Οι δικοί μας ήρωες

  • Παιδιά, τι θα ντυθείτε τις Απόκριες;

Αυτή η ερώτηση πυροδοτεί πάντα ενθουσιώδεις αντιδράσεις και ένα χείμαρρο από παθιασμένες δηλώσεις.

Τα αγόρια: Κυρία, εγώ θα ντυθώ χελωνονινζάκι, πειρατής, Μπάτμαν, κάπταιν Αμέρικα, Σπάιντερμαν…

Τα κορίτσια: Κυρία, εγώ θα ντυθώ πριγκίπισσα Έλσα, βασίλισσα της νύχτας, νεράιδα, Σταχτοπούτα…

  • Μάλιστα. Και γιατί θέλετε να ντυθείτε έτσι; Τι θαυμάζετε σε αυτούς τους ήρωες και τις ηρωίδες;

Σιγή στο ακροατήριο.

  • Παιδιά, ξέρετε τι σημαίνει ήρωας;
  • Ναι, κυρία, είναι κάποιος που πάντα νικάει.
  • Τι νικάει;
  • Τους κακούς!
  • Ποιοι είναι οι κακοί; Γιατί είναι κακοί;

Δεύτερη σιγή στο ακροατήριο. Μετά από σκέψη:

  • Κακοί είναι αυτοί που σκοτώνουν!
  • Τι σκοτώνουν;

Τρίτη σιγή στο ακροατήριο.

  • Τους καλούς!
  • Και αφού είναι καλοί, γιατί τους σκοτώνουν;

Αμηχανία στο ακροατήριο.

  • Εεεε, τους σκοτώνουν γιατί είναι κακοί!

Η κυρία Εύη κάνει μια γκριμάτσα χωρίς λόγια. Αυτή η κυρία δεν καταλαβαίνει τι της λέμε. Έγινε δασκάλα, αλλά είναι πολλά αυτά που δεν ξέρει. Κι όλο έχει απορίες. Κι όλο μας μπερδεύει. Δεν είναι καθόλου…κουκουβάγια (ξέρετε, το σοφό πουλί…). Μάλλον μπούφος είναι! Και πολύ επίμονη. Και μας λέει κάτι πολύ παράξενα πράγματα, ώρες ώρες. Και της αρέσει να παίζει την κολοκυθιά, ή μάλλον να παίζει με τα νεύρα μας.

  • Ελάτε, παιδιά, ας συγκεντρωθούμε λίγο. Για να τα πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Θα σας ρωτήσω κάτι. Αφού σας αρέσει να ντύνεστε ήρωες, γιατί προτιμάτε να ντυθείτε Σπάιντερμαν και όχι…Ηρακλής ας πούμε; Δεν έκανε ο Ηρακλής σπουδαία κατορθώματα; Δεν ήταν αρκετά…ήρωας;

Τα αγόρια παίρνουν φωτιά.

  • Ναι, ναι, κυρία, έκανε τους 12 άθλους. Σκότωσε ένα άγριο λιοντάρι, τη Λερναία Ύδρα…
  • Είδατε; Μήπως δεν σας αρέσει η στολή του; Εντάξει, ήταν λίγο ελαφριά ντυμένος για χειμώνα, αλλά μπορείτε να ρίξετε κι ένα μπουφανάκι επάνω από τη λεοντή. Να βάλετε και καμιά ζεστή καλτσούλα μέσα από τα σανδάλια. Θα φορέσετε και μια περούκα με φουντωτά μαλλιά, θα κρατάτε και ρόπαλο (ψεύτικο βέβαια, πλαστικό) και φαρέτρα με βέλη (κατά προτίμηση καθόλου δηλητηριασμένα). Ούτε γάτα ούτε ζημιά! Θα είστε κούκλοι. Δεν είναι καλύτερη μεταμφίεση από τα…χελωνονιτζάκια;

Αρχίζουν να το σκέφτονται. Μερικοί θερμόαιμοι που πάνε καράτε και μαζεύουν τις χρωματιστές ζώνες με τη σέσουλα, σηκώνονται και δείχνουν τις κινήσεις που ταιριάζουν στην περίσταση, κρατώντας ευτυχώς αποστάσεις ασφαλείας μεταξύ τους. Τα κορίτσια δείχνουν να βαριούνται.

  • Κι εσείς, καλές μου, δεν θα σας άρεσε αντί για πριγκίπισσες Έλσες να ντυθείτε…Αφροδίτες, ας πούμε; Να είστε οι ομορφότερες του κόσμου; Και θεές; Και μη νομίσετε ότι ήρωες και ηρωίδες υπάρχουν μόνο στη μυθολογία. Μεγαλώνοντας θα μάθετε για ήρωες και ηρωίδες που υπήρξαν στην πραγματικότητα και έγραψαν ιστορία…Και όλοι εμείς καθόμαστε τώρα στα καρεκλάκια μας χαλαρά και όμορφα και λέμε τι θα ντυθούμε τις Απόκριες, επειδή εκείνοι φέρθηκαν σαν αληθινοί ήρωες…
  • Ναι, καλέ κυρία, αλλά δεν πουλάνε τέτοιες στολές!, πετιέται το… πρακτικό πνεύμα της παρέας.
  • Και ποιος σας είπε ότι όλα πουλιούνται και αγοράζονται σε αυτή τη ζωή; Γιατί τα έχουμε τα χεράκια μας; Το ξέρετε ότι και τα χέρια μας μπορούν και φτιάχνουν ποιήματα; Ότι μπορούν και κάνουν τέχνη; Έτσι προκύπτουν τα χειροποίητα πράγματα και οι χειροτεχνίες. Που είναι μοναδικά και ξεχωριστά έργα, γιατί γίνονται με αγάπη και έχουν την προσωπική σφραγίδα, την έμπνευση εκείνου που τα φτιάχνει. Τα παλιά τα χρόνια οι άνθρωποι μασκαρεύονταν με ό,τι υπήρχε στο σπίτι τους και στη φύση, δεν τα είπαμε; Τη φαντασία και το μεράκι δεν τα βρίσκετε σε κανένα μαγαζί. Ούτε τους αληθινούς ήρωες και ηρωίδες…Αλλά δεν μου είπατε τελικά, τι σημαίνει ήρωας;

Άντε πάλι! Θα μας σκάσει αυτή η κυρία Εύη. Ήρωες είμαστε εμείς που καθόμαστε τόση ώρα και την ακούμε να μας κάνει φιλοσοφική συζήτηση, ακόμη δεν κλείσαμε τα 6, χωρίς να μας πιάσει λόξιγκας, φαγούρα στον ποπό και κρίση ασταμάτητου ροχαλητού.

  • Λοιπόν, λοιπόν;

Επιστροφή της σιωπής και της αμηχανίας στο ακροατήριο.

  • Ωραία, ας το ανακαλύψουμε μαζί. Τι χαρακτηριστικά νομίζετε ότι πρέπει να έχει ένας ήρωας; Ας αρχίσουμε από τα αγόρια. Για πείτε μου, κύριοι, πως φαντάζεστε τον ήρωά σας; Τον δικό σας ήρωα, που κανένας πριν από σας δεν τον έχει σκεφθεί. Θα αρχίσω τη φράση και όποιος σκεφτεί κάτι που μπορεί να την ολοκληρώσει βγάζοντας νόημα, θα σηκώνει το χέρι του, θα παίρνει το λόγο και θα μας λέει. Πάμε, λοιπόν!
  • Ο δικός μας ήρωας είναι…
  • Πολύ έξυπνος! Καλός άνθρωπος! Ευγενικός!
  • Ο δικός μας ήρωας κάνει…τι κάνει;
  • Κάνει αστεία και γελάει με τα παιδιά! Και περιμένει τη σειρά του!
  • Ο δικός μας ήρωας ζει…
  • Σε μια σπηλιά, στο πιο ψηλό βουνό!
  • Ο δικός μας ήρωας λέει…
  • Στους κακούς: εσένα θα σου άρεσε να σου φέρονται άσχημα; Και τους κάνει καλούς, γιατί καταλαβαίνουν το λάθος τους!
  • Ο δικός μας ήρωας φοράει…
  • Κράνος για να μη χτυπάει το κεφάλι του, μπότες, γάντια, πανοπλία, για να προστατεύεται!
  • Ο δικός μας ήρωας έχει…
  • Ένα σπαθί για να κόβει την πίτσα! Φίλους στρατιώτες και ιππότες για να τον βοηθούν να κάνει το καλό!
  • Ο δικός μας ήρωας ταξιδεύει…
  • Με ένα σκύλο που όταν πατάει στεριά γίνεται αυτοκίνητο κι ένα τσιτάχ που όταν μπαίνει στη θάλασσα γίνεται πλοίο!
  • Ο δικός μας ήρωας τρώει…
  • Πίτσα, φρούτα, καρότα, ψάρια και κρέας αλλά μόνο υγιεινό!
  • Είστε καταπληκτικοί! Ο ήρωάς σας είναι πραγματικά υπέροχος και ξεχωριστός. Είδατε ότι δεν μοιάζει με κανέναν από αυτούς που δείχνει η τηλεόραση και πουλάνε τα μαγαζιά; Μπράβο σας!

Τα αγόρια καμαρώνουν απολύτως…ηρωικά. Ένα μικρό σούσουρο δημιουργείται, που όμως αμέσως καταλαγιάζει, για να ακούσουν τι θα πουν τα κορίτσια…

  • Ας πάμε στις κυρίες τώρα. Για πείτε μου, κορίτσια, εσείς πως φαντάζεστε την ηρωίδα σας; 
  • Η ηρωίδα μας είναι…
  • Ξανθιά! Ανυπόμονη! Άτακτη!
  • Η ηρωίδα μας φοράει…
  • Γόβες, φόρεμα, μάσκα. Και μια κόκκινη μαγική μπέρτα, που όποτε θέλει τη μεγαλώνει ή τη μικραίνει, την ψηλώνει ή την κονταίνει (την ηρωίδα)!
  • Η ηρωίδα μας έχει…
  • Ένα πουλάκι ροζ να το χαϊδεύει και μια κουκουβάγια να τη συμβουλεύει!
  • Η ηρωίδα μας ζει…
  • Σ’ ένα κάστρο μέσα στο δάσος!
  • Η ηρωίδα μας κάνει…
  • Φαγητό (είναι πολύ καλή μαγείρισσα), που μετά το μοιράζει στους φτωχούς ανθρώπους! Τους δίνει και λεφτά!
  • Η ηρωίδα μας λέει…
  • Τραγούδια και παραμύθια στα παιδιά!
  • Η ηρωίδα μας ταξιδεύει…
  • Παντού, με τη γάτα της, που μεταμορφώνεται σε όποιο μεταφορικό μέσο θέλει!
  • Η ηρωίδα μας τρώει…
  • Απ’ όλα! Και γλυκά!
  • Είστε υπέροχες! Η ηρωίδα σας είναι πραγματικά υπέροχη και ξεχωριστή. Είδατε ότι δεν μοιάζει με καμία από αυτές που δείχνει η τηλεόραση και πουλάνε τα μαγαζιά; Μπράβο σας!

Τα κορίτσια κρυφογελάνε όλο νάζι. Η τάξη είναι έτοιμη να δημιουργήσει το δικό της ήρωα και ηρωίδα όχι μόνο με το νου, αλλά και με τα χέρια. Η κυρία Εύη δεν χάνει την ευκαιρία…

  • Λοιπόν, ας χωριστούμε σε δύο ομάδες. Θα φτιάξουμε τον ήρωα και την ηρωίδα της τάξης μας με χαρτόνι, ψαλίδι, κόλλα, πινέλα, νερομπογιές, διαφορετικής υφής χρωματιστά χαρτιά και μπόλικο κέφι και φαντασία! Θέλετε;
  • ΝΑΙ!!!!!!DSCN8474 (2)DSCN8509 (2)

 

Βασικές παιδαγωγικές αρχές: οι κανόνες των δασκάλων

tamplo_1Τα βασικά χαρακτηριστικά των παιδιών 6-12 ετών με δυο λόγια:

Από 6-12 ετών τα παιδιά συχνάζουν πλέον σε πολλούς χώρους εκτός των οικογενειακών και σχολικών και δέχονται πολυάριθμες νέες προκλήσεις και ερεθίσματα. Η βαθμιαία ωρίμανση του εγκεφάλου παρέχει τη δυνατότητα να στοχάζονται, να ελέγχουν την προσοχή τους και να επιλύουν προβλήματα ακολουθώντας κανόνες και καταστρώνοντας σχέδια βάσει λογικής. Αυτό αντικατοπτρίζεται τόσο στην κοινωνική τους συμπεριφορά όσο και στα παιχνίδια τους.

Αρχίζουν, επίσης, να λειτουργούν και να σκέφτονται πιο αυτόνομα και η εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους εμπλουτίζεται με νέα στοιχεία. Αναπόφευκτα, αλλάζει και η ποιότητα της σχέσης τους με τους ενήλικους, ξεκινώντας από τους γονείς και τους δασκάλους τους και καταλήγοντας σε όλους όσους τους παρέχουν φροντίδα, μάθηση και ψυχαγωγία.

Ο Erikson αναφέρει ότι η ηλικία των 6-12 ετών συνδέεται με την εμφάνιση και καλλιέργεια της φιλοπονίας, που προκαλεί στα παιδιά είτε συναισθήματα κατωτερότητας, αν οι τρόποι έκφρασής της δεν γίνουν αποδεκτοί από το κοντινό περιβάλλον τους (οικογένεια, σχολείο, γειτονιά), είτε συναισθήματα επάρκειας και αυτοεκτίμησης, αν συμβεί το αντίθετο.

Όταν οι ενήλικοι τα ενθαρρύνουν να αναλαμβάνουν έργα και ευθύνες αντιμετωπίζοντας θετικά το όποιο αποτέλεσμα των προσπαθειών τους και οι συνομήλικοί τους το επικροτούν, τα παιδιά βιώνουν τη χαρά της δημιουργίας και της επιτυχίας και νιώθουν ικανά να συνεχίσουν να δραστηριοποιούνται. Η απορριπτική και απαξιωτική στάση ενηλίκων και συνομηλίκων τους απέναντι στο αποτέλεσμα της δράσης τους, μπορεί αντιθέτως να τα οδηγήσει σε αδράνεια και κοινωνική απομόνωση και να συνηγορήσει στην πρόκληση φαινομένων διάκρισης και ρατσισμού.

Τα παιδιά φέρουν τις δικές τους ιδέες και εμπειρίες από τον κόσμο. Οι ενήλικοι δεν μπορούν ποτέ να είναι σίγουροι για το αποτέλεσμα της επικοινωνίας τους με αυτά. Απλά εικάζουν ότι τα παιδιά κατάλαβαν αυτό που προσπάθησαν να τους μεταδώσουν.

Στις ηλικίες 6-12 ετών τα όρια μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίας δεν έχουν ακόμη ξεκαθαρίσει. Συχνά τα παιδιά δίνουν στους μεγαλύτερους την εντύπωση ότι γνωρίζουν περισσότερα απ’ όσα στην πραγματικότητα γνωρίζουν, επειδή «παπαγαλίζουν» με ευκολία λέξεις, το νόημα των οποίων αγνοούν ή συγχέουν. Δεν είναι, επίσης, ακόμη έτοιμα να κατανοήσουν την αλληλουχία των χρονικών περιόδων.

Για κάθε άνθρωπο η παιδική ηλικία συνιστά κάτι εντελώς προσωπικό και μοναδικό, αφού τέτοια είναι και τα υλικά που τη συγκροτούν: τα βιώματα, οι πεποιθήσεις, οι ερμηνείες, οι προκαταλήψεις. Υπάρχουν τόσες παιδικές ηλικίες όσοι και οι άνθρωποι.

Τα παιδιά αισθάνονται έκπληξη, ικανοποίηση και αυτοθαυμασμό για τις προσωπικές «ανακαλύψεις» τους στο εκάστοτε μαθησιακό και ψυχαγωγικό περιβάλλον. Έτσι αυτό γίνεται περισσότερο ενδιαφέρον και ελκυστικό γι’ αυτά, καθώς μια από τις ανάγκες της ηλικίας τους είναι να αποκτήσουν θετική αυτοεικόνα και να αναδειχθούν στην ομάδα των συνομιλήκων. Όταν μάλιστα η θετική αυτοεικόνα τους προκύπτει από την εμπλοκή τους σε πρωτότυπες και απολαυστικές γι’ αυτά δραστηριότητες, μπορεί να λειτουργήσει ως εσωτερικό κίνητρο για να συνεχίσουν να το επισκέπτονται.

Το πιο σημαντικό, εξάλλου, δεν είναι να μυηθούν τα παιδιά στην «καθαρή» γνώση, αλλά στον τρόπο προσέγγισης και λειτουργίας της γνώσης και αυτό να το ζήσουν αβίαστα, δημιουργικά και συνεργατικά, ώστε να το θυμούνται.

Ας στοχαστούμε μαζί, για να ανακαλύψουμε βασικές μεθόδους και πρακτικές προσέγγισης των παιδιών με οδηγούς και τροφοδότες κάποιες παροιμίες του λαού μας.kalimera

1. «ΤΩΝ ΦΡΟΝΙΜΩΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ
ΠΡΙΝ ΠΕΙΝΑΣΟΥΝ ΜΑΓΕΙΡΕΥΟΥΝ»

Έγκαιρος προγραμματισμός, συστηματική οργάνωση, προνοητικότητα, πρόληψη, επαρκής προετοιμασία. Χωρίς αυτά η ομάδα καταρρέει.

2. «ΤΟ ΚΑΛΟ ΤΟ ΠΑΛΙΚΑΡΙ
ΞΕΡΕΙ ΚΙ ΑΛΛΟ ΜΟΝΟΠΑΤΙ»

Ευελιξία, προσαρμοστικότητα, αξιοποίηση του τυχαίου, αντοχή στο απρόοπτο, φαντασία, χαμόγελο, επινοητικότητα. Αν ο προγραμματισμός και η προετοιμασία δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές συνθήκες και ανάγκες της στιγμής δεν έχουν καμία απόδοση και η ομάδα διαλύεται.

3. «ΑΓΑΛΙ ΑΓΑΛΙ ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΑΓΟΥΡΙΔΑ ΜΕΛΙ»

Υπομονή, επιμονή, πίστη, αισιοδοξία, καλοπροαίρετη διάθεση και στάση,
άοκνη προσπάθεια. Κανείς ποτέ δεν έχασε περιμένοντας με υπομονή να ωριμάσουν οι συνθήκες, επιμένοντας παράλληλα με πίστη και αφοσίωση στο στόχο του.

4. «Μ’ ΟΠΟΙΟ ΔΑΣΚΑΛΟ ΚΑΘΙΣΕΙΣ
ΤΕΤΟΙΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΘΑ ΜΑΘΕΙΣ»

Είμαστε πρότυπα μίμησης για τα παιδιά, μεγάλη τιμή και ευθύνη ταυτόχρονα. Το πιο αποτελεσματικό και αλησμόνητο γι’ αυτά μάθημα είναι το δικό μας καλό παράδειγμα.

5. «ΕΔΩ ΣΕ ΘΕΛΩ ΚΑΒΟΥΡΑ,
ΝΑ ΠΕΡΠΑΤΑΣ ΣΤΑ ΚΑΡΒΟΥΝΑ»

Είναι τεράστιας σημασίας για την ψυχοσύνθεση των παιδιών η συμπεριφορά μας απέναντι στις κρίσεις, τις εντάσεις, τα προβλήματα, τις «κακές στιγμές». Ψυχραιμία, σύνεση, θετική σκέψη τα όπλα μας.

6. «ΜΕΓΑΛΗ ΜΠΟΥΚΙΑ ΦΑΕ,
ΜΕΓΑΛΟ ΛΟΓΟ ΜΗΝ ΠΕΙΣ»

Η επιπολαιότητα, οι βιαστικές κρίσεις, η μεγαλοστομία κοστίζουν ακριβά: χάνεται η εμπιστοσύνη των παιδιών στο πρόσωπό μας, το κύρος και η φερεγγυότητά μας.

7. «Η ΑΛΕΠΟΥ ΕΚΑΤΟ ΧΡΟΝΩΝ
ΤΟ ΑΛΕΠΟΥΔΑΚΙ ΕΚΑΤΟΝ ΔΕΚΑ»

Τα παιδιά σήμερα ξέρουν περισσότερα από μας τους μεγάλους; Κάποιες φορές ναι. Κάποιες όχι. Πως τα αντιμετωπίζουμε σε κάθε περίπτωση;
Δεν τα αποθαρρύνουμε, δεν τα ειρωνευόμαστε, δεν τα αγνοούμε, δεν τα περιφρονούμε, δεν τα αποφεύγουμε, δεν τα τιμωρούμε…

8. «ΟΠΟΙΟΣ ΒΙΑΖΕΤΑΙ, ΣΚΟΝΤΑΦΤΕΙ»

Έχουμε πάντα στο νου μας τι μπορούν, τι θέλουν, τι έχουν ανάγκη, τι προσδοκούν, τι κατανοούν τα παιδιά και συνεχώς ελέγχουμε και αξιολογούμε τη φόρα μας και επαναπροσδιορίζουμε τους στόχους μας, ώστε να συμπορευόμαστε μαζί τους. Αλλιώς το κοινό μας ταξίδι δεν έχει νόημα…

9. «ΘΕΛΕΙ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΙΤΑ ΟΛΟΚΛΗΡΗ
ΚΑΙ ΤΟ ΣΚΥΛΟ ΧΟΡΤΑΤΟ»

Δεν βοηθά τους στόχους μας να τα θέλουμε όλα δικά μας, απαιτώντας υπερβολικά πράγματα από τα παιδιά και καταναγκάζοντάς τα σε ανούσια παπαγαλία πληροφοριών και λεπτομερειών που ούτε κατανοούν, ούτε μπορούν να αφομοιώσουν, ούτε τα ενδιαφέρουν. Είμαστε στο πλάι τους για να τα αποδεχόμαστε όπως είναι, να τα υποστηρίζουμε, να τα ενθαρρύνουμε να είναι ο εαυτός τους, να τα αγαπάμε.

10. «ΑΛΛΟΥ ΤΑ ΚΑΚΑΡΙΣΜΑΤΑ
ΚΙ ΑΛΛΟΥ ΓΕΝΝΟΥΝ ΟΙ ΚΟΤΕΣ»

Πολλές φορές η ουσία και η αλήθεια κρύβεται αλλού από εκεί που θεωρούμε. Γι’ αυτό, για να καταλήξουμε σε όσο το δυνατό πιο ασφαλή και δίκαια για όλους συμπεράσματα ακούμε και τη λογική, και την καρδιά και το ένστικτό μας. Παρατηρούμε συστηματικά και διακριτικά τα παιδιά και αποφεύγουμε τις «ταμπέλες» και τις εύκολες κρίσεις.

11. «ΤΟ ΕΞΥΠΝΟ ΠΟΥΛΙ
ΑΠΟ ΤΗ ΜΥΤΗ ΠΙΑΝΕΤΑΙ»

Ας μην παριστάνουμε τους «ξερόλες» και τις αυθεντίες. Οι δάσκαλοι οφείλουμε να είμαστε πρώτα απ’ όλα ακούραστοι δια βίου μαθητές. Όταν κάνουμε λάθος το αναγνωρίζουμε, ζητάμε συγνώμη με ειλικρίνεια και ταπεινότητα, ζητάμε βοήθεια από τα παιδιά για να επανορθώσουμε. Είναι το καλύτερο μάθημα αγωγής και ανθρωπιάς.

12. «- ΑΓΙΕ ΝΙΚΟΛΑ ΒΟΗΘΑ ΜΕ
– ΚΟΥΝΑ ΚΙ ΕΣΥ ΤΟ ΧΕΡΙ ΣΟΥ»

Στις δύσκολες στιγμές κάνουμε την ευχή και την προσευχή μας, αλλά αναλαμβάνουμε και δράση, όπως και όσο καλύτερα μπορούμε. Δεν επιλύονται τα προβλήματα με τη μοιρολατρεία, την παθητική στάση, τον στρουθοκαμηλισμό και την αναβλητικότητα.

13. «ΑΛΛΑ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΟΥ ΛΑΓΟΥ
ΚΙ ΑΛΛΑ ΤΗΣ ΚΟΥΚΟΥΒΑΓΙΑΣ»

Κάθε παιδί είναι μοναδικό και ξεχωριστό. Με τα δυνατά και τα αδύνατα σημεία του, με τις ιδιαιτερότητες και τα βιώματά του, με τις κλίσεις, τα ταλέντα, τις προσδοκίες, τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντά του. Δεν υπάρχουν «κακά» παιδιά. Μόνο λανθασμένες και άστοχες εκτιμήσεις των μεγάλων γι’ αυτά. Ας μην περιμένουμε από τα παιδιά να έχουν συμπεριφορές ενηλίκων. Ας τους επιτρέψουμε να ζήσουν και να χαρούν την παιδική τους ηλικία.

Δεν ξεχνάμε ότι τα βασικά συστατικά μιας χαρούμενης ομάδας είναι:

Παιχνίδι, Αποδοχή, Δημιουργικότητα, Αυτοέκφραση, Συνεργασία, Αλληλοσεβασμός, Αγάπη, Φαντασία, Ισότητα, Δικαιοσύνη, Εξερεύνησηkalinixta

Κι ας κλείσουμε με ένα αυτοσχέδιο παιχνίδι συζήτησης, ταύτισης, μέτρησης, συγκέντρωσης της προσοχής και λεκτικών και νοηματικών ανακαλύψεων με παροιμίες για το αμπέλι, το σταφύλι και το κρασί, που κατέληξε σε μια μεθυστική και υπερρεαλιστική…παροιμιοσαλάτα!paroimiesparoimies_5paroimies_4paroimies_7

Για τα παιδιά που γράφουν εξετάσεις…

chroma_the_great_book_sculpture_by_wetcanvas-d6vmfqoΉθελα απλά να σου πω ότι αυτές οι μέρες δεν είναι διαφορετικές από τις άλλες. Μην ακούς αυτούς που λένε ότι από τις επιδόσεις σου στις εξετάσεις θα εξαρτηθεί το μέλλον σου, η πορεία σου στη ζωή. Γιατί αυτές οι εξετάσεις δεν θα σε αξιολογήσουν πραγματικά. Δεν θα σου εξασφαλίσουν τίποτα, δεν θα σε χαρακτηρίσουν καθόλου. Είναι απλά ένα μικρό, αναπόφευκτο ως ένα βαθμό, εμπόδιο στο δρόμο σου. Μια χάρτινη αλυσίδα που σε κρατάει στα δεσμά της τρία και πλέον χρόνια τώρα και σύντομα θα τη σπάσεις και θα ελευθερωθείς από τα εικονικά και ανούσια δεσμά της. Γιατί κατά βάθος, το ξέρεις κι εσύ πως η αληθινή ζωή είναι αλλού…

Και μη νομίσεις ότι στα λέω αυτά κρίνοντας εκ του ασφαλούς. Πριν κάμποσα χρόνια βρέθηκα κι εγώ στη θέση σου. Δεν ήμουν η σούπερ μαθήτρια-«φυτό», δεν ήμουν η μέτρια ή η αδιάφορη μαθήτρια. Ήμουν μία συνηθισμένο έφηβη, μιας μέσης ελληνικής οικογένειας, που λάτρευε τη λογοτεχνία, τη φύση, τη μουσική και ονειρευόταν ασταμάτητα, έγραφε ασταμάτητα, τόσο στον ύπνο της όσο και στον ξύπνιο της. Ονειρευόταν να σπουδάσει λογοτεχνία και αρχαιολογία, να δει κάποτε τα ποιήματά της δημοσιευμένα, να μοιραστεί με άλλους ανθρώπους την ψίχα της καρδιάς της.

Έδωσα πανελλήνιες εξετάσεις, χωρίς να έχω κάνει ούτε μία ώρα φροντιστήριο, γιατί η οικογένειά μου δεν είχε την οικονομική δυνατότητα να μου το προσφέρει, αλλά και γιατί οι καθηγητές μου στο λύκειο τη διαβεβαίωναν ότι δεν το χρειάζομαι. Στην κατεύθυνση της «τρίτης δέσμης»: αρχαία ελληνικά, έκθεση, λατινικά, ιστορία. Και ξέρεις ποιο μάθημα ήταν αυτό που μου στέρησε την εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο; Διαβάζοντας το σημερινό βιογραφικό μου, ίσως θα δυσκολευτείς να το πιστέψεις. Κι όμως, είναι αλήθεια: η έκθεση! Οι κυρίες/κύριοι βαθμολογητές μου χάρισαν ένα ωραιότατο 11,5. Σε ένα θέμα παρόμοιο με το φετινό, κάτι σαν «με ποια κριτήρια θα επέλεγες τους φίλους σου». Το σοκ για μένα έμοιαζε με γροθιά στο πρόσωπο. Φαντάσου ένα παιδί που το δείχνουν με το δάχτυλο από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού, γιατί γράφει πολύ καλές εκθέσεις. Μία έφηβη που οι συμμαθητές της δανείζονται με τη σειρά τα τετράδιά της, για να πάρουν ιδέες στα νέα και στα αρχαία ελληνικά. Νόμιζα ότι μου έκοψαν το κεφάλι, ότι με έστησαν στα δέκα μέτρα και με εκτέλεσαν κανονικά, ότι με βρήκε κατάστηθα το βέλος του Γουλιέλμου Τέλλου. Οι άλλοι μου βαθμοί ήταν υψηλοί, όμως η έκθεση κατάφερε να μου στερήσει το όνειρο των σπουδών. Ντύθηκα στα μαύρα, μέσα έξω. Βίωσα το πένθος της αποτυχίας με ένταση, σχεδόν με απελπισία. Χάθηκα από τις παρέες. Μόνασα. Εκείνο το καλοκαίρι έπιασα την πρώτη μου δουλειά σε πολυκατάστημα. Ήθελα να βιώσω από πρώτο χέρι το πως βγαίνει ο επιούσιος. Ήθελα να ενηλικιωθώ απότομα και οριστικά. Αλλά ήθελα και να ξεθεώσω το θυμό και την απογοήτευσή μου. Έμαθα να πουλώ σερβίτσια πιάτων, μαχαιροπήρουνα, κατσαρόλες και είδη προικός. Και όταν πέρασε το καλοκαίρι, ανασκουμπώθηκα και είπα ότι θα ξαναδοκιμάσω.

Μεγάλα περιθώρια βελτίωσης της βαθμολογίας μου στα άλλα μαθήματα δεν είχα. ΟΙ βαθμοί μου ήταν πολύ καλοί. Τι να «πειράξεις»; Το 19,5 της ιστορίας και των λατινικών; Ή το 17 των αρχαίων; Η έκθεση ήταν το αγκάθι, αυτήν σίγουρα θα την ξαναέδινα. Τελικά ρίσκαρα και με τα αρχαία. Την ήθελα πολύ τη Φιλοσοφική. Και το 17 στα αρχαία έγινε 19. Αλλά δεν ήταν γραφτό να περάσω στη σχολή της πρώτης μου και διακαούς προτίμησης. Γιατί για δεύτερη συνεχή χρονιά στην έκθεση βαθμολογήθηκα με 12,5. Και πέρασα στο Παιδαγωγικό Νηπιαγωγών της Αθήνας. Η φιλόλογός μου στο λύκειο τράβαγε τα μαλλιά της. «Σε έφαγε το προσωπικό ύφος», μου είπε. «Προχώρα, παιδί μου, εσύ θα βρεις το δρόμο σου, αυτό που έχεις μέσα σου, αυτό που είσαι, κάποτε θα λάμψει. Και αυτούς τους τυπολάτρες και τους στενόκαρδους που σε βαθμολόγησαν με αυτόν τον τρόπο, θα τους διαψεύσεις οικτρά».

Γιατί στα λέω όλα αυτά και σε κουράζω, ενώ εσύ έχεις τώρα το άγχος και την αγωνία σου; Για να σου πω ότι κοιτάζοντας σήμερα τον εαυτό μου στον καθρέφτη, μπορώ να του χαμογελάσω. Για να σου πω «προχώρα, παιδί μου, εσύ θα βρεις το δρόμο σου,  αυτό που έχεις μέσα σου, αυτό που είσαι, κάποτε θα λάμψει». Αρκεί να μην πάψεις ποτέ να το πιστεύεις και να αγωνίζεσαι γι’ αυτό. Να μην πάψεις ποτέ να καλλιεργείς τη γη των ονείρων σου. Αυτήν που δεν ανήκει σε κανένα εξεταστικό σύστημα, δεν ορίζεται από κανέναν διορισμένο αξιολογητή. Αυτήν που είναι η δική σου tabula rasa. Στερέωσε τον εαυτό σου και ετοιμάσου να γράψεις την ιστορία σου. Τη μοναδική και ανεπανάληπτη ιστορία της ζωής σου, που δεν θα βαθμολογηθεί από κανέναν άλλο εκτός από τον εαυτό σου. Από τον εαυτό σου απέναντι στον καθρέφτη του…

Οι Πανελλήνιες εξετάσεις δεν είναι ούτε το τέλος ούτε η αρχή. Είναι απλώς στο έργο της ζωής σου μία -και σίγουρα όχι η σπουδαιότερη και η πολυτιμότερη- σκηνή.

Καλή επιτυχία!

Αφιερωμένο με αγάπη στον ανιψιό μου, Παναγιώτη, και σε όλα τα παιδιά που γράφουν εξετάσεις και μαζί τους και οι οικογένειές τους, όλοι όσοι τα νοιάζονται και τα αγαπούν…

Δάσκαλοι, Μαθητές, Γονείς…Όλοι ΜΑΖΙ Εμείς!

MOUSEIO_M_1Αγαπητέ Γονιέ,

Σου γράφω γιατί όσες φορές προσπάθησα να σου μιλήσω δεν με άκουγες.

Είχες υψώσει τη φωνή σαν να αγόρευες στο δικαστήριο, σίγουρος και αποφασισμένος εκ των προτέρων για την καταδίκη μου.

Αλλά όσο εσύ αγόρευες, εγώ σκεφτόμουν πως θα εξηγήσω στο παιδί σου ποιο είναι το Α και το Ω της Ζωής. Το Ω που σημαίνει και Τέλος, το έχει μέσα της, είναι το δίδυμο αδερφάκι της γέννησης. Το Α είναι μέσα στην καρδιά της, όταν ο παλμός της είναι Αγάπη.

Όσο εσύ μου κουνούσες το δάχτυλο απειλητικά, εγώ σκεφτόμουν πως θα εμφυσήσω δυνάμεις φωτοδότριες κι ελπιδοφόρες στο παιδί σου, για να αντιπαλέψει και να νικήσει τις δυσκολίες του.MOUSEIO_M_2

Όσο εσύ με ειρωνευόσουν, έστυβα το μυαλό μου να βρει τρόπους να πλησιάσω το παιδί σου ουσιαστικά, γιατί συνήθισε να ορθώνει κάστρα θυμού και να θάβει μέσα τον πολύτιμο εαυτό του, ξεχνώντας τον.

Όσο εσύ με χαστούκιζες ηθικά και ψυχικά, ανέσυρα θησαυρούς απ’ την πατρίδα Φαντασία, για να πείσω το παιδί σου να εμπιστεύεται τους ανθρώπους χαμογελώντας, αλλά και με κρίση και με φρόνηση ταυτόχρονα.

Όσο εσύ με προπηλάκιζες και πότιζες φαρμάκι την ημέρα μου ήδη από το ξεκίνημά της, με κατέκλυζε η αγωνία του αλχημιστή: θα μπορέσω άραγε και σήμερα να συγκεράσω πιθανότητες, ελλείψεις και εμπόδια για να στηρίξω τις αλήθειες του παιδιού σου;

Όσο εσύ απαξίωνες την επιστημονική μου κατάρτιση, τις δεξιότητες και τα ταλέντα μου, εγώ σκεφτόμουν σε πόση ώρα θα πάρω το αντιπυρετικό και την αντιβίωση, αφού ήρθα και πάλι άρρωστη στο σχολείο, για να μην αναστατώσω τα προγράμματά σου με την απουσία μου.MOUSEIO_M

Αγαπητέ Γονιέ,

Από σένα που είσαι πάντα δίπλα μου, που σέβεσαι, συναισθάνεσαι και εκτιμάς την προσπάθεια και τις αγωνίες μου, ζητώ μόνο συγνώμη. Ευτυχώς η δυστυχώς, σ’ αυτήν την αρένα που ονομάζεται δημόσια εκπαίδευση, ο αγώνας δίνεται πάντα υπέρ του Ασώτου. Ποτέ υπέρ ενός Στρατιώτη Αγνώστου.

Όμως σου υπόσχομαι ότι για σένα και για το παιδί σου συνέχεια θα προσπαθώ να μεταμορφωθώ. Σε στοιχείο παντοδύναμο της φύσης, Πριγκίπισσα Λουλουδένια, Βασίλισσα Λιακάδα, Νεράιδα Λίμνη, Ρήγισσα Θάλασσα, Αρχόντισσα Βροχή, Νεράιδα Ουράνιο Τόξο. Σε Βασιλιά Σύννεφο, σε Άρχοντα Μπουμπουνητό, σε Πρίγκιπα Ποτάμι, σε Ρήγα Ωκεανό. Σε Αρχόντισσα Αστραπή, σε Βασιλιά Ηφαίστειο, σε Πρίγκιπα Άνεμο, σε Βασιλιά Δέντρο, σε Άρχοντα Βουνό. Γιατί αλλιώς να κάνω δεν μπορώ. Και γιατί ξέρω πως αξίζει και πως μπορώ να τ’ αξιωθώ. Και πως θα είναι και για του παιδιού σου και για το δικό μου το καλό. Σ’ ευχαριστώ που με καταλαβαίνεις και που σε έχω αρωγό.SAKOULA_11

Η λέξη «δασκάλα»

Η λέξη «δασκάλα»
κρύβει μέσα της ένα δάκρυ και μια σκάλα.
Δάκρυ για μένα, που σου μετάγγισα ένα χρόνο την ψυχή μου.
Σκάλα για σένα, που η δρασκελιά σου έχει απότομα ψηλώσει,
γιατί αναπόφευκτα έχεις πλάι μου μεγαλώσει.

Η λέξη «δασκάλα»
κρύβει μέσα της ένα δάνειο και το «πάμε γι’ άλλα…».
Δάνειο για μένα, που θα σου χρωστώ αιωνίως το απάνεμο λιμάνι.
Το «πάμε γι’ άλλα…» για σένα,
που θα σαλπάρεις στην κοσμοθαλασσιά μ’ όλα τα σκοινιά λυμένα.SAKOULA_4

Η λέξη «δασκάλα»
κρύβει μέσα της ένα δάσος και μια γυάλα.
Δάσος για μένα, με κάθε λογής θεότητες, ξωτικά, τέρατα και σημεία.
Γυάλα για σένα, που με θόρυβο θα σπάσει,
όταν δεν θα με λες πλέον αυθόρμητα «κυρία».

Η λέξη «δασκάλα»
κρύβει μέσα της ένα «όχι δα!» και μια τραμπάλα.
Το «όχι δα!» είναι δικό σου, γιατί χωρίς αυτό δεν θα ευτυχήσεις.
Και η τραμπάλα είναι δική μου,
αφού μια πάνω και μια κάτω σκαμπανεβάζει η πυγμή κι η αντοχή μου.

Μα ένα να ξέρεις:
Όποια πόρτα στη ζωή σου κι αν χτυπήσεις,
μία δασκάλα, κάπου εκεί κοντά ή και πιο μακριά,
θα περιμένει, λιγότερο ή περισσότερο υπομονετικά,
θ’ αγωνιά, λιγότερο ή περισσότερο φανερά,
θα προσπαθεί, λιγότερο ή περισσότερο ανατρεπτικά,
ν’ αξιωθείς να την ανοίξεις.SAKOULA_5

5 Οκτωβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών…

Κι εγώ κι εσύ στο ίδιο κλουβί.
Ματώνω σαν φτεροκοπώ
για να σου ανοίξω τη μικρή, κρυμμένη θύρα.
Για να σ’ αγγίξει ο ουρανός, ο ζωοδότης ο θερμός.
Για να μην έρθει η στιγμή που πικραμένος ίσως πεις
– Τι έφταιξε και τη ζωή μου λάθος πήρα;
Δεν κρύβω όπλα. Απλή καρδιά
κι ένα αστέρι φορτωμένο έχω στην πλάτη.
Γιατί πυκνώνουν τα ανήμερα σκοτάδια
κι αυτοί που κρίνουν κι επικρίνουν μ’ άδεια μάτια.

Κι εγώ κι εσύ στο ίδιο κλουβί.
Δείξε μου λίγο σεβασμό κι εμπιστοσύνη.
Δεν γράφει «θαυματοποιός»
η τσακισμένη μου ταυτότητα στην τσέπη.
Γράφει μονάχα ΠΡΟΣΠΑΘΩ
και ούτε θέλω, ούτε μπορώ,
να υποσχεθώ σε κάθε σου όνειρο μια σκέπη.
Στάσου στο πλάι μου.
Είσαι η άλλη μου η όψη.
Ήμουν εσύ, γίνε εγώ, πάρε ό,τι έχω.
Μαζί θ’ αράξουμε στο τέλος στο μιντέρι
να ξεδιαλύνουμε στο ίδιο το τραγούδι
ποιος είναι ο δάσκαλος και ποιο το μαθητούδι.

Κι εγώ κι εσύ στο ίδιο κλουβί.
Λένε τη μέρα μου πως γιόρτασαν απόψε.
Μην τους ακούς. Ψέματα λεν.
Πάει καιρός που έχω να πάω σε γιορτές.
Εσύ απλά στο πέταγμά σου προσηλώσου.
Κι όταν βρεθείς ευθυτενής,
μοναχικός ταξιδευτής
στο μονοπάτι της ζωής σου, απλά στυλώσου.

SAKOULA_3

Evi_monografi

Ο θησαυρός της Εβίτας κι εγώ

Ήταν όμορφα και δημιουργικά, όπως πάντα, στη χθεσινή συνάντηση της «Χάρτινης Αγκαλιάς», της Παιδικής Λέσχης Ανάγνωσης που με πολλή αγάπη και μεράκι λειτουργούμε μία φορά κάθε μήνα στις εκδόσεις Καλέντη. Απουσίαζε μόνο ο αγαπημένος μου και προσωπικός φωτογράφος Κώστας Χριστοφορίδης και έτσι δεν μπόρεσα να βγάλω φωτογραφίες. Έβγαλε όμως η οικοδέσποινά μας Κέλλυ Ιωαννίδου με την καινούργια της μηχανή και σύντομα θα τις μοιραστεί μαζί μας. Και στο τέλος της συνάντησης μου είπε το καλό νέο: την Τρίτη, 2 Φλεβάρη 2016, το βιβλίο μας «Ο θησαυρός της Εβίτας» θα πάει τυπογραφείο. Να πάω κι εγώ, αν θέλω, να ζήσω αυτήν την εμπειρία από κοντά. Αν θέλω, λέει! Αλλά πώς να πάω; Εδώ αρρωσταίνουμε και δεν ζητάμε άδεια, αφού δεν έχουν να στείλουν αναπληρωτές στα σχολεία. Πώς να ζητήσω άδεια να απουσιάσω για έναν τέτοιο λόγο;

Δεν μπορώ να προσφέρω στον εαυτό μου αυτή τη χαρά. Όμως εκείνες τις ώρες, το μυαλό και η καρδιά μου θα είναι εκεί. Θα μυρίζω τα μελάνια, θα χαϊδεύω το φρεσκοτυπωμένο χαρτί, θα ξεπλένω τα μάτια μου στα μαγευτικά χρώματα της εικονογράφησης, θα ανασαίνω την αύρα ενός μικρού, προσωπικού ονείρου που πήρε σάρκα και οστά και έγινε πραγματικότητα, όταν συνάντησε ανθρώπους που κάνουν όνειρα σαν κι αυτό.Evita_13

Τα τελευταία χρόνια όλο και πιο συχνά σκέφτομαι ότι είναι πολυτέλεια να ενθουσιάζομαι και να παθιάζομαι τόσο πολύ με πράγματα που έχουν αξία και νόημα για το δικό μου μικρόκοσμο, ενώ πλάι μου ή και πιο μακριά κυριαρχούν η απόγνωση, ο πόνος, η δυστυχία. Νιώθω άσχημα να συζητώ για ιστορίες και παραμύθια και να μην έχω τη δύναμη να φτιάξω μια δίκαιη πραγματικότητα, μια ανακουφιστική για όσους υποφέρουν αλήθεια, μια νέα πρόταση ζωής και ένα καταφύγιο παρηγοριάς και συμπόνιας για όσους το έχουν ανάγκη. Και δυσκολεύομαι να ζήσω τη χαρά μου, την όποια μικρή χαρά μου αναλογεί. Αυτό που λείπει από τους άλλους είναι πάντα η σκιά που θαμπώνει το φως της.

Έτσι και τώρα με το «Θησαυρό της Εβίτας». Ξέρω, επίσης, ότι από τη στιγμή που θα τυπωθεί, το βιβλίο δεν θα είναι πια δικό μου. Και έτσι πρέπει. Θα ανήκει σε καθέναν από σας που θα επιλέξει να ταξιδέψει στις αράδες του μαζί με το παιδί που αγαπά, ή και μονάχος. Δεν πρόκειται για κάτι ξεχωριστό, δεν είναι αριστούργημα, δεν θα ταρακουνήσει τα νερά της εγχώριας παιδικής λογοτεχνίας. Είναι μόνο μία ψίχα από τον άνθρωπο που είμαι. Ζυμωμένη με παιδικά βιώματα, αγαπημένα διαβάσματα, κουβέντες με φίλους, αγωνίες εφηβικές, αποστάγματα των σπουδών μου, αποκοτιές της ενηλικίωσης, φανταστικές περιπλανήσεις, ευσεβείς πόθους, ψυχοθεραπευτικά καθρεφτίσματα, αέναους κύκλους ωρίμανσης, οδυνηρών διαψεύσεων αλλά και επίμονων και επίπονων προσπαθειών για ιδέες, πρόσωπα και πράγματα αγαπημένα, που πλησίασαν πολύ το «ευτυχισμένο τέλος».

Λένε πως στην τέχνη δεν υπάρχει παρθενογένεση. Το πιστεύω. Και είναι τόσο ανθρώπινο, ίσως και θεάρεστο αυτό. Είναι λυτρωτικό να ακουμπάς κάπου για να πάρεις φόρα και να κάνεις το δικό σου άλμα. Είναι το μυστικό της συνέχισης της ζωής, η θετική ενέργεια κάθε δημιουργικής αλληλουχίας. Στο «Θησαυρό της Εβίτας» πρωταγωνιστούν άνθρωποι και ζώα, δυνάμεις της φύσης, πλάσματα και τοπία αλλόκοτα, ψυχές ακατέργαστες αλλά και τέρατα, ποιότητες ζωής αυθεντικές αλλά και μεταλλαγμένες, συναισθήματα αρχέγονα αλλά και αλλοτριωμένα. Η Εβίτα όμως δεν είναι η Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων. Δεν το διάβασε ποτέ αυτό το βιβλίο, προσπάθησε κάποτε αλλά δεν πήγε παραπέρα από την πρώτη σελίδα. Δεν την κέρδισε, δεν το ένιωσε…Evita_12

«Ο θησαυρός της Εβίτας» είναι η ιστορία που ακόμη αφηγούμαι στον εαυτό μου όταν τα πράγματα σκουραίνουν ή θαμπώνουν στη ζωή μου. Και νιώθω παράξενα και ωραία που, τυπωμένος πλέον, θα μπορεί να (εμ)πλουτίσει λίγο και τις ζωές άλλων, μικρών και μεγάλων. Μακάρι να τα καταφέρει. Και, ναι, αγαπητή Κέλλυ Ιωαννίδου, είμαι πολύ συγκινημένη που θα βρίσκεται στα βιβλιοπωλεία τέλη Φλεβάρη. Σας ευχαριστώ όλους, και πρώτα εσένα, τη Βασιλική Τζόκα και την Ίριδα Σαμαρτζή γι’ αυτό. Κι ευχαριστώ ειλικρινά και όλους εσάς που μπήκατε στον κόπο να διαβάσετε αυτές τις γραμμές. Νιώθω πιο ελαφριά τώρα που μοιράστηκα το θησαυρό με μια προδημοσίευση…εξομολόγηση!

Καλό Φλεβάρη να έχουμε.

Evi_monografi

Ξεστολίζοντας…

Οι γιορτές ήρθαν και πέρασαν όπως κάθε χρόνο. Και έμεινε η γνωστή υποχρέωση να ξεστολίσουμε το σπίτι. Που για μια οικογένεια, όπως η δική μας, με μικρό παιδί, δεν το λες απλώς στολισμένο. Γιατί εκτός από κατοικία είναι μαζί και νηπιαγωγείο και παιδική χαρά. Με όλα όσα εμπεριέχονται σε αυτά…kASTRA_Ds

Πώς τυχαίνει πάντα να στολίζω με παρέα και να ξεστολίζω μόνη; Μεταξύ μας, ίσως και να το επιδιώκω να γίνει έτσι. Θέλεις επειδή τη χαρά τη μοιράζομαι πιο εύκολα, ενώ τη λύπη θέλω να την κρατώ μόνο για τον εαυτό μου; Θέλεις επειδή ως νοικοκυρά έχω τον τρόπο μου να οργανώνω την άχαρη αυτή εργασία, ώστε να μοιάζει περισσότερο με διάλειμμα από τα συνηθισμένα παρά με αγγαρεία; Ή ίσως επειδή όταν καταπιάνομαι με πράγματα που πρέπει να γίνουν για να πάμε παρακάτω, θέλω αφοσίωση, τάξη και ησυχία; Το πιθανότερο όλα αυτά μαζί, μπορεί και άλλα που ενεδρεύουν ακόμη στη σφαίρα του ασυνείδητου.

Ξεστολίζω όπως στολίζω. Μετά μουσικής. Στην έναρξη της εορταστικής περιόδου με χριστουγεννιάτικες μελωδίες, κάλαντα, αγαπημένα κλασικά έργα. Στη λήξη, αναλόγως τη διάθεση. Σήμερα, λοιπόν, η εσωτερική μου φωνή ζητούσε επίμονα Χατζιδάκι. Μετά από σύντομο ανασκάλεμα των έργων του, κατέληξα σε ένα δίσκο που είχα καιρό να ακούσω. Χρόνια για την ακρίβεια. «Το χρυσάφι της γης». Ερμηνευτές ο Μητσιάς και η Γαλάνη. Τραγούδια σε στίχους του τεράστιου για μένα Νίκου Γκάτσου. Βάλσαμο. Τραγούδια που σπανίως ακούγονται πια στα ραδιόφωνα και στην τηλεόραση. Κατάντια. Και κρίμα.

Της_γης_το_χρυσαφι

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Και άρχισε η καθιερωμένη τελετουργία. Αποκαθήλωση. Με κάθε μπάλα, κάθε παιχνίδι, κάθε στολίδι που κατέβαζα και τοποθετούσα στην κούτα, απογυμνώνονταν οι λύπες, οι πίκρες και οι καημοί, οι ελλείψεις, οι ατυχίες και οι κακοτοπιές του χρόνου που αποχώρησε. Ενός χρόνου πολύ δύστροπου είναι η αλήθεια. Ελάχιστα τρυφερού. Ελάχιστα δοτικού. Πολύ αναποδιάρη και πολύ εσωστρεφούς. Που έκανε ό,τι μπορούσε για να εντάξει τη γαλήνη και την ευδιαθεσία μας στα συναισθήματα που απειλούνται με εξαφάνιση. Θα μου πείτε, φταίει ο ρέων χρόνος, ή ο κακός μας ο καιρός; Γιατί στραβός δεν μπορεί να είναι ο γιαλός. Μάλλον στραβά αρμενίζουμε. Και όσο προχωράμε, τόσο λιγότερο ελπίζουμε…

Τα στολίδια τακτοποιήθηκαν στην κούτα. Σειρά πήραν τα λαμπάκια. Σιγά σιγά, ξεμπερδεύτηκαν κι αυτά. Κουλουριάστηκαν με τάξη, δέθηκαν με κορδέλες, μπήκαν στα σακουλάκια τους για να ξεκουραστούν. Χιλιάδες φορές αναβόσβησαν, χρωμάτισαν την καθημερινότητά μας και μας χάρισαν λάμψη και μαγεία. Και ελάχιστες φορές μας άλλαξαν την οπτική γωνία που ατενίζουμε τα πράγματα μέσα μας και γύρω μας. Ή μήπως όχι; Κάθε πρωί, μόλις ξυπνούσε, μόλις επιστρέφαμε από έξοδο για δουλειά ή βόλτα, ακόμη κι όταν ήταν αδιάθετος από τις ιώσεις που μας ταλαιπώρησαν αυτές τις μέρες, ο μικρός μας Νικηφόρος ζητούσε επίμονα «να ανάψουμε τα φωτάκια». Και κάθε φορά που το κάναμε, δεν τσιγκουνευόταν να δείξει τον ενθουσιασμό και τη χαρά του. Πόσο συχνά μιμούμαστε άραγε τα παιδιά μας, σε αυτήν την καταπληκτική τους ικανότητα να αναγεννούν τον κόσμο κάθε στιγμή μέσα τους και να τον βλέπουν, να τον ζουν όλο και ομορφότερο;NIFADES_ASTERI

Τελευταίο αποσυναρμολογήθηκε το δέντρο. Ψεύτικο, γι’ αυτό «κόβεται» άφοβα σε κομμάτια και κρατάει χρόνια. Απέθαντο σαν και την απαρχή της ανάγκης του στολισμού. Κάθε κλαδί του και λόγος. Υπόσχεση και στόχος για τη νέα χρονιά. Θα αρμαθιάζω τις χαρές, για να φαίνονται πολλές. Θα ξεμακραίνω τις λύπες τη μια από την άλλη, για να φανούν λιγοστές. Θα διδάξω τη γλώσσα μου να στάζει μέλι ακόμη και στα δύσκολα, ακόμη και στα άδικα. Με κούρασαν οι αγένειες κι οι απρέπειες, οι έριδες και οι διχόνοιες, οι μικροπρέπειες κι οι ψυχαναγκασμοί. Ας μπουκώνει η ασχήμια και η κακεντρέχεια κάθε χαραμάδα γνήσιας ζωής. Δεν θα με μολύνει κι εμένα η σήψη κι η οιμωγή. Δεν θα το επιτρέψω, το λέω με νου και με ψυχή. Και δεν θα βγαίνω στο κουρμπέτι ποτέ πια αφελής και ασκεπής. Θα βάζω ασπίδα τους καλούς μου τρόπους. Θα απλώνω στον ήλιο τους κραταιούς μου φόβους. Για να ξεραίνονται οι χυμοί τους. Να φαντάζουν ζωϋφια άκακα, σαμιαμίδια ταπεινά μπροστά στης ύπαρξής μου την ολάνθιστη θωριά. Θα σκέφτομαι πάντα φωτεινά. Θα νιώθω ανατρεπτικά. Θα πορεύομαι με οδηγό την ανθρωπιά κι όχι μ’ ακόντια και σπαθιά. Θα εργάζομαι για να προσφέρω στην κοινή κληρονομιά κι όχι για να ταϊζω του σκότους τα θεριά. Θα παραστέκομαι, αρωγός ταπεινός και μαχητής πιστός στου Δήμου και όχι στου Τρόμου κάθε εκστρατεία. Μεγάλωσα. Μπορώ να τα διακρίνω πια. Δεν με ζαλίζουν των αφρόνων και των παραφρόνων τα κραυγάζοντα ηχεία…ILIOS_FEGGARI

Μπήκε στο χαρτόκουτό του και το δέντρο. Ασφαλίστηκε. Σύσσωμος ο χριστουγεννιάτικος στολισμός κατηφόρισε για την αποθήκη. Κι έμεινε να μαζευτεί η σκόνη της γιορτής που έγινε ήδη ανάμνηση. Μ’ ανοιχτά παράθυρα. Ν’ απογειωθεί, να ξενιτευτεί. Με αισθήματα αποδημητικά κάπου αλλού να απαγκιάσει, να ξεχειμωνιάσει. Να εναποτεθεί σε τόπους που υποφέρουν και τη χρειάζονται. Γιατί η μόνη σκόνη που τους αγκαλιάζει πλέον δίχως να τους προκαλεί δεινά, είναι εκείνη της ερήμου…

Τελειώνοντας, άφησα επίτηδες στο σαλόνι ετοιμόπλοο και φωταγωγημένο το καράβι μας. Γιατί σπίτι χωρίς καράβι στην καρδιά του, προκοπή δεν κάνει. Έτσι λέμε εμείς οι ναυτικοί, ταξιδεμένοι, θαλασσοδαρμένοι και μη. Προς μεγάλη ανακούφιση του Νικηφόρου μας, που δεν θα άντεχε δύο φωτεινές πηγές στο χώρο του να σβήσουν μαζί…Tama_Karavi

 

 

 

 

 

 

 

 

Να πως το ξεστόλισμα του σπιτιού και του χριστουγεννιάτικου δέντρου μπορεί να αποτελέσει μια πρώτης τάξεως ψυχοθεραπεία. Καλές στράτες να έχουμε. Και καλές θάλασσες. Και του χρόνου, με υγεία. Και με καλή πατρίδα, σύντροφοι…

Evi_monografiΟ πίνακας είναι από τη σειρά έργων με τίτλο “Κ-άστρων Ποιήματα” της Λίας Καδέρογλου, το ασημένιο καράβι είναι τάμα από τη συλλογή του Μουσείου Μπενάκη.

Χριστούγεννα και στολίσαμε…

astronaftes

Στολίσαμε και φέτος. Κάθε στολίδι και μια στιγμή από το βιωμένο παρελθόν, αποτυπωμένη στη μνήμη με μελάνι ανεξίτηλο. Μπάλες γυάλινες, λεπτές, αραχνοϋφαντες θαρρείς, από τη δεκαετία του εξήντα. Τότε που η χειροποίητη δημιουργία ήταν ακόμη ο κοινότοπος κανόνας και όχι η αξιοθαύμαστη εξαίρεση. Παιχνίδια ξύλινα, με παλαίωση πραγματική από τη χρήση και την ευχαρίστησή της και όχι τεχνητή για τη φιγούρα και της μόδας τα εκκεντρικά καμώματα. Στρουμπουλά πορσελάνινα αγγελάκια, κλασικά ενθύμια από βαπτίσεις και κεράκια πασπαλισμένα με ασημόσκονη και πούλιες από σημαδιακά γενέθλια. Πήλινες κομψές καμπανούλες και εντυπωσιακά χρυσοπλούμιστα αστέρια, που φτιάχναμε στο σχολείο με περισσή επιμέλεια. Άη Βασίληδες, χιονάνθρωποι και ελαφάκια σε χαλκομανίες που συλλέγαμε και ανταλλάσαμε με μανία. Μαξιλαράκια κεντητά, με τη Γέννηση σε πρώτο πλάνο, επιτεύγματα ανεπανάληπτα του πάλαι ποτέ μαθήματος των οικοκυρικών. Κάρτες που μας έστελνε ο πατέρας από τα ταξίδια του, μια που συνήθως γιόρταζε παρέα με κάποιον ωκεανό κάθε Χριστούγεννα, ώσπου να συνταξιοδοτηθεί. Μπάλες πλαστικές, βιομηχανικής παραγωγής των «νεότερων χρόνων», άθραυστες, πολύχρωμες και γυαλιστερές, προς τέρψη και αγαλλίαση των μαμάδων και γιαγιάδων μας και των απανταχού σούπερ μάρκετ. Λούτρινα ζωάκια, πιστά αντίγραφα ηρώων καρτούν νέας εσοδείας, που ξεμυαλίζουν τα σημερινά πιτσιρίκια. Και φωτάκια. Λευκά και χρωματιστά, από αυτά που ραντίζουν μαγεία και όνειρα αρχοντικά ακόμη και το πιο φτωχικό δωμάτιο.118___18-02-2013213847___444-620x408

Το στόλισμα του χριστουγεννιάτικου δέντρου και καραβιού (στο σπίτι μας, με πατέρα ναυτικό και μητέρα νησιώτισσα, πάντα στολίζουμε και καράβι) είναι μια ιεροτελεστία, μια σπουδή στην αλυσίδα του ατελεύτητου Χρόνου. Που όλα τα χαιρετίζει και όλα τα αποχαιρετά στην ευρύχωρη αγκάλη-χοάνη του. Που όλα τα δαμάζει και όλα τα συγκεράζει. Που όλα τα αλλάζει και όλα τα προσομοιάζει. Που όλα τα μεγαλώνει και όλα τα αλώνει. Κάθε χρόνο, στολίζω και σκέφτομαι. Που ήμουν πέρυσι, που βρίσκομαι φέτος, που θα τρέχει ο λογισμός μου την επόμενη μέρα. Πόσα χρωστώ ακόμη και σε ποιους. Όχι από αυτά που μετρούνται στα χρηματιστήρια των τραπεζών. Από τα άλλα. Από εκείνα που λογαριάζονται στ’ αλώνια των αξιών, στα στάδια των ιδεών, στις παλαίστρες των συναισθημάτων. Εκεί με θέλω όρθια, ετοιμόλογη κι ετοιμοπόλεμη. Πόσο δύσκολο είναι…Αλλά και πόσο ουσιαστικό.fota_2

Και του χρόνου να είμαστε καλά, πάλι να στολίσουμε. Να εξομολογηθούμε τα πάρε δώσε μας με γεμάτη την καρδιά, με ξάστερο το νου. Να ξελογαριαστούμε τίμια και κατά πρόσωπο με τον αφέντη το Χρόνο. Και να βρεθούμε καλύτεροι Άνθρωποι.

Evi_monografi

Παραμονή της 28ης Οκτωβρίου 2014…

συσσίτιο-για-παιδιά-στην-ΚατοχήΣτιγμιότυπο πρώτο: η σχολική γιορτή ενός Δημοτικού Σχολείου ολοκληρώνεται. Μόλις παρακολουθήσαμε ένα συγκινητικό δίωρο υπερθέαμα – χρονικό των γεγονότων από την έναρξη του πολέμου του 1940 μέχρι την απελευθέρωση από τους Γερμανούς και την έναρξη του Εμφυλίου, με παρόντα επί σκηνής πάνω από 100 παιδιά της τετάρτης και της πέμπτης τάξης. Το αποτέλεσμα της δουλειάς δασκάλων και μαθητών είναι εκπληκτικό: ένας δημιουργικός και ευφάνταστος συγκερασμός όλων σχεδόν των τεχνών, εικαστικά, ζωντανή μουσική και τραγούδια, κινηματογράφος, θέατρο, λογοτεχνία. Το νηπιαγωγείο μας έχει προσκληθεί και παρακολουθεί από τις πρώτες θέσεις. Τα μικρά μας έχουν μείνει με ανοικτό το στόμα. Είμαι δακρυσμένη καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης και σκέφτομαι πόσο τυχεροί είναι οι συγκεκριμένοι μαθητές και οι οικογένειές τους, που τους έλαχε να έχουν τόσο καλούς και άξιους δασκάλους. Νέοι συνάδελφοι, με μεράκι και ευαισθησίες. Με όραμα για το λειτούργημά τους. Σκέφτομαι ότι δεν αρκεί να τους χειροκροτήσω. Θέλω να τους αγκαλιάσω, να τους φιλήσω, να τους συγχαρώ έναν έναν προσωπικά. Η αίθουσα είναι ασφυκτικά γεμάτη με γονείς και συγγενείς των παιδιών. Σκέφτομαι ότι θα γίνει «χαμός» μόλις τελειώσει η γιορτή. Θα παραδώσω τα νηπιάκια μας στους γονείς τους και μετά θα επιχειρήσω να το κάνω. Γιατί όλοι αυτό θα θέλουν να κάνουν. Να τους αγκαλιάσουν, να τους φιλήσουν, να τους συγχαρούν έναν έναν προσωπικά. Να τους ευχαριστήσουν για αυτό που προσέφεραν στα παιδιά τους. Και η γιορτή τελειώνει. Ο διευθυντής και οι δάσκαλοι μας ευχαριστούν που την παρακολουθήσαμε, μας εύχονται για την αυριανή μέρα. Κι αυτό που γίνεται με σοκάρει κι απομένω σε μια γωνιά να σκέφτομαι ότι κάτι δεν πάει καθόλου καλά μ’ εμάς τους νεοέλληνες. Γιατί όλος αυτός ο κόσμος σηκώνεται και φεύγει, εξαφανίζεται στο λεπτό, χωρίς δεύτερη κουβέντα. Χωρίς ούτε ένα ευχαριστώ. Χωρίς να χαιρετήσει, να αλληλοευχηθεί. Με ένα βιαστικό, χλιαρό χειροκρότημα και με το μυαλό ήδη «να πετάει» αλλού. Όχι στα εξαιρετικά που μόλις έζησε. Αλλά στα καθημερινά, στις επείγουσες προτεραιότητες που τελικά θα ζήσει χωρίς πραγματικά να βιώσει και σίγουρα χωρίς να αξιολογήσει. Από ανάγκη; Από συνήθεια; Από άγνοια; Από περιφρόνηση; Από τί αλήθεια;Paidiki_synavlia_Iakovidis

Στιγμιότυπο δεύτερο: μετά τη σχολική γιορτή που μόλις παρακολουθήσαμε, καθόμαστε με τις συναδέλφους στην τάξη μας για να κουβεντιάσουμε θέματα του σχολείου και να προγραμματίσουμε δράσεις και αντιδράσεις. Αναφέρεται ότι ο νέος υπεύθυνος παιδείας του δήμου μας ζήτησε από όλα τα σχολεία να τον ενημερώσουν για τις ελλείψεις και τα προβλήματά τους. Είθισται κάθε νέος υπεύθυνος να το κάνει. Κι ας έχουν μαζευτεί δεκάδες πανομοιότυπες τέτοιες αναφορές στο δήμο τόσα χρόνια, μια που οι υπεύθυνοι έρχονται και παρέρχονται καμαρωτοί και ακάθεκτοι, αλλά τα προβλήματα στα σχολεία παραμένουν…Το νηπιαγωγείο μας είναι από τα πλέον προβληματικά. Φιλοξενείται σε μεγάλο σχολικό κτηριακό συγκρότημα, δεν έχει κατάλληλους και επαρκείς χώρους, υποδομές, εξοπλισμό, υλικά. Καταγράφουμε τις δυσκολίες και τις ελλείψεις. Ακούγονται και είναι βουνό. Αυτή είναι η πραγματικότητα που ζούμε καθημερινά. Κι εξαιτίας της είμαστε περισσότερο ο,τιδήποτε άλλο εκτός από παιδαγωγοί. Είμαι ήδη συναισθηματικά φορτισμένη από την εμπειρία της γιορτής που σας ανέφερα παραπάνω. Και τότε ακούγεται η φράση που πάντα με πονά και με κάνει να βγαίνω από τα ρούχα μου. «Ε, τί να κάνουμε; Υπομονή. Υπάρχουν και χειρότερα». Και ξεχειλίζω σα χείμαρρος μετά από ασυγκράτητη νεροποντή. Θυμού και δακρύων. Και ακούω τον εαυτό μου να φωνάζει και να ωρύεται. Ότι εκτός από τα χειρότερα υπάρχουν και τα ΚΑΛΥΤΕΡΑ. Υπάρχουν και τα ΑΡΙΣΤΑ. Υπάρχουν και τα ΙΔΑΝΙΚΑ. Γιατί επιλέγουμε πάντα να συγκρινόμαστε με τα ΧΕΙΡΟΤΕΡΑ; Γιατί πιστεύουμε ότι αυτά μας αξίζουν, ότι αυτά μπορούμε, ότι αυτά είναι η μοίρα μας και το μέλλον των παιδιών μας; Πείτε μου. ΓΙΑΤΙ; Τι είδους ψυχική διαστροφή είναι αυτή που μας κατατρέχει; Μήπως μας έχουν μαγέψει οι δυνάμεις του σκότους και της μιζέριας; Μήπως είναι ένα κακό όνειρο όλο αυτό που ζούμε ΚΑΙ εξαιτίας μας; Πότε θα ξυπνήσουμε; Πότε θα σηκώσουμε το κεφάλι ψηλά; Πότε θα θυμηθούμε πάλι τη φτιάξη μας; Την ουσία μας; Την αλήθεια μας; Πότε θα ξαναβρούμε τον εαυτό μας; Πότε θα το εμπεδώσουμε επιτέλους ότι δεν είμαστε ραγιάδες; Ή μήπως δεν το ξεχάσαμε ποτέ;

Παραμονή της εθνικής επετείου 1940, αυτά σκέφτομαι. Το πότε θα κάνει ξαστεριά. Και θλίβομαι και σέπομαι. Εσείς;

Xatzikiriakos_Gkikas_Xeimarros

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Οι πίνακες είναι η Παιδική συναυλία του Γεώργιου Ιακωβίδη και ο Χείμαρρος του Νίκου Χατζηκυριάκου Γκίκα και εκτίθενται στην Εθνική Πινακοθήκη.

Evi_monografi

 

Κ-άστρων Ποιήματα

KASTRA_LIA_2_s Της Χαράς

Όλα της Μοίρας τα παιδιά είν’ παραχαϊδεμένα
μ’ άσβηστη γραμματοσειρά στα σύννεφα γραμμένα.

Κι όποιος σηκώσει τη ματιά κι άκριτα τα γυρέψει,
διπλό στιλέτο στην καρδιά μονάχος θα φυτέψει.

Γιατί θα δει συντροφιαστές τη Δόξα με τη Λήθη,
την πιο μεγάλη Μοναξιά να κατοικεί στα Πλήθη.

Τους δυο ομογάλακτους θα δει, τον Πόθο και τον Πόνο,
να ’χουν για πρωτοξάδερφα τη Ζήλεια και το Φθόνο.

Την Αυταπάρνηση θα δει καρσί με τη Δειλία,
τη Λαίδη Μάκβεθ να κερνά πορτό την Οφηλία.

Την Αρετή γειτόνισσα να έχει την Κακία,
αφού οι οντάδες που κρατούν είναι μεσοτοιχία.

Την Ομορφιά να γίνεται ένα με την Ασχήμια,
κι απ’ τ’ ακριβό το Στόλισμα ωραιότερη τη Γύμνια.

Όλα τα ξόμπλια θα τα βρει στης Μοίρας το δισάκι.
Ένα μονάχα της παιδί άπιαστο είν’ πουλάκι.

Δεν έχει τόπο να σταθεί, γωνίτσα για να στρώσει,
δέντρο να χτίσει τη φωλιά, αγάπη ν’ ανταμώσει.

Χαρά το λένε και βαστά όσο μια ψίχα χιόνι,
που πριν το χώμα αγκαλιαστεί σαν το κεράκι λιώνει.

Να τη γυρέψεις σαν θα βγεις στα τρίστρατα του κόσμου,
όλα θε να τ’ απαρνηθείς για ένα κλωνάκι δυόσμου.KASTRA_LIA_1_s

Θαλασσινό

Η Μοίρα που με βάφτισε, του κοχυλιού ήταν μοίρα.
και το κονάκι μου έχτισα απ’ άνεμο κι αλμύρα.

Μόνη γραδάρω τα νερά, τ’ αμπάρι ξεσκαρτάρω.
Δεξιά μου έχω τα μάτια σου κι αριστερά το Χάρο.

Ζώνη από φίλντισι φορεί, με δυο αετούς στο πλάι.
Έναν ψηλά για να πετά κι έναν για να φυλάει.

Κράτα ουρανέ τα μπόσικα, τ’ άστρα σου οχιές γεννάνε.
Δεμένο στη Χρυσοσπηλιά τον Προμηθέα κρατάνε.

Κι αν ίσως τον ονειρευτεί του Κάστρου η Παινεμένη,
ένα σταμνάκι δίκταμο ο Ανήλιαγος της φέρνει.

Δέσε, ψυχή μου, την τριχιά σ’ ολάνθιστο φεγγίτη.
Τα γόνατά σου μάτωσε πριν τον αποσπερίτη.

Τι για ν’ ανέβεις στα ψηλά, τον ήλιο να φιλήσεις,
ό,τι ορίζεις κι αγαπάς πίσω πρέπει ν’ αφήσεις.

Κι αν κουμαντάρεις νιο σκαρί με ξομπλιαστό πανάκι,
πυξίδα ας είναι η κούπα σου, προσκέφαλο το δοιάκι.

Μεθύσια που δεν βάζει ο νους ζωή, θάλασσα τάζουν,
μ’ αν κάνεις πως αφήνεσαι, άγρια στοιχειά σ’ αρπάζουν.KASTRA_LIA_s

Ερωτικό

Να σεργιανίσω ορέχτηκα μες στ’ άπαρτά σου κάστρα
κι από τις πολεμίστρες τους να σημαδεύω τ’ άστρα.

Διπλές να ρίχνω μπαλωθιές στου Κένταυρου το στέρνο
και με τ’ αποκαρώματα στα κιόσκια να γιαγέρνω.

Κει που ξεκλείδωτα αγρυπνούν τα μάτια σου τα μπλάβα
και σαν παίζουν τα τσίνορα τη νύχτα πιάνουν σκλάβα.

Να στρώνω θέλω πλάι τους λευκό πουκαμισάκι.
Σ’ αγάπη παρακαλετή δεν άπλωσα δισάκι.

Κατέχει ο αητός περάσματα κι ο λύκος μονοπάτια,
για ν’ αψηφούν τα δόκανα που στήνουν μαύρα μάτια.

Του λόγου μου γεννήθηκα σε χώρα κυματούσα.
Κι έχω την Άρτεμη αδερφή, νόνα την Αρετούσα.

Η μάνα όταν με γέννησε, φώναξε «Παναγιά μου!».
Λωξάντρα μου παρήγγειλε πως λέγαν τη γιαγιά μου.

Για τούτο και την κεφαλή δεν έμαθα να σκύβω.
Μόνο απ’ το λίγο στο πολύ κι απ’ το πολύ στο λίγο,

όπως τον βρίσκω τον καιρό, έτσι τον αρμενίζω.
Κι όσα με δάκρυ έσπειρα, με γέλιο τα θερίζω.KASTRA_LIA_4_s

Το συνεταιριστικό βιβλιοπωλείο – καφέ POETA δίπλα στο εργατικό κέντρο στη γραφική γωνιά της Αρχαίας αγοράς στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, ανοίγει τις πόρτες του την Παρασκευή 17 Οκτωβρίου 2014 σε κόσμους αλλαργινούς κι όμως τόσο κοντινούς όσο το κέντρο της ίδιας της καρδιάς μας.

Η Λία Καδέρογλου στην πρώτη ατομική της έκθεση με τίτλο “Κ-άστρων ποιήματα” αναδεύει χρώματα και αισθήματα, δυνάμεις και δυνατότητες μέσα από μία σειρά 50 εικαστικών έργων με θέμα τα Κ-άστρα. Το σημαντικό με το κάθε Κ-άστρο που αναδύεται, είναι η υψηλή του δυνατότητα, το Άστρο που έχει μέσα του.

Τα έργα είναι μεικτής τεχνικής με marbling μελανιών πάνω στον καμβά και χρήση balsa με μαρκαδόρους, τέμπερες και ακρυλικά. Τα εγκαίνια της έκθεσης που θα διαρκέσει μέχρι τις 15 Νοεμβρίου θα συνοδευθούν μελωδικά από τη μουσική του StarClassic Radio που είναι ο επικοινωνιακός υποστηρικτής της εκδήλωσης. Θα είναι μία υπέροχη βραδιά γιατί θα είμαστε μαζί.

Λοιπόν, εσείς θα ανακαλύψετε το δικό σας Κ- άστρο; kastron_poihmata_1

Evi_monografi

 

Μια…αθάνατη φιλία

Κάποια πράγματα εισέρχονται στη ζωή μας διακριτικά και αθόρυβα, χωρίς καλά καλά να το καταλάβουμε. Η εμπλοκή μας σε αυτά μπορεί να γίνει τυχαία ή και από πρόθεση και επιδίωξή μας, χωρίς όμως να έχουμε εκ των προτέρων συνειδητοποιήσει που μπορεί να μας οδηγήσει. Σαν ένα σιγανό, επιφανειακό ρυάκι διασχίζουν την καθημερινότητά μας και είναι άγνωστο πως θα εξελιχθεί η ροή τους. Θα γίνουν πηγή αναβλύζουσα, ποτάμι ορμητικό, λίμνη παρηγορητική, καταρράκτης ασυγκράτητος; Άγνωσται αι βουλαί…mia-athanath-filia

Αυτές οι σκέψεις με τριγύριζαν καθώς διάβαζα το βιβλίο «Μια…αθάνατη φιλία» της Γιολάντας Τσορώνη-Γεωργιάδη, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Σαββάλας, με τη συνεργασία του Αντώνη Ασπρόμουργου στα κείμενα και στην εικονογράφηση. Απευθύνεται, σύμφωνα με όσα αναγράφονται στο οπισθόφυλλό του, σε παιδιά 8-11 ετών, αλλά εγώ πιστεύω ότι άνετα μπορεί να ενδιαφέρει και τους εφήβους. Η αφήγηση θα έλεγα ότι αναπτύσσεται σε τρία επίπεδα, που σκαλί σκαλί την ανεβάζει κλιμακωτά, με ένα γαλήνιο και τρυφερό λόγο, έως το σημείο όπου είναι απαραίτητο και επιθυμητό, ώστε να υπηρετήσει το κεντρικό μήνυμα: την αξία της φιλίας.

Πρώτο επίπεδο και σταθμός του αφηγηματικού ταξιδιού η Ρήνεια, ένα ακατοίκητο μικρονήσι που γειτονεύει με τη Δήλο και τη Μύκονο. Μύθοι και ιστορία συνθέτουν ένα γοητευτικό κουβάρι που εξάπτει τη φαντασία και ενεργοποιεί τη λογική και κριτική σκέψη, χωρίς να κουράζει. Η συζήτηση «ανάβει» σταδιακά, παράλληλα με την εξέλιξη της πλοκής και στους ζωντανούς διαλόγους συμμετέχει μία πλειάδα ηρώων, που όμως δεν ανήκουν στον κόσμο των ανθρώπων. Και αυτό είναι ακόμη πιο ελκυστικό! Ο ανιμισμός στις δόξες του, η φύση ολόκληρη, μέσω των εκπροσώπων της, παίρνει μέρος στην κουβέντα και αφήνει τον αναγνώστη έκπληκτο με την ευφράδεια, τις γνώσεις της, αλλά και τη διαλογική της δεξιότητα. Το αρμυρίκι, ο γλάρος, η σαύρα, η μέλισσα, το αγριοκούνελο, το φίδι, το κοράκι, η χελώνα, η κουκουβάγια, το γεράκι, ο μπάμπουρας, το σπουργίτι, το χελιδόνι, αλλά και ο αέρας, ο ήλιος, το φεγγάρι είναι συμπρωταγωνιστές, παρόντες ενεργητικά, συνομιλητές και συμμέτοχοι σε ό,τι συμβαίνει στο ζευγάρι των δύο βασικών ηρώων: του Αθάνατου και της Αγράμπελης.athanatos

Δεύτερο επίπεδο και «καρδιά» της εν λόγω μυθοπλασίας η έναρξη της σχέσης ανάμεσα στον Αθάνατο και την Αγράμπελη. Τα δύο φυτά-χαρακτήρες σκιαγραφούνται με επιμέλεια και ζωντάνια, η διαφορετικότητά τους περιγράφεται με τόνους απαλούς και αποχρώσεις ποιητικές, συγκινεί και προκαλεί την περιέργεια και μια ενδόμυχη αγωνία για την εξέλιξη αυτής της σχέσης. Μιας σχέσης που είναι ταυτόχρονα εύθραυστη αλλά και απροσμέτρητα δυνατή. Μιας σχέσης δύσκολης και αναπάντεχης, γιατί «χρειάζεται υπομονή και θάρρος για να αγγίξεις την καρδιά». Αλλά υπάρχει σχέση ουσιαστική, μοίρασμα ανόθευτο από ταπεινές συμβάσεις, αλήθεια βιωματική που να μην είναι δύσκολη; Κομβικής σημασίας στοιχείο στην εξέλιξη αυτής της «επικίνδυνης» σχέσης το πιθάρι, μέσα στο οποίο είναι φυτρωμένος ο Αθάνατος, προστατευμένος αλλά και περιχαρακωμένος ταυτόχρονα. Έτσι είναι οι προστατευτικοί ιστοί, προσφέρουν θαλπωρή αλλά ενίοτε προκαλούν και ασφυξία, όταν έχεις μεγαλώσει τόσο ώστε να σε πονάνε τα διπλωμένα φτερά σου…

Τρίτο επίπεδο και κορύφωση της αφήγησης, η αναμέτρηση των δύο καρδιακών φίλων με τον εαυτό τους και τη φύση τους. Αναμέτρηση που θα τους βάλει σε περιπέτειες, αλλά και που μέσα από τον πόνο, την αξιοπρέπεια, την αυτοθυσία, τη χαρά, την προσφορά, το ξόδεμα, την αυταπάρνηση, την ανιδιοτέλεια και την απογείωση της αγάπης θα κάνει αθάνατη και ζηλευτή τη φιλία τους. «Να ξέρεις ότι ούτε που με νοιάζει να είναι αυτή βασίλισσα κι εγώ θρονί…», λέει θυμωμένα ο Αθάνατος στο γεράκι, που μάταια προσπαθεί να τον πείσει ότι ως «σύμβολο εξουσίας, τόλμης και μεγαλείου» πρέπει να είναι και να δείχνει περήφανος και σκληρός. «Να…πεθαίνει από μοναξιά και να μην το μολογά, παράδειγμα δύναμης να δίνει!». Αυτή τη δύναμη όλοι τη λαχταράμε. Μόνο που διαφορετικά ορίζουμε την πηγή της: άλλος στο χρήμα, άλλος στην εξουσία, άλλος στο Θεό, άλλος στη Μούσα του, άλλος στη φιλία…agrrampeli_melissa

Δεν θα μακρηγορήσω περισσότερο. Θα σας προτείνω ανεπιφύλακτα να διαβάσετε και εσείς το βιβλίο αυτό της Γιολάντας Τσορώνη-Γεωργιάδη, πριν το δώσετε να το διαβάσουν τα παιδιά σας. Βάλτε να παίζει το «Μπολερό» του Μορίς Ραβέλ και αφεθείτε στο γλαφυρό λόγο της συγγραφέα. Αφήστε τον εαυτό σας να νιώσει το συναισθηματικό φάσμα που ρέει μέσα από τις φροντισμένες, αγαπητικές λέξεις της. Αναλογιστείτε τις δικές σας φιλίες ζωής, τα παλαιά, στιβαρά θεμέλια πάνω στα οποία χτίσατε τα όνειρά σας και μοιραστήκατε τις λύπες, τους φόβους, τις αγωνίες αλλά και τις χαρές και τα επιτεύγματά σας. Ευχηθείτε να υπάρξουν πολλές ακόμη ευκαιρίες στο παρόν και το μέλλον σας να υφάνετε καινούργιες, ανεξίτηλες φιλίες-αξίες ζωής.

Διαβάστε αυτό το καλό βιβλίο και βιώστε το με τα παιδιά και τους μαθητές σας. Γιατί, εκτός από το κυρίως κείμενο και μία πολύ όμορφη έμμετρη απόδοση της ραχοκοκαλιάς της ιστορίας, περιλαμβάνει επίσης μία διασκεδαστική ποικιλία εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων και χρήσιμες προτάσεις για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας, ενισχυμένες από την πλούσια εμπειρία της συγγραφέα στη διδασκαλική έδρα. Αποκλείεται να μη βρείτε κάτι που να εξάψει το ενδιαφέρον τόσο το δικό σας όσο και των παιδιών σας. Προσωπικά πιστεύω ότι σε ένα τέτοιο κείμενο θα ταίριαζε καλύτερα μια εικονογράφηση ζωγραφική, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η δουλειά του Αντώνη Ασπρόμουργου δεν είναι αξιόλογη στο είδος της. Ο ρεαλισμός των εικόνων του είναι αξιοθαύμαστος, ειδικά όταν αποδίδει πλάσματα της φύσης.

Εύχομαι στο ταξίδι της ζωής σας να απαντήσετε και να προκαλέσετε πολλές φιλίες σαν αυτή του Αθάνατου με την Αγράμπελη. Γιατί όπως λέει ένα σανσκριτικό ρητό «Ξεκινάνε μια σταλιά, δυναμώνουν και βαθαίνουν με τα χρόνια και δε γυρνάνε πίσω: τα ποτάμια, τα χρόνια κι οι φιλίες».

Πολλά χρήσιμα και ενδιαφέροντα για το φυτό αθάνατος μπορείτε να διαβάσετε εδώ: http://www.herb.gr/index.php/catalog/product/view/id/551/ .

Maya Plisetskaya, Le Ballet du XXe Siècle, BOLÉRO de Ravel,
Fête de l’Humanité, Théâtre Royal de la Monnaie, Bruxelles, Belgique, 1976
Coregrafie / Choreography: Maurice Béjart εδώ: http://vimeo.com/9053501

Ακούστε την «Αγράμπελη» του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη από το μουσικό CD «40 Τραγούδια για παιδάκια και παιδιά» του Μίκη Θεοδωράκη, με την παιδική χορωδία και ορχήστρα του Δημοτικού Ωδείου Λάρισας: