέρια όλοι ας πιάσουμε
και ας χαμογελάσουμε.
Γλυκιά ευχή να πούμε,
γιατί πολύ σας αγαπούμε!

Σ’ όλα του κόσμου τα παιδιά,
με νου, με χάρες, με καρδιά,
Καλή Πρόοδο να έχουν,
τον εαυτό τους να προσέχουν!XOROS_KORITSION

Το δεύτερο μέρος της γιορτής μας περιελάμβανε χορό, τραγούδι και δραματοποίηση – παντομίμα βασισμένα στην παραπάνω διασκευή, οργανωμένα σε 5 μικρότερα σκετς. Οι ρόλοι που υποδύθηκαν τα παιδιά ήταν: Κωνσταντής, ” Μητέρα Κωνσταντή, ” Δάσκαλος, ” Φίλοι Κωνσταντή, ” Σοφία, ” Φίλες Σοφίας, ” Μουσικοί, ” Χορεύτριες.karavi_10

Για τη μουσική επένδυση της παράστασης χρησιμοποιήθηκαν οι μελωδίες και τα τραγούδια:
1. Είσοδος Μουσικών: «Ταταυλιανό χασάπικο» (από το «Άρωμα…Πόλης», CD 3)

2. Είσοδος Κωνσταντή, Μητέρας, Δάσκαλου: «Μοναχογιός ο Κωνσταντής» (Από το CD Χρόνης Αηδονίδης, «Τ’ αηδόνια της Ανατολής – Τραγούδια Θράκης και Μικράς Ασίας)

3. Είσοδος Φίλων Κωνσταντή: «Σαν τα μάρμαρα της Πόλης» (Από το CD Χρόνης Αηδονίδης, «Τ’ αηδόνια της Ανατολής – Τραγούδια Θράκης και Μικράς Ασίας)

4. Είσοδος Σοφίας και Φιλενάδων της: «Άρωμα κανέλλας» (Από το CD της Ευανθίας Ρεμπούτσικα «Πολίτικη Κουζίνα»)

5. Είσοδος Χορευτριών – Γαμήλιο γλέντι: «Καράβι καραβάκι» (παραδοσιακό από το CD του Πέτρου Γαϊτάνου «Αγέρας Έρωτας και Αρμύρα»)

6. Φινάλε: «Καροτσέρη τράβα» (με τη Γλυκερία, από το «Άρωμα…Πόλης», CD 3)psifidoto_4psifidoto_10psifidoto_3SKINIKO

Η κινησιολογία της παράστασης βασίστηκε στα “πραγματικά” βήματα των παραδοσιακών χορών. Για τα σκηνικά και τα “αξεσουάρ” της παράστασης η έμπνευσή μας δανείστηκε στοιχεία από βυζαντινές μικρογραφίες και από την εικονογράφηση σχετικών παιδικών (και όχι μόνο) βιβλίων, καθώς και από εκθέματα των βυζαντινών μας μουσείων.

 

Το αυγό που ράγισε

 

Μεγάλη Πέμπτη. Η γιαγιά Ναυσικά βάφει, όπως κάθε χρόνο, τα πασχαλινά αυγά. Ένα από αυτά ραγίζει στο βράσιμο και όλα τα υπόλοιπα, τα γερά, αρχίζουν να το κοροϊδεύουν και να το υποτιμούν. Η στάση τους δεν διαφέρει από εκείνη πολλών συνανθρώπων μας μπροστά στην αδυναμία, την αναπηρία, τη διαφορετικότητα. Όμως ο εγγονός της, ο Νικηφόρος, θα βρει τον τρόπο να κάνει το ραγισμένο αυγό από τελευταίο πρώτο και να του χαρίσει μια καινούργια αποστολή, επαναφέροντας τη χαμένη του αυτοπεποίθηση. Πως; Μα φυσικά επιστρατεύοντας την ευαισθησία, τη συμπόνια, την αγάπη, τις γνώσεις, τη φαντασία και την ευρηματικότητά του. Γιατί κανείς δεν περισσεύει στη ζωή και στην κοινωνία μας. Και έρχεται κάποτε για όλους μας η ώρα που θα νιώσουμε αδύναμοι, θα δοκιμαστούμε από τον πόνο, τη λύπη, τη δύσκολη στιγμή…

Το αυγό που ράγισε είναι μια ιστορία για τη διαφορετικότητα και τη δύναμη της καλοσύνης και της αγάπης, τη συμπεριφορά μας απέναντι στο απρόοπτο, στην ατυχία, στη δύσκολη στιγμή του άλλου. Εκτυλίσσεται στη γιορτινή ατμόσφαιρα του Πάσχα, περιγράφοντας παράλληλα και πολλά από τα σχετικά έθιμα της πατρίδας μας.

Περιέχει, επίσης, ιδέες και προτάσεις για την ψυχαγωγία και τη δημιουργική απασχόληση των παιδιών. Η εικονογράφηση είναι της Έφης Κοκκινάκη και κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Σαϊτης.

Ταξιδεύοντας στη “Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη”

Malliaras_1Στις 30 Μαρτίου 2015 πέρασα ένα αξέχαστο πρωινό στα Νέα Εκπαιδευτήρια Γ. Μαλλιάρα, με τα παιδιά, τους δασκάλους και γονείς των παιδιών της Ε’ Δημοτικού. Ήμουν καλεσμένη τους με αφορμή το βιβλίο μου “Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη”, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη. Έχοντας συνεργαστεί άψογα με τους δασκάλους των παιδιών και προετοιμάζοντας την επίσκεψή μου 3 σχεδόν μήνες πριν, η συγκεκριμένη εμπειρία εξελίχθηκε σε ένα ενδιαφέρον διαδραστικό happening 150 περίπου ατόμων, μαθητών, γονέων, δασκάλων και άλλων συνεργατών. Παράλληλα, μια υπέροχη “βυζαντινή” γωνιά στήθηκε με αγάπη και μεράκι στο χώρο της βιβλιοθήκης του σχολείου από τα χαρισματικά αυτά παιδιά και τους άξιους δάσκάλους τους, Δήμητρα Γκούβα, Κωνσταντίνα Καραθανάση, Αργύρη Κασελούρη και Θωμαή Προδρόμου.Malliaras_Gonia_Vivliou

Η κεντρική ιδέα ήταν να «ταξιδέψουμε» στη Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη βιωματικά, με όλες τις αισθήσεις μας. Έτσι όπως ταιριάζει στους ανήσυχους και διψασμένους για τη χαρά της γνώσης και την απόλαυση της περιήγησης μικρούς (και όχι μόνο) ερευνητές της ιστορίας. Αφού, λοιπόν, έγιναν οι απαραίτητες συστάσεις μεταξύ μας και απάντησα στις ερωτήσεις των παιδιών για το βιβλίο και τη μαγευτική περιπέτεια της συγγραφής και της έκδοσης, δημιουργήθηκαν -με τη βοήθεια των δασκάλων τους- 5 ομάδες, μία για κάθε αίσθηση, με το δικό της δημιουργικό «καθήκον» η κάθε μία. Ο χρόνος που είχαν στη διάθεσή τους ήταν περίπου 80 λεπτά. Μετά συγκεντρωθήκαμε πάλι ως ολομέλεια και κάθε ομάδα παρουσίασε στις υπόλοιπες τη δουλειά της. Το αμφιθέατρο έσφυζε από ζωή, ιδέες και δεξιότητες που έπρεπε να μεταμορφώσουν τις ιδέες σε πράξη άμεσα και ευρηματικά. Και βέβαια όλο αυτό έπρεπε να συμβεί σε πνεύμα συνεργασίας και συμπληρωματικότητας. Καθόλου απλό, καθόλου εύκολο…Αλλά όχι ακατόρθωτο!Mallaras_GMalliaras_3

Οι φωτογραφίες αποτυπώνουν μερικά μόνο στιγμιότυπα της δράσης. Μια δράσης που πραγματικά δεν άφησε καμία αίσθηση παραπονεμένη. Νιώθω τυχερή και ευγνώμων που μοιράστηκα μαζί με παιδιά, τους γονείς και τους δασκάλους τους αυτήν την ξεχωριστή εμπειρία. Που μου χάρισαν, για άλλη μια φορά, την έμπρακτη απόδειξη της πραγματοποίησης του οράματος που είχα για το συγκεκριμένο βιβλίο, όταν το έγραφα, όταν αγωνιζόμουν να πείσω για την έκδοσή του, όταν τελικά, μετά από τον κόπο και την εμπιστοσύνη πολλών άξιων συνεργατών στις εκδόσεις Πατάκη, το είδα ακόμη και να βραβεύεται. Evi_Dimitra_1

Δεν είναι λίγο να βλέπεις να παίρνει σάρκα και οστά μπροστά σου, από τόσους ανθρώπους που μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν γνώριζες, το όνειρό σου για μια παιδαγωγική διεργασία με νόημα, ενεργητική δράση, ζωντάνια και συμμετοχικότητα, με αποτύπωμα ανεξίτηλο στο χρόνο και στις καρδιές. Γιατί αυτό που συνέβη εκείνη τη μέρα είμαι βέβαιη ότι αρκετοί από τους παρευρισκόμενους, μικρούς και μεγάλους, θα το θυμούνται ως μια ευχάριστη και διαφορετική ανάμνηση μιας σχολικής ημέρας. Και αυτό μετράει για μένα περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη ανταμοιβή. Τους ευχαριστώ θερμά όλους. Και παραθέτω το concept της δράσης για όσες και όσους θα ήθελαν να το αξιοποιήσουν με τις δικές τους ομάδες παιδιών, ταξιδεύοντας βιωματικά σε όποιο χωροχρόνο της Ιστορίας επιλέξουν.Malliaras_BMalliaras_H

ΟΜΑΔΑ: ΟΡΑΣΗ

«Ήσαν δύο τινές παίδες πατρός ενός…». Κάπως έτσι ξεκινούσαν τα παραμύθια που έλεγαν οι βυζαντινοί. Τα αφηγούνταν κυρίως οι μητέρες, οι τροφοί και οι γιαγιάδες, για να ηρεμήσουν και να κοιμίσουν τα παιδιά. Πολλά βυζαντινά παραμύθια ήταν…«μεταμφιεσμένοι» αρχαίοι ελληνικοί μύθοι, ή μύθοι του Αισώπου διασκευασμένοι σύμφωνα με τη χριστιανική ηθική. Άλλα μιλούσαν για ανθρώπους που μεταμορφώνονταν σε άλογα, ή για ζώα, στοιχεία της φύσης, αλλά και άψυχα αντικείμενα, που -μυστήριο πως- αποκτούσαν ανθρώπινη φωνή και συναισθήματα. Συνήθιζαν, επίσης, να διηγούνται αστείες και διδακτικές ιστορίες από τους Βίους των Αγίων και από την καθημερινή ζωή, γελοιοποιώντας ανθρώπινα πάθη και ελαττώματα, όπως την ψευτιά, την κλεψιά, τη φιλαργυρία, κ.ά…Σταδιακά έγιναν δημοφιλή τα παραμύθια για αντρειωμένα βασιλόπουλα και πεντάμορφες βασιλοπούλες, αλλά και για «κακούς» δράκους που προκαλούσαν καταστροφές και έβαζαν σε μπελάδες τους «καλούς» ήρωες. Ωστόσο «…μήτ’ εγώ ήμουν εκεί, μήτε σεις να το πιστέψετε!». Κάπως έτσι τελείωναν τα βυζαντινά παραμύθια.

Γράψτε ένα δικό σας βυζαντινό παραμύθι, χρησιμοποιώντας τις λέξεις – κλειδιά: Ακρίτας, αμπέλι, ενέδρα, Αγία Σοφία, θησαυρός, καταιγίδα, αυτοκράτειρα, Κωνσταντινούπολη, αλεπού, λιμάνι. Εικονογραφήστε τα βασικά του «επεισόδια».Malliaras_AMalliaras_N

ΟΜΑΔΑ: ΓΕΥΣΗ

Με ψαλίδι, κόλλα και εικόνες από περιοδικά, ετοιμάστε ένα λαχταριστό τραπέζι στο…χαρτόνι με την τεχνική του κολλάζ, χρησιμοποιώντας τρόφιμα που γνώριζαν, μαγείρευαν και έτρωγαν οι Βυζαντινοί. Ό,τι δεν βρείτε σε έτοιμη εικόνα, ζωγραφίστε το με τους μαρκαδόρους σας! Μπορείτε να πάρετε ιδέες και από τις σελίδες 67, 68, 72 και 75 του βιβλίου «Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη».Malliaras_J

Malliaras_EΟΜΑΔΑ: ΑΚΟΗ

Από το μουσικό CD «Τ’ αηδόνια της Ανατολής – Τραγούδια Θράκης και Μικράς Ασίας» ακούστε το ακριτικό τραγούδι «Μοναχογιός ο Κωνσταντής» (περιοχή Προποντίδας). Προσπαθήστε να δραματοποιήσετε το τραγούδι ή να το παρουσιάσετε με παντομίμα. Πρώτα όμως, μπείτε σε ρόλο σκηνοθέτη και καταγράψτε πώς θα «στηθεί» το δρώμενο σε όλες τις πτυχές του: πόσους «ηθοποιούς» θα χρειαστείτε, τι έπιπλα, κοστούμια και αντικείμενα, πώς θα κινηθούν οι πρωταγωνιστές σας στο χώρο, τι εκφράσεις θα παίρνει το πρόσωπό τους κατά τη διάρκεια της παρουσίασης, κ.τ.λ.. Μπορείτε να πάρετε ιδέες και από τις σελίδες 21, 32, 33, 45 του βιβλίου «Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη».Malliaras_MMalliaras_L

ΟΜΑΔΑ: ΟΣΦΡΗΣΗ

Κάτι ύποπτο συμβαίνει έξω από τα τείχη της Βασιλεύουσας και ως ανοιχτομάτηδες βυζαντινοί φρουροί…μυριστήκατε τον κίνδυνο. Ετοιμάστε ένα σχέδιο και ένα χάρτη άμυνας, για να αποκρούσετε ξαφνική επίθεση των εχθρών από ξηρά και θάλασσα. Το έργο σας θα μπορούσε να είναι και τρισδιάστατο, αξιοποιώντας ανακυκλώσιμα υλικά. Εφόδιά σας οι μαρκαδόροι, χαρτιά και χαρτόνι, οι σελίδες 12, 16, 29, 48, 49, 64, 65, 66 του βιβλίου «Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη» και φυσικά η φαντασία σας!Malliaras_ZMalliaras_O

ΟΜΑΔΑ: ΑΦΗ

Δημιουργήστε ένα αυτοσχέδιο δείγμα βυζαντινής τέχνης (όχι αναγκαστικά θρησκευτικού περιεχομένου) με τη μέθοδο του ψηφιδωτού. Μπορεί το έργο σας να «αφηγηθεί» μια ιστορία εμπνευσμένη από τα βυζαντινά χρόνια, ολοκληρωμένη ή ένα μέρος της, πραγματική ή και φανταστική; Εφόδιά σας τα χρωματιστά χαρτιά γλασέ και μεταλλιζέ, ένα λευκό χαρτόνι, κόλλες, ψαλίδια, οι σελίδες 36, 37, 42, 43 του βιβλίου «Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη» και φυσικά η φαντασία σας!Malliaras_6Malliaras_7

Παραμύθι και “Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη”

VYZ_KON_SYL_IMV_4 “Ευχαριστώ από καρδιάς την εκπαιδευτικό και συγγραφέα Εύη Τσιτιρίδου – Χριστοφορίδου, που με κάλεσε να μιλήσω για τη «Βυζαντινή της Κωνσταντινούπολη». Πρέπει να συγχαρώ ιδιαίτερα τις εκδόσεις Πατάκη που αγκάλιασαν το βιβλίο αυτό και μας έδωσαν μια εξαιρετική έκδοση με πραγματικά ενδιαφέρουσα αισθητική, κάτι που θεωρώ σημαντικό για κάθε βιβλίο που απευθύνεται σε παιδιά.

Η «Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη» με την πρώτη εντύπωση είναι ένα γνωστικό βιβλίο. Όμως το βιβλίο αυτό είναι πολύ περισσότερα, που πρέπει να αναφερθούν. Η συγγραφέας έγραψε ένα λαϊκότροπο παραμύθι με ξεχωριστή φροντίδα και επιτυχία ως προς τη δομή του. Όταν λέμε λαϊκότροπο, εννοούμε ότι ακολουθεί τη δομή και την τεχνική, καθώς και το ύφος του λαϊκού παραμυθιού.

Σήμερα, σ’ αυτούς τους χωματένιους καιρούς, η λαϊκή μας παράδοση κινδυνεύει να εξαφανιστεί μέσα από τη λογοτεχνία για παιδιά, ως παλιομοδίτικη. Πολλοί πιστεύουν πως το είδος αυτό του παραμυθιού είναι είδος νεκρό και οι προσπάθειες των συγγραφέων ν’ ασχοληθούν με το λαϊκότροπο παραμύθι είναι απορριπτέες.Akritas

Στο λαϊκό μας πολιτισμό βρίσκονται οι ρίζες της εθνικής μας ταυτότητας και συνείδησης. Όσο βαθαίνουμε αυτές τις ρίζες, τόσο στέρεοι θα νιώθουμε μέσα στη διεθνή κοινότητα των λαών. Στέρεοι και αλώβητοι από κάθε εξωτερική επιβολή.

Η ομορφιά των λαϊκών παραμυθιών βρίσκεται στον ηθικό κώδικα που έχουν και την ατράνταχτη πίστη στην τελική νίκη του καλού και της αγάπης ενάντια στο κακό. Οι παραμυθάδες κάθε εποχής μπορεί να πεθαίνουν, το παραμύθι όμως ζει πάντα και βασιλεύει με διαρκή ανανέωση των κυττάρων του με τις αναπόφευκτες μεταβολές που επέρχονται σε κάθε ζωντανό οργανισμό. Και το σημαντικότερο, υπάρχει πάντα για να βοηθήσει τα παιδιά να βρίσκουν νόημα στη ζωή τους. Τα παραμύθια αυτά κεντρίζουν την περιέργεια του παιδιού, του δίνουν την ευκαιρία να ταυτιστεί με τους ήρωες, να συμπάσχει αλλά και να αντιπαρατίθεται ή και να τους αμφισβητεί.

Η συγγραφέας έγραψε ένα λαϊκότροπο παραμύθι τόσο κοντά στα αυθεντικά κείμενα, ώστε να πιστεύουμε πως είναι μια διασκευή παλιού παραμυθιού. Είναι όμως προσωπική της έμπνευση. Το παραμύθι της μας γοητεύει με την πλοκή και μας συγκινεί με την ευρηματικότητά του. Οι ήρωες και οι πράξεις του έχουν συμβολικό χαρακτήρα. Ο τόπος και ο χρόνος γίνονται οικεία, αν και ανήκουν σ’ ένα βαθύ παρελθόν.BYZ_KON_SYL_IMV_1

Τα παιδιά δύσκολα μπορούν να κάνουν μετάθεση στο παρελθόν. Όμως αυτό το παραμύθι καταφέρνει να κάνει τα παιδιά να ταυτιστούν με τα δρώμενα σαν να γίνονται τώρα. Μπαίνουν, όμως, ερωτήματα; Ανταποκρίνεται στις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα (επιθυμίες, φόβους) και ικανότητες του παιδιού (σε σχέση με το παρόν); Οπωσδήποτε ΝΑΙ.

Το κείμενο καταφέρνει να κάνει το παιδί ν’ ακολουθήσει τη λογική σειρά των σκηνών. Συνδυάζει, κριτικάρει, περιγράφει, διηγείται, σκέφτεται, καλλιεργείται γλωσσικά. Το παιδί, επίσης, συγχέει το πραγματικό με το φανταστικό. Το κείμενο το βοηθά να το διαχωρίσει. Οι εικόνες, οι οποίες είναι εξαιρετικές, είναι του Θανάση Δήμου και μας μεταφέρουν στην εποχή (ενδυμασίες, αρχιτεκτονική, στρατιωτικός οπλισμός, καθημερινές ενασχολήσεις). Μοιάζει σαν να βγήκε από βυζαντινές εικονογραφήσεις.scan0191

Τα γνωστικά βιβλία αποτυγχάνουν στη λογοτεχνικότητα. Ένα βιβλίο γνώσεων χωρίς όμορφα λογοτεχνικά κείμενα, είναι ένα αποστεωμένο βιβλίο με παράθεση γεγονότων και μοιάζει μ’ ένα σχολικό βιβλίο. Η «Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη» έχει στα κείμενά της ρυθμό κι είναι μια λογοτεχνική απόλαυση για τον αναγνώστη. Το περιεχόμενο του βιβλίου ανταποκρίνεται στις πνευματικές ικανότητες του αναγνώστη, στις ψυχολογικές και τις συναισθηματικές του ανάγκες για σιγουριά, προστασία, αναγνώριση, περιπέτεια, χαρά, επιθυμία. Αναπτύσσει στον αναγνώστη μια λεπτή αισθαντικότητα, που τον οδηγεί να απολαμβάνει το αισθητικά ωραίο και που ταυτόχρονα αναπτύσσει την αγάπη για τη λογοτεχνία.

Οι φράσεις, οι ξεχασμένες λέξεις που η συγγραφέας ξεσκόνισε βγάζοντας από πάνω τους τη λήθη του χρόνου, γίνονται σημερινές και μας μαγεύουν. Οι λέξεις δεν πρέπει να ξεχαστούν, πρέπει να ταξιδεύουν μέσα στο χρόνο, γιατί πρέπει να διασωθούν. Κι όπως λέγεται, τα παιδιά αγαπούν τις λέξεις και οι λέξεις αγαπούν τα παιδιά. Τα παιδιά νιώθουν, γεύονται, μυρίζουν τις λέξεις. Οι λέξεις είναι σκληρές, αιχμηρές και τα παιδιά τις μαθαίνουν, λειαίνουν τις γωνίες τους, τις στρογγυλεύουν και τις ταξιδεύουν στο μέλλον, ομορφαίνοντας τη γλώσσα μας.AKRITAS_6

Κοιτώντας όμως το βιβλίο από τη μεριά του δασκάλου, πρέπει να επισημάνω: Ο βυζαντινός κόσμος μας είναι άγνωστος γιατί η βυζαντινή ιστορία στάθηκε στις ημερομηνίες, στις δυναστείες, στις μάχες, μέσα από στεγνά ιστορικά κείμενα. Μόνο το κομμάτι της άλωσης μας συγκίνησε. Ήταν η πιο δύσκολη και η πιο δυσκολοχώνευτη ιστορία που διδαχθήκαμε.

Οι δραστηριότητες που περιέχονται στο βιβλίο είναι ιδιαίτερα προσεγμένες, με ποικίλη θεματολογία. Δίνουν τη δυνατότητα στο παιδί ν’ αυτενεργήσει, να δραστηριοποιηθεί, να ψάξει, να ερευνήσει, να παίξει, να μάθει. Θίγονται πάρα πολλά θέματα (ακριτικά τραγούδια, η εκπαίδευση στο Βυζάντιο, η δομή της κοινωνίας τότε, η τέχνη, ο οπλισμός, κ.ά.). Ασκήσεις που φέρνουν το παρελθόν στο παρόν συνδυάζοντας το χθες με το σήμερα (το έμβλημα του δικέφαλου, καρκινικές λέξεις, φράσεις που έμεινα μέχρι σήμερα). Παραπέμπει το βιβλίο αυτό σε διαθεματικές προσεγγίσεις.BYZ_KON_SYL_IMV

Παραμύθι και παιδί έχουν στενούς δεσμούς και κοινές καταστάσεις. Το παραμύθι είναι ένα παιδί που γεννήθηκε πριν από πολλά χρόνια, έρχεται να δώσει τις εμπειρίες, τις σκέψεις, τα όνειρα και το απόσταγμα της σοφίας του, σε μια διήγηση που έχει αρχή και τέλος, στα σημερινά παιδιά που η ιστορία της ζωής τους μόλις αρχίζει.
Είναι ωραία να μπορεί να πιστέψει ή έστω να ελπίζει ένα παιδί πως η δική του ιστορία θα τελειώσει αισιόδοξα, νικηφόρα κι ελπιδοφόρα, όπως το τέλος των παραμυθιών. Το κάνει να θέλει να ζήσει και ν’ αγωνιστεί.

Το παραμύθι είναι ένας φίλος που ξέρει πολλά για τη ζωή και τα χαρίζει σ’ ένα φίλο που θέλει να μάθει πολλά για τη ζωή. Προσφέρει στο παιδί τον κόσμο του χθες για να βοηθήσει να δημιουργήσει έναν καλύτερο κόσμο του αύριο. Το παραμύθι έχει την ίδια ρίζα με το παραμυθιάζω, που θα πει παρηγοριέμαι.AKRITAS_3

Μια φορά κι έναν καιρό κι ευτυχώς ακόμη όχι μια φορά αλλά σε κάθε καιρό, έρχονται οι παραμυθάδες, όπως η Εύη, και βάζουν λάδι στις πληγές που ανοίγει για τα παιδιά μας η βάρβαρη πραγματικότητα.

Εύη, σου αφιερώνω τα παρακάτω λόγια μ’ ευχές για καλό ταξίδι του βιβλίου σου στον κόσμο των παιδιών μας.

Σαν το σιτάρι σπέρνεται στον κόσμο η αλήθεια
κι απ’ τον καθάριο σπόρο της φυτρώνουν παραμύθια.
Καλότυχος όποιος μπορεί τα στάχυα να θερίσει
και το σιτάρι απ’ τ’ άχυρο καλά να ξεχωρίσει.
Για τον μικρό τον κόπο του μεγάλο κέρδος μένει,
όλη η αλήθεια που θα βρει στα ψέμματα κρυμμένη!”

Ναννίνα Σακκά – ΝικολακοπούλουVyzantini_Konstantinoupoli

Η ομιλία αυτή της κυρίας Ναννίνας Σακκά – Νικολακοπούλου, εκπαιδευτικού, συγγραφέα και προέδρου τότε της Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς, εκφωνήθηκε από την ίδια στην παρουσίαση του βιβλίου μου “Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη”, στο Σύλλογο Ιμβρίων, σε συνεργασία με τις εκδόσεις Πατάκη. Για το βιβλίο μίλησαν, επίσης, ο Μάκης Καμπουρόπουλος, φιλόλογος εκπαιδευτικός, ενώ το παραμύθι που περιέχεται σε αυτό αφηγήθηκε με το δικό της μοναδικό τρόπο η αγαπημένη παραμυθού και συγγραφέας Εύη Γεροκώστα. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 7 Δεκεμβρίου 2011, στις 19:00.