Ρίξαμε κάτι ύπνους…

matisse-ypnosΒαγγελίτσα Ανησυχίδου: Κωστάκη, εεε…Κωστάκη! Ξύπνα επιτέλους! Σήμερα θα γράψουμε για τον ύπνο και είσαι ο πλέον κατάλληλος άνθρωπος για να αναπτύξει το θέμα.

Κωστάκης Υπναρίδης: Μμμμ, ζζζζζ, χρρ…φφσττ, χρρ…φφσττ!

Β.Α.: Σταμάτα το ροχαλητό και σήκω να μπούμε στο ψητό!

Κ.Υ.: «Άαααασε με στη βαθιά σκοτούρα
και μην αρχίζεις τη μουρμούρααα!
Κοφ’ το γαζί, μην το τραβούμε,
σβήσε το φως να κοιμηθουουούμε!»…

Β.Α.: «Ξύπνα μικρό μου κι άκουσε,
άκου μινόρε της αυγής…
Αν συνεχίσεις να κοιμάσαι,
εδώ θα γίνει της μουρλής!»…

Κ.Υ.: Εδώ Κωστάκης Πυτζαμίδης, εεε…Υπναρίδης. Αμολήστε τις ερωτήσεις σας, παρακαλώ!

Β.Α.: Τι είναι ο ύπνος, ειδικέ μου; Για μιλήστε μας ολίγον…επιστημονικώς!

Κ.Υ.: Ο ύπνος είναι ξεκούραση για το σώμα, φρεσκάρισμα του εγκεφάλου που «ξεφορτώνεται» τις άχρηστες πληροφορίες και τροφή για τη μνήμη, που δυναμώνει. Δυσκολεύεται ο Τοτός να λύσει την άσκηση στα μαθηματικά; Ας πάρει έναν υπνάκο κι όταν ξυπνήσει, η λύση το μυαλουδάκι του θα… γαργαλήσει! Κάτι ήξερε κι ο Αϊνστάιν που κοιμόταν χορταστικά (δέκα ώρες τουλάχιστον), ύστερα από κάθε του «πάλη» με της φυσικής τα θηρία, παρντόν, τη θεωρία!euphronios-2 Hypnos-Thanatos-Sarpedon

Β.Α.: Αληθεύει ότι όταν κάποιος μαθαίνει ποδήλατο, ή ένα μουσικό όργανο, ο ύπνος μπορεί να του κάνει δωρεάν…φροντιστήριο;

Κ.Υ.: Και βέβαια! Τον βοηθάει να αφομοιώσει ευκολότερα τα νέα δεδομένα και να τα «νοικοκυρέψει» στο μυαλό του. Είναι αυτό που λένε «αυτός κοιμάται κι η τύχη του δουλεύει!»…

Β.Α.: Πόσες ώρες πρέπει να κοιμόμαστε, γιατρέ μου;

Κ.Υ.: Ζζζζυνεχώς! Ωχ, ωχ, μη βαράς, βρε Βαγγελίτσα! Ένα αστειάκι είπα να κάνω…Οι επιστήμονες λένε ότι οκτώ ώρες ύπνου είναι -κατά μέσον όρο- απαραίτητες για τον άνθρωπο.

ÌÏÕÓÅÉÏ ÌÐÅÍÁÊÇ ÖÙÔÏÃÑÁÖÉÊÏ ÁÑ×ÅÉÏ ÌÐÁËÁÖÁ Ê

Β.Α.: Ναι, αλλά τα παιδιά και οπωσδήποτε τα μωρά πρέπει να κοιμούνται ασφαλώς περισσότερο, ενώ οι ενήλικες λιγότερο. Άλλοι είναι «πρωινοί τύποι» και ξυπνάνε με τις κότες και άλλοι «βραδινοί» και χουζουρεύουν ως το μεσημέρι. Βέβαια, αυτό εξαρτάται κι από τις δουλειές που κάνουν, καθώς και από τις συνθήκες της ζωής τους. Οπότε, όλα είναι σχετικά.

Κ.Υ.: Δυστυχώς, στις μέρες μας ο καθένας κοιμάται όσο μπορεί κι όχι όσο θέλει, ή όσο είναι απαραίτητο. Γι’ αυτό βλέπεις γύρω σου αρκετούς να κυκλοφορούν κατάχλωμοι σαν φαντάσματα, με μαύρους κύκλους κάτω από τα μάτια. Ενώ εγώ, κοίτα επιδερμίδα που έχω! Πιάσε μαγουλάκι αφράτο σα μαξιλαράκι!

Β.Α.: Εσύ, Κωστάκη μου, μαζί με τον «Κοιμήση» από τα Στρουμφ συστήνετε ξεχωριστή κατηγορία υπναράδων! Ποιος θα μπορούσε να σας συναγωνιστεί;υπνος2

Κ.Υ.: «Η Ωραία Κοιμωμένη» από το παραμύθι του Σαρλ Περό. Ποιος τη χάρη της! Εκατό χρόνια ύπνου χωρίς διακοπή! Μέχρι κι ο Τσαϊκόφσκι έμεινε με το στόμα…χασμουρητό και της έγραψε μουσική για μπαλέτο. Να σου χορέψω καμιά φιγούρα;

Β.Α.: Αυτό είναι από τ’ άγραφα! Εσύ, παιδάκι μου, δεν παίζεσαι!

Κ.Υ.: Την «Κοιμωμένη των Αγράφων» την ξέρεις;KOIMOMENI_TON_AGRAFON

Β.Α.: Κωστάκη, είσαι ξύπνιος, ή παραμιλάς στον ύπνο σου;

Κ.Υ.: Ηρέμησε, ούτε υπνηλία έχω για να κοιμάμαι όρθιος, ούτε…κυκλοφορώ κι υπνοβατώ! Η «Κοιμωμένη των Αγράφων» είναι μια «παρέα» από κορυφογραμμές δυτικά της Καρδίτσας, που το σχήμα τους μοιάζει με γυναίκα που κοιμάται. Την καμαρώνει όλος ο Θεσσαλικός κάμπος! Οι ντόπιοι διηγούνται πως όταν οι θεοί έφτιαξαν τον κόσμο, η οροσειρά των Αγράφων τους προέκυψε κομμάτι άγρια κι απόκρημνη. Αποφάσισαν, λοιπόν, να την κάνουν να φαίνεται πιο ήμερη, σμιλεύοντας επάνω της το σώμα μιας αποκοιμισμένης νεράιδας!

Β.Α.: Πολύ ρομαντικό! Έχεις δει την «Κοιμωμένη», το γνωστότερο ίσως έργο του γλύπτη Γιαννούλη Χαλεπά, στο Α’ Κοιμητήριο της Αθήνας; Το άγαλμα αυτό, μοναδικής ομορφιάς και τέχνης, είναι αφιερωμένο στη μνήμη ενός κοριτσιού, της Σοφίας Αφεντάκη, που πέθανε το 1873. Ήταν μόλις 18 χρόνων.koimomeni-700x525+(1)

Κ.Υ.: Και έγινε αθάνατη σαν το «Μαρμαρωμένο Βασιλιά» του θρύλου!

Β.Α.: Κάπου διάβασα ότι ένας στους δέκα ενήλικους δηλώνει ότι υποφέρει από αϋπνία…

Κ.Υ.: Πως είπατε, κυρία μου; Δεν σας αφήνει το άγχος να κλείσετε μάτι και κάθε βράδυ παίρνετε υπνωτικό χάπι; Και κοντά στα ξημερώματα, για να σας έρθει νύστα, ορμάτε στο ψυγείο και καταβροχθίζετε από πάστες της ώρας μέχρι και προχτεσινούς κεφτέδες; Τιιιιιι; Πίνετε και πολλούς καφέδες;

Β.Α.: Κωστάκη, τι έπαθες;

Κ.Υ.: Αχ! Πατάω ένα κουμπί,
έχει αϋπνίες η χοντρή!
Έξω ο βοριάς σφυρίζει,
μα ο Μήτσος ροχαλίζει!
Εμένα για να σηκωθώ,
με σέρνουν με το βίντσι.
Πως μόνο ώρες τέσσερις
κοιμόταν ο Ντα Βίντσι;Museo_del_Prado_-_Goya_-_Caprichos_-_No._43_-_El_sueño_de_la_razon_produce_monstruos

Β.Α.: Που πας, καλέ; Ξέχασες να μου πεις τι είναι ο ύπνος REM!

Κ.Υ.: «Rapid eye movements», που στα ελληνικά θα πει «γρήγορες κινήσεις των ματιών». Είναι ο ύπνος που «φιλοξενεί» τα όνειρα. Αχ, δεν κρατιέμαι άλλο. Θα κοιμηθώ στο φτερό, σαν τον ιπτάμενο… ερωδιό!

Β.Α.: Τίποτα δεν είπαμε για τον ύπνο των ζώων…Το ξέρεις ότι τα λιοντάρια στην Αφρική κοιμούνται ανάσκελα, με τις πατούσες τους στραμμένες προς τον ουρανό;

Κ.Υ.: REM…μου λες, θα κρατήσει πολύ ακόμη ετούτο το μαρτύριο; Άνοιξε και καμιά εγκυκλοπαίδεια μπας και λαγοκοιμηθείς!«Ο `Υπνος και ο αδελφός του Θάνατος», πίνακας του John William Waterhouse.

Λόγια σοφά και…νυσταγμένα!

• «Λίγα φάε, λίγα πιε, θέσε καλά κοιμήσου».
• «Ο ύπνος θρέφει το παιδί κι ο ήλιος το μοσχάρι
και το κρασί το γέροντα τον κάνει παλικάρι».
• «Της νύχτας τα καμώματα τα βλέπει η μέρα και γελά».
• «Χαρά στο γέρο που αγρυπνά, στο νέο που κοιμάται».
• «Όπου δεις χοντρές μαγούλες, ύπνος είναι και βαρούλες (=βαρεμάρα, τεμπελιά)».
• «Τα ’χει η γρια στο λογισμό της,
τα θωρεί και στ’ όνειρό της».
• «Τον πάτησε ο βραχνάς (ή βαρυπνάς)».
• «Όποιος πεινάει, καρβέλια ονειρεύεται».
• «Κοιμάται κι ονειρεύεται, πως την αυγή παντρεύεται».
• «Τον πλάκωσε το πάπλωμα».
• «Αφέθηκε στην αγκαλιά του Μορφέα».Πίνακας “Young Mother Contemplating Her Sleeping Child in Candlelight” του Albert Anker (1831–1910),

Νανουρίζεστε;

«Ύπνε που παίρνεις τα μωρά,
έλα πάρε και τούτο.
Μικρό μικρό σου το ’δωσα,
μεγάλο φέρε μου το.

Μεγάλο σαν ψηλό βουνό,
ίσιο σαν κυπαρίσσι
κι οι κλώνοι του ν’ απλώνονται
σ΄ Ανατολή και Δύση.

Νάνι του Ρήγα το παιδί,
του βασιλιά τ’ αγγόνι.
Νάνι του Μάη η πασχαλιά,
του Μάρτη χελιδόνι.

Κοιμήσου και παρήγγειλα
στην Πόλη τα προικιά σου,
στη Βενετιά τα ρούχα σου
και τα διαμαντικά σου»…Francesco Trevisani, Luna visits the sleeping Endymion

Κοιμισμένοι…μύθοι!
Έχουμε και λέμε: ο Ύπνος, γιος του Ερέβους και της Νύχτας και θεός του ύπνου, παντρεύτηκε την Πασιθέα, θεά της ξεκούρασης. Ήσυχα και χαλαρά, απέκτησαν τέσσερα παιδιά, τους Όνειρους. Αυτοί έκαναν στέκι τους μια παραθαλάσσια σπηλιά κάπου στη Δύση, κοντά στα λημέρια του θείου τους, του Θανάτου. Η σπηλιά είχε δυο πύλες. Από τη μία πύλη έστελναν στους ανθρώπους τα «αληθινά» όνειρα, δηλαδή αυτά που περιείχαν κάποιο μήνυμα για τη ζωή τους κι από την άλλη τα «ψεύτικα», τα απλά γεννήματα της φαντασίας. Οι Όνειροι ήταν: ο Μορφέας, θεός των ονείρων στα οποία πρωταγωνιστούσαν διάφορες μορφές και «κουβαλητής» των θεϊκών μηνυμάτων στους θνητούς, ο Φοβήτωρ (φόβος) που ειδικευόταν στους εφιάλτες, ο Φάντασος (φαντασία) που έπλαθε τα παράδοξα και…ακαταλαβίστικα όνειρα και ο Ίκελος. Ζζζζζ!!!«Ο ύπνος του ιππότη» του Αντόνιο ντε Περέντα

Ο Άη Γκώνενας

AH_GONENAS_1Ζούσε κάποτε στις νότιες ακτές της Ίμβρου, κοντά στο ακρωτήρι Συκιά, ένα παλικάρι. Έβοσκε τα πρόβατά του ολομόναχο στις γύρω πλαγιές κα ποτέ δεν είχε κάνει κακό σε κανέναν. Η καρδιά του ήταν γεμάτη αγάπη και αθωότητα. Γράμματα δεν ήξερε, παρέες δεν είχε. Που να τις βρει στην ερημιά; Έτσι η ζωή του κυλούσε ήρεμα, γεμάτη ευγνωμοσύνη για τα καλά που του χάριζε ο Θεός. Βρέθηκαν, όμως, κάποιοι, που δεν δίστασαν να κατηγορήσουν το παλικάρι στο Δεσπότη ότι τάχα δεν πίστευε στο Θεό και ότι ζούσε μέσα στην αμαρτία.

Ο Δεσπότης μπήκε στο καράβι και κίνησε να βρει και να γνωρίσει το παλικάρι, για να το βοηθήσε να μπει στο δρόμο της αρετής. Που να φανταστεί ότι όσα του είπαν γι’ αυτό ήταν συκοφαντίες! Όταν το καράβι άραξε στα λημέρια του παλικαριού, ο Δεσπότης μπήκε σε μια βάρκα και κίνησε κατά την ακρογιαλιά. Όταν συναντήθηκε με το παλικάρι, εκείνο έκανε ό,τι μπορούσε για να τον ευχαριστήσει. Του πρόσφερε αγνό γάλα και τυρί απ’ το κοπάδι του κι έσφαξε το καλύτερο αρνάκι του για να του κάνει το τραπέζι. Όταν έφαγαν και χόρτασαν, ο Δεσπότης ρώτησε το παλικάρι αν πηγαίνει στην εκκλησία και αν ακολουθεί τη διδασκαλία του Χριστού.

– Πως να πάω στην εκκλησία, αφού είναι πολύ μακριά από δω και δεν έχω και κανέναν να μου φυλάξει τα πρόβατα;, αποκρίθηκε το παλικάρι.

– Κάνεις, τουλάχιστον την προσευχή σου εδώ που είσαι;, ρώτησε πάλι ο Δεσπότης.

– Δεν ξέρω, Παππούλη μου, καμιά προσευχή. Ποιος να μου τη μάθει, αφού δεν πήγα σχολείο;, είπε το παλικάρι και έσκυψε το κεφάλι ντροπιασμένο.AH_GONENAS

Τότε ο Δεσπότης αποφάσισε να του μάθει μια απλή προσευχή για να τη λέει από δω και στο εξής. Του έμαθε, λοιπόν, να λέει «Υπεραγία Θεοτόκε, σώσον ημάς». Μετά το συμβούλεψε όσο καλύτερα μπορούσε, το αποχαιρέτησε κι επέστρεψε στο καράβι και στη μητρόπολη. Το παλικάρι παρακολουθούσε με θαυμασμό από την ακρογιαλιά το καράβι να σκίζει απαλά τα κύματα και να απομακρύνεται σα δελφίνι. Εκείνη τη στιγμή θέλησε να ξαναπεί την προσευχή που του έμαθε ο Δεσπότης. Αλλά θυμόταν μόνο το «Υπεραγία Θεοτόκε», είχε ξεχάσει το άλλο μισό! Τι να έκανε τώρα που ο Δεσπότης είχε ανοιχτεί στο πέλαγος και δεν μπορούσε να τον ρωτήσει; Ξαφνικά του ήρθε μια ιδέα που με το αθώο του μυαλό τη θεώρησε απολύτως εφικτή: πήρε το δέρμα του αρνιού που είχε σφάξει για να το φάνε με το Δεσπότη, το άπλωσε πάνω στη θάλασσα κι ανέβηκε όρθιος επάνω του! Τότε το δέρμα άρχισε να τρέχει ολοταχώς προς το καράβι και σε λίγο ήδη το πλησίαζε! Ο Δεσπότης, βλέποντας το παράξενο αυτό θέαμα, άρχισε να σταυροκοπιέται. Όταν το παλικάρι πλησίασε πολύ το καράβι, φώναξε στο Δεσπότη:

  • Θύμισέ μου, Παππούλη, τι να λέω στην προσευχή μου!
  • Ό,τι θέλεις να λες, παιδί μου, ό,τι θέλεις!, του απάντησε ο Δεσπότης, που είχε καταλάβει ότι είχε να κάνει μ’ έναν άγιο άνθρωπο.

Το παλικάρι έκανε τότε στροφή και άρχισε να επιστρέφει στα κοπάδι του. Στο μεταξύ, όμως, ξέσπασε μια δυνατή μπόρα. Όταν πάτησε το πόδι του στην ακτή, έβρεχε με το τουλούμι! Που να πήγαινε να προφυλαχτεί; Καθώς σήκωσε τα μάτια στον ουρανό, σα να φωτίστηκε το μυαλό του. Έδωσε μια με τον αγκώνα του σε έναν πελώριο βράχο στην ακρογιαλιά και θαύμα! Ο βράχος άνοιξε στα δύο και μια σπηλιά σχηματίστηκε. Εκεί μέσα μπήκε το παλικάρι με τα πρόβατά του, για να προφυλαχθούν από την καταιγίδα. Από τότε η τοποθεσία αυτή της Ίμβρου λέγεται Άη Γκώνενας.

Από τη Θεματική Ενότητα “Παραδόσεις” του ακυκλοφόρητου ακόμη στο ευρύ κοινό παιδικού διαδραστικού οδηγού γνώσης και ψυχαγωγίας με τίτλο “Φύγαμε για Ίμβρο!”. Οι φωτογραφίες είναι των Δημήτρη Αραμπατζή και Κωνσταντίνου Βάντσου.AH_GONENAS_2

Πάσχα, των Ελλήνων Πάσχα

PASXA«Καλώς μας ήρθ’ ο Λάζαρος με τον καλό το λόγο,
με την καλή την Πασχαλιά, με το Χριστός Ανέστη!…»

Κοζάνη, από τα Κάλαντα του Λαζάρου

Το Πάσχα είναι ίσως η μοναδική γιορτή που κλείνει μέσα της όλα τα συναισθήματα: από την αγωνία, τον πόνο και τη θλίψη των Παθών και της Σταύρωσης, περνάμε στη χαρά, την αγαλλίαση και την ελπίδα της Ανάστασης. Κι όλα αυτά μέσα στην άνοιξη, εποχή που και η φύση ξυπνάει από το χειμωνιάτικο ύπνο της και ξαναγεννιέται. Oι πασχαλινές παραδόσεις και τα έθιμα σε διάφορες γωνιές της χώρας μας είναι γεμάτα συμβολισμούς και μοιάζουν αναλλοίωτα στο χρόνο.YDRA_1

YDRAΠΑΡΟΣ: Πασχαλινές «παραστάσεις»
Αν βρεθείτε τη Μεγάλη Παρασκευή και το Μεγάλο Σάββατο στη Μάρπησσα της Πάρου, μπορεί να μπερδευτείτε και να νομίσετε ότι μεταφερθήκατε σε άλλη χρονολογία. Το έθιμο της αναπαράστασης των Παθών του Χριστού δεν αφήνει κανέναν ασυγκίνητο: μικροί και μεγάλοι εργάζονται για να ετοιμάσουν τις κατάλληλες ενδυμασίες, τα σκηνικά και τα αντικείμενα που θα χρησιμοποιηθούν, για να ζωντανέψουν τα γεγονότα και το κλίμα εκείνης της εποχής. Πανοπλίες για τους Ρωμαίους στρατιώτες, χιτώνες και χλαμύδες για τους μαθητές του Χριστού, ο Σταυρός του Μαρτυρίου, το ακάνθινο στεφάνι, οι κούπες με το κρασί του Μυστικού Δείπνου και βέβαια οι νέοι που θα υποδυθούν τους διάφορους ρόλους, είναι πανέτοιμοι να συμμετάσχουν στις «Παραστάσεις», αμέσως μετά τη λειτουργία της Μεγάλης Παρασκευής. Ομάδες των 10 περίπου ατόμων η καθεμιά, αναπαριστούν στις πλατείες της Μάρπησσας σκηνές από το θείο Πάθος και όλες μαζί συναντιούνται στην περιφορά του Επιταφίου.KERKYRAKERKYRA_1

ΚΕΡΚΥΡΑ: Ο ουρανός βρέχει…κανάτια!
Μεγάλο Σάββατο στο νησί των Φαιάκων. Η ώρα πλησιάζει 11 το πρωί και στην παλιά πόλη της Κέρκυρας έχει ήδη συγκεντρωθεί πολύς κόσμος. Από τα μπαλκόνια κρέμονται κόκκινα χαλιά. Μικροί και μεγάλοι περιμένουν να χτυπήσουν για δεύτερη φορά οι καμπάνες του Αγίου Σπυρίδωνα. Είναι το σύνθημα για ν’ αρχίσει να βρέχει…κανάτια! Από τα παράθυρα των σπιτιών τους οι Κερκυραίοι πετούν στο δρόμο κανάτια και στάμνες γεμάτες νερό, που σπάνε με πάταγο στους δρόμους. Το έθιμο αυτό έχει τις ρίζες του στα δύσκολα χρόνια μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης. Τότε οι ντόπιοι υπέφεραν από πείνα. Η παράδοση λέει ότι κάποιοι πλοίαρχοι που μετέφεραν με τα πλοία τους σιτάρι, είδαν στον ύπνο τους τον Άγιο Σπυρίδωνα να τους παρακινεί να αγκυροβολήσουν στην Κέρκυρα. Όταν έφτασαν, ήταν πρωί του Μεγάλου Σαββάτου κι έτσι η μέρα αυτή συνδέθηκε με το θαύμα του Αγίου Σπυρίδωνα και τη σωτηρία των Κερκυραίων από την πείνα. Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή, το σπάσιμο των κανατιών συμβολίζει τη θέληση των κατοίκων να εκφοβίσουν και να διώξουν με το θόρυβο τις δυνάμεις του κακού…XIOSLESVOS

ΛΕΣΒΟΣ: «Κουνήσετε τις έμορφες, κουνήσετε τις άσπρες, κουνήσετε τις λεμονιές, που ’ναι ανθούς γεμάτες…»
Τα στιχάκια αυτά είναι από ένα από τα «Τραγούδια της Κούνιας», που τραγουδιούνται το Πάσχα στη Λέσβο. Σε κάθε γειτονιά, οι κάτοικοι και κυρίως οι νέοι και τα παιδιά, δένουν σκοινιά στα ψηλά κλαδιά των δέντρων και φτιάχνουν κούνιες, χρησιμοποιώντας για κάθισμα ένα μαξιλάρι. Τραγουδώντας, περιμένουν όλοι με τη σειρά τους να κουνηθούν, ενώ τα κεράσματα δίνουν και παίρνουν. Συχνά, μάλιστα, στολίζουν τα «κουνόσκοινα» με λουλούδια, λαμπροκούλουρα και κόκκινα αυγά. Το έθιμο αυτό συμβολίζει τη χαρά της Ανάστασης και την κυριαρχία της Άνοιξης στη φύση και στις καρδιές των ανθρώπων. Το αγαπούν ιδιαίτερα τα παιδιά και κρατάει σαν παιχνίδι ως την ημέρα της Αναλήψεως.LEONIDIO_1KALAMATA

ΜΕΣΣΗΝΗ: «Σαϊτοπόλεμος»
Το απόγευμα της Κυριακής του Πάσχα είναι επικίνδυνο να περπατάς αμέριμνος στην κεντρική πλατεία της Μεσσήνης. Η ατμόσφαιρα είναι εκρηκτική κι ο αέρας μυρίζει μπαρούτι! Οι «σαϊτολόγοι», χωρισμένοι σε τέσσερα διαφορετικά…στρατόπεδα, τους «Μπουρλοτιέρηδες», τους «Μπαρουτοκαπνισμένους», τη «Φιλική Εταιρεία» και τους «Επαναστάτες», έχουν πάρει θέσεις μάχης με τις «σαϊτες» τους έτοιμες για εκτόξευση. Σαϊτες ονομάζονται οι ιδιόμορφες κροτίδες που κατασκευάζονται κάθε χρόνο τέτοια εποχή, σε ανάμνηση της Επανάστασης του 1821. Τότε οι πολυμήχανοι Μεσσήνιοι, για να τρέψουν σε φυγή το τουρκικό ιππικό, έβαλαν μπαρούτι σε χαρτονένια χωνιά, τα άναψαν και τα εκσφενδόνισαν εναντίον τους. Φαίνεται πως τα πρωτότυπα αυτά «φλογοβόλα» όπλα πέτυχαν με το παραπάνω το στόχο τους κι έτσι ο «σαϊτοπόλεμος» έγινε έθιμο που κρατάει ως τις μέρες μας. Οι ομάδες των «σαϊτολόγων» έχουν η καθεμιά τον αρχηγό, το σημαιοφόρο, το λάβαρο, το σαλπιγκτή της και βέβαια τους οπαδούς της, συγγενείς, φίλους και παιδιά. Αν και συχνά προκαλούνται ατυχήματα στο «πεδίο της μάχης» και τα Νοσοκομεία της περιοχής εφημερεύουν για να περιθάλψουν τα…θύματα, οι ντόπιοι δε φαίνεται να πτοούνται. Κάνουν, μάλιστα συναγωνισμό, ποιος θα κατασκευάσει την πιο θορυβώδη και σπιθοβολούσα σαϊτα!LEONIDIO_1NAFPAKTOS

ΓΡΕΒΕΝΑ: Ο χορός της «Ανδρομάνας»
Στη Δεσκάτη Γρεβενών, την ημέρα της Ζωοδόχου Πηγής, οι κάτοικοι αποχαιρετούν την Πασχαλιά μ’ ένα χορό…τριόροφο! Όταν σουρουπώνει κι ενώ κατά τη διάρκεια της μέρας έχει προηγηθεί τρικούβερτο γλέντι, έξι άνδρες μπαίνουν στο κέντρο του κύκλου του χορού και πιάνονται απ’ τους ώμους πάλι κυκλικά. Άλλοι έξι ανεβαίνουν στους ώμους τους και πιάνονται με τον ίδιο τρόπο, δημιουργώντας το δεύτερο…όροφο του χορού. Μετά άλλοι έξι ή τρεις (ανάλογα με τις αντοχές του «πρώτου ορόφου») ανεβαίνουν στους ώμους των δεύτερων κι έτσι δημιουργείται ο τρίπατος χορός της «Ανδρομάνας»! Οι υπόλοιποι χορευτές συνεχίζουν το χορό τους με την «Ανδρομάνα» στο κέντρο του κύκλου ν’ ακολουθεί τη φορά των βημάτων τους. Πιστεύεται ότι ο χορός αυτός συμβολίζει τη γονιμότητα, την αναγέννηση της φύσης και τη νίκη της ζωής πάνω στο θάνατο. Αν η χορευτική πυραμίδα δεν επιτευχθεί με την πρώτη προσπάθεια, οι άντρες που επιχείρησαν να τη φτιάξουν, μένουν στον κέντρο του χορού και συνεχίζουν να χορεύουν.KRITISERRES

Περιπέτεια στο Οριάν Εξπρές!

Επεισόδιο 4ο: Γιατί τα στοιχεία οδηγούν στην…κουζίνα;

Το Οριάν Εξπρές κατευθυνόταν πλέον προς Βουδαπέστη και οι δύο ρεπόρτερ ετοιμάζονταν να πέσουν για ύπνο, όταν ένα ελαφρό χτύπημα ακούστηκε στην πόρτα. Κοιτάχτηκαν με απορία για μια στιγμή. Αμέσως μετά, η Βαγγελίτσα φόρεσε την κόκκινη φανελένια ρόμπα της για ν’ ανοίξει, ενώ ο Κωστάκης πήρε θέση πίσω της με τις γροθιές προτεταμένες. Τζάμπα είχε πάρει τη μαύρη ζώνη στο καράτε; Στην πόρτα, ωστόσο, στεκόταν ένας από τους σερβιτόρους, που τον προσκάλεσε εκ μέρους του σεφ στο βαγόνι-κουζίνα, για να γευθεί ένα ιδιαίτερο γλυκό: η φήμη του ως καλοφαγά είχε εξαπλωθεί σε ολόκληρη την αμαξοστοιχία!

– «Πήγαινε, Κωστάκη, αλλά μην αργήσεις. Πρέπει να ξεκουραστούμε, μας περιμένει δουλειά. Με στενοχωρεί πολύ που η έρευνά μας δεν έχει αποδώσει όπως ελπίζαμε», είπε η Βαγγελίτσα με νόημα.

Ο Κωστάκης της έγνεψε καθησυχαστικά κι εξαφανίστηκε αγκαζέ με το σερβιτόρο. Εκείνη αναστέναξε, έκλεισε την πόρτα και ξάπλωσε στο κρεβάτι με τα κατάλευκα κολλαρισμένα σεντόνια. Όταν το Οριάν Εξπρές έκανε στάση στη Βουδαπέστη, είχε ήδη παραδοθεί στην αγκαλιά του Μορφέα.AGATHA_CRISTIE

Πρώτα ονειρεύτηκε τη διάσημη συγγραφέα αστυνομικών μυθιστορημάτων Αγκάθα Κρίστι, που συνήθιζε να ταξιδεύει με το Οριάν Εξπρές. Λέγεται, μάλιστα, ότι σε ένα ταξίδι της με αυτό, εμπνεύστηκε το πασίγνωστο βιβλίο της «Έγκλημα στο Οριάν Εξπρές». Μετά, άρχισε να «βλέπει» σκηνές από την ταινία του Τζέιμς Μποντ «Από τη Ρωσία με αγάπη», όπου ο θρυλικός πράκτορας κυνηγιόταν με τους αδίστακτους κακοποιούς μέσα στα πολυτελή βαγόνια του Οριάν Εξπρές, έχοντας μια πανέμορφη -ως συνήθως- βοηθό στο πλευρό του. Μέχρι και εικόνες από εισιτήρια και αφίσες παλαιών δρομολογίων του Οριάν Εξπρές που είχε δει σε παλαιοπωλεία, ονειρεύτηκε. Της είχε κάνει μεγάλη εντύπωση όταν διάβασε πως η γραμμή «Άλμπεργκ Οριάν Εξπρές» που ξεκίνησε να λειτουργεί το 1930, συνέδεε το Λονδίνο, μέσω Καλαί φυσικά, με το Παρίσι, τη Ζυρίχη, το Ίνσμπουργκ, τη Βιέννη, τη Βουδαπέστη και το Βελιγράδι, έχοντας ως τελικό προορισμό την Αθήνα! Φυσικά τα δρομολόγια διαφοροποιούνταν ανάλογα με τις ιστορικές συγκυρίες στην Ευρώπη και σταματούσαν κάθε φορά που γίνονταν πόλεμοι και επικρατούσε πολιτική αναταραχή, ιδιαίτερα στην ευαίσθητη περιοχή των Βαλκανίων. Η φήμη του Οριάν Εξπρές άρχισε να ατονεί μετά την εμφάνιση του αεροπλάνου, που μπορεί να εκμηδένισε τις αποστάσεις με την ταχύτητά του, αλλά σίγουρα δεν μπόρεσε να συναγωνιστεί τη γοητεία του θρυλικού αυτού τρένου.Poster

– «Βαγγελίτσα, ξύπνα, εύρηκα, εύρηκα!», άκουσε τον Κωστάκη να φωνάζει χοροπηδώντας πάνω από το κεφάλι της. Άνοιξε με κόπο τα μάτια και είδε ένα τεράστιο χαμόγελο, πασαλειμμένο ολόγυρα μ’ ένα άσπρο, κρεμώδες υγρό!

– «Τι καταβρόχθισες πάλι, Κωστάκη; Απορώ με την όρεξή σου! Εγώ όταν έχω σκοτούρες, μπουκιά δεν μπορώ να βάλω στο στόμα μου», ψέλλισε η Βαγγελίτσα τρίβοντας τα μάτια της.

– «Το μυστήριο της κόμισσας λύθηκε και μάλιστα με ιδιαιτέρως…νόστιμο τρόπο! Είχες δίκιο όταν σκέφτηκες ότι αυτό το μυστήριο οδηγούσε κατευθείαν στην κουζίνα. Δεν θα το πιστέψεις τι ανακάλυψα!», απάντησε ο Κωστάκης, σκουπίζοντας τα χείλη του μ’ ένα δαντελένιο μαντηλάκι.

– «Είμαι όλη αυτιά, συνέχισε!».

– «Το γλυκό που με κάλεσε να γευθώ ο φίλος μου ο σερβιτόρος, ήταν μια θεσπέσια κρέμα καραμελέ. Στην αρχή παραξενεύτηκα: σιγά την πρωτότυπη συνταγή!, είπα μέσα μου. Μετά, όμως, ο γκραντ σεφ μου εκμυστηρεύτηκε ότι το γάλα που χρησιμοποίησε για να την φτιάξει, δεν ήταν τυχαίο. Του το προμήθευσε κρυφά ο κόμης Κάρλος Καταβρέχτον, με τη συμφωνία να μην το πει σε κανένα!».

– «Θες να πεις ότι το γάλα για την κρέμα ήταν το…πολύτιμο αντικείμενο που έχασε η γυναίκα του, η κόμισα Ροζελάι κι έπεσε σε βαριά κατάθλιψη; Δεν καταλαβαίνω!», είπε σκεπτική η Βαγγελίτσα.POLI_PERA_PALACE

– «Θα καταλάβεις, αν σου πω ότι αυτό το γάλα το παραγγέλνει από την Κωνσταντινούπολη, φτάνει σιδηροδρομικώς σε όποια πόλη της Ευρώπης βρίσκεται το ζεύγος και επιτελεί μια πολύ σημαντική λειτουργία: περιποιείται το γαλαζοαίματο δερματάκι της κόμισσας, πριν από κάθε δημόσια εμφάνισή της. Διότι αυτό το γάλα, αγαπητή μου Βαγγελίτσα, είναι γάλα…γαϊδουρινό, με πολύτιμες θρεπτικές ιδιότητες, δυσεύρετο και πανάκριβο!», απάντησε θριαμβευτικά ο Κωστάκης.

– «Για ένα μπουκάλι γαϊδουρινό γάλα παιδευόμαστε τόσον καιρό; Πως της μπήκε η ιδέα της κόμισσας να πασαλείβεται μ’ αυτό; Και γιατί ο κόμης προτίμησε να το κάνει κρέμα καραμελέ;», αναρωτήθηκε έκπληκτη η Βαγγελίτσα.

– «Μεταξύ μας, ο κόμης Καταβρέχτον είναι ο μεγαλύτερος λιχούδης που έχω συναντήσει στη ζωή μου. Μου εκμυστηρεύτηκε ότι εκείνος σε τρόμαξε τις προάλλες. Μέθυσε και πήγε να μπει στο διαμέρισμά μας νομίζοντας ότι είναι το δικό του, κρατώντας στα χέρια μια πιατέλα με φιλέτο ξιφία βουτηγμένο στη μαγιονέζα! Καταλαβαίνεις, έσταξε και λίγη στο χαλί!… Ήθελε, λοιπόν, να δει τι γεύση θα είχε η κρέμα καραμελέ, αν παρασκευαζόταν με το γαϊδουρινό γάλα. Έτσι, το ξάφρισε από τη γυναικούλα του, απόλαυσε την κρεμούλα που προς τιμήν του συμπαθούς τετράποδου ο σεφ ονόμασε «κρεμ καραμελέ…αλά γκαρ» και τώρα κάνει τον ψόφιο κοριό, μέχρι να φτάσουμε στην Κωνσταντινούπολη και να τρέξει να της αγοράσει άλλο. Λόξα κι αυτή να πλένεται η μαντάμ με γάλα σαν την Κλεοπάτρα της Αιγύπτου!», είπε ο Κωστάκης. Κι έβαλε να πιει ένα ποτήρι λεμονάδα, που, ως γνωστόν, βοηθάει στη χώνεψη.sirkeci garının açılş töreni 1890 b

Η Βαγγελίτσα χαμογέλασε, έβαλε κι αυτή ένα ποτήρι λεμονάδα και τσούγκρισε μαζί του στην επιτυχία της αποστολής τους. Καθώς το Οριάν Εξπρές πλησίαζε στο Βουκουρέστι, μπορούσαν επιτέλους να χαλαρώσουν και να απολαύσουν το υπόλοιπο ταξίδι τους χωρίς σκοτούρες. Όσο για την κατάσταση της υγείας της κόμισσας, δεν συνέτρεχε λόγος ανησυχίας: η κατάθλιψή της ήταν εντελώς…επιδερμική. Μάλλον ο κόμης Κάρλος Καταβρέχτον είχε μεγαλύτερη ανάγκη φροντίδας, γιατί το επόμενο πρωί οι επιβάτες της αμαξοστοιχίας έμαθαν ότι είχε πέσει στο κρεβάτι με συμπτώματα οξείας δυσπεψίας!

ΤΕΛΟΣOrient_Express-7

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: Η σειρά σου τώρα!

Μη μου πεις ότι δεν θα ήθελες να ταξιδέψεις κι εσύ παρέα με τους ατρόμητους ντεντέκτιβ Βαγγελίτσα Ανησυχίδου και Κωστάκη Υπναρίδη! Φιλοτέχνησε τις καρτ ποστάλ που θα ήθελες να σου στείλουν κατά τη διάρκεια της περιπέτειάς τους στο Οριάν Εξπρές και συμπλήρωσε σε αυτές τα στοιχεία που συγκέντρωσαν για κάθε πόλη της διαδρομής του. Άνοιξε κι ένα χάρτη της Ευρώπης, για να τις εντοπίσεις. Μετά, σκέψου και γράψε μια δική σου αστυνομική ιστορία, με πρωταγωνιστές, είτε τον Κωστάκη και τη Βαγγελίτσα, είτε εσένα και τους φίλους σου, είτε και όλους μαζί με τους καινούργιους ήρωες που θα επινοήσεις. Που ξέρεις, μπορεί κάποτε να γίνει βιβλίο!

Το Παρίσι, γνωστό και ως η «πόλη του έρωτα και του φωτός», είναι η πρωτεύουσα της Γαλλίας, μια από τις ιστορικότερες πόλεις της Ευρώπης και μια από τις μεγαλύτερες στον κόσμο σε πληθυσμό, με περισσότερους από 11.000.000 κατοίκους. Ο ποταμός Σηκουάνας τη χωρίζει στα δύο: στη δεξιά όχθη χτυπάει η καρδιά της αγοράς με τις επιχειρήσεις και τα χρηματιστήρια και στην αριστερή κυριαρχούν οι τέχνες και τα γράμματα, αφού εδώ επιλέγουν -κατά κανόνα- να κατοικούν και να συχνάζουν οι διανοούμενοι και οι καλλιτέχνες. Και τι δεν αξίζει να δει κανείς στο Παρίσι: τα περίφημα μουσεία του με πρώτο και καλύτερο το Λούβρο, τα παλάτια των Βερσαλλιών, αλλά και πολλά από τα πασίγνωστα μνημεία του, όπως την Αψίδα του Θριάμβου, τη Βαστίλη, την Παναγία των Παρισίων. Κανένας επισκέπτης δεν παραλείπει, εξάλλου, να απολαύσει τη φημισμένη γαλλική κουζίνα, αλλά και τα υπέροχα γαλλικά κρασιά και ροφήματα στα ρεστοράν, τα μπιστρό και τα ατμοσφαιρικά καφέ του.

Το Στρασβούργο είναι μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα πόλη της Γαλλίας, πλωτή στο μεγαλύτερο μέρος της, λόγω του ποταμού Ρήνου και του παραπόταμού του Ιλ. Αποτελεί γέφυρα και σημείο συνάντησης των λαών και πολιτισμών της Γαλλίας με τη Γερμανία. Η Ουνέσκο, ο Εκπαιδευτικός, Επιστημονικός και Πολιτιστικός Οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών, έχει συμπεριλάβει το εξαιρετικά διατηρημένο ιστορικό της κέντρο, το περίφημο «Μεγάλο Νησί», στον κατάλογο με τα μνημεία της παγκόσμιας κληρονομιάς. Στο Στρασβούργο έχουν την έδρα τους το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο της Ευρώπης και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Το Μόναχο είναι η τρίτη μεγαλύτερη σε πληθυσμό πόλη της Γερμανίας, μετά το Βερολίνο και το Αμβούργο. Χτισμένη στις όχθες ενός από τους παραποτάμους του Δούναβη, με αξιοσημείωτη βιομηχανική, εμπορική, αλλά και πολιτιστική ανάπτυξη, αποτελεί παράλληλα σημαντικό συγκοινωνιακό κόμβο. Από το 19ο αιώνα στο Μόναχο καλλιεργήθηκαν συστηματικά τα γράμματα και οι τέχνες, ειδικά η κλασική μουσική, η όπερα και το θέατρο. Εδώ βρίσκονται και τα πλέον φημισμένα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα της Γερμανίας, το Πανεπιστήμιο και το Πολυτεχνείο. Η πόλη προσελκύει αρκετούς τουρίστες, που έρχονται να επισκεφθούν τα μουσεία της, να θαυμάσουν τα παλαιά κτίσματά της σε ρυθμούς μπαρόκ και ροκοκό, αλλά και να γευθούν τη σύγχρονη ζωή της.

Η Βιέννη που βρίσκεται στην καρδιά της Ευρώπης, είναι η πρωτεύουσα της Αυστρίας και ο πληθυσμός της δεν ξεπερνά τα 2.000.000 κατοίκους. Αποτελεί διαρκή πόλο έλξης τουριστών, ειδικά τα Χριστούγεννα που στολίζεται μαγευτικά και διαθέτει μια ιδιαίτερα ελκυστική αγορά. Είναι παγκοσμίως γνωστή για τα υπέροχα μουσεία της, τις επιβλητικές εκκλησίες και τα κτίρια σε ρυθμό μπαρόκ και ροκοκό, καθώς και τα λαμπρά παλάτια, ενθυμήματα της Αστροουγγρικής Αυτοκρατορίας και της δυναστείας των Αψβούργων με τη θρυλική αυτοκράτειρα Σίσυ. Βιέννη σημαίνει, επίσης, κλασική μουσική και μεγάλοι συνθέτες, όπως Στράους, Μότσαρτ και Μπετόβεν και μια πλούσια πολιτιστική ζωή κάθε εποχή του χρόνου.

Η Βουδαπέστη, γνωστή και ως «Μικρό Παρίσι», είναι η πρωτεύουσα της Ουγγαρίας και δεν ξεπερνά σε πληθυσμό τα 2.000.000 κατοίκους. Χτισμένη στις δύο όχθες του ποταμού Δούναβη, είναι στην ουσία δύο πόλεις, η Βούδα στη δεξιά όχθη που είναι παλαιότερη, με σημαντικά μνημεία και η Πέστη στην αριστερή, που στεγάζει τη σύγχρονη ζωή και το διοικητικό, οικονομικό και εμπορικό κέντρο της χώρας. Η Βουδαπέστη είναι το μεγαλύτερο λιμάνι του Δούναβη και αποτελεί συγκοινωνιακό κόμβο για τις μετακινήσεις από και προς την Κεντρική Ευρώπη.

Το Βουκουρέστι είναι η πρωτεύουσα της Ρουμανίας, παραποτάμια πόλη κι αυτή, με πληθυσμό που αγγίζει τα 2.000.000 κατοίκους. Συνδέεται αναπόσπαστα με τη νεότερη ιστορία του Ελληνισμού και τους περίφημους ηγεμόνες της Βλαχίας, καθώς εδώ, πριν το 1821, έζησαν και πρόκοψαν πολλοί Έλληνες. Προσωπικότητες όπως ο Ρήγας Φεραίος, ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος και ο Αλέξανδρος Υψηλάντης συνδέονται με το Βουκουρέστι. Εδώ λειτούργησε και η περίφημη Ελληνική Ακαδημία, όπου δίδαξαν σημαντικοί δάσκαλοι του Γένους και καλλιεργήθηκε η ιδέα της επανάστασης ενάντια στον Οθωμανικό ζυγό. Στο ιστορικό κέντρο της πόλης δεσπόζει η ελληνική εκκλησία Σταυροπόλεως που κατασκευάστηκε το 1724, ένα εξαιρετικό κτίριο-κόσμημα, που συγκαταλέγεται στον κατάλογο με τα Μνημεία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ουνέσκο.taksidia_trena_10

ΓΑΛΛΟ…ΛΕΞΙΚΑΚΙ

μον ντιέ = Θεέ μου
Ουί μαντεμουαζέλ = Μάλιστα δεσποινίς
ζε σουί = είμαι
νες πα; = δεν είναι έτσι;
βαγκόν ρεστοράν = βαγόνι – εστιατόριο
γκραν σεφ = αρχιμάγειρας
σιλ βου πλε = παρακαλώ
τρε μπον = πολύ καλά
παρντόν μεσιέ = με συγχωρείτε κύριε
απεριτίφ = ποτό που συνήθως σερβίρεται πριν το γεύμα, για να ανοίξει την όρεξη
σαβουάρ βιβρ = στα γαλλικά σημαίνει «να γνωρίζεις να ζεις», συνήθως με τη φράση αυτή εννοούμε τους κανόνες σωστής συμπεριφοράς
μπονμπόν = καραμέλες
Αντρέ βου = περάστε
Ουι, ουι = ναι, ναι
μον ντιε, κελ καταστρόφ! = Θεέ μου, τι καταστροφή!
πτι φλερρρ = μικρό λουλούδι

Περιπέτεια στο Οριάν Εξπρές!

Επεισόδιο 3ο: Ένας ανεξήγητος λεκές!

– «Ξύπνα, επιτέλους, Υπναρίδη! Σου μιλάω, σε σκουντάω κι εσύ πιάνεις…Μόναχο!», φώναξε η Βαγγελίτσα.

Το Οριάν Εξπρές ταξίδευε με αυξημένη ταχύτητα για τη Βιέννη, μέσα σε καταρρακτώδη βροχή. Η φύση κατά μήκος της διαδρομής έδειχνε να απολαμβάνει το αναζωογονητικό ντους, αλλά όλα τα ζώα είχαν αποσυρθεί στις φωλιές τους. Αυτός ο καιρός ήταν ό,τι έπρεπε για χουζούρι, όμως η Βαγγελίτσα πλησίασε τον Κωστάκη απειλητικά…

– «Κόμη Καταβρέχτον, μη με γαργαλάς εμένα, τίποτα δε θα σου μαρτυρήσω. Χο χο χο, καλέ, θα κατουρηθώ από τα γέλια, μη, ΜΗ, ΜΗΗΗ!».

– «Κωστάκη! Προσπάθησε ο κόμης να σου αποσπάσει πληροφορίες; Ξύπνα, τέλος πάντων!», τσίριξε τώρα η Βαγγελίτσα και άρχισε να τον ταρακουνάει με όλη της τη δύναμη. Εκείνος άνοιξε τα μάτια, χασμουρήθηκε δυνατά και μετά πήρε ένα ποτήρι νερό από το κομοδίνο και το κατέβασε μονορούφι.

– «Ήταν αλμυρό το Orient_Express-6χαβιάρι, πίνω πίνω και δεν ξεδιψάω! Αααα, μπονζούρ, Βαγγελίτσα, σα βα*;».

– «Έχεις ιδέα πόσα έχουν συμβεί, ενώ εσύ κοιμόσουν του καλού καιρού; Πήγα μια βόλτα στην αμαξοστοιχία για αναγνώριση, μίλησα με την καμαριέρα της κόμισσας και ξύπνησα τα ξημερώματα από έναν παράξενο θόρυβο, σαν κάποιος να προσπαθούσε να παραβιάσει την πόρτα του διαμερίσματός μας. Σηκώθηκα πατώντας στα νύχια και την άνοιξα απότομα, αλλά το μόνο που βρήκα ήταν ένας μεγάλος λεκές από μαγιονέζα πάνω στο χαλί. Παράξενα πράγματα! Μα πες μου, προσπάθησε να σου πάρει λόγια για την αποστολή μας ο κόμης;», ρώτησε η Βαγγελίτσα με αγωνία.Orient_Express-8

Εκείνος την καθησύχασε, ήταν απλώς ένα όνειρο. Τράβηξε το βελούδινο κουρτινάκι του παραθύρου στην άκρη για να θαυμάσει το τοπίο, αλλά η βροχή είχε δυναμώσει κι άλλο και το μόνο που είδε ήταν χοντρές σταγόνες νερού να κατακλύζουν το τζάμι κι από πίσω ένα αχνό πράσινο φόντο. Καθώς σουρούπωνε, μια πηχτή ομίχλη ήρθε ν’ αγκαλιάσει τη δυνατή νεροποντή, μειώνοντας στο ελάχιστο την ορατότητα. Ο Κωστάκης βολεύτηκε στο σκαλιστό τραπέζι με την κουνιστή πολυθρόνα, για να τσιμπήσει από το κολατσιό που του είχε φυλάξει η Βαγγελίτσα. Τότε εκείνη άρχισε να του διηγείται τι έμαθε από την καμαριέρα της κόμισσας Ροζελάι.

– «Η καμαριέρα της κόμισσας είναι μονίμως φοβισμένη, Κωστάκη. Ούτε τ’ όνομά της δεν τόλμησε να μου πει. Για να της πάρω δυο κουβέντες, επιστράτευσα όλα τα μέσα: της χάρισα τα λευκά μου γάντια με τις ασημένιες πούλιες, της ορκίστηκα σε κάθε γνωστό και άγνωστο Θεό να μη μου ξεφύγει λέξη απ’ όσα μου πει, την απείλησα ότι, αν δε μιλήσει, κινδυνεύει η ζωή της κυρίας της και ίσως και της ίδιας. Το μόνο που κατάφερα να μάθω ήταν ότι η κυρία της υποφέρει από κατάθλιψη, γιατί χάθηκε κάτι από το οποίο εξαρτώνται οι εμφανίσεις της μπροστά σε κόσμο κι ότι ο σύζυγός της ισχυρίζεται ότι έβαλε ανθρώπους να το ψάξουν, αλλά αυτή δεν τον πιστεύει. Το ροχαλητό του, λέει, δε μειώθηκε καθόλου τις νύχτες, εξακολουθεί να…βρυχάται σαν ξεκούρδιστο τρομπόνι, απόδειξη ότι μάλλον δεν σκοτίστηκε και πολύ! Δεν μου είπε, ωστόσο, τι είναι αυτό που χάθηκε. Μόνο ότι πρόκειται για κάτι που ποτέ δεν μεταφέρεται σε βαλίτσα…».Orient_Express-4

Η Βαγγελίτσα έδειχνε προβληματισμένη. Καθώς το τρένο έκανε μια επιδέξια μανούβρα κι άρχισε να κόβει ταχύτητα, ήχησαν τα μελωδικά του καμπανάκια. Αμέσως μετά, η βροντερή φωνή του μηχανοδηγού ανακοίνωσε από το μικρόφωνο την άφιξη στον σταθμό της Βιέννης. Ευτυχώς, δεν ίσχυε πλέον η υποχρέωση αλλαγής της ατμομηχανής της αμαξοστοιχίας, διαδικασία που στα πρώτα χρόνια της λειτουργίας του, στα τέλη του 19ου αιώνα, επαναλαμβανόταν κάθε φορά που το Οριάν Εξπρές περνούσε τα σύνορα ενός κράτους.

– «Φτάσαμε στη Βιέννη! Άκουσα ότι αρκετοί επιβάτες θα αποβιβασθούν εδώ. Ταξίδεψαν, λέει, από την άλλη άκρη της Ευρώπης, μόνο και μόνο για να δούνε το σπίτι του Μπετόβεν και τον τάφο του Μότσαρτ! Λες η κόμισσα να παραμείνει κλεισμένη στο καβούκι της, εεε…στο βαγόνι της; Κρίμα, θα χάσει τα περίφημα βιεννέζικα λουκάνικα και τις λαχταριστές σοκολάτες, μμμ! Πως το αντέχει η κοιλιά, εεε…η καρδιά της; Μπας κι αυτό που χάθηκε είναι κανένα βαρύτιμο κόσμημα; Πάντα πίστευα ότι είναι τρελόγκες αυτές οι αριστοκράτισσες!», είπε ο Κωστάκης.

– «Αυτό που χάθηκε είναι κάτι που ποτέ δεν μεταφέρεται σε βαλίτσα…άρα κάτι πολύ ευαίσθητο, επικίνδυνο να σπάσει ίσως, ή κάτι που φοβούνται για την ασφάλειά του. Πως να μεταφέρεται άραγε; Σε θησαυροφυλάκιο;», αναρωτήθηκε η Βαγγελίτσα.Orient_Express-9

– «Σιγά να μην μεταφέρεται σε ψυγειοκαταψύκτη! Αν δεν είναι κόσμημα, τι μπορεί να είναι; Άρωμα; Κανένα παράξενο γούρι, ή μπιμπελό; Ή μήπως κάποιο από τα αμέτρητα νυχτικά της; Άκου να κάνει συλλογή νυχτικών η ψηλολελέκω!», είπε ο Κωστάκης και άρχισε να βηματίζει γύρω γύρω με τη μύτη ψηλά, παρασταίνοντας, επιτυχημένα είναι η αλήθεια, την κόμισσα.

– «Ψυγειοκαταψύκτη, είπες; Τώρα θυμήθηκα το λεκέ από μαγιονέζα πάνω στο χαλί της πόρτας μας. Λες αυτός που προσπάθησε να μπει χτες εδώ μέσα, να έχει σχέση με την κουζίνα; Τι να έψαχνε άραγε;», είπε η Βαγγελίτσα.

– «Μπορεί να έμαθε ότι με πιάνει λιγούρα τα βράδια και να ήθελε να μου φέρει μερικά σαντουϊτσάκια με βραστό καλαμπόκι, φρέσκο μαρουλάκι και τόνο. Σ’ αυτά, ξέρεις, πάει γάντι η μαγιονέζα!», δήλωσε ο Κωστάκης.

Η Βαγγελίτσα δεν μπήκε στον κόπο να του απαντήσει.

(συνεχίζεται)

Περιπέτεια στο Οριάν Εξπρές!

Επεισόδιο 2ο: Η έρευνα αρχίζει από το βαγκόν ρεστοράν…

– «Δέσε σωστά την…προπέλα, γιατί αν εμφανιστείς στο βαγκόν ρεστοράν έτσι, αντί για το ροζμπίφ θα φάνε εμάς με τα μάτια! Και άντε μετά να πείσουμε ότι ταξιδεύουμε ιγκόγκνιτο», είπε η Βαγγελίτσα, καθώς στραβολαίμιαζε για να κουμπώσει το μαύρο βραδυνό της φόρεμα. Ο Κωστάκης κοιτάχτηκε στον καθρέφτη και διόρθωσε το παπιγιόν του, που η αλήθεια ήταν ότι τον στένευε και τον ταλαιπωρούσε. Μία ανήσυχη σκέψη τριγύριζε από ώρα στο μυαλό του, αλλά δεν τόλμησε να την πει φωναχτά: πως θα κατάπινε τις μεγάλες μπουκιές με το παπιγιόν να του σφίγγει το λαρύγγι;

Όταν οι δύο αχώριστοι ντεντέκτιβ εμφανίστηκαν στο βαγκόν ρεστοράν, είχε ήδη σερβιριστεί το πρώτο πιάτο. Τα τραπέζια ήταν γεμάτα με κυρίες και κυρίους ντυμένους με την τελευταία λέξη της μόδας, στολισμένους με εντυπωσιακά κοσμήματα και αρωματισμένους με πανάκριβα γαλλικά αρώματα. Ακόμη και τα παιδιά ήταν ντυμένα με τα πιο σικ ρούχα και κάθονταν ήσυχα σαν κοτοπουλάκια, εκεί όπου τα είχαν τοποθετήσει οι μητέρες τους.orient-express

– «Η κόμισα Ροζελάι δεν φαίνεται πουθενά», ψιθύρισε η Βαγγελίτσα στον Κωστάκη.

– «Υποθέτω ότι θα αρχίσουμε την έρευνα μετά το δείπνο, έτσι αρχηγέ; Νηστικός μυστικός, ίσον κουφός και τυφλός!», απάντησε στον ίδιο τόνο εκείνος.

– «Πήγαινε να καθίσεις δίπλα στον κόμη Κάρλος Καταβρέχτον και προσπάθησε να του αποσπάσεις πληροφορίες για την κατάσταση της συζύγου του. Εγώ θα πιάσω κουβέντα με τις κυρίες κι ελπίζω όλο και κάτι χρήσιμο να καταφέρω να μάθω. Και μην μπουκωθείς με τις σάλτσες, Κωστάκη!», είπε η Βαγγελίτσα με βλέμμα που δεν σήκωνε αντίρρηση.

Έτσι κι έγινε. Ενώ τα δύο λαγωνικά του αστυνομικού ρεπορτάζ εφάρμοζαν όλα τα ακαταμάχητα κόλπα τους, το Οριάν Εξπρές έφτανε στο Στρασβούργο. Η κίνηση στο σταθμό θύμιζε μυρμηγκοφωλιά στις μεγάλες της φούριες: αχθοφόροι μετέφεραν μπαούλα, βαλίτσες και κάθε λογής δέματα με τα τροχήλατα καρότσια τους, κόσμος πηγαινοερχόταν βιαστικός, πιτσιρίκια τραβούσαν τις φούστες των μαμάδων τους για να τους αγοράσουν μπονμπόν*, και φιστίκια από τους πλανόδιους μικροπωλητές, οι σταθμάρχες και οι υπάλληλοι της σιδηροδρομικής εταιρείας έτρεχαν από το ένα βαγόνι στο άλλο ανταλλάσσοντας νέα και οδηγίες. Καινούργιες προμήθειες σε εκλεκτά φαγητά και ποτά φορτώνονταν στα βαγόνια-αποθήκες της αστραφτερής αμαξοστοιχίας, ενώ οι καλοταϊσμένοι επιβάτες της απολάμβαναν τον καφέ τους, διάβαζαν τις εφημερίδες τους ή έπαιζαν μια παρτίδα σκάκι, ρίχνοντας που και που μια βαριεστημένη ματιά από τα παράθυρα των βαγονιών τους στην πυρετώδη κίνηση του σταθμού. Η ορχήστρα έπαιζε γνωστές μελωδίες, προσκαλώντας όσους ήθελαν να επιδείξουν τις χορευτικές τους ικανότητες, να στροβιλιστούν στους ρυθμούς της: ήταν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για να…χωνέψουν ευκολότερα τις λιχουδιές που πριν λίγο είχαν, με αρκετό τακτ ομολογουμένως, καταβροχθίσει!train708_davidhoton_belmond

Όταν το ρολόι χτύπησε μεσάνυχτα, το Οριάν Εξπρές είχε ήδη αναχωρήσει για τον επόμενο σταθμό του, το Μόναχο. Μία σκιά που μάλλον τρέκλιζε, χτύπησε συνθηματικά την πόρτα του διαμερίσματος 2, στο βαγόνι 4. Πρώτα τρία συνεχόμενα χτυπήματα, μετά παύση, μετά ένα μόνο του: τοκ-τοκ-τοκ…τοκ.

– «Αντρέ βου*!», ακούστηκε επιφυλακτική μια φωνή από μέσα.

– «Δεν είμαι ο Αντρέας, Βαγγελίτσα, ο Κωστάκης είμαι, χικ! Άνοιξέ μου, γιατί η κλειδαριά χοροπηδάει και δεν μπορεί να την τσακώσει το κλειδί, χικ!».

Η Βαγγελίτσα άνοιξε την πόρτα του βαγονιού συνοφρυωμένη. Ο βοηθός της είχε μάγουλα κόκκινα σαν παντζάρια και το παπιγιόν του κρεμόταν από την τσέπη του κατατσαλακωμένου φράκου του.

– «Τι χάλια είναι αυτά, Κωστάκη; Σίγουρα κατάφερες να περάσεις απαρατήρητος!».

– «Αποστολή εξετελέσθη, αρχηγέ, χικ! Ο κόμης Καταβρέχτον μιλάει πολύ, όταν τον κεράσεις ένα δυο ποτηράκια καλή γαλλική σαμπάνια, χικ!», τραύλισε ο Κωστάκης και σωριάστηκε στο μαλακό κρεβάτι.

– «Τι έμαθες, λοιπόν; Εγώ το μόνο που κατάφερα να αποσπάσω από τις κυρίες ήταν διάφορα κουτσομπολιά για την κόμισσα Ροζελάι: ότι είναι μανιώδης συλλέκτρια νυχτικών, ότι αποφεύγει τα πλήθη γιατί μυρίζουν ποδαρίλα κι ότι γνώρισε τον άντρα της σε ιππικούς αγώνες και ερωτεύτηκε το…άλογό του!», είπε η Βαγγελίτσα κοιτώντας τις σημειώσεις της.Orient_Express-7

Ο Κωστάκης φόρεσε με κόπο τις μεταξωτές πιτζάμες του κι έριξε νερό στο πρόσωπό του, πιτσιλώντας μέσα έξω τον κατάλευκο πορσελάνινο νιπτήρα. Αφού ήπιε μονορούφι ένα ποτήρι βυσσινάδα από την κανάτα με τα ανάγλυφα παγόνια, χώθηκε στα πουπουλένια σκεπάσματα και είπε:

– «Ο αγαπητός μας κόμης είναι πολύ καλοφαγάς! Και τι δε δοκιμάσαμε! Στο τέλος καλέσαμε στο τραπέζι μας τον σεφ και του δώσαμε συγχαρητήρια…».

– «Κωστάκη, έλα στο θέμα!».

– «Ουί, ουί*! Ένα πράγμα δεν αντέχει ο κυρ-Καταβρέχτον μας: την ατελείωτη γκρίνια της κόμισσας, που το ένα της βρωμάει, το άλλο της ξινίζει και μια ζωή κάνει αυστηρή δίαιτα. Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί: αν την δεις, είναι σαν οδοντογλυφίδα!».

– «Κωστάκη!!!».

– «Παρντόν, μαντεμουαζέλ! Η κόμισσα δεν εμφανίστηκε χτες στο δείπνο, γιατί ήταν, λέει, αδιάθετη: κάθεται ξαπλωμένη στο πολυτελές βαγόνι της, όλο μυξοκλαίει, «μον ντιε, κελ καταστρόφ!*», και μυρίζει μαντηλάκια ραντισμένα με κολώνια «πτι φλερρρ*». Και φυσικά βασανίζει την καμαριέρα της, αλλάζοντας κάθε μισάωρο νυχτικό από την τεράστια συλλογή της. Οι κακές γλώσσες λένε ότι την κουβαλάει πάντα μαζί της, σε δεκαοχτώ μπαούλα από ξύλο καρυδιάς! Θεόμουρλη, σου λέω! Τι να κάνει κι ο δυστυχής σύζυγος; Πνίγει τον πόνο του στα κοκκινιστά μπριζολάκια και στις πένες α λα κρεμ! Και τώρα, Βαγγελίτσα, όνειρα γλυκά. Νομίζω, χμμ, ότι σήμερα φάγαμε γερή δόση από μυστήριο. Κι αύριο μέρα είναι!», είπε ο Κωστάκης, γύρισε από το άλλο πλευρό κι αποκοιμήθηκε στο λεπτό.Murder-on-the-Orient-Express

Η Βαγγελίτσα βυθίστηκε σε σκέψεις. Μα τι λόγο είχε η κόμισα να κλειστεί στο βαγόνι της και να μην απολαμβάνει την πραγματικά μοναδική εμπειρία του ταξιδιού με το Οριάν Εξπρές; Μήπως φοβόταν κάτι; Και πως ήταν δυνατό ο σύζυγός της να μη δίνει δεκάρα για την αρρώστεια της; Κάτι δεν της πήγαινε καλά σε αυτήν την ιστορία. Είχαν, ωστόσο, αρκετό χρόνο ακόμη, για να διαλευκάνουν το μυστήριο.

(συνεχίζεται)

Περιπέτεια στο Οριάν Εξπρές!

Επεισόδιο 1ο: Μυστήριο με…αφετηρία το Παρίσι

Καθώς το ξημέρωμα απλώθηκε στον ορίζοντα «βάφοντάς» τον πορτοκαλί, ο Πύργος του Άιφελ έδειχνε πολύ κομψός με τον κάτασπρο σκούφο του από αφράτο χιόνι. Δυο σκιές κουκουλωμένες από την κορφή ως τα νύχια, κατευθύνονταν βιαστικά προς το σταθμό του τρένου, ενώ ένας ρυθμικός ήχος…τακ τακ τακ, που όλο και δυνάμωνε, τραυμάτισε τη σιγαλιά στο ακόμη νυσταγμένο Παρίσι.

– «Ο μον ντιέ*, πάψε επιτέλους! Θα τους ξυπνήσουμε όλους!», ακούστηκε να λέει η μια σκιά, αυτή με το λουλουδάτο κασκόλ και τα ασορτί γάντια και σκούφο, στην άλλη.

– «Τι μον ντιε και μον ντιε, βρε Βαγγελίτσα! Εγώ φταίω που τρίζουν τα δόντια μου, ή αυτή η…κατεψυγμένη πόλη που με κουβάλησες στα καλά καθούμενα;», απάντησε η άλλη σκιά με το μαυρόασπρο σαν σκακιέρα τζάκετ.Orient_Express-1

– «Σε λίγα λεπτά θα επιβιβαστούμε στο Οριάν Εξπρές. Τι ήθελα και σε πήρα μαζί μου, Υπναρίδη; Ή θα τρως, ή θα κοιμάσαι, ή θα τουρτουρίζεις και προπαντός θα με συγχύζεις!», απάντησε η Βαγγελίτσα με φωνή όλο και πιο τσιριχτή.

– «Ουί μαντεμουαζέλ*, αλλά χωρίς Κωστάκη δε λύνεται το μυστηριάκι! Ζε σουί* και ο πρώτος ντεντέκτιβ, νες πα;*», ήρθε…τριζάτη η απάντηση από τα βάθη της τεράστιας χνουδωτής κουκούλας.

– «Α πα πα πα πα, δεν υποφέρεσαι πια! Ορίστε, φτάσαμε. Και σήκωσε λίγο την κουκούλα να βλέπεις μπροστά σου, θα γκρεμοτσακιστείς στα σκαλάκια! Μην ψάχνεις για τα εισιτήρια, τα έχω εγώ: βουαλά, είμαστε στο βαγόνι 4, διαμέρισμα 2».

Δεν ήταν η πρώτη φορά που η ακούραστη ρεπόρτερ Βαγγελίτσα Ανησυχίδου και ο επεισοδιακός βοηθός της Κωστάκης Υπναρίδης ταξίδευαν μαζί. Η συγκεκριμένη αποστολή, ωστόσο, είχε μια ιδιαιτερότητα: έπρεπε να επιβιβαστούν στο φημισμένο Οριάν Εξπρές, το πολυτελέστερο τρένο της Ευρώπης που μπήκε για πρώτη φορά στην κυκλοφορία το 1883 και να ταξιδέψουν μέχρι την Κωνσταντινούπολη. Επιφανείς προσωπικότητες, καλλιτέχνες, επιστήμονες, έμποροι και γενικά διάφοροι τύποι με παραφουσκωμένο πορτοφόλι και ιδιαίτερα ακριβά γούστα το προτιμούσαν για τις μετακινήσεις τους. Ίσως αν έκαναν μαζί τους την ίδια διαδρομή, να ανακάλυπταν:

α) ποιο ήταν το πολύτιμο αντικείμενο που είχε κλαπεί την προηγούμενη νύχτα από το βαγκόν ρεστοράν* με μυστηριώδη τρόπο,

β) γιατί η μη μου άπτου κόμισα Ροζελάι άρχισε, αμέσως μόλις πληροφορήθηκε το γεγονός, να υποφέρει από βαριά μελαγχολία και

γ) πως ήταν δυνατόν ο χοντρομπαλάς αλλά αξιοσέβαστος σύζυγός της, Κάρλος Καταβρέχτον, να κυκλοφορεί μονίμως μ’ ένα ύφος πέρα βρέχει.trianon_concert

– «Κωστάκη, φέρνεις το χάρτη από το σακίδιό μου; Κωστάκηηη! Μα καλά, ακόμη δεν επιβιβαστήκαμε και το ’ριξες στον ύπνο; Πότε θα οργανωθούμε;», αγανάκτησε η Βαγγελίτσα.

– «Χρρρ…φστ, χρρρ…φστ. Λίγο πουρέ ακόμη, γκραν σεφ*. Κι αυτή τη ζουμερή ροδοκόκκινη μπριζολίτσα, σιλ βου πλε*. Μμμ…μούρλια, τρε μπουν*!».

– «Τρε…μπουνμπούν είσαι και φαίνεσαι! Ξύπνα, επιτέλους, που και κοιμισμένος ξερογλείφεσαι! Έχουμε και δουλειές!», φώναξε η Βαγγελίτσα.

– «Τι, ποιος, που; Θα φάμε και αλλού;», πετάχτηκε αλαφιασμένος ο Κωστάκης και…ζντουπ, έπεσε από το καναπεδάκι όπου είχε ξαπλώσει φαρδύς πλατύς. Πως τα κατάφερε και μπουρδουκλώθηκε σ’ αυτό το χρυσοκέντητο κουβερλί;

Η Βαγγελίτσα του έριξε μια δολοφονική ματιά και δεν μπήκε στον κόπο να του απαντήσει. Είχε ήδη ξεδιπλώσει το χάρτη και σημείωνε τις πόλεις απ’ όπου θα περνούσε το Οριάν Εξπρές, αναχωρώντας από το Παρίσι με προορισμό την Κωνσταντινούπολη: Στρασβούργο, Μόναχο, Βιέννη, Βουδαπέστη, Βουκουρέστι. Μια γλυκιά μελωδία χάιδευε τ’ αυτιά της εδώ και μερικά λεπτά. Παραξενεμένη, ξέχασε για μια στιγμή τον αδιόρθωτο Υπναρίδη, άνοιξε την πόρτα του βαγονιού τους και βγήκε στο διάδρομο. Ένας καμαριέρης με κόκκινο φράκο και μαύρο βελούδινο παπιγιόν περνούσε βιαστικός, με μια δωδεκάδα φρεσκοπλυμένα σεντόνια στα χέρια.

– «Παρντόν, μεσιέ*, από πού έρχεται αυτή η μουσική;», τον ρώτησε διστακτικά.

– «Η ορχήστρα μας, μαντεμουαζέλ, κάνει πρόβα. Ελπίζουμε αυτό να μην ενοχλεί τους κυρίους κυρίους επιβάτες. Περάστε στο σαλόνι για ένα απεριτίφ*, να την απολαύσετε. Είναι από τις καλύτερες της Ευρώπης. Παρακαλείσθε, μόνο, να προσέλθετε με επίσημο ένδυμα και εσείς και ο συνοδός σας. Οι κανόνες του σαβουάρ βιβρ*, βλέπετε, τηρούνται αυστηρά στην αμαξοστοιχία μας», της απάντησε εκείνος και υποκλίθηκε ευγενικά.Orient_Express-2

Η Βαγγελίτσα επέστρεψε στο βαγόνι εντυπωσιασμένη. Δεν είχε ξαναδεί τρένο σαν το Οριάν Εξπρές. Τέτοια χλιδή, τέτοια πολυτέλεια, ήταν σίγουρα αντάξια πριγκίπων και βασιλιάδων! Θυμήθηκε πως πριν από καιρό είχε διαβάσει ότι ο εμπνευστής του ήταν ένας Βέλγος επιχειρηματίας, ο Ζορζ Ναγκελμάκερς, γεννημένος το 1845. Ο μπαμπάς του ήταν τραπεζίτης και από μικρό τον μεγάλωσε στα πούπουλα. Όταν ο Ζορζ έγινε νεαρός, ετοίμασε μια βαλιτσούλα με τα απαραίτητα, τσέπωσε το γερό χαρτζιλίκι που του έδωσε ο μεσιέ μπαμπάς του και άρχισε να ταξιδεύει για να γνωρίσει τον κόσμο. Αυτό που του έκανε μεγαλύτερη εντύπωση απ’ όλα όσα είδε, ήταν η ταχύτητα και η ευκολία μετακίνησης με το σιδηρόδρομο, από τη μια άκρη της Αμερικής στην άλλη. Δεν άφησε δρομολόγιο που να μην το κάνει! Και δεν ήταν μόνο το τεράστιο και ολοένα επεκτεινόμενο σιδηροδρομικό δίκτυο του Νέου Κόσμου που τον γοήτευσε. Κάποιος επιχειρηματίας ονόματι Τζορτζ Μόρτιμερ Πούλμαν (σας θυμίζει κάτι αυτό το όνομα;) που ταξίδευε συχνά για τις δουλειές του, αποφάσισε να αγοράσει και να «μεταμορφώσει» ένα τρένο σε…κινούμενο ξενοδοχείο: έφτιαξε άνετα πτυσσόμενα καθίσματα που μετατρέπονταν σε κρεβάτια, πρόσθεσε τουαλέτες και νιπτήρες και μετέτρεψε ένα ολόκληρο βαγόνι σε εστιατόριο. Αυτό το τρένο με τις άνετες και πολυτελείς κλινάμαξες, ήταν που ενθουσίασε τον υιό Ναγκελμάκερς. Έτσι, όταν επέστρεψε στην Ευρώπη, έβαλε τα δυνατά του για να πείσει την εύπορη οικογένειά του και τους διστακτικούς συμπατριώτες του να μιμηθούν την ιδέα, κατασκευάζοντας ένα στόλο βαγονιών που θα συνέδεε τις Ευρωπαϊκές πόλεις μεταξύ τους, αλλά και την αναπτυσσόμενη Δύση της γηραιάς ηπείρου με την μυστηριώδη και σαγηνευτική εγγύς Ανατολή. Αυτή ήταν η αρχή της ιστορίας του σιδηρόδρομου στην Ευρώπη και το Οριάν Εξπρές υπήρξε αναμφισβήτητα το πιο εντυπωσιακό της κεφάλαιο…738px-Orient-Express_Historic_Routes_(en).svg

(συνεχίζεται)

Στα ίχνη του Φαραώ Τουταγχαμών

pyramids660Αγαπημένοι μου Ερευνητές, μόλις έλαβα μήνυμα γραμμένο σε πάπυρο, που έλεγε, ευτυχώς στα ελληνικά και όχι σε άπταιστα…ιερογλυφικά: «Τουταγχαμών. Στοπ. Μάθε τα πάντα γι’ αυτόν. Στοπ.». Αλίμονο, ποιος πάει καλοκαιριάτικα στην Αύγυπτο για συνέντευξη με μια πανάρχαια μούμια στους…Βασιλικούς Τάφους; Μπρρρ…! Αφήστε που κυκλοφορούν διάφορες ανησυχητικές φήμες. Η τρομερή -λέει- κατάρα του Φαραώ ξεσπάει στους ανυποψίαστους ερευνητές που τολμούν να διαταράξουν τον αιώνιο ύπνο του! Είπα ύπνο και θυμήθηκα το βοηθό μου, τον Κωστάκη Υπναρίδη. Όσο κι αν τον έψαξα για να με συνοδεύσει, άφαντος ο τεμπέλαρος! Σίγουρα το έσκασε για διακοπές και τώρα που εγώ βράζω στο ζουμί μου, ρίχνει κάτι ξεγυρισμένους παραθαλάσσιους ύπνους! Να μη σας τα πολυλογώ, έφτασα κατασκονισμένη στην Κοιλάδα των Βασιλέων και ετοιμάστηκα να χωθώ στον τάφο του Τουταγχαμών. Είχα όμως υπολογίσει χωρίς τον…ξενοδόχο, δηλαδή έναν Αιγύπτιο φρουρό, ολόιδιο με τα ξύλινα αγάλματα που «φύλαγαν» το χώρο όταν ανακαλύφθηκε!

Αιγύπτιος Φρουρός: Αλτ, που πας, κυρά μου;

Βαγγελίτσα Ανησυχίδου: Ποιαν είπες κυρά, βρε μυτόγκα; Δεν βλέπεις πως είμαι μια κομψή δεσποινίς και μάλιστα ρεπόρτερ;

Αι.Φ.: Παρντόν, μαντάμ, αλλά απαγορεύεται η είσοδος χωρίς ραντεβού κι ας είστε και Πρωθυπουργίνα!

Β.Α.: Και με ποιον θα έκλεινα ραντεβού, βρε πεπονοκέφαλε, με τη μούμια; Αφού ο Φαραώ είναι μακαρίτης από το 1323 π.Χ.!

Αι.Φ.: Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι πίστευαν ότι οι Φαραώ συνέχιζαν να ζουν μετά θάνατον και φρόντιζαν να τους θάψουν με όλα τους τα υπάρχοντα, για να μην τους λείψει τίποτα στον άλλο κόσμο. 65240-king-tut-tomb-lg

Β.Α.: Το ξέρω, φωστήρα μου! Ειδικά στον τάφο του Τουταγχαμών βρέθηκαν περισσότερα από 3.500 αντικείμενα, όλη του η προίκα δηλαδή. Είναι ο μοναδικός βασιλικός τάφος που ανακαλύφθηκε σχεδόν πλήρης!

Αι.Φ.: Τυχερός άνθρωπος αυτός ο Χάουαρντ Κάρτερ, ο Άγγλος αρχαιολόγος που τον ανακάλυψε. Πόσο θα ήθελα να ήμουν στη θέση του, όταν αντίκρυσε τις καταπληκτικές σαρκοφάγους από επιχρυσωμένο ξύλο, πολύτιμες πέτρες και χρωματιστό γυαλί!

Β.Α.: Σιγά να μη διάλεγε εσένα για να παρευρεθείς στη μεγαλύτερη αρχαιολογική ανακάλυψη όλων των εποχών. Θα τρόμαζε με τη φάτσα σου μέχρι και ο ίδιος ο… Τουταγχαμών!

Αι.Φ.: Δε νομίζω, αγενεστάτη μου, γιατί ήταν καλός και δίκαιος, αλλά δυστυχώς και φιλάσθενος. Σε ανάγλυφες και ζωγραφικές παραστάσεις, τον βλέπουμε πότε να στηρίζεται σε ραβδί, πότε να τοξεύει πάπιες καθισμένος σε καρέκλα και πότε να τον γιατροπορεύει με αλειφές η βασίλισσα…

Β.Α.:…Ανκεσεναμών, ουφ, στραμπούληξα τη γλώσσα μου για να το πω. Ήταν ετεροθαλής αδερφή και συνομήλική του και την παντρεύτηκε σε ηλικία δέκα ετών! Φυσικά στην πραγματικότητα δεν κυβερνούσαν την Αίγυπτο τα…νιάνιαρα, αλλά ο Χορεμχέμπ, αρχηγός του στρατού και ο πρωθυπουργός Άι.

Αι.Φ.: Άιιιι, με πάτησες στον κάλο! Τι σπρώχνεις, καλέ; Σταμάτα σου λέω, αποκλείεται να σε αφήσω να μπουκάρεις, παρντόν, να περάσεις. Απαγορεύεται!ΤΟΥΤΑΓΧΑΜΩΝ_1

Β.Α.: Το ξέρεις ότι μετά από πολλά επιστημονικά…πασπατέματα στο κρανίο του Τουταγχαμών, πιθανολογείται ότι δεν πέθανε από φυσικό θάνατο, στα είκοσι μόλις χρόνια του; Άλλοι πιστεύουν ότι είχε όγκο στο κεφάλι, άλλοι ότι του κοπάνισαν μια γερή και πάρ’ τον κάτω κι άλλοι ότι είχε σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα.

Αι.Φ.: Κάτι έχω ακούσει, αλλά που κολλάει τώρα αυτό;

Β.Α.: Κολλάει στο ότι, αν δε με αφήσεις να κατέβω τα 16 θρυλικά σκαλοπάτια που έφεραν στο φως οι εργάτες του λόρδου Κάρναρβον, ο οποίος χρηματοδότησε την ανασκαφή το Νοέμβριο του 1922, για να βρεθώ μπροστά στην πόρτα με τη βασιλική σφραγίδα που παρίστανε τον…

Αι.Φ.:…αιγυπτιακό θεό Άνουβι, ο οποίος είχε μορφή τσακαλιού…

Β.Α.:…και μετά στον προθάλαμο με τους θησαυρούς, ΘΑ ΣΟΥ ΣΠΑΣΩ ΤΟ ΚΕΦΑΛΙ!

Αι.Φ.: Είναι δυνατόν μια…χμ…γλυκιά και έξυπνη ρεπόρτερ να χάνει τόσο εύκολα την ψυχραιμία της;

Β.Α.: Είναι δυνατόν ένας…μπουνταλάς Αιγύπτιος φρουρός να γίνεται τόσο εκνευριστικός; Δεν πας στη σκιά να πάρεις κανέναν υπνάκο;

Αι.Φ.: Όχι, μη μου το κάνεις αυτό, Βαγγελίτσα, εεε…κυρία ρεπόρτερ, ήθελα να πω. Εμείς οι φρουροί προστατεύαμε μέρα νύχτα το θεικό Φαραώ! Όταν εμφανιζόταν αγέρωχος, με το μαστίγιο και το σκήπτρο στα χέρια και με το χαρακτηριστικό σκέπασμα του κεφαλιού που στόλιζαν ο γύπας και η κόμπρα, σύμβολα της ενωμένης Άνω και Κάτω Αιγύπτου, όλοι έτρεμαν από δέος!tut1

Β.Α.: Δεν λέω, ο Τουταγχαμών ήταν και νέος και ωραίος! Και τα στολίδια που φορούσε ήταν ασύγκριτα: τι περιδέραια, τι περιβραχιόνια, δαχτυλίδια και σκουλαρίκια, τι φανταστικά φυλαχτά!

Αι.Φ.: Την εποχή της δέκατης όγδοης δυναστείας και βασιλείας του, η Αίγυπτος διέθετε φοβερούς καλλιτέχνες.

Β.Α.: Βασικά, διέθετε απίστευτο πλούτο. Χρειάζεται χοντρό…παραδάκι για να αναπτυχθούν έτσι οι επιστήμες και οι τέχνες. Εκτός από σπουδαίους καλλιτέχνες είχαν και ξακουστούς γιατρούς και ταριχευτές.

Αι.Φ.: Αααα…ασφαλώς! Τα εσωτερικά όργανα του Τουταγχαμών ταριχεύτηκαν ξεχωριστά και φυλάχτηκαν σε περίτεχνα αγγεία, που ονομάζονται «κανωπικά».

Β.Α.: Δεν προσπερνάμε αυτό το…μακάβριο θέμα γιατί με πιάνει ζαλάδα; Θυμήσου ότι απευθύνεσαι σε μία ευαίσθητη δεσποινίδα.ΤΟΥΤΑΓΧΑΜΩΝ

Αι.Φ.: Τι σόι ευαίσθητη δεσποινίδα είναι αυτή που πρώτα με ξενυχιάζει και μετά με απειλεί ότι θα μου σπάσει το κεφάλι; Ααααα…παράδεκτη συμπεριφορά, μα τη «ζωντανή εικόνα του Άμμωνα»!…

Β.Α.: Ποια άμμο και ζωντόβολα μου τσαμπουνάς; Μίλα καθαρά. Και σταμάτα να χασμουριέσαι, με νύσταξες κι εμένα!

Αι.Φ.: Συγνώμη, θυμήθηκα τα εφτά κρεβάτια που βρέθηκαν στον τάφο του Τουταγχαμών. Κάθε πλευρά τους παριστάνει κι από ένα ζώο-θεότητα: λέαινες, αγελάδες και ένα φοβερό τέρας με σώμα λεοπάρδαλης, λαιμό και ουρά κροκόδειλου και κεφάλι ιπποπόταμου, που φοράει περούκα! Να μην ξεχάσω, «ζωντανή εικόνα του ΆΑΑΑΑμμωνα» σημαίνει…«Τουταγχαμών»! Θα ξέρεις ότι ο Άμμωνας ήταν ο σπουδαιότερος Αιγύπτιος θεός.

Β.Α.: Αυτό που ξέρω είναι ότι, όσο περνάει η ώρα, όλο και περισσότερο μου θυμίζεις κάποιο γνωστό μου…Μα είναι δυνατόν; Κωστάκη Υπναρίδη, αν είσαι εσύ και με έχεις ταράξει τόση ώρα στο δούλεμα, κάηκες. Ο Φαραώ ο ίδιος να εμφανιστεί, δεν πρόκειται να σε σώσει!

Αι.Φ.: Παναγίτσα μου, αν δε βιαστώ θα γίνει του…. Τουταγ…χαμού εδώ πέρα! Μη, Βαγγελίτσα, περίμενε, θα σου εξηγήσω! Βοήθειαααααα, το βασίλειό μου για μια καμήλα δρομέα!Untitled-21_79

Τα μυστήρια του Τουταγχαμών

Ήταν Νοέμβριος του 1922, όταν ο Βρετανός αρχαιολόγος Χάουαρντ Κάρτερ που έκανε ανασκαφές στην Αίγυπτο, στην περίφημη Κοιλάδα των Βασιλέων, περιεργαζόταν τον τάφο του φαραώ Ραμσή Β΄. Κάποια στιγμή παρατήρησε ότι κάτω από την είσοδό του, αχνοφαίνονταν μερικά σκαλοπάτια. Έβαλε τους εργάτες να σκάψουν προσεκτικά. Μια μεγάλη σκάλα αποκαλύφθηκε σταδιακά. Κατέληγε σε μια χτισμένη πόρτα, πάνω στην οποία διακρίνονταν έξι διαφορετικές σφραγίδες. Οι πέντε έγραφαν «Νεμπχεπερουρά». Ο Κάρτερ ένιωσε ένα ρίγος να διαπερνά τη ραχοκοκαλιά του: αυτό ήταν ένα από τα ονόματα του Τουταγχαμών, πριν γίνει φαραώ! Αμέσως τηλεγράφησε τα νέα στον κόμη του Κάρναρβον, χρηματοδότη των ανασκαφών. Εκείνος δεν έχασε καιρό, κατέφθασε στην Αίγυπτο μαζί με την κόρη του. Η πόρτα με τις έξι σφραγίδες ανοίχτηκε και πίσω της αποκαλύφθηκε ένας διάδρομος, που οδηγούσε σε μια…άλλη, επίσης χτισμένη και σφραγισμένη πόρτα. Μόνο που αυτήν τη φορά η τρύπα που άνοιξαν στον τοίχο αποκάλυψε τον τάφο και το θησαυρό του ίδιου του φαραώ Τουταγχαμών! Ήταν 26 Νοεμβρίου του 1922 και η μέρα αυτή συνδέθηκε με μία από τις σπουδαιότερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις παγκοσμίως. tout5

Φαραώ από κούνια

Ο Τουταγχαμών είχε μια σύντομη (πέθανε στα 19 του χρόνια) αλλά ιδιαίτερη ζωή, καθώς έγινε φαραώ από μικρό παιδί. Παντρεύτηκε σε ηλικία δέκα ετών τη συνομήλικη ετεροθαλή αδερφή του Ανκεσενπαατόν, κόρη του φαραώ Ακενατόν, η οποία -προς τιμήν του θεού Άμμωνα- άλλαξε το όνομά της σε Ανκεσεναμών. Στην πραγματικότητα, βέβαια, δεν κυβερνούσαν την Αίγυπτο τα δυο παιδιά, αλλά ο αρχηγός του στρατού Χορεμχέμπ και ο πρωθυπουργός Άι. Ο Τουταγχαμών ήταν πολύ ασθενικός. Εικάζεται ότι είχε κληρονομήσει από τον πατέρα του μία δυσπλασία στον ουρανίσκο και από τον παππού του τα στραβά του ποδαράκια, που τον ανάγκαζαν να περπατά με τη βοήθεια στηριγμάτων (έτσι εξηγείται ίσως και το ότι στον τάφο του βρέθηκαν αρκετά μπαστούνια).

Από τι πέθανε ο Τουταγχαμών;

Το τι έχει τραβήξει από τότε που ανακαλύφθηκε μέχρι σήμερα η μούμια του πιο διάσημου ίσως φαραώ από τους επιστήμονες, προκειμένου να πιστοποιήσουν από τι τελικά πέθανε, είναι άνευ προηγουμένου. Οι νεότερες έρευνες με αξονικές τομογραφίες, γενετικές εξετάσεις, αναλύσεις επί αναλύσεων και δε συμμαζεύεται, δείχνουν ότι ο ευαίσθητος Τουταγχαμών έπεσε κι έσπασε το πόδι του. Σιγά το πράγμα, θα σκεφτείτε. Για έναν άνθρωπο με τόσα προβλήματα υγείας, όμως, όπως αυτός, το για άλλους απλό κάταγμα σήμανε την αρχή του τέλους. Όπως εικάζεται από μερίδα επιστημόνων, στη συνέχεια έπαθε μόλυνση και στο καπάκι προσβλήθηκε κι από ελονοσία! Ο καταβεβλημένος οργανισμός του δεν άντεξε…Άλλοι επιστήμονες, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι μπορεί ο Τουταγχαμών να μην γεννήθηκε με στραβά πόδια, αλλά οι κακώσεις που παρουσιάζει η μούμια του να προκλήθηκαν εκ των υστέρων από τους ταριχευτές του, όπως και η τρύπα στο κρανίο του. Το ότι βρέθηκαν πολλά μπαστούνια στον τάφο του, δεν σημαίνει ότι τα χρησιμοποιούσε για να περπατήσει, καθώς αποτελούσαν σύμβολα της εξουσίας του. Μπορεί, ακόμη, να προσβλήθηκε από ελονοσία σε μικρότερη ηλικία και να είχε αναρρώσει στο μεταξύ. Αφού τα εσωτερικά όργανα αφαιρούνταν από τις μούμιες κατά την ταρίχευση, δεν μπορεί να ειπωθεί με βεβαιότητα ότι είχε ελονοσία όταν πέθανε, προσθέτουν. Και το μυστήριο συνεχίζεται…ΑΙΓΥΠΤΙΑΚΟ

Η «κατάρα του Τουταγχαμών»…

…ήταν ένας από τους μύθους που συνόδευσαν τη θρυλική ανασκάφη. Υποτίθεται ότι όποιοι τολμούσαν να πλησιάσουν το νεκρό φαραώ στην αιώνια κρύπτη του, θα έβρισκαν μυστηριώδη και αναίτιο θάνατο. Ο Κάρτερ ως επιστήμονας δεν έδωσε σημασία στις προλήψεις που κυκλοφορούσαν και άνοιξε τη σαρκοφάγο του Τουταγχαμών στις 16 Φεβρουαρίου 1923. Όταν λίγο αργότερα πέθανε ο κόμης Κάρναβον, χρηματοδότης της ανασκαφής, οι φήμες ξαναφούντωσαν. Έξι άνθρωποι από αυτούς που εκτέθηκαν στο ίδιο περιβάλλον με τη μούμια του Τουταγχαμών πέθαναν τα επόμενα χρόνια, αλλά αυτό μάλλον δεν ήταν και τόσο παράξενο, αφού όλοι τους ήταν άνω των 70 ετών. Ποτέ δεν αποδείχθηκε ότι ο θάνατός τους είχε κάποια σχέση με την περίφημη «κατάρα»…

S.O.S. για τον Τουταγχαμών!

Έξι περίπου εκατομμύρια τουρίστες επισκέπτονται κάθε χρόνο την Κοιλάδα των Βασιλέων και οι περισσότεροι από αυτούς δεν παραλείπουν να μπουν και στον τάφο του Τουταγχαμών. Με την είσοδο τόσων ανθρώπων διαταράσσεται συνεχώς το ιδιαίτερο περιβάλλον του μνημείου, όπου ο φωτισμός είναι ανεπαρκής, υπάρχει αφόρητη ζέστη και κακή ποιότητα αέρα. Οι τοιχογραφίες και η ξύλινη σαρκοφάγος εμφανίζουν λεκέδες, μάλλον από μούχλα και τα χρώματά τους αρχίζουν να ξεφλουδίζουν…Η υγρασία από τις αναπνοές τόσων ανθρώπων και η σκόνη που κουβαλούν επάνω τους από την έρημο είναι μία μόνιμη απειλή φθοράς. Έργα συντήρησης και προστασίας έχουν ξεκινήσει τα τελευταία χρόνια. Αναμένεται ο ταφικός θάλαμος του Τουταγχαμών να μετατραπεί σ’ ένα μνημείο με σύγχρονες προδιαγραφές φροντίδας τόσο για τους επισκέπτες, όσο και για το πολύτιμο περιεχόμενό του.ΤΟΥΤΑΓΧΑΜΩΝ_2

 

 

ΜΕ ΤΑ γονίδια ΑΛΛΑΓΜΕΝΑ!

2091Αγαπητοί μου τηλεθεατές, κυρίες και κύριοι, καλημέρα σας από το Νικόλα Ταψή, δηλαδή την αφεντιά μου. Στη σημερινή μας εκπομπή «Στο μάτι της κουζίνας» θα ασχοληθούμε με ένα φλέγον και κάπως…δύσπεπτο ζήτημα της εποχής μας, τα μεταλλαγμένα τρόφιμα. Στο στρωμένο, εεε στρογγυλό μας τραπέζι έχουμε καλεσμένους τη συνάδελφο ερευνήτρια Βαγγελίτσα Ανησυχίδου, τον επίτιμο καθηγητή Βιολογίας κύριο Περικλή Σαλάτογλου, τη διαιτολόγο κυρία Ρόιδω Βαλεφάβα και το διευθυντή δημοσίων σχέσεων της εταιρείας «Σπορέξ» κύριο Μικέ Φαταούλα. Στα γνωστά τηλέφωνα της εκπομπής μπορείτε να απευθύνετε τα ερωτήματά σας στους καλεσμένους μας.

Κι ας έρθουμε στην πρώτη καλεσμένη μας. Γιατί, βρε Βαγγελίτσα μου, φαγώθηκες να κάνουμε εκπομπή με αυτό το θέμα;article8460_1392146557.w_l

Β.Ανησ.: Κατ’ αρχήν, κ. Ταψή μου, σ’ ευχαριστώ που με κάλεσες στην εκπομπή σου. Ο βασικός λόγος που σ’ έψηνα τόσον καιρό να ερευνήσουμε το θέμα αυτό, είναι οι απορίες και η ανησυχία τόσο η δική μου, όσο και άλλων ερευνητών. Τι είναι τα «μεταλλαγμένα» ή «γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα»; Τρώγονται; Όταν τρώγονται χωνεύονται; Κι αν ναι, μήπως αυτό είναι επικίνδυνο για την υγεία μας και για το περιβάλλον; Ποιος τα δημιούργησε και γιατί; Πώς μπορούμε να τα ξεχωρίσουμε από τα υπόλοιπα τρόφιμα;

Ν.Ταψής: Σιγά Βαγγελίτσα μου, μία-μία οι ερωτήσεις. Άλλωστε έχουμε κοντά μας τον καθηγητή κ. Σαλάτογλου, ειδικό για να μας δώσει τις σωστές απαντήσεις. Τι λέτε κι εσείς κ. καθηγητά μου;metallagmena-genetika-tropopoiimena-trofima

Π.Σαλάτ.: Βεβαιότατα κ. Ταψή μου, τα ερωτήματα είναι πολλά και χμ, καυτά -με εννοείτε; Ας αρχίσουμε από το πρώτο. Τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα είναι τρόφιμα που τους έχουμε ελαφρώς αλλάξει τα…φώτα, χμ, τα γονίδια -με εννοείτε; Δηλαδή, έχουμε επέμβει επιστημονικώς κι έχουμε αντικαταστάσει ένα ή περισσότερα από τα γονίδιά τους με άλλα, που προέρχονται από ποικίλους άλλους οργανισμούς, έτσι ώστε να τα εφοδιάσουμε με καινούργιες ιδιότητες, όπως μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στα ζιζάνια και στις δυσμενείς κλιματολογικές συνθήκες, καλύτερη εμφάνιση, εντονότερη γεύση κ.τ.λ. –με εννοείτε;

Β.Ανησ.: Δεν μας το κάνετε λίγο πιο λιανά αυτό, κ. Σαλάτογλου;

Ρ.Βαλ.: Τι πιο λιανά, καλή μου, άλλο ντομάτα κι άλλο πατάτα! Εδώ κάνουν ενέσεις στα σιτάρια για να μυρίζουν σα φουντούκια και διασταυρώνουν τον καπνό με γονίδια πυγολαμπίδας, για να φωσφορίζει όταν θέλει πότισμα, ή όταν προσβάλλεται από ζιζάνια! Πώς να φτιάξω μετά εγώ ασφαλείς δίαιτες για τις πελάτισσές μου, όταν χάνει ο σπόρος το φυτό και το φυτό το σπόρο;GMO_apple_11

Ν.Ταψής: Είναι αλήθεια αυτό κ. Φαταούλα μου; Τι υποστηρίζει η εταιρεία σας, η «Σπορέξ»;

Μ.Φατ.: Η «Σπορέξ», κ. Ταψή μου, υποστηρίζει την πρόοδο και την ανάπτυξη. Δεν μπορεί την εποχή της παγκοσμιοποίησης να μας κάνουνε κουμάντο τα μπιζέλια κι οι ανανάδες. Η επιστήμη θα μας οδηγήσει σ’ ένα καινούργιο, αστραφτερό μέλλον, όπου όλα θα τρώγονται κι όλα θα χωνεύονται…

Β.Ανησ.: Αφού πρώτα όλα θα μεταλλάσσονται, όπως συμφέρει σε μερικούς μερικούς; Και νομίζετε ότι η φύση θα το καταπιεί εύκολα και χωρίς συνέπειες αυτό το…φρούτο;

Kartinki, prikoly, video, anekdoty, foto, zvjozdy, shutki, jumor, na www.zapilili.ru demotivatory fotozhaba videozhaba

Π.Σαλ.: Αν μου επιτρέπετε, ως καθηγητής Σαλάτογλου έχω ήδη κάποιες επιφυλάξεις για την ασφάλεια και τη σκοπιμότητα του εγχειρήματος αυτού. Διότι όταν παραβιάζουμε τους κανόνες της φύσης, διαταράσσεται επικίνδυνα η οικολογική ισορροπία. Εάν οι γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί έρθουν σε επαφή με τους «καθαρούς», θα παραβιαστεί η αλυσίδα της ζωής -με εννοείτε; Και τότε ποιος ξέρει τι έχουν να δουν τα μάτια μας…-με εννοείτε;

Ρ.Βαλ.: Σημεία και τέρατα, κυρίες μου και κύριοι! Λαχανικά-ράμπο που θα σκοτώνουν από μόνα τους τα ενοχλητικά έντομα, σπόρους-καμικάζι που, αφού φυτρώσουν μια φορά, θα αυτοκαταστρέφονται για να αναγκάζονται να αγοράζουν καινούργιους κάθε χρόνο οι αγρότες, βαμβάκι μπλε ώστε να φτιάχνονται τα μπλου-τζην απευθείας χωρίς βαφή και πατάτες «δύο σε ένα», που θα εμπεριέχουν το εντομοκτόνο τους και δεν θα χρειάζονται ψεκασμό!metallagmena

Ν.Ταψής: Κι η υγεία μας; Αυτή η πολύτιμη υγεία του ανύποπτου καταναλωτή δεν θα τα…παίξει -συγχωρήστε μου την έκφραση- με όλα αυτά τα διαβολικά ανακατέματα;

Μ.Φατ.: Ας μην είμαστε υπερβολικοί, αγαπητοί μου. Κάτι μικροαλλεργίες που μπορεί να εμφανιστούν, θα βάλουν φρένο στη μεγαλύτερη εποποιία όλων των εποχών, την κυριαρχία του ανθρώπου πάνω στη φύση; Έχετε αμφιβολίες ότι η βιοτεχνολογία στοχεύει στο καλό της ανθρωπότητας; Ακόμη και οι λαοί που λιμοκτονούν στις φτωχότερες χώρες του πλανήτη θα χορτάσουν! Τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα θα είναι όλο και πιο φτηνά, όλο και πιο ανθεκτικά, όλο και πιο γευστικά, όλο και πιο εμφανίσιμα, όλο και πιο τέλεια…

Β.Ανησ.: Όλο και περισσότερο προϊόντα κι όλο και λιγότερο τρόφιμα!

Ν.Ταψής: Αγαπητοί μου καλεσμένοι, με ειδοποιούν από την αίθουσα σύνταξης, ότι θα συνδεθούμε ζωντανά με μια κάπως περίεργη συνομιλήτρια. Και να, στο παράθυρο της εκπομπής μας μια…ntomates2701-540x367

Μεταλλαγμένη Ντομάτα: «Είμαι μια μετα-ντομάτα
από μόνη μου σαλάτα!
Μου ’χουν μπλέξει τα γονίδια
και με ζώσανε τα φίδια…

Η φλούδα μου γυαλιστερή,
κι αργώ να ωριμάσω,
μα με φωνάζουν άνοστη
και μου ’ρχεται να σκάσω!».

Π.Σαλ.: Μα είναι δυνατόν! Μια ντομάτα που μιλάει με στιχάκια -με εννοείτε; Εδώ Σαλάτογλου, καθηγητής βιολόγος. Με ποιο γονίδιο σας μετάλλαξαν εσάς αγαπητή μου;

Μ.Ντομ.: «Με το γονίδιο της ομοιοκαταληξίας
κι είμαι μεγάλος ταραξίας!
Δεν έχω και σπόρους, γιατί κάτι γερόντια
παραπονιόνταν πως τους μπαίνανε στα δόντια!».GMO-Mango-Peas

Ρ.Βαλ.: Αίσχος, είναι και αναιδέστατη! Που να δείτε και τι άλλες διασταυρώσεις έχουν να γίνουν! Και μάλιστα όχι μόνο σε φυτά, αλλά και σε ζώα και -γιατί όχι- σε ανθρώπους. Σόδομα και Γόμορρα σας λέω!

Β.Ανησ.: Ευτυχώς που ο Νώε δεν ζει στην εποχή μας. Δε θα ’ξερε ποιον να μαζέψει ως είδος αντιπροσωπευτικό στην Κιβωτό και ποιον ν’ αφήσει να χαθεί στον κατακλυσμό…

Ν.Ταψής: Αγαπητοί μου τηλεθεατές, ο χρόνος μας τελείωσε και φοβάμαι πως η κατάσταση μπορεί και να έχει ξεφύγει από τον έλεγχο. Γι’ αυτό διαβάζετε προσεκτικά τις ετικέτες των τροφίμων που αγοράζετε. Κάντε ερωτήσεις, μην τρώτε αδιαμαρτύρητα ό,τι σας σερβίρουν. Η άγνοια και η αδιαφορία μας παραμορφώνουν! Ενοχλήστε τους αρμόδιους. Ενημερωθείτε και αντιδράστε. Γιατί μόνο μια κοινωνία συνειδητοποιημένη δεν έχει φόβο να καταντήσει γενετικώς τροποποιημένη!

ΤΕΛΟΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ

apple with orange content

Ελιά και Αγγεία, μακραίωνη ιστορία…

elia_1elitsa_vagelitsaΜια ελιά εξομολογείται…

Αγαπημένα μου παιδιά, πρώτ’ απ’ όλα να σας συστηθώ: είμαι η ΒαγγΕλίτσα Λαδάκη. Πριν λίγες μέρες ξεκίνησα το καθιερωμένο ετήσιο ταξίδι μου. Αφετηρία μου υπήρξε ένα δέντρο και προορισμός μου…ένα πιάτο με χωριάτικη σαλάτα! Μόλις ωρίμασα, αποχαιρέτησα με σεβασμό τη μητέρα μου, μια κοτσονάτη ελιά και τον πατέρα μου, ένα εύφορο χωράφι στη νότια Κρήτη και να ’μαι στο σχολείο σας, για να σας αφηγηθώ την ιστορία μου.elaionas

Ρίζες στα βάθη του χρόνου
Η γιαγιάκα μου, η αγριελιά, φύτρωνε εδώ και πολλές χιλιάδες χρόνια στο χώρο της Μεσογείου. Η Ελλάδα υπήρξε από τις πρώτες πατρίδες της, υποστηρίζουν οι αρχαιολόγοι, αφού έχουν βρει απολιθωμένα φύλλα ελιάς ηλικίας 50-60.000 ετών σε πολλές περιοχές της. Η ανάπτυξη της ελαιοκαλλιέργειας συνδέθηκε με την εμφάνιση και ακμή μεγάλων πολιτισμών, όπως του Μινωικού στην Κρήτη και του Χρυσού Αιώνα στην Αθήνα. Στη Γραμμική γραφή Α και Β υπήρχαν ξεχωριστά σύμβολα για το δέντρο της ελιάς, τον καρπό της ελιάς και το χυμό της, το λάδι! Γνωρίζετε ότι στο μινωικό ανάκτορο της Ζάκρου βρέθηκε ένα κύπελλο με ελιές που είχαν προσφερθεί στους θεούς, οι οποίες διατηρήθηκαν άθικτες μέσα στο νερό για αιώνες; Το λαδάκι μου, επίσης, χρησιμοποιούνταν και για φωτισμό, γεμίζοντας λύχνους, φαναράκια και καντήλια.amforeas_leptomereia_c

Από το μύθο στην πραγματικότητα
Στην αγαπημένη μου Μεσόγειο σημειώνεται το 97% της παγκόσμιας παραγωγής ελαιολάδου. Μερικοί υποστηρίζουν ότι τα πολύ παλιά χρόνια ευδοκιμούσα στην Αφρική κι άλλοι ότι ιδιαίτερη πατρίδα μου είναι τα παράλια της Μικράς Ασίας. Σύμφωνα με τη μυθολογία, η θεά Αθηνά χτύπησε το δόρυ της στην Αττική γη και ως εκ θαύματος…ξεφύτρωσα εγώ! Ο λαός ενθουσιάστηκε κι η σημερινή πρωτεύουσα της Ελλάδας βαφτίστηκε Αθήνα εξαιτίας μου. Από εκεί και πέρα το μέλλον μου υπήρξε λαμπρό. Όχι μόνο στεφάνωναν με τα κλαδιά μου τους Ολυμπιονίκες και τους ήρωες των μαχών, όχι μόνο έγινα παγκόσμιο σύμβολο της ειρήνης και της ευημερίας, αλλά -το σπουδαιότερο- το λαδάκι μου, με ανέδειξε ως τη βάση της Μεσογειακής διατροφής, που χαρίζει υγεία και μακροημέρευση σε όσους την ακολουθούν!athina_1

Λίγο λάδι την ημέρα,
το γιατρό τον κάνει πέρα!
«Μου βγήκε το λάδι», λέτε καμιά φορά στους φίλους σας, όταν έχετε κάνει μια δύσκολη εργασία στο σχολείο. Τι να πω κι εγώ η Ελίτσα Λαδάκη, που κυριολεκτικά μου… βγαίνει το λάδι, για να εμπλουτίσω με τα πάνω από 70 θρεπτικά συστατικά μου τα καθημερινά σας γεύματα; Οι γιατροί, οι διαιτολόγοι, αλλά και οι διαφημιστές σκοτώνονται να επαινέσουν το λάδι μου για το ευχάριστο άρωμα, τη μοναδική γεύση του και την ανθεκτικότητά του στις επιδράσεις του περιβάλλοντος. Αφήστε που κανένα άλλο φυτικό λάδι δεν είναι τόσο ευκολοχώνευτο όσο το ελαιόλαδο και δεν επιδρά τόσο ευεργετικά στη λειτουργία της καρδιάς, στην καταπολέμηση της οστεοπόρωσης και της υπέρτασης και στη ρύθμιση της χοληστερίνης στο ανθρώπινο σώμα. Μία ακόμη θεραπευτική του ιδιότητα είναι ότι βοηθάει στην επούλωση των πληγών και στην ανάπτυξη των κυττάρων. Η παροιμία «να σε κάψω Γιάννη, να σ’ αλείψω λάδι» δεν βγήκε καθόλου τυχαία!amforeas_2

Στο λιομάζωμα
Έχετε μαζέψει ποτέ ελιές; Σας πληροφορώ ότι είναι μια εργασία ιδιαίτερα κουραστική, που συχνά γίνεται κάτω από αντίξοες καιρικές συνθήκες. Στις μέρες μας οι αγρότες χρησιμοποιούν σύγχρονα μηχανήματα για να «ραβδίσουν» όπως λένε, τις ελιές και να κάνουν τον καρπό τους να πέσει στη γη, χωρίς να ζουληχτεί και να ταλαιπωρηθεί. Εννοείται ότι πριν ξεκινήσουν το ράβδισμα, έχουν στρώσει το χωράφι με τα ειδικά δίχτυα κι έχουν προμηθευτεί υφασμάτινα σακιά ή τελάρα, για να τον αποθηκεύσουν. Μετά τον μεταφέρουν στο ελαιοτριβείο. Εκεί πλένεται, καθαρίζεται από τα φύλλα και κατόπιν αλέθεται, οι ειδικοί υποβάλλουν τον πολτό σε ειδική επεξεργασία και έτσι το λάδι διαχωρίζεται από το νερό και τα υπόλοιπα φυτικά του υγρά. Τέλος συσκευάζεται, διατίθεται στην αγορά και… καλή σας όρεξη!elaionas_1amforeas_1

Η ελιά ζωγραφίζει!

Τα φύλλα της ελιάς μας θυμίζουν το γράμμα Ι. Ο καρπός της ελιάς μοιάζει με το γράμμα Ο. Δεν μπορούν να γράψουν. Μπορούν, όμως, να κάνουν τέχνη; Κι όμως! Να, εδώ ασχολήθηκαν με την προσωπογραφία!

Πότε φρύδια και μουστάκια, πότε γένι και μαλλάκια, πότε μάτια σαν ελιές, να το πρόσωπό μου, δες!

prosopo_2prosopo_1prosopo_3prosopo_4

Δωροθέτες και νονοί πόλεων!

Εντάξει, όλοι γνωρίζετε με ποιο τρόπο πήρε η Αθήνα το όνομά της. Αυτό το ξέρουν και τα μωρά! Αποκλείεται όμως να γνωρίζετε ποιο πολύτιμο δώρο θα προσφέραμε εμείς σε μία πόλη, για να πάρει μετά τιμητικά το όνομά μας! Διαβάστε και θαυμάστε (μπορεί και να πεινούσαμε λίγο την ώρα που κάναμε αυτήν την εργασία, πλησίαζε και μεσημέρι. Ή να είχαμε πεθυμήσει πλατσουρίσματα στην παραλία, θα καταλάβετε το γιατί μόλις προχωρήσετε παρακάτω):

Θα πρόσφερα φακές! Η πόλη θα ονομαζόταν Λίνα!

Θα πρόσφερα ψάρια! Η πόλη θα ονομαζόταν Βασιλούπολη!

Θα πρόσφερα παιχνίδια! Η πόλη θα ονομαζόταν Νικόπολη!

Θα πρόσφερα καραμέλες! Η πόλη θα ονομαζόταν Ντεσάρα!liomazema

Θα πρόσφερα χρυσάφι! Η πόλη θα ονομαζόταν Στέβια!

Θα πρόσφερα σεντούκια με θησαυρούς! Η πόλη θα ονομαζόταν Χριστίνα!

Θα πρόσφερα πορτοκάλια! Η πόλη θα ονομαζόταν Μανωλούπολη!

Θα πρόσφερα ψαρόσουπα! Η πόλη θα ονομαζόταν Γεωργία!

Θα πρόσφερα αυγά! Η πόλη θα ονομαζόταν Αποστολούπολη!

Θα πρόσφερα διαμάντια! Η πόλη θα ονομαζόταν Κατερίνη!edo_nipiagogeio

Θα πρόσφερα μια σκούπα! Η πόλη θα ονομαζόταν Στάση!

Θα πρόσφερα ζώα και λεφτά! Η πόλη θα ονομαζόταν Γεωργούπολη!

Θα πρόσφερα ψάρια! Η πόλη θα ονομαζόταν Θαλία!

Θα πρόσφερα σταφύλια! Η πόλη θα ονομαζόταν Βαλέρια!

Θα πρόσφερα σπόρους! Η πόλη θα ονομαζόταν Σωτηρία!

Θα πρόσφερα ψάρια! Η πόλη θα ονομαζόταν Σταθία!

Θα πρόσφερα σοκολάτα! Η πόλη θα ονομαζόταν Αμαλιάδα!

Θα πρόσφερα φακές! Η πόλη θα ονομαζόταν Μανωλία!

(Το φύλλο εργασίας είναι από το βιβλίο μου “ΕΔΩ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ!”, εκδόσεις Παπαδόπουλος)vaggelitsa_e

Υπεραιωνόβια…κεραμικά
Για περισσότερο από 10.000 χρόνια, οι άνθρωποι κατασκευάζουν αντικείμενα από πηλό: αγγεία, δοχεία, πιάτα, αλλά και λυχνάρια και αγάλματα, κοσμήματα, διακοσμητικά, παιχνίδια. Είτε τα ανακαλύπτουν γερά, είτε σπασμένα, τα πήλινα αυτά αντικείμενα αποτελούν σημαντική πηγή πληροφοριών για τους αρχαιολόγους. Ξέρετε γιατί; Τα κεραμικά αντέχουν τα ταξίδια στο χρόνο, επειδή διατηρούν τις καλύτερες σχέσεις με το έδαφος, τελικό αποδέκτη και…χωνευτήρι όλων των απορριμμάτων!SYLLOGI_AGGEION

Θησαυροί από πηλό
Από εποχή σε εποχή τα πήλινα αντικείμενα άλλαζαν σχήμα και διακόσμηση. Τα πιάτα των προγιαγιάδων μας, για παράδειγμα, διαφέρουν αρκετά από τα πιάτα των γιαγιάδων μας κι ακόμη περισσότερο από τα πιάτα των μαμάδων μας. Οι αρχαιολόγοι χρονολογούν τα κεραμικά με βάση το είδος του πηλού από τον οποίο είναι φτιαγμένα, το σχήμα και τη διακόσμησή τους. Τα χαρακτηριστικά αυτά τους βοηθούν να συλλέξουν πληροφορίες για τον τρόπο ζωής των ανθρώπων σε κάθε εποχή και περιοχή του πλανήτη μας.aggeia_4aggeia_8_1

Η ταυτότητα ενός…οστράκου
Οι αρχαιολόγοι ονομάζουν «όστρακα» τα κεραμικά θραύσματα που ανακαλύπτουν στις ανασκαφές. Για να καταλήξουν στον προσδιορισμό της ταυτότητάς τους, ερευνούν τις προσμείξεις που διακρίνουν σε αυτά, καθώς και τη σκληρότητά τους (χαράζοντάς τα με το νύχι τους) και περιγράφουν το χρώμα τους με οδηγό έναν παγκόσμιο «κώδικα χρωμάτων». Από τον ήχο που κάνει ένα όστρακο, όταν το χτυπούν ελαφριά σε άλλο σώμα, καταλαβαίνουν αν ο πηλός του είναι καλοψημένος (ήχος καθαρός), ή όχι (ήχος υπόκωφος).aggeia_1aggeia_5aggeia_8_4

Κεραμικό…παζλ!
Κάθε αρχαιολογικός χώρος κρύβει συνήθως ένα μεγάλο αριθμό οστράκων. Αλλά οι αρχαιολόγοι σπανίως καταφέρνουν να συγκεντρώσουν τα πολυάριθμα κομμάτια και θρύψαλα που, πριν…περάσουν στην ιστορία, συνέθεταν, για παράδειγμα, ένα υπέροχο ερυθρόμορφο αγγείο, ή την κούκλα κάποιου αρχαίου πιτσιρικά. Ωστόσο, κάποιες φορές τα καταφέρνουν. Τότε το αποτέλεσμα τους αποζημιώνει με το παραπάνω για το χρόνο και τον κόπο που σπατάλησαν και τους πονοκεφάλους που έπαθαν, μέχρι να το πετύχουν! Κι όλοι εμείς το θαυμάζουμε στα μουσεία.ostrakapuzzleaggeia_8_3aggeia_3

Και δύο βιβλία – κλασικές αξίες και πολύτιμα εργαλεία για ατέλειωτες δημιουργικές δράσεις:
AggeiaVivlio_ArxaiologiasΦωκά Ιωάννα, Βαλαβάνης Πάνος, Τα αγγεία και ο κόσμος τους, εκδόσεις Κέδρος, 1990
Dieulafait Francis, Το βιβλίο της Αρχαιολογίας, εκδόσεις Ερευνητές, 2002aggeia